چند گویی که چو هنگام بهار آید
گل بیارید و بادام به بار آید

روی بستان را چون چهره ی دلبندان
از شکوفه رخ و از سبزه عذار آید

این چنین بیهوده ای نیز مگو با من
که مرا از سخن بیهوده عار آید

شصت بار آمد نوروز مرا مهمان
جز همان نیست اگر ششصد بار آید

هر که را شست ستمگر فلک آرایش
باغ آراسته او را به چه کار آید ؟

سوی من خواب و خیال است جمال او
گر به چشم تو همی نقش و نگار آید

” ناصرخسرو 

نوروز بزرگم بزن ای مطرب امروز
زیرا که بود نوبت نوروز به نوروز

کبکان دری غالیه در چشم کشیدند
سروان سهی عبقری سبز خریدند

بادام بنان مقنعه بر سر بدریدند
شاه اسپرمان چینی در زلف کشیدند

” منوچهری “

باز متواری روانِ عشق ، صحرائی شدند
باز سرپوشیدگانِ عقل ، سودائی شدند

باز مستوران جان و دل پدیدار آمدند
باز مهجوران آب و گِل تماشائی شدند

سنایی 

*

یقین آنجاست آن جانان ، امیر چشمه حیوان
که باغ مرده شد زنده ، و جان بخشیدن اوتاند

باد آمد و بوی عنبر آورد
بادام ، شکوفه بر سر آورد

شاخ گل از اضطراب بلبل
با آن همه خار سر درآورد

” سعدی 

******************************

هست ایام عید و فصل بهار
جشن جمشید و گردش گلزار

” منوچهری دامغانی  “

******************************

عید است و نو بهار و جهان را جوانیی
هر مرغ را به وصل گلی شادمانیی

” امیرشاهی سبزواری  “

******************************

آمد بهار و یافت جهان اعتدال او
مرغ دل از نشاط برآورد سال نو

” طالب آملی  “

******************************

طوفان گل و جوش بهار است ببینید
اکنون که جهان برسرکار است ببینید

این آینه هایی که نظر خیره نمایند
در دست کدام آینه دار است ببینید

” صائب تبریزی  “

******************************

چو گشت از روی تو دلشاد نوروز
در گنج طرب بگشاد نوروز

” کمال الدین اسماعیل  “

******************************

به جمشید برگوهر افشاندند
مرآن روز را روز تو خواندند

سرسال نو هرمز و فرو دین
برآسوده از رنج دل ، دل زکین

” فردوسی توسی  “

******************************

نوروز بزرگم ، بزن ای مطرب ، امروز
زیرا که بود نوبت نوروز به نوروز

” منوچهری دامغانی  “

******************************

نوروز که هرچمن ، دل افروز بود
نقش گل و خار عبرت آموز بود

گر جامه به جان ز معرفت نو گردد
هرروز به دل “نشاط نوروز” بود

” شکیب اصفهانی  “

******************************

تا هست چنین که طبع اطفال
در هرشب عید شادمان است

” اهلی شیرازی  “

******************************

رسید موسم نوروز و روزگار شکفت
فرخنده گلِ شادی ، بهار شکفت

” فیاض لاهیجی “

******************************
******************************

صدای پای بهار ( عید نوروز )

شعر بهار

برف و یخ آب شد
چشمه ‏ها شد روان

شد زمین رنگ‏رنگ
خنده زد آسمان

باز دنیای ما
شاد و پیروز شد

آمد ، آمد بهار
عید نوروز شد

پر شد از بوی گل
کوچه ‏ها ، خانه ‏ها

باز آغاز شد
رقص پروانه‏ ها

باز هم پهن شد
سفره هفت سین

سبز شد ، سرخ شد
هر کجای زمین

******************************

عید نوروز

عید نوروز می ‏رسد از راه
شادی از روی خانه می‏بارد

پدرم با چه دقتی دارد
بوته ‏های بنفشه می‏کارد

مادر مهربان من از صبح
شستشو کرده هر چه را بوده

پرده را شسته ، شیشه را شسته
نیست در خانه ، ذره‏ای دوده

تازه وقت غروب هم مادر
خسته ، اما برای شادی ما

می‏نشیند لباس می‏دوزد
تا بپوشیم روز عید آن را

” سپیده رحیمی “

******************************

سال نو

دوباره آمد از راه
بهار سبز و زیبا

جوانه زد درختان
در ده کوچک ما

پروانه ‏های رنگی
می‏رقصند روی گل ها

در دشت و در بیابان
در باغ های زیبا

مادربزرگ خوبم
دوباره سفره چیده

هفت سین سفره گوید
که سال نو رسیده

” ملیحه آقاجانی “

******************************

صحن چمن از شکوفه ‏ها رنگین شد
وز عطر اقاقیا هوا رنگین شد

در نغمه هر چلچله پیغامی هست
کای خفته روزگار ، فروردین شد

******************************

رعد همی زند دُهل ، زنده شده است جزء و کل
در دل شاخ و مغز گل بوی بهار می‏کشد

آن‏که ضمیر دانه را علت میوه می‏کند
راز دل درخت را بر سر دار می‏کشد

لطف بهار بشکند رنج خمار باغ را
گرچه جفای دی کنون سوی خمار می‏کشد

” مولانا “

******************************

زبان حال زمستان ، ” اِیّاک نعبد ” است
و زبان حال نوبهار ” اِیّاک نستعین ” :

” ایاک نعبد است زمستان ، دعای باغ
در نوبهار گوید ” ایاک نستعین “

” ایاک نعبد ” آن‏که به در یوزه آمدم
بگشا درِ طرب ، مگذارم دگر حزین

” اِیاک نستعین ” که ز پرّی میوه ‏ها
اشکسته می‏ شوم نگهم دار ای مُعین

******************************

بهار یعنی از این لحظه حرف تو باشد
گُلی میان دو سنگ پیاده‏رو باشد

تو از سفر برسی واکنی بساطت را
همیشه روی زمین آسمان وِلو باشد

علف درون ستون‏های نیمکت بدمد
پرنده در سخنش اهل شعر نو باشد

بهار می‏رسی ای میوه بهشتی من
اگرچه ساعت مردم عقب جلو باشد

بیا که برگ درختان عمر می‏ترسند
که فصل آمدنِ تو پس از درو باشد

” رزیتا نعمتی “

******************************

شمیم شفابخش بهار

ای دگرگون کننده دل‏ها و بینش‏ها
ای تدبیر کننده روزها و شب‏ها

ای گرداننده سال‏ها و سرگذشت‏ها
بگردان حال ما را به نیکوترین حال

******************************

آید بهار و پیرهن بیشه نو شود
نوتر برآورد گل اگر ریشه نو شود

زیباست روی کامل سبزت کلاه نو
زیباتر آنکه در سرت اندیشه نو شود

ما را غم کهن به میِ کهنه بشکنید
بر حال ما چه سود اگر شیشه نو شود

” زنده ‏یاد منوچهر آتشی “

******************************

باز گیتی از شکوه و فرّ فروردین جوان شد
با نوروز آمد و عالم بهشت جاودان شد

پیر گردد در خزان و تازه گردد در بهاران
کس ندیده غیر گیتی گاه پیر و گه جوان شد

هیچ دانی این همه پیرایه در نوروز چیست
وین‏همه خوبی که بینی از چه‏رو این‏سان عیان‏شد

هست از یُمن وجود شاه مردان شیر یزدان
ز آنکه نوروز و غدیر آن روز با هم توأمان شد

رمزِ ” الرحمن علیَ العرشِ استوی ” شد آشکارا
چون یدالله روی دست احمد مرسل عیان شد

” مرحوم اسدالله انصاری متخلص به امینی “

******************************

مه من ، عید شد مبارک باد
عیدی عاشقان چه خواهی داد؟

عیدی و عید ما مه رخ توست
عید ما بی رخ تو عید مباد

******************************

بهار آمد ، بهار من نیامد
گل آمد گُلعذار من نیامد

برآوردند سر از شاخ ، گل ‏ها
گلی بر شاخسار من نیامد

چراغ لاله روشن شد به صحرا
چراغ شام تار من نیامد

جهان در انتظار آمد به پایان
به پایان انتظار من نیامد

” مشفق کاشانی “

******************************

خوشا طلیعه نوروز

خوشا بهار که پیغام آشتی با اوست
نظر کنید که هنگام آشتی با اوست

خوشا طلیعه نوروز خانگی یاران
خوشا طلیعه که فرجام آشتی با اوست

حدیث باد به گوش درخت اگر گفتی
به هوش باش که خود نام آشتی با اوست

شکوفه بر سر پیمان خویش می‏مانَد
و جشن ساده ایام آشتی با اوست

به رسم گل نچشیدی اگر حرامت باد
شراب وصل که انجام آشتی با اوست

میان عهد تو و من اگر خلاف افتد
خوشا نسیم که اعلام آشتی با اوست

غلام‏حسین عمرانی



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢۸ | ٤:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

عید نوروز در شعر امام خمینى(ره)

باد نوروز وزیده است به کوه و صحرا
جامه عید بپوشند، چه شاه و چه گدا
بلبل باغ جنان را نبود راه به دوست
نازم آن مطرب مجلس که بود قبله نما
صوفى و عارف از این بادیه دور افتادند
جام مى گیر ز مطرب، که روى سوى صفا
همه در عید به صحرا و گلستان بروند
من سرمست زمیخانه کنم رو به خدا
عید نوروز مبارک به غنى و درویش
یار دلدار! زبتخانه درى رابگشا
گرمرا ره به در پیر خرابات دهى
به سروجان به سویش راه نوردم نه به پا
سالها در صف ارباب عمائم بودم
تا به دلدار رسیدم، نکنم باز خطا [1]

حضرت امام(ره) ضمن مبارک شمردن عید نوروز بر فقیر و غنى و پوشیدن جامه نو در این ایام، و رفتن به کوه وصحرا و باغ و بستان را ستوده و در وصف بهار قصیده ذیل را سروده است:

بهار شد در میخانه باز باید کرد
به سوى قبله عاشق نماز باید کرد
نسیم قدس به عشاق باغ مژده دهد
که دل ز هردو جهان بى نیاز باید کرد
کنون که دست به دامان سرو مى نرسد
به بید عاشق مجنون، نیاز باید کرد
غمى که در دلم از عشق گلعذاران است
دوا به جام مى چاره ساز باید کرد
کنون که دست به دامان بوستان نرسد
نظر به سرو قدى سرفراز باید کرد [2]

باز حضرت امام(ره) درباره این عید سعید گفته است:

این عید سعید عید حزب الله است
دشمن زشکست خویشتن آگاه است
چون پرچم جمهورى اسلامى ما
جاوید به اسم اعظم الله است. [3]

و در رباعى ذیل «عید» را چنین توصیف کرده است:

این عید سعید عید اسعد باشد
ملت به پناه لطف احمد باشد
برپرچم جمهورى اسلامى ما
تمثال مبارک محمد(ص) باشد. [4]

و در قصیده طولانى «بهاریه» که چند بیت آن آورده مى شود سروده است:

آمد بهار و بوستان شد اشک فردوس برین
گلها شکفته در چمن، چون روى یار نازنین
گسترده بادجان فزا، فرش زمرد بى شمر
افشانده ابرپرعطا بیرون حد، در ثمین
از ارغوان و یاسمن طرف چمن شد پرنیان
وز اقحوان و نسترن سطح دمن دیباى چین
از لادن و میمون رسد، هر لحظه بوى جان فزا
وز سورى و نعمان وزد، هردم شمیم عنبرین
از سنبل ونرگس جهان، باشد به مانند جنان
وز سوسن ونسرین زمین،چون روضه خلدبرین
از فر لاله بوستان گشته به ازباغ ارم
وز فیض ژاله گلستان، رشک نگارستان چین
از قمرى و کبک و هزار آید نواى ارغنون
و ز سیره و کوکو وسار، آواز چنگ راستین
تا باد نوروزى وزد، هرساله اندر بوستان
تا ز ابر آذارى دمد ریحان و گل اندر زمین
بر دشمنان دولتت هر فصل باشد چون خزان
بر دوستانت هر مهى بادا چو ماه فرودین. [5]

پى نوشتها:

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. دیوان شعر امام خمینى(ره)، ص 39، چاپ ششم، دفتر نشر آثار حضرت امام(ره)، سال 1374 شمسى.

[2]. همان، ص 80.

[3]. همان، ص 196.

[4]. همان، ص 206.

[5]. همان، ص 261 و 262.

نوروز در شعر دیگر شاعران

"سعدی"

برخیز که می رود زمستان
بگشای در سرای بستان
نارنج و بنفشه بر طبق نه
منقل بگذار در شبستان
وین پرده بگوی تا به یک بار
زحمت ببرد زپیش ایوان
آواز دهل نهان نماند
در زیر گلیم عشق پنهان
بر خیز که باد صبح نوروز
در باغچه می کند گل افشان
خاموشی بلبلان مشتاق
در موسم گل ندارد امکان

__________________________

مولانای بلخی:

اندر دل من مها دل‌افروز تویی
یاران هستند و لیک دلسوز تویی
شادند جهانیان به نوروز و به عید
عید من و نوروز من امروز تویی

 
حافظ شیرازی:
 
ز کوی یار میآید نسیم باد نوروزی
از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی
به صحرا رو که از دامن غبار غم بیفشانی
به گلزار آی کز بلبل غزل گفتن بیاموزی

 
سنایی غزنوی:
 
با تابش زلف و رخت ای ماه دلفروز
از شام تو قدر آید وز صبح تو نوروز
از جنبش موی تو برآید دو گل از مشک
وز تابش روی تو برآید دو شب از روز

 
خواجوی کرمانی:
 
خیمة نوروز بر صحرا زدند
چارطاق لعل بر خضرا زدند
لاله را بنگر که گویی عرشیان
کرسی از یاقوت برمینا زدند

 
ملک الشعرا بهار:
 
رسید موکب نوروز و چشم فتنه غنود
درود باد بر این موکب خجسته، درود
به هرکه درنگری، شادیی پزد در دل
به هرچه برگذری، اندُهی کند بدرود

 
فروغی بسطامی:
 
عید آمد و مرغان رة گلزار گرفتند
وز شاخة گل داد دل زار گرفتند
نوروز همایون شد و روز می گلگون
پیمانه‌کشان ساغر سرشار گرفتند

 
منوچهری دامغانی:
 
نوروز، روزگار نشاطست و ایمنی
پوشیده ابر، دشت به دیبای ارمنی
از بامداد تا به شبانگاه می خوری
وز شامگاه تا به سحرگاه گل چینی

 
سعدی شیرازی:
 
برآمد باد صبح و بوی نوروز
به کام دوستان و بخت پیروز
مبارک بادت این سال و همه سال
همایون بادت این روز و همه روز

 
عبید زاکانی:
 
چو صبح رایت خورشید آشکار کند
ز مهر قبلة افلاک زرنگار کند
رسید موسم نوروز و گاه آن آمد
که دل هوای گلستان و لاله‌زار کند

 
نظامی گنجوی:

بهاری داری ازوی بر خور امروز
که هر فصلی نخواهد بود نوروز
گلی کو را نبوید آدمی زاد
چو هنگام خزان آید برد باد


تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢۸ | ٤:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

بر چهره گل نسیم نوروز خوش است

در صحن چمن روی دل‌افروز خوش است

از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست

خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢۸ | ٤:۱۸ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()
 

معشوقه به سامان شد تا باد چنین بادا

کفرش همه ایمان شد تا باد چنین بادا

ملکی که پریشان شد از شومی شیطان شد

باز آن سلیمان شد تا باد چنین بادا

یاری که دلم خستی در بر رخ ما بستی

غمخواره یاران شد تا باد چنین بادا

هم باده جدا خوردی هم عیش جدا کردی

نک سرده مهمان شد تا باد چنین بادا

زان طلعت شاهانه زان مشعله خانه

هر گوشه چو میدان شد تا باد چنین بادا

زان خشم دروغینش زان شیوه شیرینش

عالم شکرستان شد تا باد چنین بادا

شب رفت صبوح آمد غم رفت فتوح آمد

خورشید درخشان شد تا باد چنین بادا

از دولت محزونان وز همت مجنونان

آن سلسله جنبان شد تا باد چنین بادا

عید آمد و عید آمد یاری که رمید آمد

عیدانه فراوان شد تا باد چنین بادا

ای مطرب صاحب دل در زیر مکن منزل

کان زهره به میزان شد تا باد چنین بادا

درویش فریدون شد هم کیسه قارون شد

همکاسه سلطان شد تا باد چنین بادا

آن باد هوا را بین ز افسون لب شیرین

با نای در افغان شد تا باد چنین بادا

فرعون بدان سختی با آن همه بدبختی

نک موسی عمران شد تا باد چنین بادا

آن گرگ بدان زشتی با جهل و فرامشتی

نک یوسف کنعان شد تا باد چنین بادا

شمس الحق تبریزی از بس که درآمیزی

تبریز خراسان شد تا باد چنین بادا

از اسلم شیطانی شد نفس تو ربانی

ابلیس مسلمان شد تا باد چنین بادا

آن ماه چو تابان شد کونین گلستان شد

اشخاص همه جان شد تا باد چنین بادا

بر روح برافزودی تا بود چنین بودی

فر تو فروزان شد تا باد چنین بادا

قهرش همه رحمت شد زهرش همه شربت شد

ابرش شکرافشان شد تا باد چنین بادا

از کاخ چه رنگستش وز شاخ چه تنگستش

این گاو چو قربان شد تا باد چنین بادا

ارضی چو سمایی شد مقصود سنایی شد

این بود همه آن شد تا باد چنین بادا

خاموش که سرمستم بربست کسی دستم

اندیشه پریشان شد تا باد چنین بادا



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢۸ | ٤:۱٦ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

ستی،ستی نامه

  «ستی واژه ای سنسکریت به معنای پاکدامن است.زنان هندو را که پس از مرگ شوهر ودرآیین سوزانیدن پیکر او ،بنا برتعالیم هندویی برای آسایش روح شوهرشان درجهان دیگر،با او خودسوزی می کردند،ستی می نامیدند. این آیین رانیز که تا اواخر سدۀ هجدهم میلادی در شبه قاره هند برگزار می شد،ستی گفته اند.جزعقایدی که برخی زنان هندورابه این کار ترغیب می کرد،بیشتر ایشان برای گریز از شرایط دشوار اقتصادی واجتماعی که پس از مرگ شوهر برزنان تحمیل می شد،به این کار دست می زدند.زنان بیوه هندو باید همیشه سرشان را تراشیده نگه می داشتند وتنها پوشاکی از پارچه خشن و سفید به تن می کردند.آن ها مجاز نبودند خودرابه هیچ پارچۀ رنگین یا زیوری بیارایند و ازبوسیدن ودرآغوش گرفتن نوزادان و همسفره شدن بامردان خانواده و زنان شوهردار منع می شدند بیشتر آن هاجدا ازدیگران،درآلونکی درکنار رود گنگ وبا غذاهای نذری مردم روزگار می گذرانیدند.به هرروی آداب ستی شدن زنان هندو چنین بود که چون زنی تصمیم می گرفت ستی شود،نخست خویشانش باوعدۀ تأمین نیازها ورفتار در خوربااو،می کوشیدند وی رااز این کار باز دارند.امّا گر اوپای می فشرد، به حاکم یا قاضی شهریا ده که برگزاری این آیین به عهدۀ او بود، خبر می دادند ووی را بر فیل ها واسب های زرنگار،باشکوه و جلال، به در خانۀحاکم می بردند.حاکم نیز نخست زن رابه دختری می پذیرفت و می کوشید به وعدۀ پول اوراازاین کار بازداردوچون زن نمی پذیرفت،ازاودعای خیرمی خواست واوراسواره درپی پیکر شوهرش،تا کنار رودروان می کرد.هندوان،زنی راکه پس از پشت سر نهادن آن دو مرحله بر تصمیم خود می ماند، بسیار بزرگ می داشتند و جای او و شوهرش را بهشت می دانستند.مردم هم پس از آنکه اورا لباس نو پوشانده به انواع عطر خوش بومی کردند،وبا سرمه و وسمه و سرخاب  وزیورهای دیگر می آراستند.پیام هاوهدایایی برای درگذشتگانش به او می سپردند تاآن ها رادربهشت به ایشان برساند.ستی بااین هدایا برتودۀ هیزم می نشست ،سرشوهررابردامن می گذاشت یااورادرآغوش گرفته بااو می سوخت.گفتنی است برهمنان یاخویشان او، خیزران به دست اطراف آتش می ایستادند تا اگر ستی گرما راتاب نیاوردوخواست بگریزد،دوباره اورا داخل آتش برانند.گاه نیز به گمان آنکه روح ستی زودتر آزاد شده به سعادت برسد با خیزران بر سرش می کوفتند تا آتش با صدایی از سرش برخیزد».( انوشه،1357،1375/2)

درآثاربسیاری وازآن شمار در سفرنامه ابن بطوطه به این رسم اشاره شده است:«... پس ازچندگاهی من دریکی ازشهرهای هندوستان بودم که مجری نام داشت و بیشتر سکنۀ آن ازکفار بودند،اما امیر شهر یکی از مسلمانان سامری سند بود.درنزدیکی این شهر عده ای ازکفار نافرمان موضع گرفته بودند وروزی جاده راهم قطع کردند ،امیر مسلمان شهر به جنگ آنان شتافت و گروهی از رعایای مسلمانان وهندو بااو بودند. جنگی سخت درمیانه اتفاق افتاد که در نتیجۀآن هفت تن از رعایای هندو کشته شدند.سه تن از این کشتگان زن داشتند وزنان آنان متفقاًقرار گذاشتند که خودرا بسوزانند.اینکه زن بعد از مرگ شوهرخودرا بسوزاند درمذهب هندویان واجب نیست امااز مستحبات به شمار است وعملی است که مایۀ افتخار خانوادۀ زن می شود و دلیل وفاداری زن نسبت به شوهر می باشد.زنی که حاضر به سوزاندن خود نگرددجامۀخشنی برتن می کند و زندگانی خود رادرمیان خانواده با نومیدی و خواری می گذراندواوراهمسر بیوفائی می دانند.باری چون زنان مقتولین مزبور برسوزانیدن خود هم پیمان گشتند سه روزتمام با ساز و آواز شادی وخوردن و نوشیدن  به سربردند،چنانکه می خواهند دنیا را وداع گویند.دراین مدت زنان شهر ازهمه سوی به دیدار آنان می آمدند وروز چهارم بامدادان،آن سه زن خودرا زینت کرده و معطرساخته سواراسبی شدند،هریک ازآنان نارگیلی به دست راست داشت که با آن بازی می کرد و آیینه ای به دست چپ که درآن رخسار خودرا می نگریست،برهمنان گرداگرد آنان رافراگرفته بودند و نزدیکان و خویشاوندان آنان نیزحاضربودند،پیشاپیش گروه،طبل ها و بوق ها و شیپورها زده می شد و هرکس ازهندویان به یکی ازآنان می رسید سفارش می کرد که سلام مرا به پدرم یابرادرم یامادرم یا رفیقم فلانی برسان و زن می گفت چشم و می خندید!

 

منظرۀ هول انگیز زنده سوزانی

من نیزبارفقای خود سوارشده راه افتادم تا چگونگی این مراسم را از نزدیک ببینم.سه میل همراه آن گروه حرکت کردیم تا به جای تاریک پرآبی که درختان انبوه برسرتاسر آن سایه افکنده بود رسیدیم.دروسط درختان چهارقبه زده بودند ودر هریک ازقبه ها بتی سنگی قرار داشت.درمیان قبه ها آبدانی بود که زیرسایۀ متراکم انبوه درختان واقع شده چنانکه آفتاب ازلابلای شاخه ها عبور نمی توانست کرد.منظرۀ این جایگاه به یکی از بقعه های دوزخ شباهت داشت و چون بدانجا رسیدیم زن ها برکنار آبدان پیاده شدند ودرآب رفتند و هرچه لباس داشتند ازتن درآورده با زیور آلاتی  که همراه آنان بود تصدق دادند.سپس برای هرکدام از آن ها جامه ای نبریده ازپارچۀ پنبه ای زبروساده آوردند که پاره ای ازآن  رابرکمرخود بستند و پارۀ دیگر رابر سرودوش خود انداختند،درنزدیکی این آبدان درمیان گودالی آتش برافروخته بودندوروغن کنجد درآن می ریختند که بر شدت اشتعال آن می افزود.درآنجا درحدود پانزده تن مرد بودند که بسته های هیزم ازچوب های نازک دردست داشتند ودرحدود ده تن دیگرهم بودند که کنده های بزرگتر هیزم باخودداشتند وعده ای طبال و بوق زن هم بودند وهمه منتظر تا زن ها برسند.منظرۀ آتش به وسیلۀ پرده ای که مردان گوشه های آن رابه دست داشتند نهفته بود تا دیدارآن موجب وحشت نگردد.امایکی از زنان چون به کنار پرده رسیدآن را به خشونت از دست مردان درکشید و گفت:«مارامی ترسانی ازآتش؟من می دانم اوآتش است رهاکن مارا».وی درحین گفتن این سخنان خنده می زد وآنگاه دست ها را به علامت سلام واحترام به آتش برسرخود فراز آوردوخویشتن رادرآتش افکند که خروش طبل ها و بوق هاوشیپورهابرخاست ومردانی که بسته های هیزم راکه باخودداشتندروی نعش زن می انداختند تاحرکت نکند،فریادوغوغائی برخاست  وولوله ای درپیچید ومن ازمشاهدۀ این احوال نزدیک بود از اسب برزمین افتم که رفقا ملتفت شدند وفوراًآبی آورده برسروروی من ریختند وازآن جای مراجعت کردیم.(ابن بطوطه، 1376 ، 38-36)

ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن گاهوارۀمشرق زمین براین عقیده است که رسم ستی یا ساتی از بیرون از هند به این کشور وارد شده است:«رسم به آتش افکندن زنان شوی مرده برتل آتش شوهران (ساتی) نیز از بیرون به هند آمد.هرودوت آن رارسم سکاهای باستانی وتراکیاییها می داند؛اگر قولش را باور کنیم ،همسران مرد تراکیایی برای آن که افتخار کشته شدن بر گور شوهر نصیبشان شودبا یکدیگر نزاع می کردند.شاید این آیین از رسم اولیۀدیگری که درسراسرجهان رواج داشت گرفته شده باشد ،وآن اینکه یک یا چند تن از همسران یا صیغه های امیری یا مرد توانگری را،همراه با بردگان و سایرمال ومنالش،با او قربانی می کردند،تا درآن سو(جهان دیگر)ازاونگهداری کنند.اثروه- ودا آن را رسم کهن می داند،ولی درریگ- ودا اشاره شده است که در روزگار ودایی این رسم ملایمتر شده وبه آنجا رسیده بود که زن بیوه می بایست قبل از سوزاندن جسد شوهر لحظه ای بر پشتۀهیزمی که برای سوزاندن شوهر گرد آمده دراز بکشد.ازمهابهاراتا پیداست که این نهاد رابه شکل اولش باز گردانده اند،ودر این نیز هیچ ندامتی نمی بینند؛چندین نمونه از ساتی می آورد واین قانون رابنا می نهد که بیوۀپاکدامن نمی خواهد که بعدازمرگ شوهرش زنده بماند،بلکه با غرور پا به آتش می گذارد.قربانی با سوزاندن همسردرگودالی انجام می گرفت یا،چنان که در میان تلوگوهای جنوب مرسوم بود،اورا زنده زنده در گور می کردند.

استرابون گزارش می دهد که در زمان اسکندر رسم ساتی درهند رواج داشته است،ویک قبیلۀپنجابی ،به نام کتایی،ساتی رابه شکل قانون در آورده بود تا همسران رااز مسموم کردن شوهران باز دارد. در مانو ذکری ازاین رسم نمی شود.درآغاز برهمنان با آن مخالف بودند ،بعد آن راپذیرفتند؛وسرانجام هم برایش یک ضمانت اجرایی دینی تراشیدند،به این معنا که آن رابه پیوند ابدی زناشویی تعبیر کردند،زنی که یک بار با مردی وصلت کردتا ابد از آن اوست؛ودر زندگانی های بعدی هم به او خواهد پیوست.درراجستان تملک مطلق زن شکل جوهر به خود گرفت،وآن چنان بود که چون راجپوتی با شکست روبه رو می شد،پیش از آن که درنبرد به سوی مرگ رود ،همسرانش را قربانی می کرد.این رسم در دورۀسلسلۀتیموریان هند،به رغم تنفر مسلمانان ،رواج یافت ؛وحتی اکبر شاه قدرتمند هم نتوانست آن را بر اندازد.یک بار خود اکبر کوشید که نوعروس هندویی راکه می خواست خود رابر تودۀآتش نامزد مرده اش بسوزاند از این کار باز دارد؛اگر چه برهمنان هم مانند شاه از آن زن خواستند که این کار رانکند ،باز او برآن اصرار ورزید ؛چون شعله های آتش به اورسید،دانیال پسر اکبر،به گفتگوی بااو ادامه داد،اما او پاسخ دادکه«آزارم مکنید آزارم مکنید»بیوۀدیگری که درخواستهای مشابهی رارد می کرد ،انگشتش را روی شعلۀچراغ گرفت تا تمام انگشتش کاملا سوخت؛وهیچ نشانی ازدرد از خود آشکار نساخت؛و،به این طریق؛تحقیر خود رابه کسانی که او رابه ترک این رسم اندرزمی دادند نشان داد،گاهی در ویجیه نگر رسم ساتی شکل عمومی به خود می گرفت؛نه یکی یا چند تن از همسران ،بلکه تمام همسران بسیار امیری یا سرداری با او به کام مرگ می شتافتند .کونتی گزارش می دهد که رایه یا شاه سه هزار تن از دوازده هزار همسرش راسوگلی خود کرده بود«به این شرط که، به هنگام مرگ او،آنها هم داوطلبانه خود رابا او بسوزانند،واین را برای آنان سرفرازی بزرگی می دانستند».توضیح این نکته که چگونه بیوۀهندوی قرون وسطایی را،باتلقین واعتقاد وامید به وصل مجدد با شوهردرزندگانی دیگر ،به ساتی راضی می کردند،امری دشوار است.به تدریج که هند با اروپا تماسهای بیشتری پیدا کرد،رسم ساتی هم کم کم از رواج افتاد،امابیوۀهندوهمچنان از ناتوانیهای بسیار رنج می برد .چون ازدواج،زن را به طور جاوید با شوهرش پیوند می داد،از این رو ازدواج مجدد از پس از مرگ شوهر ،گناه کبیره به شمارمی آمد،ودروجودهای بعدی شوهرآشفتگی  پدید می آورد.ازاین رو،قوانین برهمن ها از زن بیوه می خواست که شوهر نکند؛سرش را بتراشد ؛و(اگرترجیح نداد)زندگی را در نگهداری بچه ها ودرکارهای خیر فردی بگذراند.اورا تنگدست نمی گذاشتند؛بلکه،برعکس،برای نگاهداری خودازنظر تصرف دراموال شوهرش حق تقدم داشت.ازاین قوانین فقط زنان هندوی متدین و متعصب طبقات متوسط و بالا – یعنی در حدود سی درصد جمعیت- پیروی می کردند؛مسلمانان،سیخها،وطبقات پایین این قوانین را نادیده  می انگاشتند. معتقدات هندو این بکارت و بی شوهری زن را به تجرد راهبه ها در جهان مسیحی تشبیه می کردند ؛ درهر دو مورد، تعدادی اززنان دست ازازدواج می کشیدند،وبرای خدمات خیریه آماده می شدند.(ویل دورانت،565،1381)

مخلص لاهوری (1111-1164ق)نیز در سفرنامه اش که به تصحیح و تحشیۀ سیداظهر علی به چاپ رسیده است (رامپور1964م)ازآیین ستی زنی یاد کرده است که هنگامی که اورا در 1158 ق، با محمدشاه (1131-1161ق) در سفرش به گرمکتشیر همراه بود،خود غرق شدن شوهر اورا به چشم دیده بود.بسیاری از نویسندگان آثار تاریخی دیگر هم روایات هایی ازاین مراسم نقل کرده وازآن به زشتی یاد کرده اند.

اما شاعران فارسی گوی ستی شدن را نشانه عشق به شوهر دانسته وبه سبب آن ،وفاداری زنان هندو را در اشعارش ستوده اند.امیرخسرودهلوی(651-725ق) یکی از این شاعران بود.«برخی از پیروان سبک هندی می کوشیدند درون مایه اشعارش راز زندگی روزمره برگیرند و امیرخسرو هم که بیشتر اشعارش رابه این سبک سروده، در تشبیه های شاعرانه اش ازبرخی آداب هندوان،مانند ستی یادکرده است:

خسروادر عشق بازی کم زهندوان مباش

 

کز برای مرده  سوزد جان خویـش را

صائب تبریزی  شاعر ایرانی که هفت سال در شبه قاره هند زیسته نیز غزل و ابیاتی دارد که در آنها به این درون مایه پرداخته است:

اشک گرمم جگـروادی  محشر سـوزد

آستین دست ندارد  به چراغ گـل داغ

آتش  عشـق ز خاکستر هندست بلنـد

 

داغ  تبخاله  به  کنج  لب  کـوثر سـوزد

این چراغیست که تا دامن محشرسـوزد

زین درین شعله ستان برسرشوهرسـوزد

بیتی که در بهارعجم ازصائب تبریزی نقل شده است نیزازاین دست اشعار است:

همچو هندو زن کسی در عاشـقی مردانه نیست

 

سوختن برشمع مرده کارهر پروانه نیست

اظهرعلی درحاشیه ای که برسفرنامۀ مخلص نوشتةهمین بیت راازصائب ،این گونه نقل کرده است:

«چون زن هندو کسی درعاشقی دیوانه نیست

 

سوختن برشمع مرده کار هر پروانه نیست»

گفتنی است این اشعار درهیچ یک از اشعار صائب درتهران به چاپ رسیده است نقل نشده است».                                                        ( انوشه،1358،1375)

   جزاین گروه که به این رسم اشاره هایی کوتاه کرده اند چندتن از شاعران نیز آثاری مستقل دربارۀ رویداد واقعی این رسم سروده اند و آن هاراستی نامه نامیده اند.این منظومه ها ،داستان هایی هستند که در روزگار تیموریان،به تقلیدازدولرانی وخضرخان،اثر امیرخسرو،به نظم درآمده اند وبیشتررویدادهای تاریخی دربارۀ رویدادهایی از روزگار خود شاعر هستند. یکی ازموضوعاتی که دربارۀ آن چند منظومه مستقل فراهم شد ماجرای خود سوزی زنان هندی درسوگ شوهرانشان یا بالعکس است.بسیاری از شاعران این موضوع راستوده و نسبت به وفاداری زن هندو به همسرش ابیاتی گفته اند .درمنظومه های غنایی هندی معمولاً شاهد هستیم که پس از مرگ ناگهانی برای یکی از دوطرف عاشق یا معشوق  پیش آید نفردوم «ستی»می کند.ازمیان شاعرانی که ستی سرنوشت یکی از عاشق یامعشوق منظومه های آنهاست می توان ازحسن دهلوی در«عشق نامه»،اهلی شیرازی در«سحر حلال»وبزمی در«پدومات» نام برد.«برخی ازمنظومه ها گزارش  یک حادثه واقعی است وبرخی ساخته و پرداخته ذهن شاعر است.درمجموعه منظومه های فارسی سه منظومه می شناسیم که به طورمستقل به گزارش«ستی»پرداخته اند بدین ترتیب:

1- نوعی خبوشانی(1019)منظومه«سوزوگداز»خودرادربیان یک ماجرای واقعی خودسوزی درزمان اکبرپادشاه سرود.مثنوی نوعی درشرح ستی کردن نوعروسی زیباست که همسرش رادر روزعروسی،پس از ده سال انتظار برای چنان روزی، ازدست داد. خلاصه داستان ازاین قرار است که درزمان اکبرشاه درلاهور دوعاشق و معشوق هندو زندگی می کردندکه پس از دوسال وپس ازموانع دیگر به وصال هم وعده داده می شوند ودرشب عروسی درگذرازبازارمسقف براثرخرابی سقف داماددرمی گذرد.عروس پس از شنیدن این خبر خودرابرای ستی آماده می کند خبربه شاهنشاه اکبرمی رسد لیکن تلاش اوبرای مانع شدن به جایی نمی رسد وزن حتی مقام رانی (ملکه)راهم نمی پذیرد.ناچاراکبرشاه ستی باشکوهی برایش اجرا می کند.وقتی معشوق به جسدعاشق خود می رسدابتدااورابوسیده سپس درآغوش می گیردوهردودرمیان آتش می گذراندوخاکستر می شوند.

2- وارسته ازشاعران قرن دوازدهم منظومه ای به نام ستی نامه دارد.

3- مجرم کشمیری (1273)یک حادثه واقعی خودسوزی راگزارش داد.ونام اورا ستی نامه گذاشت.گزارش  مجرم مشتمل بر263بیت به بحر هزج مسدس مقصور یا محذوف است».(خزانه دارلو،97،1375)

هندویانی که خودرا درآتش می سوزانند

... پس ازچندگاهی من دریکی ازشهرهای هندوستان بودم که مجری نام داشت و بیشتر سکنۀ آن ازکفار بودند،اما امیر شهر یکی از مسلمانان سامری سند بود.درنزدیکی این شهر عده ای ازکفار نافرمان موضع گرفته بودند وروزی جاده راهم قطع کردند ،امیر مسلمان شهر به جنگ آنان شتافت و گروهی از رعایای مسلمانان وهندو بااو بودند. جنگی سخت ورمیانه اتفاق افتاد که در نتیجۀآن هفت تن از رعایای هندو کشته شدند.سه تن از این کشتگان زن داشتند وزنان آنان متفقاًقرار گذاشتند که خودرا بسوزانند.اینکه زن بعد از مرگ شوهر خودرا بسوزان درمذهب هندویان واجب نیست امااز مستحبات به شمار است و عملی است که مایۀ افتخار خانوادۀ زن می شود و دلیل وفاداری زن نسبت به شوهر می باشد.زنی که حاضر به سوزاندن خود نگردد جامۀخشنی برتن می کند و زندگانی خود رادرمیان خانواده با نومیدی و خواری می گذراندواوراهمسر بیوفائی می دانند.باری چون زنان مقتولین مزبور برسوزانیدن خود هم پیمان گشتند سه روز تمام با ساز و آواز شادی و خوردن و نوشیدن  به سربردند،چنانکه می خواهند دنیا را وداع گویند.دراین مدت زنان شهر ازهمه سوی به دیدار آنان می آمدند وروز چهارم بامدادان،آن سه زن خودرا زینت کرده و معطرساخته سواراسبی شدند،هریک ازآنان نارگیلی به دست راست داشت که با آن بازی می کرد و آیینه ای به دست چپ که درآن رخسار خودرا می نگریست،برهمنان گرداگرد آنان رافراگرفته بودند و نزدیکان و خویشاوندان آنان نیزحاضربودند، پیشاپیش گروه،طبل ها و بوق ها و شیپورها زده می شد و هرکس ازهندویان به یکی ازآنان می رسید سفارش می کرد که سلام مرا به پدرم یابرادرم یامادرم یا رفیقم فلانی ئبرسان و زن می گفت چشم و می خندید!

منظرۀ هول انگیز زنده سوزانی

من نیزبارفقای خود سوارشده ره افتادم تا چگونگی این مراسم راز نزدیک ببینم.سه میل همراه آن گروه حرکت کردیم تا به جای تاریک پرآبی که درختان انبوه برستاسر آن سایه افکنده بود رسیدیم.دروسط درختان چهارقبه زده بودند ودر هریک ازقبه ها بتی سنگی قرار داشت.درمیان قبه ها آبدانی بود که زیرسایۀ متراکم انبوه درختان واقع شده چنانکه آفتاب ازلابلای شاخه ها عبور نمی توانست کرد.منظرۀ این جایگاه به یکی از بقعه های دوزخ شباهت داشت و چون بدانجا رسیدیم زن ها برکنار آبدان پیاده شدند ودرآب رفتند و هرچه لباس داشتند ازتن درآوزده با زیور آلاتی  که همراه آنان بود تصدق دادند.سپس برای هرکدام از آن ها جامه ای نبریده ازپارچۀ پنبه ای زبروساده آوردند که پاره ای ازآن  رابرکمرخود بستند و پارۀ دیگر رابر سرودوش خود انداختند،درنزدیکی این آبدان درمیان گودالی آتش برافروخته بودندوروغن کنجد درآن می ریختند که بر شدت اشتعال آن می افزود.درآنجا درحدود پانزده تن مرد بودند که بسته های هیزم ازچوب های نازک دردست داشتند ودرحدود ده تن دیگرهم بودند که کنده های بزرگتر هیزم باخودداشتند وعده ای طبال و بوق زن هم بودند وهمه منتظر تا زن ها برسند.منظرۀ آتش به وسیلۀ پرده ای که مردان گوشه های آن رابه دست داشتند نهفته بود تا دیدارآن موجب وحشت نگردد.امایکی از زنان چون به کنار پرده رسیدآن را به خشونت از دست مردان درکشید و گفت:«مارامی ترسانی ازآتش؟من می دانم اوآتش است رهاکن مارا».وی درحین گفتن این سخنان خنده می زد وآنگاه دست ها را به علامت سلام و احترام به آتش برسرخود فراز آوردوخویشتن رادرآتش افکند که خروش طبل ها و بوق هاوشیپورها برخاست ومردانی که بسته های هیزم راکه باخودداشتند روی نعش زن می انداختند تا حرکت نکند،فریاد و غوغائی برخاست  وولوله ای درپیچید ومن ازمشاهدۀ این احوال نزدیک بود از اسب برزمین افتم که رفقا ملتفت شدند وفوراًآبی آورده برسروروی من ریختند وازآن جای مراجعت کردیم.

 منابع:

1-      خزانه دار لو،محمد علی،1375، منظومه های ادب فارسی،سازمان وزارت فرهنگ و ارشاد تهران

2-  ابن بطوطه،1376،سفرنامه ابن بطوطه،ترجمه محمدعلی موحد،چاپ سپهرنقش،چاپ ششم ، 2جلد،تهران

3-      انوشه،حسن، 1381،چاپ دوم، فرهنگ نامه ادب فارسی، انتشارات سخن تهران



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢٤ | ٤:۳۸ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

زندگی نامه  امیرخسرودهلوی

   خوش بختانه راه و روش وشیوۀزندگی امیرخسرو ،ازسال های آغازین تاپایان عمر کاملاً روشن است ،به طوری که صاحبان تراجم اورااز شاعران وعارفان نام آورپارسی گوی هند شمرده اند.(صفا،771،1371/3) جالب است که روی آوردن به عرفان و هدایت و دستگیری امیر خسرو رابه دست نظام الدین اولیا عارف بزرگ قرن هفتم و هشتم ،به سال های کودکی او نسبت داده اند.

«بنابرمآخذی که مستند برغره الکمال ،اثرامیرخسرواست،پدرش سیف الدین محمود ،دوبرادر او عزالدین علی شاه ونصیرالدین محمود و وخودامیرخسرو را(که هنوزخردسال بود)به شرف دست بوس سلطان المشایخ ،شیخ نظام الدین محمربن احمددهلوی،معروف به نظام اولیا(متوفی725)از کبار مشایخ چشتیه برد وازآن پس خسروتا پایان حیات،ارادت خودرا نسبت به آن پیرحفظ کرد و خودرا در شمار بزرگان سلسله عرفانی چشتیه درآمد.(صفا،774،1371/3)

     این عهدی که گویا درکودکی امیرخسرو با نظام اولیا بست،تاپایان عمر امیرخسرو ادامه داشت،او آن چنان ازخود خلوص ارادت نشان داد که نظام اولیا اورا از همه کس و همه چیز دوست تر داشت و گویی رابطۀمرید و مرادی به عاشق و معشوقی تغییریافت. امیرخسرو گفته است :«یک بار سلطان المشایخ این بنده را فرمود که من از همه به تنگ آیم ،تاحدی که از خودم هم به تنگ آیم و از توبه تنگ نیایم ....»(صفا،777،1371/3)

 امیرخسروبه مرتبۀمحرمیت اسرار سلطان المشایخ نایل شد ،ازدست او خرقه پوشید و از سوی او لقب«ترک الله»دریافت کرده است و شیخ چنان شیفتۀخلوص و پاکی او بود که خداوند را به حق سوز سینۀاوسوگندمی داد.«سلطان المشایخ رادر امیرخسرو عنایت مفرط بود و بارها می گفت که در قیامت هرکس به چیزی فخرکند سوز سینۀاین ترک است،یعنی خسرو قدس سرّه وی را ترک الله می گفت ، چنان که امیرخسرو گوید:

بر زبانت  چون خطاب بنده ترک الله رفـت      

 

دست ترک الله گیر و هم به اللهش رسان»

                    (صفا780،1371/3)

پاکی و سوز درون امیرخسرو تاحدّی بود که عارف بزرگی چون نظام الدین اولیا درباره اش گفته است :«اگرقیامت سؤال شود،نظام الدین چه آورده ای؟خسرورا تقدیم خواهم نمود،وقتی که دعا می کرد به طرف خسرو اشاره کرده و می گفت :الهی به سوز سینه این ترک مرا ببخش!»(شبلی نعمان ،93،1363/2)

خواجه نظام الدین اولیا وصیت کرده بود که خسرو را پهلوی قبر او دفن کنندواین راهم می گفت که اگردریک قبرروابوددوجسددفن کنند،هرآینه می گفتم که جسداوراهم درقبرمن بگذارید.(همان،94)  ازارادت امیرخسرو به نظام الدین اولیا همین بس که وقتی خبرمرگ را شنید،تمام کارشغل دیوانی رارها کرد،هرچه داشت به فقرا بخشید وبرسر قبرش مقیم شد چند ماهی بیش طول نکشید که فراق به پایان رسیدودرکنار قبرنظام به خاک سپرده شد. امّا شیوۀزندگی امیرخسرو دراین خصوص یک استثناءویک پارادوکس است ،به طوری که شاید درمیان تمامی شاعران،هیچ کس به اندازۀاو عمرش رادر دربارها و با عهده داری شغل های درباری سپری نکرده باشد.هنوز نوجوان بود که به خدمت غیاث الدین بَلبَن درآمد وپس از او نیز در دربارهشت شاه و امیر دیگر با نام های زیر حضور داشت انواع مسؤولیت راعهده دار بود :

ملک محمد قاآن،معزالدین کیقباد ،جلال الدین فیروز شاه خلجی، رکن الدین ابراهیم علاءالدین محمد،شهاب الدین عمر،قطب الدین مبارکشاه و غیاث الدین تُغلق شاه.

او از جلال الدین فیروز شاه خلجی (695-689)لقب «امیر» گرفت تا آخرسال هم چنان درخدمت غیاث الدین تُغلُق شاه بود که خبرمرگ مراد خویش،نظام الدین اولیا را شنید.وپس از آن ترک خدمت کرد .او درتمام این دوران طولانی به مبانی اعتقادی و اخلاقی خویش پای بند باقی ماند وهیچ گاه خدمت به خلق باعث فراموشی خدا و وظایف انسانی اش نشد به هرحال این شیوۀزندگی ،تقریباًتوجه تمام تذکره نویسان را برانگیخته است .شبلی نعمان نوشته است :«امیرخسرو گرچه ازاثرخاندان ،دلبستگی به دربار شاهی داشته، سروکارش همیشه با سلاطین وقت بوده ودر ظاهر سازی های درباروخوشامدوشخص پرستی ،طبعاًنفرت داشت واین خیالات اززبانش جابه جابی اختیار خارج گردیده است.اومجنون ولیلی  رادر سال 698هجری نوشته که دردربار سلطان علاءالدین خلجی مشغول خدمت بود.وباین حال در خاتمۀ آن چنین می گوید:

شب تـا سحـر و ز صبح  تا شام

بـاشم ز  برای  نفس خـود  رای

 

در گوشـۀ  غـم  نگیـرم  آرام

پیش چـوخودی ستاده برپای»

  (شبلی نعمانی 98،1363/2)

دکترصفا نوشته است :«اودر آخرعمرش (725)هم چنان درخدمت غیاث الدین تغلق شاه بود ،امّا همچنان به مبانی اعتقادی و اخلاقی خویش پای بند ماند...»(صفا،776،1371/3)

امیرخسروخود در هشت بهشت باتوجه لقب خسروی خویش از خداوند خواسته که غرورخسروی رااز او دور کند ودر عین حال نیازمند کسی نباشد.

دورکن بـادخسروی زسرم

بی نیازم کن ازدرهمه کس

 

پرکن ازخاک بندگی  بصرم

جـزدرگاه  بی نیازی و بس

  (دهلوی،15،1363)

شبلی نعمانی همچنین نوشته است:«اوباداشتن همۀمشاغل گوناگون،وقتی که به فقر و تصوف می رسد به قدری وابسته است که گویی ازتمام مادی و مادیات قطع علاقه نموده به کلی مستغرق در عالم قدس می باشد». (شبلی نعمانی 97،1363/2)

وی علاوه براطلاعات وسیع از زبان های فارسی و ترکی و عربی و ادبیات هرسه زبان ،به زبان هندی و ادب آن آشنایی داشته ،درنظم و نثر هردو استاد ودر موسیقی هندی و ایرانی ماهر و توانا بود.به او آوازی خوش نسبت داده و گفته اند که پرده ها و نغماتی که شمارۀآن ها به سیزده بالغ می شده است ابداع کرد.

 

قدر شناسی امیرخسرو

    یکی ازویژگی های مثبت امیر خسرو،قدرشناسی ازکسانی است که ازدانستن آنها برخوردارشده است .اگرشهاب الدین نامی آثارش رامی خوانده واصلاح می کرده ،ازاو به نیکی یاد می کند.واز یاری اش سپاسگزاری نموده است.از سعدی وخاقانی وانوری در غزل وقصیده شعرشان را پیش چشم داشته یاد کرده وپیروی از شعر آنها را خاطر نشان ساخته است واز همه مهم تر،حکیم نظامی که خمسه اش را پاسخ گفته در هر پنج اثر خویش از او یاد کرده وهنر او را ستوده است.اودر شیرین وخسرو به این افتخار کرده که شاگرد شایستۀنظامی باشد:

فرو گویم  به  شیرین  تـر بیانی 

که  تـا گوید مـرا عقل  گرامـی

 

بـه عرض داستـانی داستانی

زهی  شیرین شاگرد نظامـی

  (دهلوی 402،1363)

در هشت بهشت تصریح کرده است که سخنان دقیق نظامی را خوانده است آن ها را در دستور کار خویش قرار داده واز آنها شکر چینی وچاشنی گیری کرده است.

ز طـریق سخن سـرای کهن
دل  پاک  منـش  بـه  دستوری

حقـه بگشـادم و شکـر چیـدم

 

هر چـه دیدم دقیقه های  سخن

ساخت دستور خود به  دستوری

چاشنـی  را  نمـونه  بـر چیـدم

      (دهلوی ،588،1363)

امیرخسرو درمجنون و لیلی که عالی ترین اثر اوست ،دربارۀ هنر سخن سرایی نظامی گفته است:

زنـده است  به معنـی اوستـادم

مـی داد چـونظـم نـامه راپیـچ

بحری که برآب اوخسی نیست

 

و رنیست منـش  حیـات  دادم

باقـی نگذاشت بهـر مـا  هیـچ

محتـاج سـتایش کسی  نیست          

    (دهلوی،440،1363)

گویا گروهی از شاعران هم عصر امیرخسروبراوعیب می گرفته اند که چرا از نظامی تقلید کردوچرا شعراودر حد اشعار نظامی نیست؟امیرخسرو درمجنون ولیلی تصریح کرده است که نظامی از میان فنون شاعری فقط به مثنوی پرداخته وازاین مهم تر هیچ شغل و مسئولیتی نداشته مگرسرودن این اشعار،درحالی که در انواع قالب ها شعر سروده و از صبح تا شب مشغول خدمت گزاری دردربار است :

نـو کـرد بـه یکی  فنی  نشانـه

وانـگه ز جهـان  فـراغ   جسته

باری نه  به دل مگر همیـن بـار

...مسکین من مستمند بـی توش

شب تـا  سحر وز صبح تـا شام

تـا  خون  نرود ز پای  تـا  سـر

 

 

چـون یک فنـه بود شـدیگـانه

وز شغـل زمـانه  دست شستـه

کـاری نـه دگر مگر همین  کار

ازسوختگی چودیگ در جوش

در  گـوشـۀ  غـم   نگیرم  آرام

دستـم نشـود ز آب کس تـر...

     (دهلوی،241،1363)

درذکرواقعۀفوت امیرخسرودرتاریخ ادبیات صفا به نقل از «سیراولیاء» چنین آمده است:«آخرالامر امیرخسرو برابر سلطان غیاث الدین تغلق در لکهنوتی رفت،درغیبت او سلطان المشایخ بصدر جنّت خرامید،چون ازآن سفر باز آمد روی خودرا سیاه کرد و پیراهن پاره در میان خاک غلطان پیش دَرِحظیرۀسلطان المشایخ آمد...بعدَه شش ماه بزیست وبرحمت حق پیوست ودر پایان روضۀسلطان المشایخ مدفن یافت».(صفا،778،1371/3)

 

آثار دهلوی

امیرخسرو یکی از پرکارترین  شاعران پارسی گوی ودر این باب حقّاً کم نظیراست.درباب اشعاراوتا چهارصدهزار نوشته اند که البته مبالغه ای است که دربارة کثرت اشعاررودکی شده است.مجموعۀ آثار امیرخسرو ازنظم و نثر به شرح زیر تقسیم می گردند:

 

دیوان امیرخسرو

شامل انواع مختلف شعر غیر از مثنوی های اواست که شاعرخود آن را در پنج دفتر(پنج گنج)مرتب ساخته وبرهریک از آن ها نامی نهاده است.اقسام پنجگانۀ مذکورچنین است:

الف :تحفة الصغر،شامل اشعار امیرخسرو از ازشانزده سالگی تا نوزده سالگی.

ب :وسط الحیات،متضمن آثار شاعرازحدود بیست سالگی تا سی و چهار سالگی.

ج : غرّه الکمال ،دیوان ایام کمال و شامل اشعاری است تا چهل وسه سالگی.

د: بقیّه نقیّه، در مورد دوران پیری شاعر است .

ه: نهایه الکمال: از سال های اخیر حیات امیرخسرو است.

 

 

مثنوی های هشت گانه که معروف به «ثمانیّه خسرویّه»است. وسایر آثار او به شرح زیراست :

الف :منظومۀدُوَل رانی و خضرخان،به بحر هزج مسدس مقصور  یا محذوف که موضوع آن داستان عشق خضرخان پسر علاءالدین محمّد شاه خلجی با «دیول دی»دختر راجۀگجرات که مشتمل بر 4519 بیت است.

ب : تاج الفتوح ،منظومه ای است مربوط به سال اول جلوس سلطان جلال الدین فیروز شاه ،این منظومه  به بحر هزج مثمن مقصور یا محذوف است.

ج :نه سپهر،منظومه ای است مشتمل بر نه باب وهرباب بحری است مستقل به سال 718 آن را به نام قطب الدین مبارکشاه خلجی سروده است .

د:تغلق نامه،در ذکر احوال غیاث الدین تغلق شاه (720-725 ه)سردودمان پادشاهان تغلقیۀدهلی.

ه :مطلع الانوار،منظومه ای است  به بحر سریع در جواب مخزن الاسرار نظامی در3310بیت که در سال 698 به مدت دو هفته سروده شد.

و:شیرین و خسرو،به بحر هزج مسدس مقصور یا محذوف که امیر خسروآن را به تقلید از خسرو و شیرین نظامی ودر موضوع همان منظومه و مشتمل بر 4124 بیت درسال 698 به اتمام رسانید.

ز: مجنون و لیلی،به تقلید از لیلی و مجنون نظامی ومشتمل بر 2660 بیت که آن را نیز در سال 698سرود.

ح : آیینه اسکندری،منظومه ای است به بحر متقارب مثمن مقصور یا محذوف که در4450 بیت ودر سال 699 به پایان رسانیده است.

ط: هشت بهشت،درجواب هفت پیکر نظامی در موضوع عشق بهرام گوربا دلارام و سپس خشم گرفتن براووساختن هفت گنبد به هفت رنگ و رفتن در هریک از ایام هفته به یکی از آن ها که محل یکی از معشوقه های بهرام بود و شنیدن قصه ای ازاو ، و سرانجام به گورافتادن بهرام در طلب گور.این منظومه را امیرخسرو در 3352 بیت به سال 701 سرود.

ی:قران السعدین،مثنوی است به بحر سریع در موضوع مناسبات و مراسلات معزالدین کیقباد پسر بغراخان با پدر خود که امیرخسرو آن رادرسی و شش سالگی خود ودر مدتی کوتاه به نظم در آورد ولی مهارت و قدرت اودر شاعری دراین منظومه مشهود است .

امیرخسروگذشته از دیوان و مثنوی های یادشده مجموعۀشعری به نام «جواهرخسروی»دارد مشتمل برموضوع های مختلف که بیشتر تفننی است و شرح آن چنین است :

نصاب بدایع العجایب؛گهریال امیرخسرو که منظومۀکوتاهیست در حساب انگشتان ؛مثنوی شهرآشوب مرکّب ازشصت و هفت رباعی؛خالق باری که نصابی است برای زبان هندی و چون اولین بیت آن به «خالق باری» شروع می شود به این نام مشهوراست واین منظومه به چندین بحراست ؛چیستان مرکب از قطعاتی به هندی.

کتاب های نثرامیرخسرو عبارت است :

«خزاین الفتوح»معروف به تاریخ علائی درتاریخ سلطان علاءالدّین محمّد خلجی.

«افضل الفواید»متضمّن ملفوظات نظام الدین اولیاءمرادِامیرخسرو دهلوی.

«رسائل الاعجاز»یا اعجاز خسروی در ذکر قواعد انشا فارسی.این کتاب را در سه مجلد ودر سال 719 ه به پایان رسانده است .

1-        دهلوی امیرخسرو،مسکو1964،مجنون و لیلی(اوغلو محرم اف ،طاهر احمد)، انتشارات دانش تهران

2-        صفا،ذبیح الله،1371،تاریخ و ادبیات ایران،تهران ،جلد3،بخش دوم

3-        صفا،ذبیح الله،1352،چاپ سوم،حماسه سرایی درایران،انتشارات امیرکبیر،تهران

4-      نعمانی،شبلی،1363،شعرالعجم،ترجمه محمدتقی فخرداعی،دنیای کتاب،تهران

 



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢٤ | ٤:۳٧ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

شعرو ادبیات غنایی

یکی از انواع چهارگانه ادب فارسی،شعر غنایی است.درزبان های فرنگی به اشعار غنایی،لیریک (Lyric) می گویند.«غِنا،درلغت به معنی سرود و آواز خوش طرب انگیز است و شعرغنایی به شعری گفته می شود که گزارشگرِعواطف واحساسات شخصی شاعرباشد».(فرهنگ فارسی معین،ذیل واژه غنا) «شعرغنایی درتعریف اُدبای غرب،شعری کوتاه وغیرروایی است واگربلندباشدبه آن شعرغنایی نمایشی(dramatic)می گویند؛زیرامعمولاًشعروقتی طولانی می شودکه متضمن داستانی باشد.ازآن جا که درایران هنرنمایش رواج نداشته است،مابه شعرهای بلند غنایی ادبیات فارسی،شعرغنایی می گوییم.درادبیات فارسی،چندین منظومۀعالی غنایی داستانی وجوددارد مثل،ویس ورامین،لیلی ومجنون وخسرووشیرین که بلند وروایی هستند وداستانی عاشقانه راروایت می کنند.دراین داستان ها موضوع اصلی بیان حالات و احساسات مربوط به وصال وفراق است.دربخش هایی هم شاعربه مناسبت به وصف پدیده های زیبای طبیعت می پردازدودرهمۀآن ها بدون استثنا شاعربه ستایش قهرمان زن پرداخته واززیبایی وعلّو وعظمت او داد سخن داده است.»(شمیسا،139،1383)

این نوع شعردرواقع آیینه عواطف و احساسات وآلام یا لذات شاعر است ،یعنی شاعراز پنجرۀ ذهن و با زبان و احساس درونی خود به وقایع وحوادث می نگرد .غرض ومقصود نهایی شعرغنایی،توصیف عواطف و نفسانیات نوع بشراست وبه همین جهت از وی‍ژگی های خاص،برخوردار است .

«شعرغنایی انواع این احوال و احساسات است که اغراض شعر را چنان که نزد قدما معمول بوده است بیان می دارد- وصف،مدح،رثا،فخر،وغزل... انواعی که همه را تحت عنوان کلی شعر غنائی – به معنی وسیع کلمه – می توان درج کرد».(زرین کوب،144،1379)

«البته این جبّلی و فطری آدمی است که در هنگام شادمانی و غم،یادرآن زمان که نمودهای جهانِ آفرینش مسرورمی شود،برای خود زمزمه ای داشته باشد.این ترنم ها گاه گاه قالب لفظ می گیرد وازآن ها شعرغنایی به وجود می آید که ویژۀ یک دوره یا زمان معیّن یا چند تن سخن سرای بزرگ نیست،پرتوِ مهر جهانتاب زر اندود می گردد،روز خجسته را همه با نغماتی جان بخش پذیرا می شوندوشادی و اندوه خویش را با نغماتی دل انگیز یا سوزناک به گوشِ مشتاقان ویاران خویش می رساند و اگرشادمان است دیگران رادرمسرتِ خویش شریک می سازد واگرغمزده و گرفته است و عشق و آرزو و فراقِ عزیزان روحش را شکنجه می دهد بابازگو کردن آن ها ،ازاین تألمات می کاهد و بار اندوه خویش را سبکتر می سازد».(صورتگر67،1348)

شعرغنایی درسه شکل کوتاه(رباعی ودوبیتی)متوسط(غزل و قطعه)و بلند(مثنوی) جلوه می کند.شکل اخیربیشتر برای سرودن داستان به کار می رود وبیشترین داستان های سروده شده ازنوع عاشقانه است .شاعر در لباس قهرمانان داستان یا معشوقه ساخته خویش ضمیردرون خود را آشکار می سازد  وازاین رو نمایانگر شخصیت و افکار و عقاید و حالات شاعر است .«این گونه شعر، البته صورت های گوناگون داشت:سرودهای دینی،ترانه هایی برای رقص و آواز،ستایش نامه هایی برای برندگان مسابقات عمومی وجزآن ها چون بر عکس اشعار معروف به مراثی (Elegias) که معمولاً همراه با نوعی سرنا یا قره نی (Oboe-Aubos)خوانده می شداین گونه اشعار با نوعی ساز به نام لور یا لیر(Lyre)نواخته می شد عنوان اشعار لیریک به آن اطلاق شد.بدین گونه اشعار لیریک غیراز از احوال شخصی شاعر،زندگی عمومی و شوروهیجان آن را نیز منعکس می کرد بازی های عمومی،جشن های ملی و وجود قهرمانان شهرها و قبایل در طی آن ها در موجی از موسیقی جاودانه می شد چرا که در آن ایام هنوز شعر و موسیقی ازهم جدا نبود و شاعر لیریک در عین حال آهنگ ساز هم محسوب می شد».(زرین کوب،90،1382)شعر غنایی علاوه بر داستان های غنایی مدح ،هجو،مرثیه،شکوائیه فراق نامه،حبسیه،مفاخره،سوگند نامه،ساقی نامه،مناجات نامه،شادی نامه،معراج نامه،مغنی نامه ،مناظره ،شهر آشوب،واسوخت،وقوع،تغزل،و موضوعات و محتویات دیگر را نیز در بر می گیرد.

 یکی از شایع ترین گونه های شعر غنایی ،داستان های عاشقانه است که بقیه موضوعات و محتویات شعر غنایی رادر خود جای می دهد یعنی در یک داستان عاشقانه چون لیلی ومجنون ویاخسـرو وشیـرین می توان توحید، معراج، تغزل، توصیف،سوگند نامه،ساقی نامه ودیگر موضوعات را دید.حتی انواع ادبی دیگرگاه نیز سخت با انواع عاشقانه گره می خورند چنانکه هیچ منظومۀعاشقانه ازبعد تعلیمی و حماسی خالی نیست.

درمورد منظومه های غنایی:«ماهمواره با عواطف شخصی و تأثرات وآلام ویالذات و مسرّات یک فرد ویک روح کارداریم.دراین گونه اشعار،سخن از وصف آنچه درجهان واقعی و طبیعی است نمی رود،بلکه شاعر آنچه را مطلوب اوست به چشم ِ دل می بیند وبه زبان عواطف بیان می کند... میزان و ملاک ِ حقیقت دراین نوع شعر،عواطف روح شاعراست.غرض وغایت شعرغنایی توصیف عواطف ونفسانیات فرد است».(صفا،15،1352)

آن دسته از آثار ادبی که حاوی احساس ها ،هیجان ها،اندیشه ها وعواطف فردی شاعریا نویسنده وتجربه های فردی اوست ادبیات غنایی نام گرفته است.اشعارعاشقانه،عارفانه که بیشترین حجم ادبیات جهان را تشکیل می دهند از این نوع ادبی هستند.

استادمحمدرضاشفیعی کدکنی اعتقاد دارد که برخلاف معتقدین شعرغرب که شعرغنایی را تبلور«خویشتن خویش» شاعر می دانند،ادبیات غنایی مصنوعی است کاملاً اجتماعی به طوری که اگر تعریف این گروه را بپذیریم بخش عمده ای از شعر غنایی را باید از حوزۀتعریف غنایی بیرون کنیم لذا ایشان تعریف دقیق شعر غنایی را چنین می دانند:«شعرغنایی سخن گفتن از احساسات شخصی است به شرطی که از دو کلمۀ«احساس»و«شخصی» وسیع ترین مفاهیم آن ها را درنظربگیریم؛یعنی تمام انواع احساسات از نرم ترین احساسات تا درشت ترین آن ها با همه واقعیاتی که وجود دارد.احساس شخصی بدان معنی که خواه از روح شاعر مایه گرفته باشد و خواه از احساس او، به اعتبار این که شاعر فردی است اجتماعی،روح او نیز در برابر بسیاری از مسائل با تمام جامعه اشتراک موضع دارد».(شفیعی کدکنی،26،1386)

در شعر فارسی وسیع ترین افق معنوی ،افق شعر غنایی است. مطالعه در تطور انواع غنایی در ادب فارسی، گسترده ترین زمینۀبحث است. موضوعاتی که در ادب فارسی ،حوزه شعر غنایی را تشکیل می دهد. تقریباً تمام موضوعات رایج است به جز(حماسه وشعرتعلیمی)دریک نگاه اجمالی:شعرهای عاشقانه، فلسفی، عرفانی، مذهبی، هجو، مدح ووصف طبیعت همگی مصادیق شعرغنایی هستند.نکته قابل ملاحظه این که در ادبیات فارسی این مفاهیم اغلب با یکدیگر آمیخته اند و یک قطعه شعر می تواند ترکیبی از همۀاین مفاهیم باشد. غزل فارسی که یکی از سرشارترین حوزه های شعر است نمونه خوبی است که در آن می توان آمیزش انواع غنایی را به خوبی ملاحظه کرد.

لازم است اشاره کنیم در آغاز ادب فارسی ، این انواع از یکدیگر بیشتر تمایز دارند. هر قدر شعر فارسی به کمال نزدیک تر می شود این مفاهیم بیشتر به هم می آمیزند.ناگفته پیداست که یکی از علل اصلی این آمیختگی انواع غنایی در ادب فارسی تأثیر قالب های شعری و سنت های ادبی است. ادبیات غنایی گونه ای از ادبیات است که با زبانی نرم و لطیف ، با استفاده از معانی عمیق و باریک ، به بیان احساسات شخصی انسان می پردازد و بیانگر عواطف و ارزوهای انسانی و غم و شادی های اوست . 

باید به این نکته توجه کرد که درادب حماسی شاعر جریان داستان رابیان می کند ودرآن دخل و تصرف نمی کندامادرادبیات غنایی شاعر احساسات و عواطف وامیال و آرزوهای خودرا درموقعیت های مناسب در داستان دخالت می دهد.چنان که معروف است ،که نظامی در پرداختن به شخصیت شیرین،سیمای همسر متوفای خود«آفاق»رادرنظر داشته است:

دراین افسانه شرط است اشک راندن

به حکـم  آن  که  کـم  زنـدگــانـی

سبک رو چون  بتِ قپچـاق ِ من بود

همایـون پیکـری نغـز  و خـرد منـد

چـوترکان گشته سوی کـوچ محتـاج

 

 

گـلابی تلـخ بـر شیریـن فشانـدن

چـو گل بـر باد شـد روزجـوانـی

گمـان افتـاد خود کافـاق من بـود

فرستـاده  بـه  مـن دارای  در بنـد

به ترکی داده رختـم رابه تـاراج ...

               (خسرووشیرین،430)

خاستگاه شعروادبیات غنایی

شعرغنایی در دو معنی به کار می رود:1 – اشعاراحساسی و عاطفی 2- اشعار عاشقانه.

درادبیات ما بیشتر به معنی دوّم معروف است .«دوران اوج ورواج ادب غنایی مربوط به ایام گسترش تمدن و شهرنشینی است وازاین رو غنا نسبت به حماسه،متأخّراست.»(شمیسا،134،1383)درادبیات قدیم عرب در زمان چادرنشینی و زندگی شبانی ،بیشتر جنبۀحماسی دارد وبعداز ظهوراسلام و گسترش شهرها وشهرنشینی ،غنا و تغزل رواج پیدا می کند.«ادب حماسی مربوط به دورانی است که بشرزندگی گروهی و قبیله ای داشته است ودرآن ازتضاد فرد و اجتماع و تنهایی او ولاجرم بیان احساسات منبعث ازتنهایی و تعارض، خبری نیست.اما ادب غنایی مربوط به دوره ای است که بعد از شکل گرفتن اجتماعات و پیدا شدن شهرها وبه وجود آمدن قوانین و نظام ورسیدن انسان به خودشناسی وحرکت به سوی فردیت(Individuality)، بشر خودرادر تضاد وتعارض بااجتماع و قوانین یافته است و احیاناً احساس انزوا و تنهایی و ناامیدی کرده است.نظامات به وجود آمده،امیال و آرزوهای اورا سرکوب کرده و شهرنشینی اورا از طبیعت آزاد دورساخته است. پس شاعر درشعر خودبه دنیای آرمانی گذشته بازگشته است». (شمیسا،1383، 138)

لذت ها و شادی های شاعر و بدبینی های برخاسته از دست نیافتن به آرزوها و رنج حاصل از اندیشۀ بودن و دست نیافتن به آزادی و دنیای آرمانی ومطلوب،ازجملۀموضوعات شعر غنایی است.«در شعرِ فارسی،وسیعترین افق معنوی و عاطفی،افقِ شعرهای غنایی است.موضوعاتی که درادب فارسی حوزۀ شعرغنایی را تشکیل می دهد تقریباً تمام موضوعات رایج است بجز حماسه و شعر تعلیمی.ودریک نگاه اجمالی،شعرهای عاشقانه،عرفانی،مذهبی،هجو،مدح ووصف طبیعت همگی مصادیقی از شعر غنایی به شمار می رود».(رزمجو،85،1382)

 

منابع:

1-        رزمجو،حسین،1382،انواع ادبی وآثارآن درزبان فارسی،انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد،چاپ اول،مشهد

2-        ذوالفقاری ،حسن،1382،منظومه های عاشقانه ادب فارسی،انتشارات نیما

3-        زرین کوب،عبدالحسین،1379،شعربی دروغ،شعربی نقاب،انتشارات محمدعلی علمی،تهران

4-        شفیعی کدکنی،محمدرضا،1386،زمینه اجتماعی شعر فارسی،انتشارات اختران، تهران

5-        نظامی گنجوی،1378،کلیات نظامی گنجوی،مطابق نسخه وحید دستگردی ،به اهتمام پرویز بابایی،انتشارات آگاه ،تهران

 

 

 



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢٤ | ٤:۳٤ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

آشنایی با اصطلاحات ادبی

  آثار روزی رسان

آثار روزی رسان به آثاری می گویند که تنها برای کسب معاش و روزی نوشته می شود. قدمت آن دست کم به سده ی ١٨ میلادی می رسد. نمونه ی کلاسیک "اثر روزی رسان" رمان فلسفی راسلاس اثر جانسون است که نویسنده آن را برای تأمین هزینه کفن و دفن مادرش و ادای وام های خود در یک هفته شب ها نوشت.

آرایه بیرونی

آرایه های بیرونی آن ها هستند که بیش تر پیکره سخن را زیبا می کنند. مثل سجع، ترصیع، جناس، عکس، اشتقاق، رد المطلع، ذوقافیتین، در العجز علی الصدر، اعنات و ...
آرایه درونی

آرایه های درونی همان صناعات معنوی و آرایه هایی هستند که اگر ظاهر واژه دگرگون شود، باز آن آرایه از میان نمی رود. مثل پرسش بلاغی التفات، قلب و جمع.

آرکائیسم

آرکائیسم (باستان گرایی) آن است که شاعر یا نویسنده در اثر خود از کلمات مهجور و ساختارهای دستوری قدیم استفاده کند. باستان گرایی بر دو نوع است: باستان گرایی واژگانی و باستان گرایی نحوی.
باستان گرایی اگر در خدمت زیبایی شعر باشد از محاسن شعر است، اما اگر سدّ و مخل زیبایی شعر باشد در زمره معایب شعر قرار می گیرد.

اعنات

Leonine Rhyme   برابر انگلیسی برای اَعنات است. اَعنات را لزوم‌مالایلزم هم می‌گویند. در لغت به معنی به رنج افکندن، رنجانیدن، آزردن و در کاری دشوار انداختن است. و اما در علم بدیع به صنعتی می‌گویند که گوینده ملزم به چیزی شود که لازم نیست. مانند غزل سعدی که شاعر حرف "یا" را قبل از حرف رَوی "لام" (خرف آخر قافیه)  تا به آخر غزل تکرار می‌کند:
چشم بدت دور ای بدیع شمایل / ماه من و شمع جمع و میر قبایل
جلوه‌کنان می‌روی و باز نیایی / سرو ندیدم بدین صفت متمایل
نام تو می‌رفت و عارفان بشنیدند / هر دو به رقص آمدند سامع و قایل
در مجموع لزوم‌مالایلزم چنان است که شاعر یا نویسنده برای آرامش کلام یا هنرنمایی، خودش را به آوردن حرفی پیش از رَوی مجبور کند یا در اثنای سخن، آوردن کلامی را بر خودش لازم کند که در اصل لازم نباشد. به عنوان مثال، شاعر خودش را مقید کند که کلمه‌ی "روشن" را با "گلشن" و "جوشن" قافیه کند، در حالی که می‌تواند از "گلخن" و "مسکن" و "وطن" و ... هم کمک بگیرد.

آواشناسی

آواشناسی شامل ۳ موضوع است:
الف) آواشناسی تولیدی، که به بررسی نحوه‌ی تولید اصوات توسط اندام‌های صوتی می‌پردازد.
ب) آواشناسی فیزیکی، که به بررسی خواص فیزیکی اصوات سخن در گذر از دهان تا رسیدن به گوش شنونده می‌پردازد.
ج) آواشناسی شنیداری، که به بررسی واکنش‌های خنثی نسبت به اصوات سخن در گوش، اعصاب شنیداری و مغز می‌پردازد.
اصطلاح آواشناسی آزمایشگاهی نیز برای اندازه‌گیری جریان هوا یا تجزیه امواج صوتی به کار می‌رود.

آوانگارد

در زبان فرانسوی Avant به معنی پیش و garde در اصطلاح نظامی به معنی نگه‌بان و محافظ است و اصطلاح ( Avant gardeطلایه‌دار) به معنی جلودار و پیش‌لشکر است.
معادل انگلیسی آن ریشه‌ی فرانسوی دارد و در اصل از واژگان نظامی‌گری به وام گرفته شده است.
در اصطلاح ادبیات، طلایه‌دار یا پیش‌تاز به آغاز کننده‌ی شیوه‌های نو‌ در شعر و نویسندگی گفته می‌شود. این شیوه‌ها اغلب بدعت‌هایی را در زمینه‌ی قالب و صناعات ادبی دربر دارد.
امروزه شعرای سمبولیست، مانند ورلن، رمبو و مالارمه را شعرای آوانگارد بدعت‌ها ادبی اواخر قرن نوزدهم می‌نامند.

آیرونی نمایشی

آیرونی نمایشی وضعیتی است در نمایش‌نامه یا داستان که در آن، بین آگاهی تماشاگران یا خوانندگان نسبت به موضوعی در آن اثر و ناآگاهی شخصیت داستان فاصله ایجاد می‌شود. در نتیجه‌ی این وضعیت، شخصیت مزبور به دلیل ناآگاهی سخنانی می‌گوید و کارهایی می‌کند که تماشاگر یا خواننده از نامربوط بودن آن‌ها با وضعیت واقعی آگاه است. یکی از اقسام این نوع آیرونی، آیرونی تراژیک است و بهترین نمونه‌ی آن را می‌توان در نمایش‌نامه‌ی اودیپ ِ سوفوکل یافت.

ابطا

اصطلاحی در مبحث عروض است و عیبی است که در قافیه شدن کلمات مرکب پیش می‌آید. یعنی وقتی که قافیه تنها بر اساس تکرار جزء دوم کلمه‌ی مرکب پدید آمده باشد، مثل قافیه ساختن بَتَر (بدتر) با خوش‌تر. ایطا بر دو نوع جلی و خفی است. در ایطای جلی تکرار جزء دوم کلمه‌ی قافیه آشکار است. مثل قافیه کردن بتر و خوش‌تر. اما در ایطای خفی تکرار جزء دوم آشکار نیست. یعنی کلمه‌ی مرکب بر اثر استعمال، حکم کلمه‌ی بسیط را پیدا کرده باشد. مثل قافیه شدن کلمات "گلاب" و "غراب" یا "رنجور" و "مزدور".

اُپرتا

اپرتا Operetta نوعی درام سبک است که شامل بخش های موزیکال و گفت و گو  و اغلب طنز آمیز و هجایی است.

اتساع

اتساع در علم بدیع به سخنی گویند که آن را بتوان به چند گونه معنی و تفسیر کرد. مانند:
لبان لعل تو با هر که در حدیث آمد / براستی که ز چشمش بیوفتد مرجان

براستی: به حقیقت یا سوگند به راستی
از چشم افتادن: فروریختن یا خوار شدن
مرجان: اشک خونین یا جان
اتفاق

اتفاق در علم بدیع به معنی آوردن اسم ممدوح یا تخلص شاعر به نحوی جالب و ماهرانه است که تصادفی و اتفاقی جلوه کند. مانند:
سِرّ غم عشق بوالهوس را ندهند / نور دل پروانه مگس را ندهند
عمری باید که یار آید به کنار / این دولت سرمد همه کس را ندهند   (سرمد کاشی)

اثلم

در علم عروض هر گاه در بحر متقارب، از پایه‌ی فعولن، تنها دو هجای بلند، یعنی "فع‌ لن"، بر جای بماند، آن را اثلم می‌گویند. مانند پایه‌ی نخستین و سومین مصراع‌های بیت زیر:
چندان‌ که گفتم غم با طبیبان / درمان نکردند مسکین غریبان    (حافظ)

ادبیات تفکری

ادبیات تفکری شامل آن دسته از آثار ادبی می شود که پدیدآورندگان آن ها به طرح جنبه های اساسی در هستی انسان می پردازند و برای نیل به این مقصود، انگیزش عاطفی و احساسی مخاطبان خود را در جهت ایجاد تحول در باورها و نگرش آنان به کار می گیرند. شیوه طرح این گونه مسائل می تواند طنزآلود، درون گرایانه، برون گرایانه، جدی، غم انگیز، شاد و ... باشد. یکی از مشخصه های عمده ی ادبیات تفکری، ماندگاری و جاودانگی آن هاست. این ماندگاری، مدیون فضائی است که ادبیات تفکری برای تعبیر و تفسیر در ذهن مخاطبان خود فراهم می آورد.
ادبیات تفننی

ادبیات تفننی شامل آن دسته از آثاری می‌شود که اغلب جنبه‌ی سرگرمی دارند. پدیدآورندگان این گونه آثار، تحریک شدید احساسات و عواطف خواننده را دست‌مایه‌ی کار خود قرار می‌دهند. از این‌رو، خواننده پس از اتمام اثر تنها نوعی تهییج را بدون کسب باور یا جهان‌بینی ویژه ای تجربه می‌کند. یکی از مشخصه‌های عمده‌ی ادبیات تفننی آن است که به ندرت موقعیتی برای تعبیر، تفسیر یا مکاشفه در ذهن خواننده فراهم می‌آورد.

استتباع

در علم بدیع، استتباع به سخنی در مدح یا ذم کسی گفته می شود که در آن سخن، شاعر صفتی از ممدوح یا مذموم را به گونه ای بیان کند که در ضمن توضیح آن، صفت دیگری هم از او گفته شود، مانند:
از آن به طلعت زیباش روی اهل دل است / که نیست روی دل الا به سوی یزدانش  (ربّانی)
استثنا

استثناء به صنعتی می‌گویند که با آوردن یکی از الفاظ استثناء (مانند مگر، به جز، الا و غیره) و سخنی که در پی آن می‌آید، بر لطف سخن پیشین و تمامی آن افزوده گردد. مانند:
کس از فتنه در پارس دیگر نشان / نبیند مگر قامت مهوشان  (سعدی)

استعاره

استعاره به معنی عاریه خواستن ِ لغتی است به جای لغتی دیگر. زیرا شاعر در استعاره، واژه‌ای را به دلیل مشابهت به جای واژه‌ی دیگری به کار می‌برد. اگر از جمله‌ی تشبیهی، "مشبه" و "وجه شبه" و "ادات تشبیه" ( به علم بیان نگاه کنید) را حذف کنیم به گونه ای که تنها "مشبه به" باقی بماند، به این مشبهٌ‌به استعاره می‌گویند.

استعاره در حقیقت تشبیه فشرده است. یعنی تشبیه را آن‌قدر خلاصه و فشرده می‌کنیم تا فقط مشبه‌ٌبه از آن باقی بماند. هنگامی که می‌گوییم "خورشید همانند گلی زرد بر باغ آسمان جلوه‌گر است". خورشید را به گل زرد تشبیه کرده‌ایم. در تشبیه، دست‌کم مشبه و مشبهٌ‌به باید حضور داشته باشند و در این جا هم خورشید که مشبه‌ است وجود دارد و هم گل زرد که مشبه‌ٌ‌به است. اما وقتی می‌گوییم:
هزاران نرگس از چرخ جهان‌گرد
فرو شد تا برآمد یک گل زرد
مشبه (خورشید) را نیز حذف کرده‌ایم و تنها مشبهٌ‌به (گل زرد) را باقی گذاشته‌ایم، لذا در این بیت، گل‌زرد استعاره از خورشید است. به واسطه‌ی همین حذف مشبه. درک استعاره اغلب دشوارتر از درک تشبیه است.

استعاره مرده

استعاره‌ی مرده به استعاره‌ای گفته می‌شود که به سبب کاربرد مدام، رسانگی و برجستگی خود را از دست داده است. مانند "کمان" که در وصف ابروی یار گفته‌اند و یا "سرو" که در وصف قد و بالای بلند گفته‌اند. یعنی از این قسم استعاره آن‌قدر استفاده شده است که شنونده یا خواننده، دیگر کم‌تر توجهی به مستعار و مستعارمنه آن می‌کند. در عین حال، در بسیاری موارد وقتی زمینه‌ی زبانی این گونه استعاره‌ تغییر می‌کند، استعاره‌ی مرده بار دیگر تشخص و تازگی می‌یابد. برای نمونه عبارت "grey cat in the night" گربه‌ی خاکستری در شب) که در انگلیسی استعاره‌ای مرده به شمار می آید) هنگام ترجمه به فارسی، تازگی و حیات دوباره می‌یابد.

اسم صوت

اسم صوت لفظی است مرکب که اغلب از طبیعت گرفته شده و خود بیانگر صداهایی از قبیل صوت خاص انسان یا حیوان، صوت راندن و یا خواندن حیوانات و صوت به هم خوردن چیزی به چیز دیگر است، مانند:
هنّ و هنّ، مِنّ و مِنّ، میو میو، شالاپ شولوپ، خش و خش و  ...

اضراب

اضراب (epanorthosis) در لغت به معنی روی گردانیدن و رخ تافتن است و در علم بدیع آن است که گوینده کلام خود را که در مدح یا هجو یا غیر آن است به حرف اضراب (بل، بلکه) عطف کند. حرف اضراب یا اعتراض سبب ابطال یا تصحیح یا تشریح جمله ی قبل از خود می شود. برای مثال:
ای میوه دل من لا، بل دل
وی آرزوی جانم لا، بل جان
در مصراع اول و دوم حرف عطف "بل" عبارت های قبل از خود را تصحیح کرده اند.
همچنین در:

 "نبود دندان لا، بل چراغ تابان بود"
شاعر با استفاده از حرف عطف بل، جمله ی اول را تصحیح و باطل کرده است.

افسانه ی تمثیلی

افسانه ی تمثیلی نوعی افسانه و قصه است که می تواند منظوم یا منثور باشد و شخصیت های اصلی آن ممکن است از بین خدایان، موجودات انسانی، حیوانات و حتا اشیاء بی جان برگزیده شود. در این گونه افسانه، موجودات مطابق با خصلت طبیعی خود رفتار می کنند و تنها تفاوتی که با وضعیت واقعی خود دارند آن است که به زبان انسان سخن می گویند و در نهایت نکته ای اخلاقی را بیان می کنند. از این رو افسانه ی تمثیلی را حکایت اخلاقی هم نامیده اند.
در ادبیات فارسی، نخستین افسانه تمثیلی شعر "درخت آسوریک" به زبان پهلوی است که شرح مناظره ی یک درخت و یک بز است.
حکایات کلیله و دمنه که اصل آن هندی است  نیز مجموعه قصه هایی به زبان حیوانات است و از جمله نمونه های افسانه های تمثیلی در ادبیات فارسی به شمار می آید. از دیگر نمونه های معاصر شعر "گوهر و اشک" (پروین اعتصامی) و شعر "روباه و کلاغ" (ایرج میرزا) را می توان نام برد که شعر اخیر با بیت زیر آغاز می شود:
کلاغی به شاخی شده جای‌گیر / به منقار بگرفته قدری پنیر
در این قصه، روباه حیله گر به انگیزه ی صاحب شدن قالب پنیری که کلاغ به دست آورده است، شروع به تعریف و تمجید از زیبایی قد و بالا و پر و بال او می کند و در آخر، آرزو می کند صدای کلاغ هم به زیبایی ظاهرش باشد. کلاغ ساده لوح و زود باور دهان باز می کند تا آواز بخواند که قالب پنیر از منقارش فرو می افتد و  ... 
در ادبیات غرب، نخستین مجموعه ی افسانه های تمثیلی را به "ازوپ" یونانی نسبت داده اند. بعدها "فدروس" و "بایروس" افسانه های تمثیلی دیگری خلق کردند.
یکی دیگر از مشهورترین نمونه های افسانه های تمثیلی "قلعه حیوانات" نوشته‌ی "جورج اورول" است که طنزی است سیاسی در قالب افسانه ی تمثیلی.

اقوا

اقوا یکی از عیب های قافیه است. هر گاه در هجای قافیه‌ی صامت + مصوت + صامت، هم‌سانی ِ مصوت‌ها رعایت نشود، مثل قافیه شدن tar با ver در کلمات معطر و مجاور.

انگارش

انگارش در اصطلاح نقد ادبی، واقعی پنداشتن جریان داستان از سوی خواننده و تماشاگر است. در این حالت، خواننده یا تماشاگر چنان تحت تأثیر دنیای داستان قرار می‌گیرد که با وجود علم به فرضی بودن رویدادها، خود را در تجربیات حسی و عاطفی داستان سهیم می‌یابد و بر این توهم که گویی همه چیز برای خودش رخ می‌دهد، گردن می‌نهد.

بافت شعر

بافت شعر به بافت لفظی شعر (verbal texture) یعنی به اجزا و عناصر زبانی شعر از قبیل حروف و کلمات و وزن و قافیه و امثال این و ارتباط آن‌ها با هم گفته می‌شود که در مجموع زبان شعر را به وجود می‌آورند. مفهوم بافت شبیه به ساختار است، اما در بحث ساختار معنی هم مراد می‌شود و در بافت محتوا را در نظر نمی‌گیرند. تغییر در بافت بر معنی تأثیر می‌گذارد:
خدا کشتی آ‌ن‌جا که خواهد برد / و گر ناخدا جامه بر تن درد
برد کشتی آن‌جا که خواهد خدای / و گر جامه بر تن درد ناخدای

بلاغت

به معنی چیره زبانی، زبان آوری و شیواسخنی و دراصطلاح ادبی آوردن کلام به مقتضای سخن است.  مثلن اگر مقتضای حال درازگویی و تفصیل است، کلام را مفصل آورند و اگر به وارونه ی آن، مقتضای حال شنونده، ایجاز و اختصار باشد، کلام را مختصر و کوتاه ادا کنند.

بیت

به معنی خانه و در اصطلاح ادبی یک واحد شعری است که از دو مصراع تشکیل شده است.

اگر شاعر مراد خود را تنها در یک بیت بیان کند، به آن بیت " فرد" می گویند که "تک بیت " و یا "مفرد" از نام های دیگر آن است.
از" تک بیت " بیش تردر سخن رانی ها و نامه ها بهره گرفته می شود.

تک بیت های صائب مشهوراست .
مردی نه به قوت است و شمشیرزنی / آن است که جوری که توانی نکنی

بیت تخلص

بیت یا ابیات تخلص (یا گریزگاه): یک یا دو بیت است که در پایان نسیب (مقدمه ی قصیده) و برای ورود به موضوع اصلی قصیده ( در مدح یا هجو یا غیره) می آید.
بیت مقطع

آخرین بیت غزل و قصیده است.
پیوت

پیوت نوعی شعر مناجاتی عبری است که در بزرگ‌داشت عیدها نوشته می‌شود. گاهی شکل موَشَح دارد و در سده های سوم تا هفتم متدوال بود. هفت فقره‌ی آن را یوشع بن یوشع شاعر مذهبی عبری نوشته است

پست مدرنیسم

 اصطلاحی بحث انگیز است که مناقشات زیادی درباره فرهنگ معاصر از اوایل دهه ١٩٨٠م  برانگیخته است. در معنی ساده تر و کم تر راضی کننده اش به طور کلی اشاره به مرحله سده ی بیستم فرهنگ غرب دارد که دوران اوج مدرنیسم را پشت سر گذاشته و بنابراین ناظر بر محصولات عصر فضا پس از زمانی در دهه ١٩۵٠م  است. با این حال اغلب در اشاره به وضعیتی فرهنگی به کار می رود که بر جوامع پیشرفته ی سرمایه داری از دهه ١٩۶٠م  حاکم بوده است و مشخصه اش وفور تصاویر و استیل های پراکنده و بی ربط (به ویژه در تلویزیون، آگهی ها، طراحی تجاری و ویدئوی پاپ )  است. در این معنی هوادارانی چون ژان بردریار و سایر مفسران داشته است که پست مدرنیته را فرهنگ حس ها و هیجان های پراکنده و متشتت، نوستالژی التقاطی، تمثال های یکبار مصرف و سطحیت آشفته دانسته اند که در آن کیفیت هایی که ارزش سنتی دارند مثل عمق، انسجام، معنا، اصالت، اعتبار و صحت، در درون گرداب ناگهانی نشانه های تهی، تخلیه یا منهدم می شوند.

هم مدرنیست‌ها و هم پست‌مدرنیست‌ها بر این باورند که زندگی و هستی در رمان‌های سنتی به صورت کلیشه‌ای و قالبی نموده شده است. اما پسامدرنیست‌ها می‌گویند که مدرنیست‌ها بر خلاف ادعایشان و ظاهر پیچیده‌ و مبهم آثارشان، در نهایت با زندگی و هستی برخورد سطحی و ساده‌ای داشته‌اند و لذا این امید دروغین را ایجاد کرده‌اند که بشر می‌تواند سر از اسرار هستی و زندگی در آورد و معماها را حل کند. پسامدرنیست‌ها برای نشان دادن مفهوم بی‌هودگی و عبث بودن حرف و سخنان فلسفی و بیان این نکته که "این حرف معما نه تو خوانی و نه من" خود تمهیداتی اندیشیده‌اند یا از سر تصادف و بی‌قیدی بدان رسیده‌اند. از قبیل این که یک داستان می‌تواند چند نوع پایان داشته باشد (چنان که زندگی چون این است) و خواننده هر کدام را که می‌خواهد انتخاب کند و اساسن داستان نباید حتمن نتیجه و پایانی داشته باشد، انسجام متن بی‌معنی است. هیچ چیز قطعی نیست و بدین ترتیب داستان پست‌مدرنیستی، به زعم ایشان نزدیک‌ترین روایت به زندگی واقعی و هستی است. در این داستان‌ها زاویه‌ی دید معمولن اول شخص است تا داستان در عین ناباوری، واقعی تلقی شود.

پیوستار گویشی

هنگام رفتن از یک ناحیه به ناحیه ی دیگر اندک اندک در گویش آن ناحیه نیز تفاوت ایجاد می شود که این تغییر از یک گویش به گویش دیگر، تدریجی و رفته رفته صورت می گیرد. برای مثال وقتی در خطه ی شمال ایران از سمت مازندران به سمت خراسان حرکت کنیم گویش مازندرانی در یک محل مشخص ناگهان به گویش خراسانی تبدیل نمی شود، بلکه این تغییر به موازات حرکت از منطقه جغرافیایی مازندران، گلستان، و خراسان با رنگ باختن تدریجی گویش مازندرانی به گویش خراسانی انجام می شود. در این حالت می توان از نوعی "پیوستار گویشی" (dialect continum)  سخن گفت.

تئاتر ابسورد

تئاتر ابسورد یا تئاتر پوچ‌نما بیش تر به آثار نمایشی نویسندگانی چون آرتور آدامف، ساموئل بکت، ژان ژنه، اوژن یونسکو، هارولد پینتر و ادوارد آلبی گفته می‌شود و شاخه‌ی مهمی از ادبیات پوچی به شمار می‌رود. مبانی فکری و تلقی فلسفی نویسندگان تئاتر پوچی از مکاتب ادبی سوررئالیسم، اکسپرسیونیسم، اگزیستانسیالیسم و آثار سارتر، کافکا و جیمز جویس ریشه می‌گیرد. سرآغاز گرایش به نگرش پوچ‌گرا، در تئاتر بوده است. بنا بر تفکر این گونه نمایش‌نامه‌نویسان، انسان بریده شده از اعتقادات مذهبی و معنوی، و آگاه به پوچی اعتقاداتی که آن‌ها را فریب می‌داند، در جهانی خالی از معنا و هدف، فقط دل‌خوش به امیدهایی در فراسوی زندگی ملالت‌بار و بی‌معنی، دست و پا می‌زند. به ترین نمونه‌ی این انسان های سرگشته و خودفریب، ول‌گردهای نمایش‌نامه‌ی "در انتظار گودو" ساموئل بکت هستند.

تئاتر کلاسیک

تئاتر کلاسیک به اثری گفته می‌شود که از هر نظر سرمشق باشد و الهامی از داستان‌های اساتیری ملل، افسانه‌های یونانی و غیره باشد.
در حقیقت تئاتر کلاسیک به آثاری می گویند که از یونان قدیم برای جهان معاصر به ارث رسیده باشد.
نمایش‌نامه‌هایی نظیر "زن فنیقی" و "ایرانیان" اثر "آشلیوس" و "هلن" اثر "اوری پید"، "الکترا" و "زنان تراخیس" و "آنتیگن" اثر سوفوکل را باید جزو نمایش‌نامه‌های کلاسیک شمرد.

تجاهل العارف

در علم بدیع، از چیزی آشکار و شناخته‌شده چنان سخن گفتن و پرسیدن که گویی آن را ندانسته و نشناخته‌اند. قصد از تجاهل العارف مبالغه در تشبیه، شگفتی، سرزنش، خوار شمردن و جز این‌هاست. مانند:
یا رب آن روی است یا برگ سمن؟ / یا رب آن موی است یا مشک ختن؟  "سعدی"

تخلص

تخلص به معنی آوردن نام واقعی یا مستعار شاعر در بیت آخر غزل (و به ندرت بیت یکی مانده به آخر) است

فراق یارکه پیش تو کاه برگی نیست / بیا و بر دل من بین که کوه الوند است
ز ضعف طاقت آهم نماند و ترسم خلق /  گمان برندکه "سعدی" ز دوست خرسند است


"حافظ" به زیر خرقه قدح تا به کی کشی /  در بزم خواجه پرده ز کارت برافکنم
تو را نشد خجسته که در من یزید فضل / شد منت مواهب او طوق گردنم

تداعی معانی

تداعی معانی به معنای پی بردن از معنایی به معنای دیگر و از مفهومی به مفهوم دیگر است. تداعی معانی و مفاهیم، نزد اشخاص مختلف به دلیل تجربیات، خاطرات و ادراکات ناهمگون، متفاوت است. دیدن قرص ماه برای کسی می‌تواند یادآور تجربه‌ی خاصی بشود که او در یک شب مهتابی مثلن وقتی کوره ‌راهی کوهستانی را برای رفتن به بالین مادر در حال مرگش در ده‌کده طی می‌کرده است، باشد. چنان‌چه او در آن حال صدای جیرجیرک‌ها، عوعوی سگی از آبادی دوردست یا صدای حرکت خزنده‌ای را هم به روی زمین شنیده باشد، بعدها به محض دیدن قرص ماه، تمامی آن خاطرات و حوادث به صورت زنجیره‌ای یا هم‌زمان در خاطرش جان می‌گیرند. بدین ترتیب قرص ماه تمامی معانی و مفاهیم پیوسته با تجربه‌ی آن شب ِ به‌خصوص را به ذهن شخص تداعی می‌کند.

تراژدی

تراژدی قالبی کهن در نمایش است که سقوط انسانی سعادت‌مند را از شوکت و بزرگی به ذلت و نگون‌بختی نشان می‌دهد. عمل داستانی در تراژدی دارای کیفیتی است که دو عاطفه‌ی رقت و ترس را در تماشاگر بر‌می‌انگیزد. ارسطو معتقد است تراژدی با فراهم ساختن شرایط تخلیه‌ و پالایش روانی برای تماشاگر، به جای نومیدی تأثیری مثبت بر او می‌نهد. وی این تأثیر خاص را وجه تمایز میان تراژدی، کمدی و سایر انواع شعر می‌داند.

تراژدی خونبار

تراژدی خونبار یا "تراژدی انتقامی" گونه ای تراژدی است که در انگلستان به دلیل آشنایی نمایشنامه نویسان دوران الیزابت با تراژدی سِنِکا شاعر روم باستان، و با اقتباس از عناصر این تراژدی ها پدید آمد.
تراژدی انتقام بر محور موضوعات مورد استفاده در تراژدی های سِنِکا مثل انتقام، جنایت، ظاهر شدن روح، قطع عضو، و موارد خشونت آمیز دیگران جریان دارد. تنها تفاوت این نوع تراژدی با تراژدی سنکا در این است که سنکا وقوع این گونه اعمال خشونت آمیز و خونبار را از زبان اشخاص نقل می کرده است حال آن که در تراژدی انتقامی انگلیسی، این قبیل کارها بر روی صحنه نمایش و در برابر دیدگان تماشاگران رخ می دهد.

ترجیح بند، ترکیب بند

ترجیع‌بند به شعری ‌می گویند که مشتمل بر چند بند (اغلب چند غزل) است. این چند بند، همگی بر یک وزن بوده اما قافیه‌های متفاوت دارند. بین هر یک از این دو بند، یک بیت ثابت آورده می‌شود. این بیت نیز بر وزن سایر ابیات است، اما قافیه‌اش با هر دو بند قبلی و بعدی‌اش متفاوت است. میان این بیت ِ ترجیع، و آخرین بیت از هر بند، ارتباط معنایی وجود دارد.

در صورتی که بیت ِ ترجیع ثابت نباشد و هر بار تغییر کند، به شعر، "ترکیب‌بند" می‌گویند.

یعنی ترجیع بند به چند بخش یا بند تقسیم می شود که هر کدام از  آن ها در وزن با بندهای دیگر مشترک است اما از لحاظ قافیه با آن ها یکی نیست. درپایان هر بند بیتی تکرار می شود که با آن بندها در  وزن مساوی ولی در قافیه متفاوت است که به آن "بیت برگردان " یا "واسطةالعقد" گویند.

ترجیع بند معمولن دارای وحدت موضوعی است، یعنی یک مطلب واحد درآن طرح و توصیف می شود.
اگردر پایان هربند، آن تک بیت (بیت برگردان) تکرار نشود و تغییرکند، آن گاه این  قالب شعری را ترکیب بند می خوانند.
ترجیع بند هاتف اصفهانی (اقلیم عشق )مشهورترین شعر این قالب شعری است .

محتشم کاشانی نیز از مشهورترین گویندگان ترکیب بند است .

 سعدی در ترجیع بند خود می گوید:
ای زلف تو، هرخمی کمندی / چشمت به کرشمه ،چشم بندی
مخرام بدین صفت مبادا / کزچشم بدت رسد گزندی
ای آینه ایمنی که ناگاه / در تو رسد آه درد مندی
یاچهره بپوش یا بسوزان / بر روی چو آتشت سپندی
دیوانه عشقت ای پری روی / عاقل نشود به هیچ پندی
تلخ است دهان عیش ازصبر / ای تنگ شکر ، بیار قندی ...
بنشینم و صبر پیش گیرم
دنباله ی کار خویش گیرم
دردا که به لب رسیده جانم / آوخ که ز دست شد عنانم
کس دید چو من ضعیف هرگز / کز هستی خویش درگمانم
پروانه ام اوفتان و خیزان / یکباره بسوز و وارهانم
گرلطف کنی بجای اینم / ور جورکنی سزای آنم
جز نقش تو نیست درضمیرم / جز نام تو نیست بر زبانم
گرتلخ کنی به دوری ام عیش / یادت چو شکرکند دهانم ...
بنشینم و صبر پیش گیرم
دنباله ی کار خویش گیرم

 ترخیم

ترخیم در اصطلاح بلاغت نوعی حذف است که به موجب آن حرفی یا حروفی از انتهای کلمه بیافتد. برای نمونه حذف همزه از آخر کلمه‌ی "بیضاء" یا حذف حرف "ت" از کلمه‌ی "طریقت" در این بیت:
صوفی ابن‌‌الوقت باشد ای رفیق / نیست فردا گفتن از شرط طریق    (مولوی)
این صناعت در شعر به طور وسیعی به کار می‌رود.
در انگلیسی در این زمینه می‌توان به عنوان مثال  کاربرد curio به جای curiosity، cinema  به جای  cinematograph، و runni'  به جای running  را ذکر کرد.

تریلوژی

تریلوژی (trilogy) به اثر سه‌گانه‌ای می گویند که روی هم داستان دنباله‌داری را تشکیل می‌دهد و افسانه یا اسطوره‌ی کاملی را در بر دارد. تراژدی سه‌تایی در جشن‌های مذهبی اجرا می‌شده است. "اُورست" اثر اشیل (سده پنجم ق.م) به ترین نمونه‌ی تراژدی سه‌تایی است که سرگذشت آگامنون و اُورست را به طور کامل در بر می‌گیرد.

تشبیه عکس

دل من چون دهن تنگ بتان / دهن تنگ بتان چون دل من
این بیت "تشبیه عکس" دارد. تشبیه عکس آن است که دو طرف تشبیه را به یک‌دیگر مانند کنند. نمونه‌ی دیگر این صنعت را در بیت زیر می‌بینیم:
ز سم سواران و گرد سپاه / زمین ماه روی و زمین روی ماه    (عنصری)
بلاغیون ایرانی و اسلامی اغلب متفق‌القولند که هر چه اختلاف میان دو طرف تشبیه بیش‌تر باشد، آن تشبیه زیباتر است، زیرا نشان می‌دهد که شاعر نسبت به دقایق طبیعت پیرامون خود حساس‌تر بوده است

تشبیه مشزوط

تشبیه مشروط آن است که در تشبیه شرطی قرار دهند و چیزی را با شرط به چیزی مانند کنند، برای نمونه:
اگر موری سخن گوید و گر موئی میان دارد / من آن مور سخن گویم، من آن مویم که جان دارد

تشبیه مطلق

تشبیه مطلق آن است که چیزی را به چیزی بدون قید وشرط تشبیه کنند (مشبه و مشبه به و ادات تشبیه و وجه شبه را بیاورند)، مانند:
پیچیدن افعی به کمندت ماند / آتش به سنان دیو بندت ماند
اندیشه به رفتن سمندت ماند / خورشید به همت بلندت ماند
تشخیص

تشخیص (personification)، که به آن انسان‌وارگی و جاندار‌انگاری و آدم‌گونگی نیز گفته ‌می‌شود، آن است که گوینده عناصر بی‌جان یا امور ذهنی را به رفتاری آدمی‌وار بیاراید. برای نمونه‌ در این بیت:
بر لشگر زمستان، نوروز نامدار / کرده‌ست رای تاختن و قصد کارزار
شاعر در این بیت با نسبت دادن حالاتی چون "رای تاختن" و "قصد کارزار" به نوروز، آن را هم‌چون انسان تصویر کرده‌ است. تشخیص، تقریبن یکی از گونه‌های استعاره‌ است. این که می‌گوییم تقریبن به این علت است که تشخیص نیز مانند استعاره تنها یکی از چهار جزء مشبه، مشبهٌ‌به، ادات تشبیه، وجه شبه را دارد. با این تفاوت که در استعاره ۳ جزء حذف می‌شوند و تنها مشبهٌ‌به باقی می‌ماند، در حالی که در تشخیص تنها مشبه باقی می‌ماند. ضمن این‌که در تشخیص الزامن باید از مشبه رفتاری انسانی سر بزند.

 تشیب

تشبیب (یا همان نسیب و یا تغزل): تشبیب در لغت به معنای یاد ایام جوانی کردن است در اصطلاح، تشبیب مقدمه ای در مدح معشوق و توصیف زیبایی های طبیعت و وصف مجلس بزم و از این قبیل است. گفته می شود این بخش همانست که بعدها به صورت مستقل به غزل تبدیل می گردد.
تعریض

تعریض در اصطلاح علم بیان از اقسام کنایه است که موصوف آن ذکر شده باشد. این گونه کنایه بیتی است شناخته و زبانزد که به هنگام سخن گفتن با کسی بر زبان آورند و آن چه را که نمی خواهند آشکارا و پوست کنده با او در میان نهند، بدین شیوه، در پرده با او بگویند. برای نمونه اگر ابیات زیر را برای کسی که دچار خودپسندی و لاف زنی است بخوانند، تعریض به کار برده اند:
نه هر که چهره برافروخت دلبری داند / نه هر که آینه سازد سکندری داند
نه هر که طرف کله کژ نهاد و تند نشست / کلاهداری و آیین سروری داند
هزار نکته باریکتر ز مو اینجاست / نه هر که سر بتراشد قلندری داند

 تغزل

تفاوت تغزل با غزل عبارت است از:

الف) تغزل وحدت موضوعی دارد و در آن اغلب یک امر توصیفی یا عشقی به صورتی پیوسته بیان می شود. حال آن که در غزل بیش تر ابیات، دست کم به ظاهر، َ ربطی به هم ندارند.
ب) عشق مطرح در تغزل همیشه مادی و زمینی است و معشوق دارای حقیقت اجتماعی است. اما در غزل، عشق اغلب معنوی و آسمانی است.
ج) در تغزل اغلب وصال و شادی و شادکامی مطرح است. اما در غزل بیش تر از هجران و فراق و اندوه سخن می رود.
د) قهرمان تغزل عاشق و قهرمان غزل معشوق است.
ه) تغزل نوعی رئالیسم سطحی است. غزل به ظاهر ضد رئالیستی است، اما در باطن رئالیستی به شمار می آید.
و) تغزل دارای سطح لفظی است اما غزل علاوه بر آن دارای سطح معنایی نیز هست. بدین معنی که با دانستن لغات، ابیات تغزل قابل فهم است. لیکن در غزل علاوه بر معنای ظاهری یک معنای باطنی نیز وجود دارد که اغلب مقصود شاعر نیز آن است.
ز) تغزل عقل گرا و غزل عشق گراست.
ح) زبان تغزل به سبک خراسانی و زبان غزل به سبک عراقی است.
تنسیق الصفات

تنسیق در لغت به معنی منظم و دارای نظم و ترتیب است و تنسیق الصفات درعلم  بدیع آن است که شاعر صفات کسی را به توالی ذکر کند. تنسیق الصفات در صورتی آرایه محسوب می شود که شمار صفت ها بیش از دو باشد.
برای نمونه:
لعبتان داری به طبع اندر ز معنی های بکر / ماه وش، بر جیش رخ، ناهید دل، خورشید سان
و:
کینه توز و دیده دوز و خصم سوز و رزم ساز / شیر جوش و درع پوش و سخت کوش و کاردان
و:
دست حاجت چو بری پیش خداوندی بر / که کریم است و رحیم است و غفور است و ودود
و:
چیست این سقف بلند ساده بسیار نقش / زین معما، هیچ دانا در جهان آگاه نیست
و:
نورت از مهر، لطفت از ناهید / برت از ابر، جودت از کهسار

تنه اصلی قصیده

تنه اصلی قصیده آن بخش از قصیده است که شاعر در آن به مدح ممدوح می پردازد و با اغراق او را به صورت یک قهرمان حماسی و موجودی مافوق طبیعی که اعمال محیرالعقولی انجام داده است، توصیف می کند.
 ثلاثه

ثلاثه (triplet) یکی از قالب های پاره شعر در ادبیات انگلیسی است که از سه سطر هم قافیه تشکیل می شود. طول سطرها در ثلاثه می تواند ثابت یا متغیر باشد.

جبریت زمانی

ویلیام فن هومبولت (١۷۶۷-١٨۳۵) فیلسوف و زبان شناس آلمانی معتقد به جبریت زبانی بود. او عقیده داشت که "آدمی در دنیایی زندگی که می کند که در اصل و در واقع منحصرن ساخته و پرداخته زبان اوست". بر طبق نظریه ی  جبریت زبانی، بین فکر و زبان ارتباط مستقیمی وجود دارد و هر کس مطابق ساخت زبان خود می اندیشد و خارج از آن مقوله نمی تواند بینشی داشته باشد.

جامعه شناسی ادبیات
زمینه های مورد مطالعه جامعه شناسی ادبیات به قرار زیرند:
١-  بررسی و تبیین محتوای آثار ادبی و ژرفکاوی در زمینه های روانی، اجتماعی و فرهنگی پیدایی آن ها.
٢-  پژوهش انواع شیوه های نگارش، روش های تحقیق ادبی، ادبیات عامیانه یا فولکلور و ارزیابی اثرات اجتماعی آن ها
۳-  تحلیل و ژرف نگری در آثار ادبی، جهت شناخت شخصیت اجتماعی پدید آورندگان آن ها
۴-  بررسی و ژرفکاوی تازه های ادبی، جهت شناسایی وضعیت اجتماعی که موجب پدید آمدن آن ها شده و به منظور بازشناسی "فرایند تکاملی" جامعه.

جناس

به کار بردن واژه هایی را گویند که تلفظی یکسان و نزدیک به هم دارند. این آرایه بر تأثیر موسیقی و آهنگ سخن می افزاید

جناس خطی:
هنگامی که دو لفظ در خط و نوشتن نظیر هم باشند اما در تلفظ مختلف. مانند:

عِلم و عَلَم، سِحر و سَحَر و گـُل و گِل.
جناس زائی:
هنگامی که دو کلمه در همه اجزاء با یکدیگر شبیه باشند، جز آن که یکی حرفی افزود بر دیگری یا متفاوت از دیگری داشته باشد، مانند:
دور از تو، مرا، عشق تو کرده‌ست به حالی
کز مویه چو موئی شدم از ناله چو نالی

جناس صامت:

جناس صامت یکی از جلوه های موسیقی در شعر است و به هم جنس بودن حروف صامت (بی صدا) که قبل یا بعد از مصوت های مختلف تکرار شود. گویند. برای نمونه تکرار صامت های "ص" یا "ف" در بیت زیر از حافظ:
نقد صوفی نه همه صافی بی غش باشد / ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد

جناس محرف:

جناس محرف یا جناس آوایی نوعی از جناس است که در آن صامت‌ها در ابتدای کلمات نزدیک به هم (با فاصله‌ی اندک) تکرار شوند. برای نمونه تکرار صدای "س" در بیت زیر:
این سو کشان سوی خوشان، وان سو کشان با ناخوشان / یا بگذرد یا بشکند، کشتی در این گرداب‌ها  (مولوی)
جناس مفروق:
نوعی جناس مرکب است که دو کلمه در لفظ مشابه و در خط مختلف باشند مانند:
تا زنده ام در راه مهر تو تازنده ام

من مرده نیم و لکن مردنیم

جنبش ادبی پیشا رافائلی  

"انجمن اخوت هنرمندان جوان لندن" در اواسط سده ی ١٩ که به منظور ایستادگی در برابر قرارداهای هنری رایج و آفرینش یا بازآفرینی اشکال هنری ای که پیش از عصر رافائل به کار می رفت متحد شدند و نظریه های خود را در نشریه "جوانه" بیان کردند. اعضای گروه عبارت بودند از: اورت میله، ویلیام هولمن هانت، دانته گابریل روزتی، ویلیام مایکل روزتی، تامس وولز، فردریک جورج استفنس و جیمز کالینسن. این جنبش بعدها بر ویلیام موریس، کریستینا روزتی و سوئنبرن هم اثر گذاشت. شعر پیشارافائلی شباهت زیادی به سبک قرون وسطا دارد. اینان سخت تحت تأثیر "اسپنسر" بودند.

جوانان خشمگین

این عبارت در اصل عنوان زندگی نامه ی لسلی پال بود که به قلم خودش نوشته شد و در سال ١٩۵١ به چاپ رسید. بعدها این اصطلاح به عده‌ای از نویسندگان انگلیسی دهه ١٩۵٠گفته شد. این نویسندگان در آثارشان خصومت خویش را با معیارها، سنت ها و نیز عملکرد نهادهای قانونی انگلستان منعکس می کردند. شخصیت اصلی در این گونه آثار اغلب به جای قهرمان، یک ضد قهرمان خشمگین و ستیزه جو است. نمایش نامه ی "با خشم به گذشته بنگر" اثر جان اسبورن نمونه ای از آثار این نویسندگان است.

چارگانه
چارگانه یا tetralogy چهار نمایش نامه (سه تراژدی و یک نمایش ساتیر) است که در مسابقات تئاتری آتن در سده ی پنجم ق.م برای دریافت جایزه تراژدی عرضه می شد. امروزه ممکن است این اصطلاح در مورد هر گونه آثار به هم مربوط به کار رود. هشت اثر از ده نمایش نامه تاریخی شکسپیر گاهی به دو چارگانه تقسیم می شود:
الف) هنری ششم (بخش ١ و ٢و۳) و ریچارد سوم
ب) ریچارد دوم، هنری چهارم (بخش ١ و٢) و هنری پنجم

چکامه

چکامه که در متون پهلوی به صورت چکامک ضبط شده، در لغت به معنی شعر و قصیده است و در اصطلاح ادب فارسی، به نوعی شعر روایتی در دوره ساسانی اطلاق می شده است. هرگاه شعرا و سخنوران می خواستند داستانی عاشقانه یا مشابهانی چون شرح جنگ و دلاوری پهلوانان و نظایر آن را نشان دهند، به این نوع شعر پرداخته اند و آن را چامه و چامک نیز گفته اند.

چهارپاره

نوعی شعر است که با بند های چهار مصراعی سروده می شود. همه ی بندهای چهارپاره  از نظر معنا با هم پیوند دارد. هر بند دارای دو بیت است و از نظر قافیه آزادتر از دوبیتی است، زیرا نیازی نیست که مصراع های ١ و ۲ و ۴ هم قافیه باشند، بلکه کافی است که مصراع های زوج هم قافیه شود.
فریدون تولّلی، فریدون مشیری، دکترخانلری و ملک الشعرای بهار از به ترین چارپاره سرایان به شمار می آیند.

اکنون نمونه ای ازچارپاره ی فریدون توللّی که دو بند آن رادر زیر می آوریم :


دور، آن جا که شب فسونگر و مست / خفته بر دشت های سرد و کبود
دور، آن جا که یاس های سپید / شاخه گسترده بر ترانه ی رود
دور، آن جا که می دمد مهتاب / زرد و غمگین  ز قلّه ی پر برف
دور، آن جا که بوی سوسن ها / رفته تا درّه های  خامش  و  ژرف

چهارلایه معنایی

اندیشمندان قرون وسطا معتقد به وجود چهار لایه معنایی در آثار ادبی بودند. در این زمینه دانته در نامه ای به ولی نعمت خود هدف نهایی را در تحلیل "کمدی الهی" این گونه شرح می دهد: خواننده باید هنگام خواندن کمدی الهی چهار لایه معنایی را در آن جستجو کند:
١-  معنای ظاهری یا داستان یعنی وقایع ظاهری داستان
٢-  معنای اخلاقی
۳-  معنای تمثیلی یعنی معنای نمادینی که به کل بشریت مربوط می شود.
۴-  معنای روحانی و عرفانی که متضمن حقیقتی جاوید است.

حس آمیزی
در ادبیات غرب سابقه ی استفاده از حس آمیزی به اشعار هومر می رسد. در ادبیات انگلیسی آن را گاه "استحال حواس" (sense transference) و "قیاس حسی"  (sense analogy) گفته اند و در شعرهای دوره های مختلف حضور قابل اعتنایی دارد. برای مثال در شعر "گیاه حساس" سروده س شلی شاعر رمانتیک انگلیسی گل های شیپوری، چنان غریوی از موسیقی را در فضا می پراکنند و حواس را به گونه ای متأثر می کنند که گویی عطر سنبل به مشام می زسد

حشو

حشو کلامی زاید در میان جمله است که از نظر معنا احتیاجی به آن نیست (اعتراض الکلام)

حشو قبیح

حشو قبیح : مثل کلمات کاملن زاید در عبارت "رمد چشم" (رمد = درد چشم) و "صداع سر" (صداع = سردرد در این بیت :
گر نرسم به خدمتت معذورم
زیرا رمد چشم و صداع سرم است.
حشو ملیح

حشو ملیح استفاده از کلمات زاید به شیوه ای دل پسند است مثل جمله ی  "ذکرش به خیر باد" در بیت:
دی پیر می فروش که ذکرش به خیر باد
گفتا شراب خور که غم دل برد ز یاد

حکمای سبعه

حکمای سبعه به هفت تن ازفلاسفه ی قدیم یونان گفته می شود. البته درنام این فلاسفه بین نویسندگان مختلف، اختلاف نظر وجود دارد. از آن میان چهار تن مورد اتفاق همه ی روایاتند، از این قرار:
١- تالس (thales)

 

٢- بیاس (bias)
۳- پیتاکوس (pittakos)

۴- سولون  (solon)
۳ تن دیگررا نیز از میان افراد زیر نام برده اند :
قلیوبولس (kleobulos) موسون (myson) فریاندرس (periandros) خیلون (chilon) اناخارسیس (anacharsis) افمندیس (epimenides) و غیره

حماسه

حماسه در لغت به معنای دلیری، دلاوری و شجاعت است و در اصطلاح، شعری بلند و روایتی را گویند که بر محور موضوعی جدی و رزمی، به سبکی با ارزش سروده شده باشد. برخی از ویژگی‌های حماسه به طور خلاصه از این قرارند:
-  قهرمان اصلی حماسه اغلب پهلوان یا نیم‌خدائی است که با اَعمال بزرگ و شگفت‌انگیز خود، سرنوشت قبیله، قوم یا نژادی را رقم می‌زند.
-  عمل حماسه بر محور جنگ‌های مافوق قدرت بشر استوار است.
-  حوادث حماسه اغلب در زمانی دور اتفاق می‌افتد، به طوری که به ترین حماسه‌ها معمولن به  نخستین اعصار حیات هر ملت یا نژادی تعلق دارند.
-  منشأ حماسه یا داستان‌های کهن تاریخی، دینی و پهلوانی است و یا داستان‌های تخیلی.
خمریات

در ادبیات فارسی خمریات به اشعاری گفته می‌شود که شاعر در آن از موضوعاتی مانند ساقی و ساغر و مینا و جام و خُم و سبو و می‌کده و پیر ِ مِی‌فروش و ... و به طور کلی از مِی و مِی‌گساری گفت‌وگو کند.
موضوع خمر از اوایل دوره‌ی عباسی در اشعار عرب وارد شد و سپس ایرانیان آن را در اشعار خود به کار بردند.
تا اوایل قرن پنجم هجری، هر جا در شعر از مِی و مِی‌گساری سخن به میان آمده مقصود همان شراب واقعی است. شیواترین خمریات را در زبان فارسی رودکی و منوچهری سروده‌اند.

داستان تو در تو

بعضی از نمونه های مشهورتر این نوع داستان عبارتند از: "هزار و یک شب"،  "دگرگونگی" اثر اووید، "دکامبرون" اثر بوکاچو و "داستان های کنتربری" اثر چاسر.. گوته و هوفمان نیز به این نوع داستان پرداخته اند.
نویسندگان سوییسی سی.اف.مایر و گوتفرید کلر از دست اندر کاران ورزیده در این زمینه اند. از آثار عمده ی آنان Der Heilige  (١٨٨٠) اثر مایر و Das Sinnge dicht (١٨٨١) اثر کلر را باید نام برد.

دلالت ذاتی

دلالت ذاتی از خاصیت آوایی کلماتی سرچشمه می گیرد که ادای اصوات آن ها بیان کننده معنای آن هاست مثل چک چک، شُرشُر، هیس، تـَرَق، ...
دلالت ذاتی از جمله ویژگی های موسیقایی شعر است که در انتقال احساس و اندیشه شاعر با بهره گیری از هماهنگی بین صوت و معنی نقش با اهمیت ایفا می نماید. استفاده از دلالت ذاتی کلمات با در آمیختن و تجمع و تناسب بین اصوات به لحاظ اندازه، حرکت، نیرو، و ادا موجب تبلور و انتقال احساس خاصی می شود. مثلا در بیت:
ستون کرد چپ را و خم کرد راست
خروش از خم چرخ چاچی بخاست
ترکیب صداهای چ و خ به گونه ایست که صدایی شبیه به شکستن چوب و رها شدن تیر از کمان از آن شنیده می شود.
دوبیتی

دوبیتی یا ترانه، از جهت قافیه همانند رباعی است و تفاوت آن با رباعی در وزن آن ها است . دوبیتی معمولن  بر وزن مفاعیلن  مفاعیلن  مفاعیل  سروده می شود.

موضوع دوبیتی ها بیان حال و روز شاعر و مشکلات روزانه، آرزوهای نخستین انسان وگاهی باورهای فلسفی و مطالب عرفانی است. مشهورترین گویندگان دوبیتی باباطاهر و فایز دشتستانی هستند.

دوبیتی های باباطاهر به فهلویات یا پهلویات نیز معروف است.

 

بابا طاهر می گوید:

 ز دست دیده و دل هردو فریاد / که هرچه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری نیشش  ز فولاد / زنم  بر دیده تا دل گردد آزاد

 

فایز دشتستانی می گوید:
سحرگاه ز آرزوی شوق دیدار /  کشاندم خویش بر بالین دلدار
ادب نگذاشت (فایز)بوسدش لب / همی سودم  به  زلفش چشم خونبار

دو تلفظی

"دو تلفظی" به کلماتی می گویند که در فارسی رایج و معیار، به دو شکل تلفظ می شوند. ما امروز هم مهرْبان (مهر + بان = دو هجایی) می گوییم و هم مهرَبان (مه + رَ + بان = سه هجایی، هم چنین است روزْگار (دو هجایی) و روزِگار (سه هجایی).

ذم شبیه به مدح

الحق این مطرب ما گر چه زند سازی بد / لیکن این خاصیتش است که ناخوش خواند
این بیت صنعت ذم شبیه به مدح دارد. در علم بدیع، نکوهشی را به نکوهشی دیگر که در آغاز به ستایش شبیه باشد استوار کردن را ذم شبیه به مدح گویند.

راوی خودآگاه

راوی خودآگاه، نویسنده ای است که در ضمن روایت داستان، با خواننده از خصوصی‌ترین مشکلات خود برای نوشتن داستانی که هم اکنون می‌خواند، سخن می‌گوید؛ مثل راوی "تام جونز" (هنری فیلدینگ) و راوی "آتش پریده رنگ" (نابوکوف).

رباعی

که آغازگر آن رودکی بوده است، عبارت است  از چهارمصراع که مصراع های اول، دوم و چهارم آن هم قافیه است و گاه مصراع سوم نیز با دیگرمصراع ها هم قافیه است . رباعی بر وزن لا حول و لا قوة الّا بالله بنا می شود.

موضوع رباعی عبارت است از مسایل حکمی، فلسفی، شکوه از کوتاهی عمر و گشوده نشدن  راز آفرینش  و گاه شکایت از دوست و تنهایی و جدایی.
عطار، مولانا، بیدل و شیخ ابوسعید از مشهورترین رباعی سرایان تاریخ ادبیات ایران هستند و نام آورترین آنان عمرخیام است.
از گویندگان رباعی در دوران معاصر باید از سیدحسن حسینی ، نصرالله مردانی ، وحیدامیری و مصطفی علی پور نام برد.

 

خیام می گوید:
هرذرّه که درخاک زمینی بوده ست / پیش  از من و تو تاج و نگینی  بوده ست
گرد از  رخ  نازنین  به  آزرم فشان / کان  هم  رخ خوب نازنینی  بوده است 

 عطار می گوید:
گر مرد رهی میان خون باید رفت / از پای فتاده سرنگون  باید رفت
تو پای به راه در نه و هیچ مپرس / خود راه بگویدت که چون  باید رفت 

 مولوی می فرماید:
من درد تو را ز دست آسان ندهم / دل بر نکنم  ز دوست، تا جان ندهم
از دوست به یادگار دردی دارم / کان  درد به صد هزار درمان  ندهم

ردالقافیه

صنعت رد القافیه در علم بدیع، دوباره آوردن قافیه ی مصراع اول قصیده یا غزلی در آخر بیت دوم است، مانند:
بر لشکر زمستان نوروز نامدار / کرده است رأی تاختن و عزم کارزار
و اینک بیامده است به پنجاه روز پیش / جشن سده طلایه نوروز نامدار  (منوچهری دامغانی)

ردیف

ردیف از ویژگی های شعرهای سنتی است و آن واژه ای است که درپایان هر بیت تکرارمی شود. این تکرار برتأثیر موسیقی شعر می افزاید و در انسجام شعر موثر است. تکرار، مانند قافیه، تداعی معانی را ممکن می سازد و موجب تأکید می شود. سعدی می گوید:

ای ساربان آهسته ران که آرام جانم می رود / وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود
من مانده ام مهجور از او بیچاره و رنجور از او / گویی که نیشی دور از او دراستخوانم می رود

ردیف می تواندیک یا چند واژه و یا یک جمله باشد.

گوهرخود را هویداکن کمال این است و بس / خویش را درخویش پیدا کن کمال این است و بس  (حاج میرزاحبیب خراسانی)

رمان گوشه دار

رمان گوشه دار نوعی رمان است شامل یک رشته حوادث که از لحاظ مضمون، پیوستگی خیلی روشنی با هم ندارند. نمونه ی قابل ذکر این نوع رمان " ژیل بلاس دوسانتیان " اثر لوساژ رمانسی پیکارسک است.

رمانتیک اجتماعی

رمانتیک اجتماعی در آثار کسانی چون ویکتور هوگو و ویلیام بلیک و در دیدگاه های خاص آنان نسبت به خوبی فطری بشر و نقش مخرب شرایط ناعادلانه اجتماع و نهادهای اجتماعی در فساد اخلاقی بشر منعکس می کند.

رمانتیک عرفانی

رمانتیک عرفانی اعتقاد به وجود جان جهان و منشأ ربوبی روح بشر است که نزد پاره ای از شعرای رمانتیک نظیر وردزورث منجر به میل شدید به بازگشت به این مرحله از زندگی روحانی گردید.

رَوی

آخرین حرف قافیه را گویند، مانند حرف را در "در" و "زر"

زبان شناسی

زبان‌شناسی مطالعه‌ی قانون‌مند زبان است. زبان‌شناسی به شیوه‌ی علمی عمل می‌کند زیرا رویکردی بی‌طرفانه دارد و نیز شیوه‌ی آن تجربی است. یعنی آن‌گونه که نوآم چامسکی عنوان می‌کند مطالعه‌ی زبان‌شناسی بر ۳ اصل مشاهده، توصیف و تشریح استوار است.
موضوعات عمده‌ی زبان‌شناسی به شرح زیر می‎باشد:
واج شناسی  (phonology)
آوا شناسی  (phonetics)
نحو  (syntax)
معناشناسی  (semantics)
تحول زبان (ethimology)

به طور کلی زبان‌شناسی به جای اداره کردن زبان، به فهم زبان می‌پردازد و دغدغه‌ی عمده‌ی آن به هر گرایشی که باشد پاسخ به پرسش‌های اساسی زیر است: زبان چیست؟ چه گونه عمل می‌کند؟ وجه اشتراک زبان‌ها چیست؟ چرا زبان تغییر می‌کند؟ چه گونه یاد بگیریم حرف بزنیم؟  ...

زشت و زیبا

زشت و زیبا همان "مدح شبیه به ذم" است که به آن "تحویل" هم می‌گویند. این صنعت به گونه‌ای‌ست که در اثنای مدح با استفاده از کلماتی چون وَ اِلّا، اما، جز، لیکن، ولی، مگر، ... سخن را در مدح چنان بیاورند که شنونده در آغاز آن را مذمّت بپندارد و هنگامی که بیت یا کلام پایان می‌پذیرد، معلوم شود که مدح و ستایش است. مانند:
همی به فرّ تو نازند دوستان، لیکن
به بی‌نظیری تو دشمنان کنند اقرار

زنگی گری
این اصطلاح در یکی ازسال های دهه ی ١٩۳٠م  به وسیله ی امه سزر (شاعر و درام نویس فرانسوی اهل مارتینیک) و شاعر و سیاستمدارسنگالی لئوپولد سدارسنگور باب شد و به بینش و رویکرد نویسندگان آفریقایی و به ویژه آفریقایی های فرانسوی زبان درسال های اخیر باز می گردد.

درادبیات نماینده ی نوعی زیبایی شناسی در بازیافت و نگهداشت فرهنگ و حساسیت های سنتی آفریقایی است. اندیشه ی زنگی گری پس از انتشار "بازگشت به زاد بوم" (١٩۳٩م) و به دنبال آثار سنگور رواج عام یافت.

ژانر

ژانر اصطلاحی فرانسوی است برای نوع اثر، زمره و گونه ی ادبی.

سجع متوازی

سجع متوازی آن است که در آخر دو جمله، کلماتی قرار گیرند که در وزن، عدد و حرف رَوی (قافیه) یکسان باشند. مثل: انیس و جلیس.
مثال‌هایی از گلستان سعدی:
سلاح از تن بگشادند و رخت و غنیمت بنهادند.
هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.
باران رحمت بی‌حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی‌دریغش همه جا کشیده.

سکته عروضی

دکتر سیروس شمیسا در کتاب "فرهنگ عروضی" آمدن یک هجای بلند به جای دو کوتاه و افزودن یک مصوت کوتاه را به صامت، برای آن که تبدیل به هجای کوتاه شود، سکته خوانده است (سکته ی حرکتی). به گفته ی وی ادبای پارسی‌گوی هند نیز� هر چند از بحث هجا استفاده نمی‌کردند� همین عقیده را داشته اند. آنان به دو اصطلاح سکته‌ی حرفی و سکته‌ی حرکتی اعتقاد داشتند. منظور از سکته‌ی حرکتی همین دو موردی است که در بالا  اشاره شد و منظور از سکته‌ی حرفی این است که شاعر در مواردی (مثلن در پایان افاعیل پنج‌ هجایی) حرفی زاید بر تقطیع بیاورد. مانند حرف "ل" در کلمه‌ی "سال" در بیت زیر:
اگر چه صد سال ز بی‌خودی‌ها به خاک راهت فتاده باشم
چو باز پرسی حدیث منزل ز شوق گویم لَبثتُ یوما
سلامه الاختراع

سلامة‌الاختراع همان ابداع است. ابداع در لغت به معنی طرز نونهادن و نوپدید آوردن و ایجاد و اختراع و خلقت و آفرینش آمده و در علم بدیع آن است که شاعر و نویسنده، مضمون تازه و نو و معنی لطیف و متین و نیکو در نظم و نثر خود بیاورد. و  دارای برخی محسّنات لفظی و معنوی شود. ابداع، شامل هر دو نوع صنایع لفظی و معنوی می‌شود.

سلخ

سلخ یکی از انواع سرقت های ادبی است و آن است که شاعری شعری را از شاعری دیگر بردارد و با تغییر دادن ترکیب الفاظ، آن منتشر کند. رودکی می گوید :
هر که نامخت از گذشت روزگار /  نیز ناموزد ز هیچ آموزگار
و ابو شکور بلخی  می گوید:
مگر پیش بنشاندت روزگار /  که به زو نیابی تو آموزگار
سلسله ی غزل واره

در ادبیات انگلیسی sonnet sequence یا سلسله‌ی غزل‌واره، مجموعه‌ ی چند شعر عاشقانه‌ی متوالی است که در قالب "سانه" یا غزل‌واره سروده شده است و از حیث درون‌مایه با یک‌دیگر پیوند دارند. شاعر در این سلسله غزل‌واره‌ها به شرح و بیان یک به یک مراحل و مراتب شیفتگی خود به معشوقه می‌پردازد به طوری که شعرهای هر سلسله رابطه‌ای متوالی با یک‌دیگر پیدا می‌کنند. غزل‌واره‌های (سانه‌های) شکسپیر کیفیتی زنجیره‌ای دارند. پیش از او، سِر فیلیپ سیدنی منظومه‌ی "آستروفل و استلا" را به صورت ‌غزل‌واره سروده بود.

سهل و ممتنع

برگردان لاتینی این عبارت (ars celar artem) به این معنی است که هنر، خود را پنهان می‌کند. یعنی اثر هنری، هنرهای خود را به رخ نمی‌کشد و بروز نمی‌دهد. در بسیاری از آثار عالی هنری هیچ نشانه‌ی آشکاری از هنرورزی‌های آفریننده ی آن دیده نمی‌شود �البته برای اهل فن فرق می‌کند� مثل اشعار سعدی (در مقابل حافظ). نظر شکلوفسکی از فرمالیست‌های روسی بر عکس است و می‌گوید اثر ادبی باید هنر خود را افشا کند و بروز دهد.

در فارسی این اصطلاح به سخنی گفته می شودکه در ظاهر ساده و آسان جلوه کند، به گونه ای که تصور شود مانند آن را به آسانی می توان گفت ، اما درعمل معلوم شود که دشوار و ممتنع است . اشعارسعدی از این  ویژگی برخوردار است

سیاق الاعداد

درعلم بدیع، چند چیز را دنبال یکدیگر ذکر کردن، و سپس، درباره ی هریک جداگانه یا درباره ی مجموع، وصفی یا حکمی آوردن را سیاقة الاعداد گویند. مانند :
دارم ز اشتیاق تو ای ماه سنگدل /  دارم ز اشتیاق تو ای سرو سیمبر
دل گرم و آه سرد و غم افزون و صبرکم /  رخ زرد و اشک سرخ و لب خشک و دیده تر

شاعر تراژدی

شاعر تراژدی لقب شاعری ایتالیایی‌ به نام ویتوریو آلفیری است که در سال ١۷٩۴متولد شد. وی جوانی خود را در هوس‌بازی و ماجراجویی گذراند و بدون هدف خاص قسمت اعظم اروپا را سیاحت کرد و در ١۶ سالگی شروع به نوشتن کرد و با روح پرهیجان و پرحرارتی که داشت پیاپی ٢٠ تراژدی نوشت که لحن همه‌ی آن ها به خلاف تراژدی نویسان ایتالیایی قبل از او، جدی و محکم بود. تراژدی های او مورد پسند فراوان مردم ایتالیا قرار گرفت و آن ها را "طلیعه‌ی تئاتر ملی" ایتالیا شمردند. در ١۷٨٨ وی با یک کنتس بیوه ازدواج کرد و این زن به نام آلفیری بنایی در کلیسای سانتاکروچه فلورانس ساخت که از شاهکارهای بزرگ حجاری ایتالیا به شمار می رود. مهم ترین آثار وی بدین قرارند:
پادشاه و ادبیات، فیلیپ دوم، آنتیگون، آگاممنون، ویرجینیا، اوکتاویا و تاریخ زندگانی من.

شبه خبر

شبه خبر اصطلاحی در نقد ادبی است. این اصطلاح را آی.ا.ریچاردز، منتقد معاصر برای تمایز میان خبر علمی از خبر شعری وضع کرد. منظور ریچاردز از "خبر"، بیان علمی واقعیتی است که قابل اثبات باشد. ولی در شعر، نمودهای شبیه به خبر یا شبه خبر، واقعیتی است که در شعر یافت می شود اما قابل اثبات و منطبق با منطق نیست.

شریطه

شریطه ابیات پایانی قصیده است و در آن شاعر به صورت جملات شرطی ممدوح را دعا می گوید

شطحیات

در ادب فارسی و در اصطلاح عرفا و صوفیه، نوعی کلام متناقض را که صوفیان به هنگام وجد و حال، بیرون از شرع گویند، شطح می نامند. شطح در لغت بیان امور و رموز و عباراتی است که حال و شدت وجد را وصف  کند ولی از آن بوی خودپسندی و ادعا و خلاف شرع استشمام شود. از این گونه است عباراتی چون "اناالحق" که به حسین بن منصور حلاج منسوب است و "سبحان الله ما اعظم شأنی" که بایزید بسطامی گفته و نیز:
در در میکده رندان قلندر باشند / که ستانند و دهند افسر شاهنشاهی
خشت زیر سر و بر تارک هفت اختر پای / دست ِ قدرت نگر و منصب صاحب جاهی (حافظ)

شعر انگاره وار

در اصطلاح ادبیات، شعری داریم با عنوان "شعر طرح وار" یا "شعر انگاره دار". شعر طرح وار آن است که ابیات و سطور شعر به ترتیبی قرار گیرند تا در مجموع شکل و طرح خاصی بر صفحه کاغذ تشکیل دهند. طرح به دست آمده اغلب شکل هندسی است اما تصویر اشکال دیگری همچون بال، تخم مرغ، و نیزه هم در این قسم شعر معمول است. به عنوان نمونه به شعر "قهوه خانه سر راه" اثر کیومرث منشی زاده دقت کنید که ترتیب نوشته کلمه "پرتاب" در آن، تداعی کننده فعل پرتاب کردن است:
و دستی ماهی قرمز را که دیگر نه ماهی است و نه قرمز
از پنجره
به باغ
پر
تا
ب
خواهد کرد.

شعر پژواکی

شعر پژواکی (echo verse) شعری‌ است که در آن برخی از سطرها بنا بر خصوصیت پژواک صوت در کوه، تکرار می‌شود و آخرین هجاهای سطر پیشین را کامل می‌کند و به آن معنی می‌دهد. شعر "قصه‌ی شهر سنگستان" اثر مهدی اخوان ثالث نمونه‌ی جالبی از این نوع شعر است:
سخن می‌گفت �سر در غار کرد� شهریار شهر سنگستان
سخن می‌گفت با تاریکی و خلوت
حزین‌ آوای او در غار می‌گشت و صدا می‌کرد
غم دل با تو ‌گویم غار
بگو آیا مرا دیگر امید رستگاری نیست؟
صدا نالنده پاسخ داد: "آری نیست"

شعر ذوبحرین

شعر ملوّن یا ذوبحرین در اصطلاح عروض شعری است که به دو بحر از بحور عروض خوانده شود. مانند:
این مه شکر لب شیرین دهن!
این بت سنگین دل سیمین زقن!
که می توان آن را به دو بحر مفتعلن مفتعلن فاعلن و نیز فاعلاتن فاعلاتن فاعلن خواند.
ذوبحرین در اوزانی ظاهر می شود که تعداد هجاهای آنها مساوی باشد، اما در هجاهای بخصوصی کوتاهی و بلندی وجود داشته باشد.

شنل و شمشیر

این اصطلاح اشاره به کمدی های مربوط به عشق و دسیسه ی کمابیش ملودرام در بین اشراف سده های ١۶ و ١۷ میلادی دارد. دو  نمایش نامه نویس عمده در این زمینه لوپ دوگا و کالدرون هستند.

 



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢٤ | ٤:٢۸ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

قصه ی شهر  سنگستان

 دو تا کفتر

نشسته اند  روی  شاخه‌ی  سدر کهنسالی

که روییده  غریب  از همگنان  در دامن  کوه قوی  پیکر.

 دو دلجو  مهربان  با هم

دو  غمگین قصه گوی  غصه های  هر دوان  با هم

خوشا  دیگر  خوشا عهد دو جان  همزبان  با هم.

 دو  تنها  رهگذر  کفتر

نوازشهای  این آن را تسلی  بخش ،

تسلیهای  آن  این نوازشگر.

 خطاب  ار هست : « خواهر جان !»

جوابش : « جان خواهر جان

بگو با مهربان  خویش  درد  و داستان  خویش .»

 ـ « نگفتی ، جان خواهر !   اینکه  خوابیده ست اینجا کیست .

ستان  خفته ست  و با دستان  فروپوشانده  چشمان  را

تو پنداری  نمی خواهد  ببیند  روی ما را   نیز کورا  دوست  می داریم .

نگفتی کیست ، باری  سرگذشتش  چیست ؟»

 پریشانی  غریب  و خسته ،  ره گم کرده  را ماند

شبانی  گله اش  را گرگها  خورده

و گرنه تاجری  کالاش  را دریا  فروبرده

و  شاید  عاشقی  سرگشته ی  کوه و بیابانها

سپرده با خیالی  دل

نه ش  از آسودگی  آرامشی  حاصل

نه اش  از پیمودن  دریا و کوه و دشت و دامانها

اگر گم  کرده راهی  بی سرانجامست

مرا  به ش  پند و پیغام  است

در این آفاق  من گردیده ام بسیار

نماندستم  نپیموده  به دستی  هیچ سویی را

نمایم  تا کدامین  راه گیرد پیش

ازینسو ، سوی  خفتنگاه  مهر و ماه ، راهی  نیست

بیابانهای  بی فریاد  و کهساران خار  و  خشک  و  بی رحم ست

وز آنسو ،  سوی  رستنگاه  ماه و مهر   هم ،  کس  را  پناهی  نیست

یکی  دریای   هول  هایل  است و خشم توفانها

سدیگر  سوی  تفته  دوزخی  پرتاب

و ان  دیگر بسی  زمهریر  است و زمستانها

رهایی  را اگر  راهی ست

جز از راهی  که روید زان   گلی  ،   خاری ،  گیاهی  نیست

نه ، خواهر جان !  چه جای شوخی  و شنگی ست ؟

غریبی،  بی نصیبی ،  مانده در راهی

پناه  آورده سوی  سایه ی  سدری

ببنیش ،  پای  تا سر درد  و دلتنگی ست

نشانیها  که در او هست

نشانیها  که می بینم در او  بهرام  را ماند

همان بهرام ورجاوند

که پیش  از روز  رستاخیز  خواهد خاست

هزاران کار  خواهد  کرد  نام آور

هزاران  طرفه  خواهد  زاد  ازو  بشکوه

پس  از او گیو  بن  گودرز

و با وی  توس  بن نوذر

و گرشاسپ دلیر  شیر گندآور

و آن دیگر

و آن دیگر

انیران  فرو کوبند  وین اهریمنی  رایات  را بر خاک  اندازند

بسوزند  آنچه ناپاکی ست ،  ناخوبی ست

پریشان  شهر  ویرام  را دگر سازند

درفش  کاویان  را فره  و در سایه ش

غبار سالین  از جهره  بزدایند

برافرازند

نه  ،  جانا !  این نه جای  طعنه و سردی ست

گرش  نتوان  گرفتن  دست ، بیدادست این تیپای  بیغاره

ببنیش ،  روز کور شوربخت ،  این ناجوانمردی ست

نشانیها که دیدم  دادمش ، باری

بگو  تا کیست  این گمنام  گرد آلود

ستان  افتاده  ،  چشمان  را فروپوشیده با دستان

تواند  بود  کو  باماست  گوشش  وز خلال  پنجه   بیندمان

نشانیها  که گفتی  هر کدامش  برگی  از باغی ست

و از بسیارها تایی

به رخسارش  عرق  هر  قطره ای  از مرده دریایی

نه خال است و نگار آنها  که بینی  ، هر یکی  داغی ست

که گوید  داستان  از سوختنهایی

یکی  آواره مرد است  این پریشانگرد

همان شهزاده ی  از شهر  خود   رانده

نهاده  سر  به صحراها

گذشته  از جزیره ها  و دریاها

نبرده ره  به جایی  ،  خسته در کوه و کمر مانده

اگر نفرین  اگر افسون   اگر تقدیر  اگر  شیطان

بجای  آوردم  او را ، هان

همان شهزاده ی  بیچاره  است  او  که شبی  دزدان  دریایی

به شهرش   حمله آوردند

بلی ،  دزدان  دریایی   و قوم  جاودان  و خیل غوغایی

به شهرش  حمله آوردند

و  او مانند  سردار  دلیری  نعره زد  بر شهر

دلیران من !  ای شیران

زنان ! مردان !  جوانان !  کودکان !  پیران

وبسیاری  دلیرانه  سخنها  گفت  اما  پاسخی  نشنفت

اگر تقدیر نفرین  کرد  یا  شیطان  فسون ،  هر دست  یا دستان

صدایی بر نیامد  از سری  زیرا همه  ناگاه  سنگ و سرد  گردیدند

از اینجا نام  او  شد  شهریار  شهر سنگستان

پریشانروز  مسکین تیغ  در دستش  میان  سنگها   می گشت

و چون دیوانگان  فریاد می زد : آی

و می افتاد  و  بر می خاست ،  گیران نعره  می زد  باز

دلیران من !  اما  سنگها  خاموش

همان  شهزاده  است  آری که  دیگر سالهای سال

ز بس  دریا و کوه و دشت  پیموده ست

دلش  سیر آمده  از جان و جانش  پیر و فرسوده ست

و پندارد  که دیگر  جست و جوها  پوچ  و بیهوده ست

نه جوید  زال  زر  را تا بسوزاند  پر سیمرغ  و پرسد  چاره و ترفند

نه  دارد  انتظار  هفت  تن جاوید  ورجاوند

دگر بیزار  حتی  از دریغا  گویی  و نوحه

چو روح  جغد گردان در مزار  آجین  این شبهای  بی ساحل

ز سنگستان  شومش  بر گرفته دل

پناه  آورده  سوی سایه ی  سدری

که رسته  در کنار  کوه  بی حاصل

و  سنگستان  گمنامش

که  روزی روزگاری  شبچراغ  روزگاران  بود

نشید  همگنانش  ، آغرین  را و نیایش  را

سرود  آتش و خورشید و باران  بود

اگر تیر  و اگر دی  ،  هر کدام و کی

به فر سور  و آذینها  بهاران  در بهاران  بود

کنون  ننگ  آشیانی  نفرت  آبادست  ،  سوگش سور

چنان  چون  آبخوستی  روسپی .  آغوش  زی  آفاق  بگشوده

در او  جای هزاران  جوی  پر آب  گل آلوده

و صیادان  دریابارهای  دور

و  بردنها و بردنها  و بردنها

و کشتی ها    و کشتی ها و کشتی ها

و گزمه ها و گشتی ها

سخن بسیار یا کم ،  وقت بیگاه ست

نگه کن ، روز کوتاه ست

هنوز  از آشیان  دوریم و شب نزدیک

شنیدم  قصه ی  اینپیر مسکین  را

بگو آیا  تواند  بود کو را رستگاری  روی بنماید ؟

کلیدی  هست  آیا  که ش  طلسم  بسته بگشاید ؟

تواند بود

پس  از این  کوه تشنه دره ای  ژرف است

در او نزدیک  غاری  تار و تنها ، چشمه ای  روشن

از اینجا تا کنار چشمه  راهی  نیست

چنین باید  که شهزاده  در آن چشمه بشوید  تن

غبار قرنها  دلمردگی   از خویش  بزداید

اهورا   وایزدان  وامشاسپندان  را

سزاشان  با سرود  سالخورد  نغز بستاید

پس از آن  هفت ریگ  از یگهای چشمه بردارد

در آن نزدیکها  چاهی ست

کنارش  آذری  افزود  و او را نمازی  گرم بگزارد

پس آنگه هفت  ریگش  را

به نام   و یاد  هفت امشاسپندان  در دهان  چاه اندازد

ازو جوشید  خواهد آب

و خواهد گشت  شیرین  چشمه ای جوشان

نشان آنکه دیگر خاستش  بخت جوان از خواب

تواند باز بیند روزگار  وصل

تواند  بود و باید بود

ز اسب افتاده  او نز  اصل

غریبم ،  قصه ام  چون  غصه ام  بسیار

سخن پوشیده بشنو ،  من  مرده ست  و اصلم پیر و پژمرده ست

غم دل با تو گویم غار

کبوترهای  جادوی  بشارتگوی

نشستند  و تواند بود  و باید بودها گفتند

بشارتها  به من دادند و سوی آشیان رفتند

من آن کالام  را دریا فرو برده

گله ام  را گرگها  خورده

من آن آواره ی  این دشت  بی فرسنگ

من آن شهر اسیرم  ، ساکنانش  سنگ

ولی گویا  دگر این  بینوا شهزاده  بایددخمه ای  جوید

دریغا  دخمه ای  در خورد این تنهای  بدفرجام  نتوان یافت

کجایی ای حریق ؟  ای سیل ؟  ای آوار ؟

اشارتها  درست  و راست  بود اما بشارتها

ببخشا گر  غبار آلود  راه  و شوخگینم  ، غار

درخشان  چشمه  پیش  چشم  من خوشید

فروزان  آتشم  را باد خاموشید

فکندم  ریگها  را  یک به یک  در چاه

همه امشاسپندان  را به نام  آواز  دادم  لیک

به جای  آب  دود  از چاه  سر بر کرد ، گفتی  دیو  می گفت :  آه

مگر دیگر فروغ ایزدی  آذر مقدس  نیست ؟

مگر آن هفت  انوشه  خوابشان بس نیست ؟

زمین  گندید ،  آیا بر فراز  آسمان  کس  نیست ؟

گسسته است زنجیر  هزار اهریمنی تر  ز آنکه در بند دماوندست

پشوتن  مرده است  آیا ؟

و برف  جاودان بارنده  سام گرد  را  سنگ  سیاهی  کرده است آیا ؟

سخن می گفت ، سر در غار کرده ، شهریار شهر سنگستان

سخن می گفت  با تاریکی خلوت

تو  پنداری  مغی  دلمرده  در آتشگهی  خاموش

ز بیداد  انیران  شکوه ها  می کرد

ستم های  فرنگ  و ترک و تازی  را

شکایت با شکسته بازوان  میترا  می کرد

غمان  قرنها را زار می نالید

حزین  آوای  او در غار می گشت  و صدا  می کرد

غم  دل  با تو  گویم ، غار

بگو  آیا  مرا دیگر امید رستگاری نیست ؟

صدا نالنده  پاسخ داد

آری نیست ؟



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢۳ | ٧:۳٧ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

فهرست پایان نامه های ادبیات فارسی

 

آب و جلوه های آن در شعر فارسی تا آغاز قرن هفتم: هادی شاندیز، فاطمه- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

ابزار و اصطلاحات موسیقی در شعر فارسی(شاهنامه فردوسی، خمسه نظامی و دیوان حافظ): گنجعلی، بهجت الملوک- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

ابعاد عرفانی اسلام، تالیف آنه ماری شیمل: اسکندری، بها الدین- دکترمحمود  شکیب- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

ابلیس در مثنوی و غزلیات شمس: کاظمی، شهرزاد- دکتر مهدی محقق-دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

ابن حسام و شعر مذهبی: طالبی، جواددکتر  محمد بهنام فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

ابن یمین ،شرح احوال، روزگار و شعر او: شنوایی زارع، حسین- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

ابوطالب کلیم کاشانی شرح حال و آثار و سبک اشعار او: عابدی، امیرحسن- دکترخطیبی- دانشگاه تهران- 1335- دکتری

ابوعلی سینا و افکار و عقاید و تحقیق در آثار و سبک نگارش و بررسی لغات و اصطلاحات فارسی در نوشته های ابوعلی سینا: رضوانی، اکبر- دکتر ذبیح الله صفا- دانشگاه تهران- 1356- دکتری

ابیات عربی در متون ادبی فارسی تا نیمه دوم قرن ششم: فقیهی، حسین- دکترفیروز حریرچی- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- دکتری

آثار عرفانی منظوم فارسی از سنایی تا جامی: صدربزاز، مرضیه- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

آثار و احوال شعرای برتر مازندران تا سال 1357 ه. ق: قلی پور، اکبر- دکتر دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

اجتماعات در کلیات شمس تبریزی: مباشری، محبوبه- دکترماهیار نوابی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

احادیث قدسی در مرصادالعباد و کشف المحجوب: منصوری فرد، یعقوبعلی- دکتر سلماسی زاده- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

احوال و آثار جناب راز دانشگاه شیرازی: فخراحمد، آمنه- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1373- ارشد

احوال و آثار شیخ جمالی دهلوی: ناراین ماتور، مهتاب- دکتر ذبیح الله صفا- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

احوال و آثار علامه ؟ موکریانی: کرمانج، رشید- دکتردکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

احوال و آثار منشی چندر بهان برهمن: اهلووالیا، جگدیش رای- دکتر لطفعلی صورتگر- دانشگاه تهران- 1347- دکتری

احوال و آثار و افکار شاه نعمت الله ولی کرمانی: فرزام(معمارپور)، حمید-بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1338- دکتری

احوال و آثار و سبک اشعار حاجی محمدخان قدسی مشهدی: شاه، احمد- دکترخطیبی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

احوال و اقوال جنید بغدادی: ایاضی، حسین- دکترمحمود عابدی-  دانشگاه تربیت معلم-؟- ارشد

احیا و تحشیه تذکره مآثر الباقیه به همراه بررسی شعر اصفهان در سده سیزدهم هجری: مسجدی، حسین- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه اصفهان- 1380- دکتری

اختر شناسی در پنج گنج نظامی: سعیدی، نورالدین- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

اختران فلکی و شعر فارسی: مصفی، ابوالفضل- دکتر لطفعلی  صورتگر- دانشگاه تهران- ؟- دکتری

اختصاصات غزل بیدل دهلوی:  کاریزی، اسماعیل- دکتر جوکار-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

اخلاق از دیدگاه مولوی در جلد سوم و چهارم مثنوی: نکوئیان، محمد ابراهیم- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا-1376-ارشد

اخلاق در ادبیات و شرح اخلاق جلالی: پورنعمت، منیژه- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

اخلاق در اندیشه حافظ: باقریان، زیبا- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

اخلاق در دیوان پروین اعتصامی: خوب بخت، مریم-دکتراحمد رنجبر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

اخلاق در شاهنامه: نعمتی، سکینه- دکتر سمیع زاده- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

اخلاق متصوفه از خلال متون عرفانی(از آغاز تا قرن هشتم): پناهی داشلاق، مهین- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- دکتری

اخلاق و اجتماع در خمسه حکیم نظامی: ثروت، منصور- دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1368- دکتری

اخلاق و تربیت در مثنویهای عطار(منطق الطیر، مصیبت نامه، الهی نامه): محرمی تمرداشی، حمایت- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

اخلاق و حکمت در مرزبان نامه: زاهدیان، مهدی- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

اخلاق و منش پهلوانان ایران باستان در شاهنامه فردوسی: نوذری، علی-دکترطاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

اخلاقیات در دیوان حافظ: محسنی هنجی، فریده-دکتر احمد رنجبر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

اخوانیات(مهر سروده ها) در شعر فارسی: شایگان، مریم- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

آداب معاشرت در آثار منثور قرن چهارم تا پایان قرن ششم هجری: شاه حسینی، رودابه- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

آداب و آئین‌های عیاران در کتاب سمک عیار: چابوک، مریم- دکتر ریاحی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

آداب و رسوم اخلاقی و اجتماعی در مثنوی معنوی: اصغری، حسین- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

آداب و رسوم باستانی در شاهنامه فردوسی: محمدی پور، آلب ارسلان - دکتر سید احمد حسینی کازرونی-آزاد بوشهر- 1381- ارشد

آداب و رسوم در متون نثر قرن 4و5: شهریاری، آذر- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

آداب و رسوم زبان بیرجند: کریمپورفرد، بتول- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

آداب و رسوم و سنن در شاهنامه فردوسی(نیمه دوم): جعفری، پروین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

ادبیات انتقادی دوره مغول و ایلخانی: تاجی، حسن- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

ادبیات انقلاب: چهرگانی انزابی، احمدحسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

ادبیات ایران در آمریکا: آذر انداز، عباس-د کتر نادری- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

ادبیات پایداری: عسکری، روح الله- دکتر علی اصغر میرباقری فرد- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

ادبیات تطبیقی و سیر آن در ایران: پیرانی، منصور- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

ادبیات تعلیمی در ادب فارسی(از آغاز تا نظامی): زلفی، حمیدرضا- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

ادبیات داستانی در ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی: نجف زاده بارفروش، دکترمحمدباقرستوده- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

ادبیات داستانی در قرآن: نجف زاده بارفروش، محمدباقر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

ادبیات عامه شهرستان ایرانشهر: سجادی راد، کریم بخش- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

ادبیات عامه شهرستان درگز: تکلیفی چاپشلو، احمد- دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

ادبیات عامه مردم خواف: صالحی، دین محمد- دکتر محمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1380- ارشد

ادبیات عامیانه مردم سیستان: وفادارکیخاژاله، احمد- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

ادبیات فارسی در دوره مشروطیت: ضرغام فر، مرتضی-دکترلطفعلی  صورتگر- دانشگاه تهران- 1332- دکتری

ادبیات فارسی در کتابهای درسی: شهیدی، شکوفه- دکتر  امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

ادبیات فارسی در نیمه اول قرن یازدهم: شجیعی، پوران- دکتر حکمت- دانشگاه تهران- 1334- دکتری

ادبیات کودکان: شجری، رضا- دکترعلی اکبر شعاری نژاد- دانشگاه تربیت مدرس- 1372- ارشد

ادبیات متعهد فارسی: قائمی، علیرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

ادبیات مذهبی در دوره صفویه: ضرابی، مرتضی- دکتر لطفعلی  صورتگر- دانشگاه تهران- 1346- دکتری

ادبیات مردم بلوچ در شهرستان خاش: ریگی، حسین- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

ادبیات مردم سرایان: سلطانی مقدم، حسین- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

آدم در مثنوی: نفیسی، غلامعباس- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

ادیان و اساطیر در مثنوی معنوی: سیف، عبدالرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

آذر کیوانیان و دساتیر: امینی، محمدرضا- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

آرا عرفانی در گلشن راز شیخ محمود شبستری: دوستی محمدحسن- دکتر احمد حسینی رنجبر هرمزآبادی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

آراء کلامی در آثار شیخ فریدالدین عطار نیشابوری: سنگری، محمدرضا- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1368- ارشد

آرای روانشناختی سعدی در گلستان: یاوری، فرامرز- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

آرایشهای لفظی و معنوی عروض در غزلیات سعدی: مشهدی، محمدامیر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

آرایه مجمع در نثر عربی و فارسی: حیدری، مهین- دکتر عبدالرحیم حقدادی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

آرایه های ادبی در پنج دیباچه منثور ادب فارسی: امینی مفرد، تقی- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

آرایه های ادبی در مخزن الاسرار نظامی: فخرآوری، طاهره- دکترسلماسی زاده- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

ارتباط ابر مردان حماسه با پروردگار: ماندگار، علی- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

ارداویرفنامه(متن پهلوی با ترجمه فارسی و واژه نامه و متن منظوم و زرتشت و پژدو): عفیفی، رحیم- دکتر صادق کیا- دانشگاه تهران- 1339- دکتری

ارزشها و ضد ارزشهای اخلاقی در دیوان سنایی: حصاری، مهدی- دکتر صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

ارزشهای اخلاقی (اخلاقی و علمی) در شاهنامه فردوسی: مجدی، غلامرضا-دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

ارزشهای سیاسی و اجتماعی دیوان صائب: مهریزی، سعید- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

ارکائیسم در غزل معاصر جوان: عبدالهی، محمد- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

آرمان دادخواهی و ظلم ستیزی در شاهنامه حکیم فردوسی: خلیلی، حسین- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

آرمان شهر جلال آل احمد: کمالی بانیانی،؟- دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

آرمان شهریا مدینه فاضله از دیدگاه سهراب سپهری: منوچهری، وجه الله- دکتر اکبر صیادکوه-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

آرمان گرایی در ادبیات قرن هفتم: مافی، توران- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

آرمان گرایی در شعر سعدی: نظری، علی حسین- دکتر غلامحسین شریفی- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

آرمان گرایی در شعر معاصر: قادی مقدم، محمد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

آرمانشهر در ادب فارسی (از آغاز تا پایان قرن نهم هجری): فخرائیان، رجب- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

آرمانشهر در ادب فارسی(در شعر سعدی، حافظ، نظامی و سنائی): دولتشاه، ناصر- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

آرمانشهر در دیوان ناصر خسرو: حیدری، محمد – دکترابوالقاسم رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1377- ارشد

آرمانشهر در شعر شاعران معاصر(اخوان، نیما، سپهری) با مقایسه آرمانشهر(مدینه فاضله) فارابی: قیامتی، علیرضا- دکتر حسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

از پلک خیس شب تا لحظه های ترد سحری(جلوه های طبیعت در شعر بزرگان معاصر، تصویر شب و روز):  دستبندی، تهمینه- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

آز در شاهنامه: بازرگان، محمدنوید-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

از دولت خاموش: قدیریان، اندیشه- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

ازدواج در شاهنامه: بیرجندی، صدیقه- دکتر برومند- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

ازهار گلشن از ابراهیم بردعی تبریزی: صفاری، محمدشفیع- دکتر دادبه- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

اساطیر اقوام کهن(ایران، هندویان) و دیدگاههای آنان: معین مقدس، نوشین- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

اساطیر و اشارات داستانی در قصاید انوری: همایونفر، بابا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

اساطیر و متون تفسیری قرنهای پنجم و ششم: دکتر امامی، صابر- دکترجعفری- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

استبداد ستیزی در اشعار مرحوم بهار: عامری، اسماعیل- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

استعاره در شعر چهار شاعر معاصر( نیما یوشیج، مهدی اخوان ثالث، نادر نادرپور، فریدون مشیری): سمیعی کدکنی، حبیبه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

استعاره و کنایه در جهانگشای جوینی: آریایی نسب، احمد- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

استعاره و مجاز در خمسه نظامی: مزارعی، علی- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

استقبال در شعر فارسی: قافله باشی، خلیل- دکتر اکبری- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

استنتاج عقیدتی و عرفانی مولانا از رهگذر تمثیل و حکایت در دفتر اول مثنوی: کلاهی رستمی، حمیدرضا- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

اسطوره آغاز در ایران باستان: واشقانی، ابراهیم- سلمی- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

اسطوره حماسه ضحاک و فریدون: مهین فر، سیاره- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

اسطوره شراب در شعر فارسی: امینی، اسکی- دکتر انوری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

اسطوره فره مندی در شاهنامه حکیم فردوسی: محمدی، ابراهیم- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

اسطوره گرایی در شعر معاصر فارسی: خادمی کولایی، مهدی- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

اسطوره و بن مایه های اساطیری در شعر معاصر ایران بر اساس اشعار پنج شاعر معاصر (نیما یوشیج، احمد شاملو، مهدی اخوان ثالث، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری): خمسه، شروین- دکتردکتر منوچهر اکبری- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

اسفندقه، فرهنگ و ادب و تاریخچه آن: موسی پور، محرم- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

آسیب شناسی اجتماعی در قرن 11-8: فیض آبادی، احمد- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

آسیب شناسی شیوه های متصوفه از خلال ترجمه رساله قشیریه، شرح التعرف، کشف المحجوب، التصفیه فی احوال المتصوفه و مصباح الهدایه: ملاشاهی، احمد- دکتردکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381-ارشد

اشارات اجتماعی در مثنوی: فلاح تفتی، مهدیه- دکتر محمدکاظم کهدویی- یزد-1381-ارشد

اشارات تاریخی در دیوان خاقانی: جباری، نجم الدین- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

اشارات طبی و دارویی در مثنوی معنوی: سامی، حمید- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

اشاره های اساطیری و داستانی در آثار ناصر خسرو: خلیلی، حسن- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

اشعار اجتماعی شاعر لان پارسی گوی تاجامی: حسنی، عطا الله- دکترحسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

آشنازدایی در شعر معاصر: محمدزاده، فاطمه- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

آشنایی زدایی در شعر صائب: حیاتی، عبدالرضا- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

اصالت زیبا شناختی در شعر قیصر امین پور: دستخط، شایسته- دکتر ذوالفقاری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

اصطلاحات دارویی و پزشکی آثار سنایی: انصاری، احمدآقا- دکترظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1369- ارشد

اصطلاحات دیوانی دوره قاجار: دکتر محمدفاضلیان، عبدالحسین- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1370- ارشد

اصطلاحات دیوانی و مدنی دوره قاجاریه بر مبنای تاریخ اجتماعی- اداری دوره قاجاریه: محمدگرجی، فاطمه-دکتر انوری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

اصطلاحات عرفانی در مصیبت نامه عطار: شیبانی، معصومه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

اصطلاحات علمی و فلسفی در دیوان انوری: نوری، مجید- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

اصطلاحات علوم اسلامی در مصباح الهدایه عزالدین کاشانی: کرم الهی، بهمن- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

اصطلاحات علوم و فنون در دیوان خاقانی: نادری، مسعود- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

اصطلاحات قصاید انوری ابیوردی: حلی، احمد- دکتر یحیی یثربی- دانشگاه تبریز- 1370- ارشد

اصطلاحات نجومی و صور فلکی در هفت پیکر نظامی : بلاغتی، مجتبی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

اصطلاحات نجومی و طبی در دیوان خاقانی: قره آغاجلو، سعید- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

اصطلاحات و تعبیرات دیوان فرخی سیستانی از حرف الف تا ی: سیدیزدی، زهرا- دکترموید- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

اصفهان و مظاهر سبک هندی در شعر صائب تبریزی: طاهری یاورساد، محمدکاظم-دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

اصوات در اشعار اخوان ثالث: اسفندیارپور- حسین-دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

اصول و مبانی، عرفان و تصوف در کشف المحجوب(از دیدگاه هجویری): یزدانی آذر منابادی، الهه- دکتر  بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

اعلام انسانی دیوان ناصر خسرو: عزیزی، محمد حسین-دکتر محمد غلامرضایی-دانشگاه یزد- 1375- ارشد

اعلام جغرافیایی در دیوان اشعار و سفرنامه ناصرخسرو: اشرف گنجویی، نرگس- دکتر کهن- دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

اعلام جغرافیایی در دیوان خاقانی: دکنی، محمدامین- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1370- ارشد

اعلام جغرافیایی در دیوان خاقانی: عظیمی، امیرهوشنگ- دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1375-ارشد

اعلام درکلیات سعدی: فرجی، حسن-دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

اعلام و اشخاص در مثنوی‌های عطار با توصیفات شاعر:آزاد خواه، شهریار- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

 اغراق در حماسه شاهنامه فردوسی: کیال، حسین- دکتر محمدحسین سعادت فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

اغراق و صور گوناگون آن در شاهنامه: ؟ ، فریبا- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1377- ارشد

آفاق اندیشه در شعر دوره  مشروطیت: محمدی، محمدعلی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- دکتری

آفتاب و سایه در مثنوی: قلی زاده جوریابی، هادی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

آفرینش آدم در سر سجود ملایک: شعبان‌زاده، مریم- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1373- ارشد

آفرینش در شعر شاعران برجسته ادب پارسی: رحیمی، محسن- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

آفرینش شاعرانه اشیا در شعر معاصر( نیما- فروغ- شاملو- اخوان- سپهری- آتشی): نقدی زاده، مرضیه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

افسانه شیرین در منظومه خسرو و شیرین نظامی گنجوی: پرهیزگاری، مریم-دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

افسانه کوروش در شاهنامه (ترجمه و تعلیق): متصدی زاده، حمیدرضا- دکتر بهداد قادری-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

افسانه های قوچانی: ارجی، علی اصغر- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

افسانه های محلی گناباد: رحمانیان شهری، حمیدرضا- دکتر رضا  زمردیان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

افعال و مشتقات ریشه های بای((بایستن)) و شای((شایستن)): عطار، محمد- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

افکار اشاعره در اشعار شاعران قرنهای 5 و 6: محمدزاده، عباسعلی- دکتر اسماعیل قافله باشی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1379- ارشد

افلاک و ستارگان در مخزن الاسرار و هفت پیکر نظامی: صافی، رفعت السادات- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

اقتدار فرهمند در شاهنامه فردوسی: عابدینی، حبیب-دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

اقسام سجع و جناس در کلیله و دمنه: منصوریان سرخگریه، علیرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

امامت و ولایت از دیدگاه نهج البلاغه و تاثیر آن بر دیوان ناصرخسرو: علی منش، غلامعلی- دکترجعفری- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

امامت و ولایت در دیوان فیاض لاهیجانی: پرنعمت، مریم- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

امثال و حکم در تاریخ بیهقی: عزیزی، سعید-دکترجلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

امثال و حکم در خمسه نظامی: خرم، محسن- دکتر دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1377- ارشد

امثال و حکم در مثنوی مولوی: دکتر نیری، عزیزه- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

امثال و حکم شاهنامه: آزادی، خسر و-  دکتر برومند- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

آموزش پرورش و اخلاق و تربیت در قابوسنامه: رضایی، قاسم- دکتر علی اردلان جوان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

آموزش در ایل قشقایی: صابری، نصرالله- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

انتظار در شعر معاصر(نیما- شاملو- اخوان ثالث- فروغ فرخزاد- سپهری): صیادی، آیت الله- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

انتظار ظهور امام زمان (ع) در شعر فارسی(از دوره قاجار تا امروز): خرم‌آبادی، صدیقه- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

انتقام در شاهنامه فردوسی: کاهیدباصیری، شهربانو- دکتر مرتضی هاشمی- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

اندرز و مطایبه در هفت پیکر نظامی گنجوی: ملکی، فرهاد- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

اندیشه عارفانه حاکم بر کل شاهنامه فردوسی: گنجی جامه شوران، آمنه- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

اندیشه های اجتماعی شعر نو: رضایی، لیلا- دکتر معین- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

اندیشه های اجتماعی و انتقادی در شعر سنایی غزنوی: محمدی رخ، اسدالله- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

اندیشه های اخلاقی و اجتماعی شعر پروین اعتصامی(بررسی یکی از مکتب های اخلاقی و اسلامی): قناتی، اعظم- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

اندیشه های اخلاقی و تربیتی نظامی در مخزن الاسرار: یثربی، رضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

اندیشه های اسماعیلی در اشعار ناصرخسرو: مهرکی، شهریار- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

اندیشه های سیاسی و اجتماعی حافظ: فتحی، غلامرضا- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

اندیشه های عرفانی در شعر فارسی اقبال لاهوری و تجلی آن در جامعه: همدانی، محمدجواد- دکتر موذنی- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

اندیشه های عرفانی عطار در منطق الطیر: اشیبان، الشیماء- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

اندیشه و خیال در شعر شعرای نامی معاصر: باقرزواری، الهه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

اندیشه‌های خیام و بازتاب آن در شعر حافظ: زیارتی، احسان- دکتر حبیب تبرا-آزاد بوشهر- 1381- ارشد

اندیشه‌های روزبه فیروزآبادی (عبدالله بن مقفع): باقری، هدایت- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

اندیشه‌های قلندری در غزل فارسی (سنایی، عطار، عراقی،  مولوی): قوامی، بدریه- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

انسان ،هستی، جامعه در دیوان حافظ: عبداللهی، پروین- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

انسان آرمانی در حدیقه سنایی: عباسی، هما- دکتر محمداسماعیل حنفی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

انسان در گلستان و بوستان سعدی: نیازکار، فرح-دکتر حسنی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

انسان شناسی در آثار جامی: دارینی، مریم- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

انسان شناسی در خمسه خواجوی کرمانی: اسداللهی نژادکرمانی، معصومه- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

انسان شناسی در مثنوی معنوی: تشکری، ناصره- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

انسان شناسی در مثنوی: دلبری، حسین- دکتر قافله باشی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

انسان کامل از دیدگاه سعدی: قنبریان علویجه، منیر- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

انسان کامل در مثنوی مولوی: بشردوست، مجتبی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

انسان کامل در مثنوی‌های چهارگانه عطار (منطق الطیر، مصیبت نامه، الهی نامه و اسرارنامه): مظفری وانانی، اصغر- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم-1382- ارشد

انسان گرایی در شعر سنایی: فرهنگ دوست، شیرین- دکتر محسن مویدی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

انسان و اجتماع از دیدگاه مهدی اخوان ثالث و ایلیا ابوماضی: دهقانیان، جواد- دکتر میرقادری- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

انعکاس افکار ابوسعید ابوالخیر در ادبیات فارسی: مدرسی، ابراهیم- سعید نفیسی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

انعکاس اوضاع اجتماعی در مثنوی: مباشری، محبوبه- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1372- ارشد

انعکاس اوضاع اجتماعی قرن هفتم در شعر سیف الدین محمد فرغانی: جهانی، علی محمد- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

انعکاس اوضاع اجتماعی و سیاسی در دیوان سیف فرغانی: افشار، پروین- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

انعکاس اوضاع سیاسی و اجتماعی در شعر ملک الشعرا بهار: جهانگرد، فرانک- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

انعکاس دیدگاه قرآن و عرفان از حجاب در مثنوی مولوی و دیوان حافظ: قاسمی، محمدعلی- دکتر سلماسی زاده- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

انعکاس فرهنگ عوام در مثنوی مولانا: کیوان فر، علی اکبر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

انعکاس هنری و بلاغی آیات در مثنوی مولوی: علیزاده خیاط، ناصر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

انگیزه‌ و عملکرد پهلوانان شاهنامه فردوسی: رحیمی، سعدالله- دکتر نژاد سلیم-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

انوار الربیع فی انواع البدیع اثر سید علیخان مدنی(م: 120 ه.ق): حق جو، سیاوش- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- ؟- ارشد

انواع تشبیه در دیوان خاقانی: دهقانی فیروزآبادی، محمدحسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

انواع کلمه(را) در دیوان خواجه شمس الدین محمدحافظ دانشگاه شیرازی: روح بخشان، علی- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

انواع یاس و ریشه های آن در شعر معاصر: چراغی، رضا- دکتر بشیری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

انیس الشعرا تالیف حکیم میرزا عبدالحمید افسر قزوینی: عجم، محمدجواد- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

اهریمن و دیو در باورهای کهن و متون حماسی ایران: نوراحمدی، احمد- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1374-ارشد

اهل طریقت در تفسیر ابوالفتوح رازی: کشاورز، ابوالفضل- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

آواره یمگان و جاذبه های فکری و اندیشه: معدنی، ذبیح الله- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

اوضاع ادبی چهارمحال در دوره قاجار همراه با شرح احوال و معرفی آثار شعرا و نویسندگان بزرگ این دوره: رضایی، حمید- دکتر مظفر بختیار- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

اوضاع فکری و فرهنگی ایران از نیمه قرن پنجم تا اوایل قرن دهم : شنجرفی، غلامرضا- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1377- ارشد

اولین واریسیه در تصوف اسلامی و ادب پارسی: فردهر، نصرت الله- دکترزرین کوب- دانشگاه تهران- 1368- دکتری

آیات و احادیث حدیقه سنایی: چنارانی، علی- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

آیات و احادیث و امثال مثنوی حدیقه الحقیقه سنایی: علوی، فاروق- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

ایران و توران از دیدگاه داستانسرایی: شایگان فر، حمیدرضا-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

ایرانگریی درشعر عصر بیداری: دادفر، محمد- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

آینه خاموش (نگرشی بر تعابیر آینه در غزلیات صائب): تهاری، اکبر-دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

آینه در شاهکارهای ادبی تا قرن هشتم: موسوی، سیده فریبا- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

آینه در شعر شاعران فارسی تا قرن هشتم: جوانبخت اول، محترم- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

آینه رنگ ونوردرمثنوی مولوی: کارگریان، حسین- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

ایهام و شعر خاقانی: بیجاری، محمدعلی- دکتر مویدی - دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

آیین جنگ در شاهنامه فردوسی: موسوی، کاظم- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا-1375-ارشد

آیین دبیری در نثر فارسی از آغاز قرن 7 تا پایان قرن هشتم: شجاعی، علیرضا- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

آیین زندگی در آثار منثور اخلاقی قرن هفتم: هاشمی، عبدالعلی- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

آیین فتوت: روحانی، ریحانه-دکترمحمدغلامرضایی-دانشگاه یزد- 1375-ارشد

آیین مملکت داری در ادب فارسی تا قرن 8: شریف پور، عنایت الله- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1375- دکتری

آیین مهر و بازتاب آن در منظومه‌های بزرگ عرفانی : شاه  سنی ، علی محمد- دکتر طاووسی- دانشگاه آزاد فسا - 1374- ارشد

آیین مهر و نفوذ آن در جهان: ملک زاده، فاطمه- دکتر محمود طاووسی-دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

آیین های شاهنامه: رفیعی، محمد علی- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

آیین، رسوم و سرگرمیها در اشعار خاقانی: مهربان قزل حصار، رضا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

 آیین ها در سمک عیار: کلاهچیان، فاطمه- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

آیین ها و رسوم درشعر شاعران قرن پنجم از فرخی تا مسعود سعد: تاجیک، حسین- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1381- ارشد

آیین ها و آداب و رسوم در قابوسنامه: پیکری، حسیم- دکتر مظفر بختیار- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

آیین‌ها و سنت‌ها در تاریخ بیهقی: فرجامی، علیرضا-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1381-ارشد

آیین های غنایی در شاهنامه:رضائی، ابراهیم- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا-1376-ارشد

با قافله قلندران(تحلیلی بر اشعار فخرالدین عراقی): واعظ پور، رسول- دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1375- ارشد

باد صبا در شعر عراقی (سعدی/مولوی/حافظ): موسوی اینجدان،‌ سید حسین- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

بار امانت در نظم و نثر فارسی: دکنی، آذر میدخت- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1380- ارشد

باربد و نکیسا در شعر فارسی: سالاری، قاسم- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

بازتاب اجتماعی شعر نیما یوشیج: خاکی، یحیی- دکترابوالقاسم رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

بازتاب اساطیر در سبک آذربایجانی(با تکیه بر خمسه نظامی گنجوی): جهانی، محمدتقی- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

بازتاب افکار و اندیشه های عرفانی در آثار سعدی: خلخالی، هاشم- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1374- ارشد

بازتاب اندیشه اسماعیلیه و اصطلاحات اسماعیلی در دیوان ناصر خسرو: تاجبخش، پروین- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1370- ارشد

بازتاب اندیشه غربت روح در ادبیات عرفانی: چاراویماق، رحمان- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1371- ارشد

بازتاب اندیشه مشایخ صوفیان در مثنوی مولانا جلال الدین محمد بلخی(با یزید بسطامی- ابوسعید ابوالخیر-سنایی- عطار): حسن کلهری، شهلا- دکترجلیل تجلیل- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

بازتاب اندیشه های رندی و ملامتی و قلندری در آثاری از عطار: صالح زاده، محمد- دکتر جلیل اکرمی- دانشگاه تبریز- 1378- ارشد

بازتاب اندیشه های مهری در شاهنامه فردوسی: داودآبادی، غلامعباس- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بازتاب انقلاب مشروطه در اشعار نسیم شمال: شاه بدیع زاده بیدختی، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

بازتاب اوضاع اجتماعی در شعر دوره قاجار(بهار، ادیب الممالک، دهخدا، ایرج، لاهوتی، نسیم شمال، فرخی، عشقی): مسعودی خراسانی، نسرین- دکتر  اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

بازتاب اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در آثار گویندگان بزرگ دوران معاصر (ایرج میرزا- اخوان ثالث- فریدون توللی- دکتر مهدی حمیدی): علوی، فخرالسادات – دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بازتاب اوضاع سیاسی و اجتماعی در دیوان قزوینی و میرزاده عشقی: بوریازاده، نجمه السادات- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بازتاب آیین کشور داری در قرن پنجم از سیاست نامه و قابوسنامه: اسماعیل نیا گنجی، حجت الله- دکتر حبیب االله عباسی- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

بازتاب پیر در دیوان حافظ دانشگاه شیرازی: سوری، حبیب الله – دکتر برومند سعید-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بازتاب خرد و خردمندی در شاهنامه فردوسی: محمدزاده، سید کریم- دکتر محمود طاووسی-دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بازتاب رئالیسم در داستانهای نویسندگان پیشرو ایران: تقوی، علی- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

بازتاب رنگ در دیوان حافظ: جعفری ، سید محمد- دکتر رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

بازتاب زندگانی مسعود سعد سلمان در آینه شعرش: امینی، سیاوش- دکتر تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

بازتاب سیمای جامعه در حدیقه الحقیقه سنایی غزنوی: طایفی، شیرزاد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

بازتاب شاعرانه روایت های مذهبی و تاریخی و اشاره های اساطیری در قصیده های سنایی: روزبهانی، سعید- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

بازتاب شخصیت زن در مثنوی مولانا جلال الدین محمد بلخی: عرب ساغری،‌ طیبه- دکتر امیر بانو کریمی-دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بازتاب فرهنگ و گفتار مردم(فولکلور) در آثار داستانی صادق هدایت: پرهیزچوان، مقصود- دکتر دکتر منوچهر اکبری- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

بازتاب مسائل اجتماعی در دیوان جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی و دیوان کمال الدین اصفهانی: احمدی، آزیتا- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بازتاب مسائل اجتماعی- سیاسی در دیوان؟: شکرچیان، ماهرخ- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

بازتاب مسائل اجتماعی و فرهنگ عامیانه در دیوان صائب: عسکری، حکیم- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بازتاب مسائل تعلیم و تربیت در شاهنامه فردوسی: قصاب زاده گنلری، اطهره- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

بازتاب مسائل دینی و مذهبی در دیوان ملک الشعرا بهار: پوررجبی زرندی، ناصر- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بازتاب مسائل سیاسی- اجتماعی یک صد سال اخیر ایران در دیوان شعرای کلاسیک این دوره: رضایی، علی عباس- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بازتاب معارف اسلامی در دیوان محسن تاثیر تبریزی: نوری، اصغر- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1376- ارشد

بازتاب مقالات شمس تبریزی در مثنوی:پامنازی، مهناز- دکتر محمد سجادی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بازتاب نامهای جغرافیایی در شعر فارسی(از آغاز تا پایان قرن هشتم هجری): هاشمی، مرتضی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

بازتاب نفی و اقسام آن در مثنوی: سرمدی، امیر- دکتر هما حجتی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

بازنویسی گرشاسب نامه اسدی طوسی و شرح ابیات مشکل آن: فیروزی، ژیلا-دکتر انوری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

باستان گرایی در شعر معاصر(نیما/شاملو/اخوان/فروغ/سهراب/شفیعی کدکنی):عمادی، طلعت-دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

بافت و گرایش های مذهبی شیعی درمتون ادبی و تاریخی فارسی در ایران از آغاز تا پایان عصر قاجاریه: حسنعلی پور، حسن- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1380- ارشد

بام و شام در نظم فارسی از آغاز تا قرن هفتم: حبیبی پوری، رضا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

باورشناسی عارفانه در دیوان حافظ: رضی، احمد- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

باورها در دیوان صائب: قاسمی،‌ اکبر- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

باورها و آرمانهای فکری حکیم نظامی گنجوی: اخروی، مهدی- دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

باورها و اعتقادات، آداب و رسوم و امثال و حکم در خمسه نظامی: اطیابی، نرگس- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

باورهای شاهنامه ای در استان کهکیلویه و بویراحمد: علیزاده، سهراب- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

باورهای طبی در دیوان خاقانی: عمران پور شهرضا، محمدرضا- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

باورهای عامیانه در دیوان خاقانی: عبدی، مهدی- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

باورهای عامیانه در مثنوی معنوی: صادقی، حمیدرضا- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

باورهای عامیانه در هفت پیکر و خسرو و شیرین نظامی: شرافتی، اسماعیل- دکتر نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

باورهای مردمی در دیوان صائب: فرضی، عدالت- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

باورهای همانند ایران پیش از اسلام و اسلامی بر اساس شاهنامه فردوسی و برخی از منابع و مآخذ دیگر: فرصتی جویباری، رضا- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

بحث انتقادی جناس و بررسی انواع آن در دیوان شمس: نظرپور، صادق- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بحث انتقادی جناس و بررسی انواع آن در دیوان قطران تبریزی: یوسفی، احمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بحث تاریخی و ادبی درباره آثار موجود زرتشت بهرام و شرح احوال وی: صفا، فض الله- دکتر صفا ذبیح الله- دانشگاه تهران- 1338- دکتری

بحث در آثار منثور دوره ساسانی از لحاظ سبک و نوادر لغات و قواید مهم دستور: متینی، جلال- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- ؟- دکتری

بحث در اشعار و افکار پروین اعتصامی: سلیمانی تپه سری، ابوالحسن- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

بحث در اندیشه های باطنی حکیم نزاری و مقایسه آن با افکار ناصرخسرو قبادیانی با تکیه بر دیوان آن دو: نجاری، ابراهیم- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1374- ارشد

بحث درباره آثار رشیدالدین و طواط: تویسرکانی، قاسم- بدیع الزمان  فروزانفر- دانشگاه تهران- 1335- دکتری

بحث درباره قابوسنامه: بدوی، امین عبدالمجید- دکتر محمد معین- دانشگاه تهران- 1956- دکتری

بحث و بررسی در واژگان مضمون ساز شعر سعدی: پورفرج زاده محک، دوجا- دکتر ابراهیم قیصری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

بحث و تحقیق در آثار شیخ الاسلام عبدالله انصاری: علی محمد، مژده- دکتر حکمت- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

بحثی در تطور بلاغت عربی تا قرن هشتم با ترجمه: آفتابی، عبدالرضا- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

بحثی در شرح احوال وروزگار و اشعار ابن یمین فریومدی: میرحسینی، ابراهیم- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1378- ارشد

بحثی در مقایسه نظرگاههای عرفانی حافظ و ابن فارض: زهره وند، سعید- دکتربیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

بحثی درباره تطور کلمه بدیع همراه با صنایع بدیعی مقدمه مرزبان نامه: راشینی، صفورا- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

بحثی درباره تطور واژه(بدیع) مذیل به ترجمه(البدیع) عبدالله بن معتز: آشوری، غلامرضا- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

بحثی درباره شعر عنصری(نکات بلاغی- لغوی): رحمانی، محمد- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

بدایع شعری و صور خیال در شعر حکیم همدانی: حاجی مزدارانی، مرتضی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

بدیع در دیوان فروغی بسطامی: احمدی، فاطمه- دکتر  سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بدیع در شعر حافظ: حسن زاده دکتر نیری، محمدحسن- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

بدیع و بیان در اشعار نو اخوان ثالث: باقی، مریم- دکتر علی محمد موذنی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

براعت استهلال در داستان های کوتاه معاصر: متدین، رقیه- دکتر عطرفی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

برجسته سازی در قصاید خاقانی: فرجی، فرج الله- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

بردگی در ادب فارسی: جعفری، انسیه- دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

بررسی  نیرنگ و خدعه در شاهنامه فردوسی: صحرایی، قاسم- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

بررسی (اشخاص) در مثنوی: شوهانی، علی رضا-دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

بررسی ابعاد و گستره تاثیر گفتگوهای قرآنی در ادبیات عرفانی منظوم با تاکید بر مثنوی: گرجی، مصطفی- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

بررسی آثار جلال آل احمد و صادق چوبک: چنگیزی، علیرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

بررسی آثار داستانی هوشنگ مرادی کرمانی: توکلی، زهرا- دکتردزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی آثار و احوال بزرگان تصوف در کشف اسرار میبدی: سعادت شجاع، مراد علی- دکتر عمرانپور- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

بررسی آثار و احوال مجدالدین بغدادی: ارجمندی، فاطمه- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی آثار و افکار عین القضات همدانی: موسوی، مصطفی- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

بررسی آثار و اندیشه های شهریار: سلمانی، غلامرضا- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

بررسی اجتماعی، اخلاقی، فلسفی و تاریخی داستانهای اسکندرنامه نظامی: فلاح، اعظم- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

بررسی اجمالی شعر و ادب اندلس و شرح حال مختصری از احوال و آثار مشهورترین نویسندگان و شاعران این سرزمین: سیاحی، صادق- دکتر امیرمحمود انوار- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

بررسی احوال و آثار ادبی استاد جلال الدین همایی: هاشمی، میترا- دکتر اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

بررسی احوال و آثار چهار شاعر پارسی گوی کرد: صادقی، منصور- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

بررسی احوال و آثار سید اشرف الدین حسینی: حسینی بجد، فاطمه- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

بررسی احوال و آثار عمان سامانی: شوشتری زاده، نسترن- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی احوال و آثار فارسی میرغلامعلی آزاد بلگدامی(1116-1200 ه. ق): عباس، حسن- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

بررسی احوال و نقد آثار اوحدی مراغه‌ای: رحیمی صادق، سعیده- دکتر مدبری- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی اخلاقیات و اندرزنامه های باستان در ادب ایران تا پایان قرن هفتم: آهنگری، فرشته- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

بررسی ادب عرفانی ایران در دوره بازگشت ادبی تا مشروطیت: محمدی، محتشم- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

بررسی ادبیات داستانی در عصر قاجار با تاکید بر قصه های عامیانه: دشتی، محمد- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

بررسی آراء و اندیشه های کلامی شیخ محمود شبستری: فلاح نژاد، تقی- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- ارشد

بررسی ارزشها و ضد ارزشها در آثار منظوم سعدی: علیزاده بیرجندی، محمدحسین- دکتر   محمد بهنام فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

بررسی اساطیر ایرانی در دیوان ناصر خسرو: فخرایی، غلامرضا- دکتر سیداحمد کازرونی، آزاد  بوشهر،  1377- ارشد

بررسی اسطوره در شعر فارسی معاصر: نقوی، نقیب-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1370- ارشد

بررسی اشعار تغزلی هفت شاعر معاصر(فروغ فرخزاد، فریدون توللی، هوشنگ ابتهاج، محمدحسین شهریار، مهدی حمیدی، رهی معیری، نصرالله مردانی): ابوالحسنی، علی- دکتر سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

بررسی اشعار شاهنامه فردوسی در آثار منثور تا قرن هفتم: کلانتری، سید حسن- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1380- ارشد

بررسی اشیا و مکانهای حماسی در شاهنامه: محمدی، یوسف- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

بررسی اصطلاحات عرفانی در غزلیات سعدی و حافظ: کیخای فرزانه، احمدرضا- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1375- ارشد

بررسی اصطلاحات عرفانی(انسان کامل) عزیزالدین نسفی با توجه به مثنوی معنوی مولوی: هاشمی، سیمین- دکتر عبدالرضا سیف- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

بررسی اصطلاحات عرفانی، مسائل تاریخی و اجتماعی و آداب و رسوم: رحیم خوئی، نوروزعلی- دکتر   معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1376- ارشد

بررسی اصطلاحات فقهی، اصولی، کلامی، فلسفی و منطقی کشف المحجوب هجویری: اسداللهی، خدابخش- خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1378- ارشد

بررسی اصطلاحات موسیقی در دیوان خواجوی کرمانی: جوزی، مصطفی- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1378،ارشد

بررسی اصطلاحات موسیقی در غزلیات امیرخسرو دهلوی: نوربخش کرمله، مهرناز-دکتر انوری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بررسی اصطلاحات و مفاهیم اخلاقی و ارزشهای انسانی در کلیات سعدی: امیربیگی، انیس- دکتر اصغر دادبه- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

بررسی اصول ساختمانی لغات مرکب در زبان فارسی و سوابق آن در زبانهای باستانی ایران: رضایی، جمال- محمد مقدم- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

بررسی اعتقادات عامه در خمسه نظامی:پورقاسمی، سیروس- دکتر میرهاشمی- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

بررسی اعلام جغرافیایی در دیوان‌های عنصری، فرخی و منوچهری: حیدری آبادی پور، مهناز- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بررسی اعلام دیوان حافظ: واشقانی، ابراهیم- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1377- ارشد

بررسی الگوهای دینی در شخصیت پردازی در شعر زنان معاصر با تکیه بر 5 شاعر: عبدالهی، زهرا- دکتر سنگری- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

بررسی انتقادات اجتماعی و سیاسی در قصاید سنایی: محمدزاده، مریم- دکتر جلیل اکرمی- دانشگاه تبریز- 1382- ارشد

بررسی انتقادی شعر امروز جنوب: رئیسی، عبدالله، دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ارشد

بررسی انتقادی گزیده‌های نظم دانشگاه پیام نور: طغیانی، محمدرضا- دکتر مشیدی- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

بررسی انتقادی نمایشنامه نویسی در ایران: صباغی، علی- دکتر غلامحسین شریفی- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

بررسی انتقادی و مقایسه لیلی و مجنون نظامی و مجنون و لیلی امیر خسرو: فولادی، غلامرضا- دکتر  سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بررسی اندیشه در شعر پنج شاعر بزرگ شعر نو: صفایی، محمد- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

بررسی اندیشه های اجتماعی چهار شاعر معاصر(نیما، اخوان، شاملو، سپهری): اشرف حسینی، علی- دکتر محمد مهدی پور- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

بررسی انسان از دیدگاه علامه اقبال لاهوری: محبتی، مهدی- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1370- ارشد

بررسی انطباق مرائی سروش اصفهانی و یغمای جندقی با مقاتل: کاوه نصرآبادی، محمد هادی- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

بررسی انواع استعاره در جلد پنجم شاهنامه: عباسی عقدا، محمود- دکتر اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

بررسی انواع استعاره در دیوان صائب تبریزی: صدیقی پاشاکی، فاطمه- دکتر  سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

بررسی انواع تشبیه و استعاره در غزلیات حافظ: موسی پور، یاسر- دکتر حبیب الله طالبی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بررسی اهمیت و کارکرد(مثال) به عنوان بخشی بنیادین در خرد ساختار فرهنگهای عمومی یک زبانه: جعفری، زهرا- دکتر علی اشرف صادقی- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

بررسی آوایی، دستوری و واژگانی گویش سیستان: عمرانی، غلامرضا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

بررسی اوزان شعری بعد از اوزان نیمایی: بی بی نقیب، مریم- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

بررسی اوصاف طبیعت در شاهنامه فردوسی: دینداری، ابراهیم- دکتر دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

بررسی اوضاع و احوال امین بلیانی عارف نامدار قرن هشتم هجری: مرادی کازرونی، مهدی- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

بررسی آیین ایزدیان بر مبنای آثار مکتوب سنتهای شفاهی: مارونی، عبدالقادر- دکتر آموزگار- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

بررسی بازیچه‌ها و بازیچه‌های ایرانی در دیوان خاقانی: درینی، اسماعیل- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی باورهای عامیانه در آثار عطار نیشابوری: معصومی، طیبه- دکتر مستعلی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بررسی برخی از جنبه های بلاغی و ادبی سوره فرقان ضمن مقایسه بخشهای تفاسیر تبیان و مجمع البیان: شریفی ازغندی، سمانه- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

بررسی برخی ویژگیهای دستوری در گویش ابیانه: امینی ابیانه، فرح- دکتر  سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

بررسی بعد ادبی حضرت امام خمینی(ره) و تاثیر افکار معظم له در ادبیات فارسی: اسدی، محمدرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تبریز- 1370- ارشد

بررسی بلاغی تشبیه و تحقیق دستوری ساختار اسامی و صفات مرکب در دیوان منوچهری دامغانی: شلویری، ابراهیم- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

بررسی بوف کور از دیدگاه علم معانی: امکانی، محمد- دکتر مستعلی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی پارادوکس در بخشی از غرلیات بیدل و پیشینه آن در کتب بلاغی و کاربرد آن در شعر فارسی: برجساز، غفار- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1376- ارشد

بررسی تاثیر سبک هندی بر شعر امیری فیروز کوهی، هادی رنجی، خلیل سامانی و رهی معیری: کاردگر، یحیی- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

بررسی تاثیر سعدی در شبه قاره بر اساس تالیفات و تصنیفات پیرامون احوال و آثار شیخ در حوزه یاد شده: ثاقب، محمداقبال- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

بررسی تاثیرات سوانح العشاق برنامه های عین القضات و اشعار فخرالدین عراقی: کمال موسوی، اکرم- دکتر مریم ابوالقاسمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

بررسی تاریخ اساطیری پیشدادیان(با توجه به اوستا و پاره ای از متون پهلوی، شاهنامه و دیگر متون فارسی و عربی): ولی پور هفشجانی، شهناز- دکتر  سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

بررسی تحلیل نمادها درکلیات شمس بر اساس 500 غزل اول دیوان : جعفری، فرشته- دکتر مشیدی- دانشگاه اراک- 1381- ارشد

بررسی تحلیلی ابعاد وجودی انسان در ادبیات عرفانی: کوپا، فاطمه- دکترمحسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- دکتری

بررسی تحلیلی جانوران در ادب فارسی: عبدالهی، منیژه- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

بررسی تحول زبان تصوف در تفسیرهای عرفانی تا قرن پنجم: مشرف الملک، مریم- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- دکتری

بررسی تحول مضامین در داستانهای کوتاه(از پیروزی انقلاب اسلامی تا پایان دفاع مقدس): سلیمانی خواه، لیلا- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

بررسی تشبیه در دیوان ناصر خسرو: شیخی نژاد، مهدی- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

بررسی تشبیه و استعاره در خطبه های نهج البلاغه: حق جو، سیاوش- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

بررسی تشبیه و انواع آن در قصاید خاقانی: جعفری، سیداکبر- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1376- ارشد

بررسی تطبیق ی فضایل و رذایل در گلستان و اخلاق ناصری: جمالی، سید منصور- دکتر یحیی طالبیان-دانشگاه آزاد جیرفت- 1377- ارشد

بررسی تطبیقی آئین ها و اساطیر ایرانی: طحان، احمد- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

بررسی تطبیقی اصطلاحات عرفانی در آثار مصباح- الهدایه، مرصادالعباد، شرح گلشن راز و کیمیای سعادت: شاه محمدی، محمدکاظم- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1378- ارشد

بررسی تطبیقی اصطلاحات عرفانی و صوفیانه در رساله قشریه، شرح تعرف و کشف المحجوب: وفایی سورکی، علیرضا- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1377- ارشد

بررسی تطبیقی ترجمه قرآن مجید از آیه الله مکارم دانشگاه شیرازی با ترجمه استاد فولادوند: زارع خضری، محمدحسن- دکتر شاهرخ محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

بررسی تطبیقی چهل سال غزل معاصر ایران(دهه سی تا هفتاد): معتمد، رضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

بررسی تطبیقی حکمت در آثار سپهری و جبران خلیل جبران: سعیدی، عبدالرضا- دکتر میرقادری- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

بررسی تطبیقی داستان فرود در شاهنامه فردوسی: مروری مقدم شهری، حسین- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

بررسی تطبیقی داستان یوسف و زلیخا (در تورات، قرآن و):سید صادقی، محمود-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1374-ارشد

بررسی تطبیقی شخصیت های اساطیری و حماسی با شخصیت های حماسی آنها در شاهنامه: ستاری، رضا- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

بررسی تطبیقی ضرب المثلهای فارسی و عربی(بر اساس امثال و حکم دهخدا از حرف الف تا پایان حرف ث: فضلی، راضیه- دکتر ریاحی- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

بررسی تطبیقی کلیله و دمنه با ترجمه داستان‌های بید پای: قهوه‌چی، علی- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

بررسی تطبیقی کلیله و دمنه و مرزبان نامه: رضایی، محمود- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

بررسی تطبیقی کهن الگوها در شاهنامه فردوسی: قاسمی، علیرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

بررسی تطبیقی گویشهای ایرانی: صبا، حسنعلی- دکتر محمد مقدم- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

بررسی تطبیقی مضامین شعری حافظ و ابن فارض: پرند، مریم-دکتر میرقادری-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

بررسی تطبیقی مضامین مشترک شعری فروغ فرخزاد و نازک الملائکه: قدم یاری، محمد-دکتر میرقادری-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

بررسی تعالیم اخلاقی و عرفانی در مثنوی مولانا: گل افشانی، رشید- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

بررسی تفسیر متداول ترین آیات قرآنی در امهات کتب عرفان فارسی: سلطانی، منظر- دکتر قاسم انصاری- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

بررسی تفکر شیعه در شعر دوره صفویه: طغیانی اسفرجانی، اسحق- دکتر حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

بررسی تلمیح در شعر 5 شاعر معاصر(توللی، مشیری، ابتهاج، خوئی، آتشی): محمودی، علیرضا- دکتر دکتر محمدحسین محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

بررسی تمثیل حیوانات در ادبیات کودکان داستانی ایران درعرصه گذشته و حاضر: قربانی، حسن- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

بررسی تمثیل در خطبه ها و نامه های نهج البلاغه(با نگرشی به ترجمه های پارسی آن): دهنبی، حمید- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

بررسی تمثیلات نثر چهارم مثنوی معنوی: صلاحی، رجبعلی- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

بررسی جامعه شناسی آثار داستان جلال آل احمد: ابراهیم زاده، نستری- دکترابوالقاسم رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بررسی جایگاه دکتر شفیعی کدکنی به عنوان محقق در ادبیات فارسی: روایانی، وحید-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

بررسی جریان تصوف در دوران صفوی: مهدوی سعیدی،‌ محمدرضا- دکتر داریوش صبور-دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بررسی جریانهای حاشیه‌ای شعر معاصر: طاووسی آرانی، طیبه- دکتر فتوحی- دانشگاه تربیت معلم- 1380- ارشد

بررسی جلوه های بدیع و بلاغت در نفثه المصدور: بهنام، رسول- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1374- ارشد

بررسی جلوه های علم بیان در شعر نیما یوشیج: تبریزی، رحیم- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1376- ارشد

بررسی جلوه های فرهنگ عامیانه در شعر نظامی: الهامی، فاطمه- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

بررسی جلوه های موسیقی شعر در غزلیات شمس: شکوری هشتجین، فریبا- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

بررسی جنبه های اجتماعی اشعار حافظ: حاتمی، خلیل- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

بررسی جنبه های ادبی(لفظی و معنوی) احجار کریمه در ادب فارسی: کوشان، ایوب- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1376- ارشد

بررسی جنبه های بلاغی و آگهی های تبلیغاتی: نجمی، مریم- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بررسی جنبه های رئالیستی شخصیت و آثار صادق هدایت: جلوداریان، امید- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

بررسی جنبه های روایی و داستانی در تاریخ بیهقی: خلخالی، نادر- دکتر سلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1378- ارشد

بررسی جهان بینی و اندیشه‌های عرفانی عین القضاه همدانی: یوسفی، علی – دکتر علی رضا مظفری- دانشگاه ارومیه-1382

بررسی چند اسطوره ایرانی و بازتاب آن در متون اسلامی: شهرستانی، سوده- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

بررسی چهره زن در آثار سیمین دانشور و جلال آل احمد: فهندژسعدی، لاله- دکتر آتش سودا-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

بررسی حسامیزی در دیوان صائب: بیروانوند، سعید- دکتر عباسی- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

بررسی حسن تعلیل در شعر فارسی: جعفری، فاطمه- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

بررسی حقیقت محمدیه در مثنوی مولوی و قصیده تائیه ابن فارض: فهیمی کرک تپه، سولماز- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

بررسی حکایات در کشف المحجوب: شاه حسینی، عبدالمجید-دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

بررسی حکایات گلستان با الهام از اصول داستان نویسی نوین: جبری، سوسن- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

بررسی حکایات گلستان با الهام از اصول داستان نویسی: جبری، سوسن- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

بررسی حکایتهای فارسی از زبان حیوانات(فابلهای فارسی) تا قرن دهم: تقوی، محمد- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

بررسی خصوصیات سبکی آثار غنایی نظامی: نقدی یوسف آبادی، اسماعیل- حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بررسی خوارق عادات و کرامات عارفانه در کلیات سعدی: جعفری، محمدرضا- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1361- ارشد

بررسی داستان بیژن و منیژه از دیدگاه هنر داستان پردازی و اسطوره شناسی: بیات بابلقانی، حسین- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

بررسی داستان پیامبران در دیوان شاه نعمت الله ولی: محمد قتاتغشانی، آمنه- دکتر یحیی طالبیان- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی داستان های شاهنامه فردوسی از نگاه ادبیات نمایشی: رضوی، نورالله- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

بررسی داستانهای شاهنامه فردوسی از نگاه ادبیات نمایشی: رضوی، نورالله- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- ؟- ارشد

بررسی در اصطلاحات عرفانی و قلندری غزلیات شناسی: وابوجویباری، علی-دکتر انوری- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بررسی درونمایه های شعری چهار شاعر معاصر(ملک الشعرای بهار، نیما یوشیج، اخوان ثالث، امیری فیروزکوهی): زرقانی، مهدی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

بررسی دستوری حروف در گلستان سعدی: مشاوری، زهره- جمشید مظاهری- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

بررسی دلتنگی در آثار شش شاعر زن معاصر(سیمین بهبهانی، فاطمه راکعی، طاهره صفارزاده، فروغ فرخزاد، سپیده کاشانی و صدیقه وسمقی): خدادادی مهاباد، معصومه- سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

بررسی ده قصیده از دیوان خاقانی شاعر صبح: پیامنی، بهناز- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

بررسی دیباچه و مقدمه متون نثر قرن چهارم تا دهم: کر، احمد-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

بررسی دیباچه‌های منثور از قرون اولیه تا قرن هشتم: اویسی، معصومه- دکتر عبدالله طلوعی آذر- دانشگاه ارومیه-1383-ارشد

بررسی دیدگاههای ادبی: بهرام پورعمرانی، احمدرضا—دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

بررسی دیدگاههای مولانا در مثنوی: محمدیان، حسن- دکتر احمد تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بررسی دیوان حاج ملاهادی سبزواری(اسرار): عطایی رویانی، حسن- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

 بررسی دیوان حاج ملاهادی سبزواری: عطایی رویانی، حسن- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

بررسی دیوان حکیم قاآنی دانشگاه شیرازی: نوشادی فر، مراد- دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

بررسی رابطه وزن با محتوا در اشعار خاقانی، نظامی، انوری: ناصرزاده، افسانه- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

بررسی رسائل و مکاتیب در ادب فارسی: جواهری، فاطمه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

بررسی رساله الطیور تا قرن نهم هجری و مقایسه آنها با منطق الطیر عطار: لاغرفیروزجایی، علی- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی رمان سرگذشت حاجی بابای اصفهانی: رضایی، غلامرضا- دکتر محمدحسین محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1379- ارشد

بررسی رمان کلیدر: دکتر امامی، صابر- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1370- ارشد

بررسی رمان نوجوان در ایران: دکترصرفی، حسین- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

بررسی روشنفکری دینی در تذکره الاولیای عطار: تاج نیا، کیمیا- دکتر رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

بررسی ریشه شناسانه و معانی واژه‌های مرکب در شاهنامه: راشدی، یاسین- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

بررسی زبان شعر از دیدگاه نحو و واژگان: علی پور، مصطفی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

بررسی زبان شناختی گویش زرند: بابک،علی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

بررسی زبان کردی، مقایسه و ارتباط آن با زبان فارسی: رخزاری، علی- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

بررسی زبان و سبک سعدی در غزلیات: خدیش، پگاه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

بررسی زمینه های بیانی در شعر نیما: انصاری، مصطفی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

بررسی زمینه های فکری در صور خیال اشعار(شاملو، مهدی اخوان ثالث): نیرومند بیهقی، مرجان- علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

بررسی زمینه‌های اجتماعی طنز در آثار طنزسرایان قرن هشتم و نهم: نیکوکار، محمدتقی-دکتر سیدمحمد حسینی شبانان-دانشگاه یزد-1383-ارشد

بررسی زندگانی وا حوال و اشعار عماد خراسانی: رضوان، فرشاد- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بررسی زندگی و آثار بزرگان و مشایخ بلیان: حسن زاده، سیما-دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

بررسی زندگی و آثار میرزا حبیب اصفهانی: موحدی، محمدباقر- مظفر بختیار- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

بررسی زندگی و احوال و آثار قشیری: اکبری، مرضیه- دکتر کهن- دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

بررسی زهد در ادبیات عرفانی فارسی تا قرن هشتم هجری: نژادچری، محمدعلی- دکتر خالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

بررسی زیبا شناسی اشعار بهار: فرامرزی کفاش، ریحانه- دکتر عباس محمدیان-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

بررسی زیبایی های بدیعی وبیانی در دیوان عراقی: شهرکی، فاطمه- دکتر دکتر حبیب جدیدالاسلامی- دانشگاه آزاد بیرجند-  1380- ارشد

بررسی ساختار جمله در آثار صادق هدایت: میرپوریان، معصومه- دکتر مجتبی منشی زاده- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی ساختار داستانهای حیوانات در ادبیات کودکان در گروه سنی ب و ج: رضایی، نرگس- دکترغلامحسسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

بررسی ساختار زبان شعری مهدی اخوان ثالث: قلمی فرد، یعقوب- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

بررسی ساختار فعلهای واژگانی در تاریخ بیهقی: امینی، رضا- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی ساختار گرایی در ادبیات داستانی معاصر ایران: راعی، لیلا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

بررسی ساختار و دورن مایه کتابهای درسی ادبیات دوره دبیرستان 79-80: صفری فروشانی، حکمت الله- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

بررسی ساختاری حکایتهای غیر تاریخی جوامع الحکایات: واعظ زاده، فائزه- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

بررسی ساختاری و محتوایی شعر سپید در دهه شصت و هفتاد: بخشوده، حبیب الله- دکتر امامی، تشکری- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

بررسی ساختاری و محتوی شعر جنگ(جنگ ایران و عراق): کافی کنگ، غلامرضا- دکتر حسنلی- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

بررسی ساختمان فعل و جمله در بوستان سعدی: عبدالهی، محبوبه- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1367- ارشد

بررسی سبک آثار بابا افضل کرمانی: علیپور، صدیقه- دکتر مدبری- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

بررسی سبک آثار داستانی جلال آل احمد: قیصری، حشمت- دکترابوالقاسم رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

بررسی سبک اخوان بر محور موسیقی شعر: بیجا، حسین- دکتر مریم مشرف- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی سبک شعر فروغ فرخزاد و  سهراب سپهری: ریحانی، محمد- دکترقیصر امین پور- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

بررسی سبک شناختی شعر جمال الدین محمدبن عبدالرزاق اصفهانی و تأثیر پذیری ازسعدی: کوهستانی، احمد – دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی سبک شناختی غزلیات حافظ: شریفیان، محمدعلی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

بررسی سبک شناسانه اقتفاهای حافظ و سعدی: رهایی، جعفر- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

بررسی سبک شناسانه اقتفاهای صائب از حافظ: صیادراجبی، سالومه- دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

بررسی سبک شناسانه شعر دکتر مهدی حمیدی دانشگاه شیرازی: دشتی، محمد هادی- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بررسی سبک شناسی شعر حافظ: ابراهیمی، مختار- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

بررسی سبک هندی در اشعار کلیم کاشانی: فلکی، عطاءالله- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

بررسی سبک و زبان و نکات بلاغی مرزبان نامه: اربابی، مهناز- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

بررسی سبکی سی قصیده از سلمان ساوجی: شعبانلو، علیرضا- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

بررسی سنجش خسرو و شیرین نظامی با خسرو و شیرین در شاهنامه فردوسی: احسانی، امان‌ الله- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

بررسی سیر افکار و عقاید صادق هدایت با تکیه بر آثار وی: کشوری، شاهرخ- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

بررسی سیر تحول نثر شاعرانه متصوفه تا قرن هفتم: حسینی، محسن- دکتر  پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

بررسی سیر نقد داستان در ایران از سال 57 تا 67: طهرانی ثابت، ناهید- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

بررسی شاهنامه بنداری در مقابله با شاهنامه فردوسی: شیوا، علی- دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382 ارشد

بررسی شخصیتهای داستانی آثار جلال آل احمد: یکه باش، سوسن- دکتر رستگارفسایی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

بررسی شخصیتهای داستانی آثار عطار نیشابوری: کرکچیان، اکرم-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

بررسی شخصیتهای داستانی خسرو و شیرین نظامی در شعر معاصر فارسی(از مشروطه تاا مروز): صیاد راجبی، سمیرا- دکتر منوچهر اکبری- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

بررسی شخصیتهای عرفانی در مثنوی: مشهور، پروین دخت- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

بررسی شراب و باده در آثار منظوم سعدی و حافظ: حیاتی، کریم- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

بررسی شعر انقلاب در دهه 60: کاکائی عبدالجبار- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بررسی شعر بانو، شعر ادبیات معاصر با تکیه بر آثار پروین اعتصامی، فروغ فرخزاد، سیمین بهبهانی سپیده کاشانی و طاهره صفارزاده: حسین زاده بولاقی، شهربانو- دکتر حبیب جدیدالاسلامی- دانشگاه آزاد بیرجند-  1382- ارشد

بررسی شعر برخی از سنتی سرایان معاصر: قانون، پیام- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

بررسی شعر سپهری از نظر زبانشناسی و زیبایی شناسی: صالحی نیا، مریم- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1380- ارشد

بررسی شعر شاعران بی دیوان از دیدگاه زیبایی شناسی و انواع ادبی: دلبری، مرتضی- دکترقوام- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

بررسی شعر شیعه تا قرن 10 در فارسی و عربی: شیخ مونسی، حوریه- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

بررسی شعر مقاومت افغانستان: زرکوب، فضل الله- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

بررسی شعر مهاجرت افغانستان(در ایران): کریمی، کبری-دکتر دکتر سلطان حمید سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1380- ارشد

بررسی شکل حکایت در منظومه‌های عرفانی (حدیقه سنایی، مصیبت نامه، مثنوی مولوی): نخبه زارع، معصومه- دکتر فتوحی- دانشگاه تربیت معلم-  1382- ارشد

بررسی صفت در فارسی از دیدگاه صرف(تجزیه) و نحو(کاربرد) و تطبیق آن با صفت عربی: صدرالحفاظی، مهدی- دکتراحمدی گیوی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

بررسی صنایع بدیعی(لفظی و معنوی) در بوستان سعدی: داوران، ناصر- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

بررسی صنایع لفظی مرزبان نامه: ملکی، عادل- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1378- ارشد

بررسی صور خیال (بیان) در دیوان کمال الدین اسماعیل: خسروی حزیری، رضا-دکتر جوکار-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

بررسی صور خیال 3 شاعر معاصر(نیما، سهراب و اخوان): ولی مقدم، فرزین- دکتر محمدحسین محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1380- ارشد

بررسی صور خیال در اشعار فروغ فرخزاد: عاملی رضایی، مریم- دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

بررسی صور خیال در اشعارادیب الممالک فرهانی:صالحی نظام آبادی،قاسم-دکترمحمد حسن حسن زاده-دانشگاه آزاد اراک-1375-ارشد

بررسی صور خیال در خسرو و شیرین نظامی: ملکی، عسگر- دکتر برات زنجانی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بررسی صور خیال در دیوان بیدل دهلوی: مهربان، جواد- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

بررسی صور خیال در دیوان سلمان ساوجی: شریفی، عبدالرضا- دکتر طالبیان-  دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

بررسی صور خیال در شعر شاعران پارسی گوی تا قرن 6 هجری: حدادنیا، راضیه- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

بررسی صور خیال در شعر معاصر از لحاظ تشبیه استعاره: افضلی، رضا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

بررسی صور خیال در شعر معاصر کودکان و نوجوانان: ارمغان، علی- دکتر حسنلی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

بررسی صور خیال در منظومه خسرو شیرین نظامی: نصرتی، منوچهر- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

بررسی صور خیال شعر مسعود سعد سلمان: یزدانی، حسین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

بررسی صور و خیال و سبک اشعار عمعق بخاری همراه با فرهنگنامه: آهنگری، فرشته- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

بررسی صورت و محتوای داستانهای حدیقه سنایی: شعبانی، محمد- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

بررسی طبقات اجتماعی و فرهنگی از نگاه حافظ: شهبازی، ایرج- دکتر سلطان حمید سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

بررسی ظرفیت های ادب غنایی در بازآفرینی سینمایی(با تاکید بر منظومه های عاشقانه): حیاتی، زهرا- دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

بررسی عشق از دیدگاه مولوی، سعدی، حافظ: زحمتکش، احمد- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

بررسی عشق در آثار سعدی: قلی زاده، شعبان محمد- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

بررسی عشق در سبک خراسانی و عراقی: علوی، بشیر- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

بررسی عشق و عرفان در شعر شهریار: علیاری، ‌شمسی- دکتر سید احمد حسینی کازرونی- دانشگاه آزاد بوشهر- 1381- ارشد

بررسی عقاید کلامی در آثار ناصرخسرو: کوپا، فاطمه- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- ارشد

بررسی عقل و عشق در مثنوی معنوی: کاظمی، داریوش- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

بررسی علم بیان در بوستان سعدی: دانشگاه شیرازی، فریدون- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

بررسی علم بیان در غزلیات سعدی: شیخی، یحیی- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

بررسی علمی دستور زبان فارسی درکتابهای آموزشی دوره متوسطه: پرهیزگار، حسین- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

بررسی عناصر تصویرساز در غزلیات خواجو: نجاتی، محسن- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

بررسی عناصر داستان د ررمان های احمد محمود: عابدی، حمزه- دکتر عطرفی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بررسی عناصر داستان در شاهنامه فردوسی: ابدالی، محمد حسین-  دکتر مشیدی،‌ ذوالفقاری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

بررسی عناصر صورخیال در خسرو و شیرین نظامی: پورایرج، محمدرضا-دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه  یزد- 1376- ارشد

بررسی عناصر فرهنگ عامه در قصاید خاقانی: بهنام فر، محمد- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1372- ارشد

بررسی عنصر خیال در غزلیات سعدی: چاوشی، حسین- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

بررسی عنصر رنگ در شعر معاصر و فروغ فرخزاد: مهرآبادی، زهرا- بشیری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

بررسی عنصر رنگ و جلوه های آن در شاهنامه فردوسی: احمدیان، لیلا- دکتر حسنلی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

بررسی عوامل و انگیزه های جنگ در شاهنامه فروسی: جعفری، حسین- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1374- ارشد

بررسی غزلهای سیمین بهبهانی: حیدری، لیلا- دکتر عمرانپور- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

بررسی فرهنگ عامه در کتاب داستانهای کودکان و نوجوانان: بیدی، رویا- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1380- ارشد

بررسی فن شرح حال نویسی در ایران از گذشته تا حال: بهروش، پرهین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

بررسی قالبهای شعر فارسی از آغاز تا اول قرن ششم: مسرت، مهین- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

بررسی قصه حضرت سلیمان(ع) در شعر شاعران برجسته ادب فارسی(تا قرن هشتم): رضی، احمد- محمود عابدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

بررسی قصه های و تمثیل ها و مضامین مشترک حدیقه الحقیقه و مثنوی معنوی: شاهمردانی، کرم- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

بررسی کاربرد دو عنصر گل و رنگ در ادبیات منظوم قرون 4 و 5: اسکوئی، نرگس- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1377- ارشد

بررسی کاربرد رنگ ها در ادب فارسی: کریمی، پرستو- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

 بررسی کتب اخلاقی تا قرن نهم: حدیدی، خلیل- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- دکتری

بررسی کلیله و دمنه از رهگذر تمثیل: جعفری، ابراهیم- دکتر حبیب الله طالبی-دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بررسی کنایات در شاهنامه فردوسی: برومند، پرواندخت-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

بررسی گلستان سعدی از دیدگاه علم معانی: صالحی اورنچلویی، فاطمه- دکتر مریم مشرف- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی گلها، گیاهان و درختان در دیوان شاعران قرن چهارم و پنجم: دکتر محمدفاضلی، سکینه- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1374،ارشد

بررسی گویش سبزوار،گاخ وباشتین بروغن: بروغنی، ابوالفضل- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

بررسی گویش شهری بختیاری: داودی پور، غلامرضا-دکترعلی محمد حق شناس- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بررسی گویش مردم سیستان: بهاری، محمدرضا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

بررسی گویش مردم گناباد: پهلوان، علی محمد- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

بررسی گویش نهبندان(منطقه خوان شرف): سالاری، مهدی- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

بررسی گویش نیشابوری(توصیف زبان شناختی): مقیمان، سهیلا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

بررسی گویش و فرهنگ عامه روستاهای تات اسفراین: رمضانیان، علیرضا- دکتر  نادر جهانگیری-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

بررسی لغات و اصطلاحات کرمانی در کلیات ادیب قاسمی کرمانی: الهی چترودی، شایسته- دکتر مدبری-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی لغات و ترکیبات و اصطلاحات دیوان فرخی سیستانی و مسائل: شیخانی، عبدالله- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

بررسی مبانی زهد و عرفان در شعر سنایی: مصلی نژاد، معصومه- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

بررسی متون نمایشی از دیدگاه ادبی و حوزه های زبانی از دوره مشروطه به بعد: کهنسال، مریم- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

بررسی مجالس المومنین قاضی نورالله شوشتری: عادلی، اشرف- احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

بررسی محتوایی آثار و احوال فریدون مشیری: ابراهیم آبادی، علیرضا- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

بررسی محتوی در اشعار یغمایی: معصومی، عبدالاعلی- متینی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

بررسی مذاهب و فرقه های متصوفه در کشف المحجوب هجویری: عزیززاده، ابوالفضل- خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1377- ارشد

بررسی مراتب زبانی در آثار سید محمدعلی جمال زاده: جوانبخت اول، جعفر- دکتر انوری-  دانشگاه تربیت معلم- 1376- ارشد

بررسی مراتب(گونه ها) زبان در آثار جلال آل احمد: حاذقیان، خلیل- حسن انوری-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

بررسی مراحل عرفان در کشف المحجوب هجویری و مقایسه آن بارساله قشیریه:وفایی جوکار،محمدعلی-دکترمشیدی-دانشگاخ اراک-1380-ارشد

بررسی مسائل اجتماعی در آثار برجسته منثور قرنهای 5 و 6: اسماعیلی، فاطمه-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

بررسی مسائل اجتماعی در کلیات عبید ذاکانی: مهرابیان، ولی اله-دکتراحمد رنجبرحسینی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

 بررسی مسائل اجتماعی و تاریخی در نصیحه الملوک و کیمیای سعادت و: رسمی، عاتکه- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1378- ارشد

بررسی مسائل اجتماعی و خانقاهی در صفوه الصفا: رضایی اهوانوئی، طیبه- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

بررسی مسائل مربوط به علم بیان و بدیع در آثار بازمانده از دوره طاهریان و صفاریان و: اصغری، احمد-  دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1374- ارشد

بررسی مضامین اخلاقی با نگاه به تمثیلات در یکصد غزل صائب تبریزی: رودسرابی، زهرا- علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

بررسی مضامین اخلاقی در منظومه های عطار: عصمتی، عباس- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

بررسی مضامین شعر کودک در دهه 60:رئیسی، فریبا- دکتر موسوی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

بررسی مضامین شعری ملک الشعرای بهار: نورانی، رباب- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی مضامین مشترک شعری مهدی اخوان ثالث وایلیاابو ماضی: حبیبی، اصغر- دکتر میرقادری-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

بررسی مضامین مشترک عرفانی در دیوان خواجه حافظ و امام خمینی(ره): فرشبافیان، احمد- محمد مهدی پور- دانشگاه تبریز- 1374- ارشد

بررسی معانی در بوستان سعدی: مرادی، ایوب- ایران زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی مفاخرات شاعران برجسته کهن فارسی: کشاورز، خلیل الله-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1380- ارشد

بررسی مفاخره در شعر خاقانی: غلامحسین پور کازرونیان، صدیقه- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

بررسی مفاهیم تربیتی در قطعات انوری، سعدی، ابن یمین و پروین اعتصامی: جباری، شاهین- نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

بررسی مفاهیم دینی در ادبیات کودکان و نوجوانان: حسینایی، محمد- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

بررسی مفهوم آزادی در اشعار قیصر امین پور، علی موسوی گرمارودی، فاطمه راکعی: ممیشویچ، معمر- منوچهر اکبری- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

بررسی مفهومی ادب شیعه: باباصفری، علی اصغر- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

بررسی مقاله های دکترعبدالحسین  دکتر زرین کوب درباره شعر و شاعران: افشاری، نرجس- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

بررسی مقامات حمیدی و مقامات بدیع الزمان همدانی: حاج رضا بیگی، طاهره- دکتر ممتحن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

بررسی مقایسه ای شخصیت های درباری در دو کتاب تاریخ بیهقی و گلستان سعدی: طبسی، ربابه- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

بررسی مقایسه ای عناصر مدنی در شعر رودکی، انوری و خاقانی: محبی، لیلا- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

بررسی مقایسه ساخت جملات و فرآیند افعالی در 25 غزل هم وزن و هم قافیه از سعدی و حافظ بر اساس نظریه هلیدی: اکبرزاده، محمدعلی- ایران زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی مقایسه‌ای ضرب المثل‌های انگلیسی و فارسی: محبی،  محمدرضا-دکتر محبی- دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

بررسی منشات قائم مقام و شرح لغات و ترکیبات و نمونه ای از صور خیال: شهسواری، علی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

بررسی موضوعی شعر دوره مشروطه: حسن پور، اکبر- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

بررسی موضوعی کلیات شمس: فریدونی فروزنده، فرشته- حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

بررسی موضوعی و صور خیال و تحقیق در آثار و احوال فرخی یزدی: فرامرزی کفاش، حسین- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

بررسی نامه های شاهنامه(فردوسی): تدین راد، علیرضا- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

بررسی نثر دوران قاجار: حاج آقابابایی، محمدرضا- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

بررسی نثر فارسی در عهد صفویه: آذرمینا، محمدتقی- یدالله شکری- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

بررسی نحوه شخصیت پردازی در آثار احمد محمود: رضایی، خدیجه- محمدعلی غلامی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

بررسی نظام خانواده در شاهنامه: مردانه زاده، فاطمه- سمیع زاده- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

بررسی نقایص لغوی در فرهنگ معین: دهقان، هاشم- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1359- ارشد

بررسی نقد ادبی در ایران(دوران جدید از آغاز حکومت قاجار تا شهریور ماه 1320): دهقانی، محمد-  دکتر زرین کوب- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

بررسی نکات بلاغی در کلیله و دمنه: فلاح، رضا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

بررسی نکات بلاغی در مرزبان نامه(بیان و بدیع): احسانی، نازنین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

بررسی نکات بلاغی و بدیعی در تاریخ جهانگشای جوینی: رسولی، عین الله- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

بررسی نماد و انواع آن در شعر نیما، اخوان، فروغ فرخ زاد و شاملو: علی نژاد، مریم- دکتر فتوحی- دانشگاه تربیت معلم-1381- ارشد

بررسی نماد و نمادگرایی در ادبیات داستانی معاصر ایران: ترابی کرک تپه، زینب- تاج بخش- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

بررسی نمودهای سنت در شعر نو اخوان ثالث: ولی نیا، بهارک- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

بررسی نمونه‌هایی از نگرش شاعران معاصر به زن: حسینی بغدادآبادی، حمیده السادات- دکتر سیدمحمود الهام بخش-دانشگاه یزد-1383-ارشد

بررسی نوع ادبی((داستان)) در ادب کهن پارسی(منظومه های عاشقانه): کرم رضایی، پریسا- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

بررسی هفت وادی در مثنوی مولوی: بیرانوندی، محمد- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

بررسی هویت زن ایرانی بر اساس داستانهای هزار و یک شب: فروزان، زهرا- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

بررسی و القا در خسرو و شیرین: نیک زاده، محمدرضا- دکترسجادی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

بررسی و پژوهش در دیوان محمود خان ملک الشعرا: ابراهیمی، علی اکبر-  دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

بررسی و پژوهش دیوان حکیم لامعی گرگانی: هوشیار، صفورا-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

بررسی و تحقیق بیان حماسی در آثار عرفانی: محقق نیشابوری، جواد- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

بررسی و تحقیق در داستانهای مرزبان نامه: ابراهیم نژاد دلداری، طاهره- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

بررسی و تحقیق در قصه های هزارو یک شب: فتحعلیان، فاطمه- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

بررسی و تحقیق عرفانی و بلاغی در شعر کمال خجندی: رحیم زاده، شادی- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1380- ارشد

بررسی و تحلیل اتتوکات مضمونی در دیوان حافظ و تحقیق در سرچشمه های آن در آثار سنایی، عطار و خاقانی: بخار نوبری، عفت- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

بررسی و تحلیل امثال و حکم رایج در نیشابور و مقایسه آن با امثال و حکم فارسی: صادقی، محمد- نقیب نقوی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

بررسی و تحلیل انجمنهای ادبی ایران از مشروطیت تا انقلاب اسلامی: حسینی موخر، محسن- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

بررسی و تحلیل تصویر طبیعت در اشعار حافظ: فدوی، طیبه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

بررسی و تحلیل دیوان استاد شهریار: قابچلو، حسین- دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1375- ارشد

بررسی و تحلیل روضه الانوار: شهرآئینی، محسن- رضا نزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

بررسی و تحلیل سبک شخصی مولانا در غزلیات شمس: حسین پورچافی،  علی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بررسی و تحلیل سبک شناسانه غزل امروز: سیفی، فاطمه- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

بررسی و تحلیل سبکی در زبان نثر در مشروطه: وهابی، محمود- رادفر- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

بررسی و تحلیل سیمای معشوق در شعر رودکی، فرخی، انوری و عطار: شکری، یدالله- سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

بررسی و تحلیل شعر استان مازندران بعد از انقلاب اسلامی: وسکری، حسن- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

بررسی و تحلیل شعر عرفی دانشگاه شیرازی: حکم آبادی، رسول- علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

بررسی و تحلیل شعر فریدون توللی: کوهی منوجان، طاهره- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

بررسی و تحلیل شعر م. سرشک(محمدرضا شفیعی کدکنی): امیری نسب، کبری- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

بررسی و تحلیل شهر آشوبهای سیدای نسفی: حسینقلی پور، جواد- محمدرضا شفیعی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

بررسی و تحلیل عناصر بدیعی در شعر اخوان و شاملو: قاسم زاده، مهدی- دکتر حیدری-دانشگاه اراک- 1382- ارشد

بررسی و تحلیل عناصر زیبایی در شعر اخوان و فروغ فرخ زاد: اکبرزاده، حسن- دکتر ذوالفقاری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

بررسی و تحلیل عنصر رنگ در شعر معاصر: قاسم زاده، علی- ناصر نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

بررسی و تحلیل مشکلات جام جم اوحدی و بیان تاثیر آن از حدیقه سنایی غزنوی: نیک روز، یوسف- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بررسی و تحلیل مضامین اساطیری- نمادین در دفتر اول و دوم مثنوی: احمدی، منصور- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی و تحلیل مضامین و تصاویر مرگ در شعر مولوی، خیام، سهراب سپهری و فریدون توللی: نوروزی داوودخانی، نورالله- دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

بررسی و تحلیل مقایسه ای تغزل در شعر نو و کلاسیک با تاکید بر اشعار سپهری، اخوان، شاملو، انوری، سعدی و حافظ: جمشیدیان، همایون- ؟- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

بررسی و تحلیل مکایات و تمثیلات، الهی نامه و اسرارنامه: حسن پور، معصومه- باقر صدری نیا- دانشگاه تبریز- 1382- ارشد

بررسی و تحلیل نقد آثار ؟: ذاکری، عباس- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی و تحلیل و نقد تشبیه در آثار 5 شاعر نو پرداز(نیما، شاملو، اخوان، سپهری، شفیعی): جمکرانی، احمدرضا- دکتر  پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

بررسی و تحلیل واقعگرایی و نمادگرایی درادبیات منظوم دفاع مقدس: جمشیدیان، همایون- دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

بررسی و تصحیح انتقادی تحفه الملوک: شادمنامن، محمدرضا- درخشان- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

بررسی و تطبیق داستانهای قرآنی مثنوی در دفترهای اول و دوم و سوم با توجه به چهار تفسیر: سعادتی اردکانی، یعقوب- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

بررسی و توصیف زبان هورامی(اورامی): سلیمی، منصور- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

بررسی و توصیف گویش سده بیرجند: افضل نژاد، محمد- زمردیان- دانشگاه فردوسی مشهد- ؟- ارشد

بررسی و توصیف گویش مردم سرایان: مصطفی پور، محمد- رضا دکتر زمردیان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

بررسی و شرح تاریخ الوزراء و تحلیل آیین وزارت: رجایی بهبهانی، حمدالله- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

بررسی و شرح داستان بیژن و منیژه (حکیم فردوسی): پدیدار، خداکرم- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

بررسی و شرح عتبه الکتبه: ریاحی زمین، زهرا- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

بررسی و شرح غزلیات بیدل دهلوی(50 غزل دوم): حمیدی بلدان، محمود- محمدتقی آذرمینا- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1380- ارشد

بررسی و شرح غزلیات بیدل دهلوی(50 غزل سوم): یوسفوند، علی- محمدشفیع صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1379- ارشد

بررسی و شرح مشکلات حدیقه سنایی: طغیانی اسفرجانی، اسحاق- ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

بررسی و شرح منشآت خاقانی (از ابتدای صفحه 164 تا پایان): وحیدنیا، رویا-دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

بررسی و شرح نامه های عین القضاه همدانی((جلد اول)): کلاهدوزان، اکبر- محمدباقر کتابی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بررسی و شرح نامه های عین القضاه همدانی((جلد دوم)): اجیه، تقی- محمدباقرکتابی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بررسی و طبقه بندی اصول عرفانی در کشف المحجوب هجویری: روحانی فرد، معصومه- دکتر امیر بانو کریمی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

بررسی و گردآوری تمثیلات جلد دوم غزلیات صائب تبریزی: فرشید، اشرف- محمد مهدی پور- دانشگاه تبریز- 1376- ارشد

بررسی و معرفی زندگانی و آثار و افکار و تصحیح دیوان عزلتی خلخالی(بهارستان): قدیری دمدل، عبدالله- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

بررسی و مقایسه اندیشه های ابو حامد غزالی و جلال الدین محمد بلخی: سلیمانی، محمد- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

بررسی و مقایسه تمثیلات مشترک در ادب منظوم عرفانی: یعقوبی جنبه سرایی، قسمت- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

بررسی و مقایسه خسرو و شیرین با ویس و رامین: دامچی، حبیب الله- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

بررسی و مقایسه داستانها و شیوه داستان پردازی هفت پیکر نظامی با هشت بهشت امیر خسرو دهلوی: جلاله وندآلکامی، مجید- دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

بررسی و مقایسه داستانهای کلیله و دمنه با مرزبان نامه: محمدیان ایوری، صدیقه- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

بررسی و مقایسه ساخت داستان اسکندر در شاه                                                نامه فردوسی و اسکندرنامه نظامی: غلامعلی زاده، قدسیه- مریم خلیلی جهان تیغ- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

بررسی و مقایسه عشق در آثار صادق هدایت بزرگ علوی، صادق چوبک و : کریمی، کیومرث- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

بررسی و مقایسه ویژگیهای زنان شاهنامه و زنان منظومه های نظامی: حسینی طباطبایی، راضیه-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

بررسی و نقد آداب و رسوم صوفیه در کتابهای عرفانی نثر فارسی تا قرن هفتم: شریعتی، مریم- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

بررسی و نقد چند اثر از جمال زاده و تحلیل افکار او: ذوالفقاری، محسن- عبدالوهاب نورانی وصال- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

بررسی و نقد داستانهای منتشر شده در دو نشریه(ادبیات داستانی)، (دنیای سخن) از آغاز انتشار تا سال 1380: زارع ندیکی، یعقوب- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1381-ارشد

بررسی و نقد شعر سیاسی- انتقادی از آغاز تا دوره قاجاریه: بشیری، محمود- ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

بررسی و نقد شیوه شرح نویسی در شرحهای چاپی دیوان حافظ(از آغاز تا سال 1357): باقری، بهادر- اصغر دادبه- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- دکتری

بررسی و نقد قالب مثنوی بعد از ایرج میرزا: نصرتی، احمد- بشیری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

بررسی و نقد مجنون و لیلی نویدی دانشگاه شیرازی با منظومه های مشابه آن: هاشمی، هدایت الله- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- ؟- ارشد

بررسی و نقد مضامین اخلاقی و اجتماعی در اشعار جامی: قناعتیان جبذری، وحید- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

بررسی و نقد نقش قافیه و ردیف در شعر فارسی: جوکار، منوچهر- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

بررسی واژگان و اعلام ترکی از قرن 7 تا صفویه: محتشمی، مجتبی- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

بررسی واژه‌ها و ترکیبات نادر و بیتهای دشوار در بوستان سعدی: گیلانی، مولود- دکتر سید محمود نشاط- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

بررسی واقعیگرایی در آثار داستانی جلال آل احمد و غلامحسین ساعدی: خدامی افشاری، رشید- دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

بررسی وزن شعر در سبک خراسانی: حق شناس، محمدکاظم- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

بررسی ویژگیهای حماسی حمله حیدری در ساخت معنا: ایرانمنش، مهین- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

بررسی ویژگیهای داستانی در آثار دولت آبادی: گل حسینی، فاطمه- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

بررسی ویژگیهای دیو در منظومه های حماسی قرن چهارم و پنجم: آقابابایی، زهرا- معین- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

بررسی ویژگی‌های سبکی در شعر سید علی موسوی گرمارودی: میر معینی،‌ سید سعید- دکتر مشیدی- دانشگاه اراک- 1381- ارشد

بررسی ویژگیهای سبکی دیوان کلیم کاشانی: کمانی فرد، سعیده- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

بررسی ویژگیهای سبکی دیوان مسعود سعد سلمان: جهاندارلاشکی، سعید- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

بررسی، نقد و پژوهش در آثار پارسی شاعران کرد عراق: شیخ احمدی، اسعد- محمد مجدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- ارشد

بررسی، نقد و شرح دیوان ادیب پیشاوری: میرباقری فرد، علی اصغر- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

بررسی صور خیال در شعر ناصرخسرو: ذبیحی، رحمان- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

بررسی تطبیقی و طنیات ملک الشعرای بهار و احمد شوقی: فرهادی، نوازالله- میرقادری- دانشگاه شیراز- 1379- ارشد

بزرگان ارسنجان: اسکندری،‌ نسرین- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

بزرگان شعر و ادب شهرضا: حیدرپور، مسیح اله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

: دری، زهرا- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

بزم سازی بزرگمهر در متون نثر فارسی در منظومه های داستانی تا پایان قرن ششم: اخیانی، جمیله- مهیار نوابی-  دانشگاه تهران- 1378- دکتری

بسامد واژگان کلیدی در دیوان حافظ و شرح و تحلیل آنها: اسماعیل پناهی، عبدالحمید- دانشگاه چمران اهواز- 1377- ارشد

بلاغت در شعر حافظ از نظر دستوری: قرقی، زهرا- دکتر خسرو فرشیدورد- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

بلاغت از دیدگاه روان شناسی: چاوشی، حسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

بلاغت در آثار سعدی: نوروزی، اسدالله- دکتر زنجانی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

بلاغت در بوستان: لطفی نیا، هادی- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

بلاغت در شاهنامه فردوسی: کاهی، رمضان- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

بلاغت در مرزبان نامه: محمودی، حسن- دکتر حسین آقاحسینی- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

البلاغه الواضحه، ترجمه، نقد و تحلیل و تطبیق با امثله فارسی: اقبالی، ابراهیم- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

بن مایه های ادبی و بررسی آن در غزل خاقانی: رازقی، ثریا- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

بن مایه های شعر فارسی معاصر موتیفس در آثار ده تن از شاعران معاصر: زارعی، علی- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

بن مایه های عرفان و تفاوتها و تشابهات به کارگیری آن در مثنویهای سنایی، عطار و مولوی: امین، احمد- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1377- دکتری

بهار از منظر شاعران پارسی گوی (قرن چهارم و پنجم): محمدی، کبری- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1381- ارشد

بهار در شعر عارفان: حدیدالاسلامی قلعه نو، حبیب- دکترحسین سادات ناصری- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

بهشت و دوزخ در مثنوی معنوی: محمدی فرد، زهره- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

بوستان آرمان شهری سعدی: پردلی، بیژن- محمود- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

بوطیقای قصه در مثنوی مولانا: حین زاده توکلی، حمیدرضا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

بیان در بوستان و گلستان: امیرتیموری، جهانگیر- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1376- ارشد

بیان در خسرو و شیرین نظامی: علیزاده اصل، محمدباقر- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

بیان در شعر سنایی: نظری، جلیل- دکتر اسکندری- دانشگاه شیراز- 1369- ارشد

بیان در غزلیات سعدی: تواضعی، رسول- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

بیان در کلیدر محمود دولت آبادی: قهوه‌چی، رضا-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

بیان در لیلی و مجنون نظامی: نوروزی، حسن- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

بیان در منظومه هفت پیکر نظامی: آشوری، هنگامه-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

بیان در هفت پیکر نظامی: الهیاری، غفار- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

بیان رمزی در غزلیات  شمس(پیوند معنایی میان محسوس و معقول در غزلهای مولانا): مشتاق مهر، رحمان- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- دکتری

بیان و بدیع در دیوان غزلیات عراقی: حاج علی نعمت، غلامعلی- تاج بخش- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

بیان و بدیع در دیوان ناصر خسرو: صدفی زاده، علی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

بیدارگر خفتگان(بررسی ویژگیهای اشعار نیما یوشیج): بهلولی، محمد- کامل احمد نژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1374- ارشد

بیدارگری در اشعار فارسی اقبال لاهوری: ادیبی، صالح- احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

بیدل و بهارستان شعر او، نقد و نظری بر شعر و اندیشه و زندگانی میرزا عبدالقادر بیدل: پژمان، محمدعارف- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

بیدل، مشهور گمنام(معنی و شرح 50 غزل از بیدل دهلوی): کلانتری خلیل آباد، مسعود-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

بیگانه ستیزی در شاهنامه: سرافرازی، هادی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

بیهقی در تاریخ بیهقی: نجفی، اشرف- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

پاداش و پادافره در ایران باستان: کرمی نژاد، اکبر- دکترطاووسی-دانشگاه آزاد فسا-1373-ارشد

پارسی در تازی: صداقت کیش، محمدتقی- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

پارسی گویان ایرانی در شبه قاره(1135 ه. ق/ 1722 م تا 1344 ه. ق/ 1925 م): ندیم، اعجاز احمد- آموزگار- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

پارسی گویان عربی سرا از آغاز تا عبدالرحمن جامی معرفی و شرح و بررسی اشعار عربی آنان: موسی، احمد- انوار، امیرمحمود- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

پانزده قصیده از سنایی: شرح و تحلیل و توضیح نکات ادبی، بلاغی و معنوی: آله آبادی، علیرضا- سیدرضا نزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

پایگاه عشق و معرفت شناسی در حدیقه سنایی: عباسی ثانی، معصومه- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- ؟- ارشد

پایگاه علم و معرفت از دیدگاه عرفا: آبدانان مهدی زاده، ابراهیم- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1370- ارشد

پدیدار شناسی ترانه از لحاظ فرم و پیوند آن با ادبیات از عارف قزوینی تا کنون: طغرالجردی، محمدرضا-تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

پدیده مرگ در آثار منظوم سه حکیم(فردوسی، سنایی، نظامی): نوابی، مهراب- خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

پرتو اندیشه و کلام فردوسی در حافظ: نوروزی صحنه، زهره- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

پرتو قرآن و حدیث در حدیقه سنایی: عابدیان، علیرضا- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

پرتوی از قصص قرآن در آثار سعدی: یاسایی، محمدحسین- صورتگر- دانشگاه تهران- 1340- دکتری

پرندگان در مثنوی معنوی: براری جیرندهی، عباس-جواد سلماسی زاده- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

پرندگان و توصیف آنها در منطق الطیر عطار: کمانی، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

پرندگان و صور خیال در دیوان منوچهری دامغانی: پورملکشاه، احمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

پرورش و آموزش در شاهنامه فردوسی: شیروانی مقدم، نصرت اله-دکتر احمد رنجبر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

پروین اعتصامی و بررسی اشعار او: مهدوی سعیدآبادی، شهربانو- بشیری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

پروین ستاره تهذیب و تربیت در آسمان ادب ایران: تقی زاده، ژیلا-دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

پژوهش در آثار و افکار رهی معیری: نقش، مهرنوش- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

پژوهش در افکار و اشعار فارسی شهریار: خدابنده لو، باقر- دکتر محمدحسین محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

پژوهش در اندیشه دادخواهی فردوسی: ابراهیم زاده،‌ مهناز- دکتر جواد برومند- دانشگاه آزاد جیرفت- 1377- ارشد

پژوهش در باب ادبیات کودکان و نوجوانان: بهمن آبادی، یداله-ناصرالدین شاه حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

پژوهش در بن مایه های اساطیری شاهنامه فردوسی: واحد دوست، مهوش- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

پژوهش در لطیفه تلمیح در دیوان ناصر خسرو: رحمانی، اکرم-دکترمهدی محقق- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

پژوهش هایی در تصوف نخستین(در خاور نزدیک و میانه، ترجمه و تحلیل): پیرانی، منصوره- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

پژوهشی تطبیقی در مکتب رمانتیسم(رمانتیسم اروپایی و جلوه های آن در ادبیات جدید فارسی): جعفری جزه، مسعود- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

پژوهشی در ادبیات دریا و اصطلاحات دریایی بندر بوشهر: شاهولی، حمید- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

پژوهشی در اهل حق و ارتباط آن با عرفان اسلامی(شیشه بنان حقیقت): رضایی، لطف الله- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

پژوهشی در آیین مهری و تاثیر آن بر سبک خراسانی: وجاهت، مژده- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

پژوهشی در دستور زبان فارسی: نخ کش، سکینه-دکتر محمد علی صادقیان- یزد-1377-ارشد

پژوهشی در زندگی و آثار شاعران بزرگ بعد از انقلاب در نیشابور: معدنی، علی- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

پژوهشی در ساختار داستان های منثور تا پایان قرن 6: تسلیمی، امیرحسین- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- دکتری

پژوهشی در سبک آذربایجانی: نیک منش، مهدی- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

پژوهشی در شاهنامه فردوسی از دیدگاه تاریخ اجتماعی و جامعه شناسی تاریخی: مالمیر، تیمور- جوینی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

پژوهشی در شعر جنگ و بررسی موضوعات آن:لبافچی،محمد- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

پژوهشی در صور خیال و تعبیر متناقض نما در دیوان کبیر شمس، مثنوی معنوی و دیوان عطار: دیانتی فیض آبادی، محمد- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

پژوهشی در فرهنگ و ادب مردم ایرانشهر: نرماشیری، اسماعیل- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

پژوهشی در فرهنگ و دائره المعارف بخش گله‌دار از شهرستان مهر: زارعی، رضا- دکتر سید احمد کازرونی ، آزاد بوشهر 1383- ارشد

پژوهشی در مخزن الاسرار: سید دارابی، منیر- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

پژوهشی در نقد ادبی همراه با ترجمه النقد از کتاب النقد الادبی اصوله و مناهجه، تالیف سید قطب: نیکوفر، رضا- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

پژوهشی در هنجار ستیزی اجتماعی عرفا از آغاز تا پایان سده هشتم: ساجدی، علی- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

پژوهشی درباره الهام در شاهنامه فردوسی و ایلیاد و …: حیدری، ابراهیم- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

پژوهشی درباره بزرگان تصوف ایران بزرگان تصوف اسفراین: شجاعی، عباس- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

پژوهشی درباره تفسیر عرفانی نجم الدین رازی: موحدی، محمدرضا- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- دکتری

پژوهشی درباره منتخبی از آموزه‌های سعدی در بوستان (اجتماعی/اخلاقی/دینی/روانی): سهولی، حسن-دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

پژوهشی درکاربرد تعبیرات مردمی در شعر سبک هندی: سنائی، فریده- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

پلنگینه پوش شاهکار شوتا روستا ولی: دلشاد، فرشید- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

پندنامه ملوک و بررسی داستان‌ها و حکایات سیاستنامه «سیر الملوک»:پور قیومی، بشیر-دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

پیامبران بنی اسرائیل در مثنوی: زرندی،رضوان- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

پیامدهای همسر گزینی در شاهنامه فردوسی: جاگیرو، غلامحسین- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

پیچیدگی های لفظی و معنوی شعر ناصرخسرو: نادری رجه، مجید- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

پیدایش شیوه جریان سیال ذهن و تاثیرات آن در ادبیات داستانی ایران: بیات، حسین- دکتر  پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

پیدایش و تحول رباعی و نقش آن در فرهنگ ایرانی تا پایان سده دهم: شعبانی، محمدرضا- دکتر حبیب الله عباسی- دانشگاه دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

پیدایش و ساخت نخستین داستانهای کوتاه جمالزاده: کویی پرس، میشل- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1362- دکتری

پیر و مرشد در مثنوی: نعمتی اصل، حسن- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

پیرامون جمله نهم کتاب کشف الاسرار: اسدیان، محمد- فروازانفر- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

پیرامون سبک عراقی در شعر فارسی: فضیلت، محمود- دکتر حسین بحرالعلومی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

پیران ویسه و تنگناها: آزادی مهر، محمود- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

پیش درآمدی بر داستان کوتاه در آثار داستان نویسی پیشگام ایران: شیری، قهرمان- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

پیشگامان نثر فارسی معاصر: غمگسار، محمدرضا- دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

پیشگویی در شاهنامه فردوسی: میرزانیکنام، حسین- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

پیشه ها و مشاغل در متون نثر فارسی تا قرن ششم: لطیفی توپطانلو، حمید- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

پیشینه تاریخی کعبه و بازتاب انعکاس آن در نظم فارسی از نشات اسلام تا پایان قرن ششم: منصوری، عبدالستار- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

پیشینه داستان خسرو و شیرین و مقایسه آن با ویس و رامین: اولیاء، محمدرضا- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

پیوند چشم و چهره در شعر فارسی (توضیحاتی درباره کاربرد چشم و نگاه و مشتقات آن در شعر فارسی): جلیل نژاد، زیبا- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-آزاد بوشهر- 1381- ارشد

پیوند عرفان و زندگی از دیدگاه سعدی: دکتر نیری، لیلا- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

پیوند غنا و حماسه در شاهنامه: صائب، مریم- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381-دکتری

تابو در متون حماسی مهم ایران (شاهنامه، گرشاسب نامه): آزادی نوبندگانی- دکتر موسوی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

تاتی گویشی در خراسان: صفرزاده، حبیب- دکتر  نادر جهانگیری-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

تاثر خاقانی از قرآن مجید: نخعی، عبدالرضا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

تاثر دیوان حافظ از آیات و احادیث برحسب شروح معتبر فارسی: حسینی یکتا، رضا- خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

تاثر صائب از حافظ: پورچشمه وزان، محمدمهدی- اکبر بهروز- دانشگاه تربیت مدرس- 1364- ارشد

تاثیر ادبیات فارسی در قرن سیزدهم هجری: مجیدی آهی، هما- صورتگر- دانشگاه تهران- 1339- دکتری

تاثیر اسماعیلیه در ادبیات فارسی: تبرا، حبیب- مدرس رضوی- دانشگاه تهران- 1345- دکتری

تأثیر اعمال عبادی در دیوان خواجوی کرمانی: ریاحی، فاطمه- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

تاثیر امام محمد غزالی بر ادب فارسی: انبیایی، حسین- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

تاثیر اندیشه های بزرگان ادب فارسی و اقبال لاهوری(سنایی، مولوی و حافظ): ناصح، علیرضا- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

تاثیر انقلاب اسلامی در تبیین نقش زن در داستان نویسی بانوان و مقایسه آن با دوران پیش از انقلاب: موسوی سراجاری، زهرا- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- دکتری

تأثیر انقلاب اسلامی در شعر معاصر: علی توکلی، ارسطو- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

تأثیر اوضاع اجتماعی بر شعر حافظ: موسوی، سید رضا- دکترسید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

تاثیر آیات قرآنی در خمسه نظامی: هنرمند، نوشین- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- ؟- ارشد

تأثیر آیات قرآنی در قصاید خاقانی: طیبی، سید حسین-  دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

تاثیر پذیری مولوی از معارف بهاء ولد در مثنوی: معینی، فرامرز- دکتر محمد بهنام فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

تاثیر تسلط ترکان در زبان فارسی تا قرن 7: آقاسی، هوشنگ- دادبه- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

تاثیر جادو و جادوگری در ادب فارسی: دماوندی، مجتبی- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- دکتری

تاثیر جریانهای سیاسی و اجتماعی بر شعر دوره مشروطه: رحیمی، غلامرضا- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

تاثیر جغرافیا و تاریخ بر گستره سبک عراقی در دو قرن 6 و 7: ملاکی، زهره- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

تاثیر حافظ بر چند شاعر کرد: عبدالهی، حکیم- علی محمد موذنی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تاثیر حکمت عملی علوی بر مثنوی مولوی بر اساس رساله غررالحکم: حبیب زاده، معصومه- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

تأثیر حماسه فردوسی بر شاعران دیگر: بهمنی، حسن- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

تاثیر دقایق و لطایف بلاغی قرآن کریم در ادب فارسی(آثار حکیم سنایی، حافظ، سعدی): اکرمی، میرجلیل- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

تأثیر ربع و اطلال و دمن شاعران عرب در شعر منوچهری، لامعی، گرگانی، امیر معزی: بدویی، افسانه- دکتر ممتحن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

تاثیر زبان و ادب فارسی در ترکمنی: رحیمی داشلی یرون، یعقوب- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

تاثیر سفر نامه های دوره قاجاریه بر نثر فارسی: شاهرخی، فرانگیس- دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

تاثیر سنایی بر مولوی: الله قلی، نیره- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

تاثیر شاعران نامی بر اشعار عبدالرحمان جامی: رحمانی، یارجان- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

تاثیر شاهنامه بر راحه الصدور و ارزشی راحه الصدور در تصحیح شاهنامه: بهمن مطلق، یدالله- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تاثیر شاهنامه در ادبیات فارسی(آثار منظوم تا آغاز دوره مغول): مبارک، وحید- اسلامی ندوشن- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

تأ‌ثیر شاهنامه فردوسی بر دیوان اشعار خاقانی: دهقان، افسانه-دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

تاثیر شعر حافظ بر اشعار شعرای قزاقی: قمبربکاوا، عالیه- دکتر ستوده- دانشگاه تهران-  1382- دکتری

تاثیر شهریار از حافظ: رفیعی جیردهی، علی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تاثیر عرفان اسلامی و آثار تا گور: مشهور، پروین دخت- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

تاثیر فرهنگ ایران باستان در اسکندرنامه نظامی: فامیلیان سورک، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تاثیر فرهنگ ایران باستان در گرشاسب نامه اسدی طوسی: خواجه علی بغداد آباد، عبدالمجید- عزیزالله جوینی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

تأثیر فرهنگ و آداب اسلامی در دیوان خاقانی شروانی: خواجه اسدی، یاسمین- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

تاثیر فصول الحکم ابن عربی بر آثار فخرالدین عراقی: نوری خوشرودآبادی، محمدعلی- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

تاثیر قرآن برخمسه نظامی: نظری، امیر- آذرمینا- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

تاثیر قرآن در ادبیات فارسی(مشتمل بر مواردی که خواجه حافظ در دیوان خود و حکیم سنایی در حدیقه از آیات زمانی استفاده کرده اند): شهابی قریب، مصطفی- مدرس رضوی- دانشگاه تهران- 1336- دکتری

تاثیر قرآن در بوستان: خادمان، سعید- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

تاثیر قرآن در خمسه نظامی: مقدس، روح الله- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

تاثیر قرآن در دیوان خواجوی کرمانی: غفاری، ایران-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

تاثیر قرآن در دیوان سنایی غزنوی: حسینی شبانان، محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

تاثیر قرآن در دیوان سنایی غزنوی: روحی، کاظم- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

تاثیر قرآن در شعر دوره بازگشت ادبی: خراسانی، هرمز- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

تاثیر قرآن کریم بر الهی نامه و مصیبت نامه عطار نیشابوری: سیدی، اسدالله- محمدحسین سعادتفر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

تأثیر قرآن کریم بر دیوان ناصر خسرو: ابراهیمیان، محسن- دکتر محمد غلامرضایی-دانشگاه یزد- 1375-ارشد

تاثیر قرآن و احادیث در دیوان سنایی غزنوی: مقدسی، محمد- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تاثیر قرآن و حدیث بر تحفه العراقین خاقانی: ذاکری، بهزاد- دکتر محمدرضا برزگر خالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

تاثیر قرآن و حدیث در دیوان اقبال لاهوری: تیموری، هاشم- غلامرضا ستوده- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

تاثیر قرآن و حدیث در دیوان غزلیات حکیم نزاری: رضوی، حسن- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

تاثیر قرآن و حدیث در دیوان نظیری نیشابوری: داوودی، سادات بگم- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

تأثیر قرآن و حدیث در قصاید عطار: فیض آبادی،  رضا- دکتر احمد حسنی رنجبر-دانشگاه دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

تاثیر قرآن و حدیث در مثنویهای سنایی غزنوی:لگزیان، کمال- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

تأثیر کشف المحجوب بر تذکره الاولیا : آهنین جگر، جمشید- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

تاثیر کلمات حضرت علی(ع) در آثار سعدی: مهیمنی، علی اکبر- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

تاثیر کودتای 28 مرداد 1332 بر شعر یک دهه پس از آن: برادران هاشمی، مرتضی- قوام- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

تأثیر کودتای 28 مرداد بر ادبیات داستانی ایران: براتی، علیرضا- دکتر عبداللهیان- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

تاثیر گذاری شاهنامه فردوسی بر اخوان ثالث: تیموری، یوسف- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

تاثیر متقابل ادبیات و اوضاع اجتماعی و سیاسی از آغاز مشروطه تا انقلاب اسلامی: عطایی، جعفر- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

تاثیر متقابل دیوان شمس و مثنوی مولوی: چگینی، جعفر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تأثیر محیط در شعر گلچین گیلانی و سهراب سپهری: رحمانی، فاطمه- دکتر ممتحن- دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

تاثیر محیط طبیعی و فرهنگی شمال ایران بر شاعران گیلان: صفری نژادبی نظر، نگین- دکتر حسنلی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

تاثیر محیط فرهنگی و طبیعی بر شعر معاصر فارسی با تاکید بر نیما یوشیج، منوچهر آتشی، سهراب سپهری: اسکو، جواد- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

تاثیر معارف اسلامی در دیوان اوحدی مراغی(قرآن و حدیث) همراه با شرح لغات و اصطلاحات و ترکیبات: رفیعی، مراد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

تاثیر معارف بهاولدبر مثنوی: نوربخش، نیما- حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تاثیر نهج البلاغه بر مثنوی مولوی: سرداغی، حسین- علی دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تاثیر نهج البلاغه و کلام امام امیرالمومنین علی(ع) در شعر فارسی(شاهنامه- سنایی-  ناصرخسرو- سعدی- حافظ و غیره): رائی، محسن- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

تاثیرات صائب از حافظ و اقتباسات از جهت مضمون لفظ، وزن ومعنا در 500 غزل: یعقوبی قزوینی، فاطمه- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

تاثیرپذیری شاعران پارسی گو(محمد شیرین مغربی، شاه نعمت الله ولی، عبدالرحمن جا می)ازعرفان محی الدین ابن عربی): دیانتی فیض آبادی، محمد- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- دکتری

تاریخ ادبیات اسلامی بخش فارسی: شریفی، غلامحسین-  دکتر محمود شکیب- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

تاریخ ادبیات ایران(از آغاز تا پایان قرن ششم): هاشمی، مرتضی-  دکتر محمود شکیب- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

تاریخ ادبیات ایران(از قرن هفتم هجری تا قرن حاضر): نوذری، محمود- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

تاریخ بلعمی و دستور: حسینی، زهرا- دکتر صلفی-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

تاریخ بیهقی و دستور: شفیعی، رضا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

تاریخ تحقیقات ادبی در ایران از ورود چاپ تا فوت مرحوم محمد قزوینی(با تکیه بر تصحیح متون و تاریخ ادبیات): آزادیان، شهرام- مهدی محقق- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تاریخ تطور علوم بلاغی: شعبانی، اکبر- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- دکتری

تاریخ تطور منشات و مکاتیب فارسی و مختصات آن از آغاز تا قرن هشتم: احمدی گرجی، حسینعلی- حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

تاریخ جهانگشای جوینی در آینه جامع التواریخ رشیدی و بررسی زبان و بیان دو کتاب: ضیایی، مهدی-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1380- ارشد

تاریخ و فرهنگ بوانات: خواجه اختران، منصوره-دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

تاریخ و مشاهیر لارستان: زمانی، علیرضا- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1375- ارشد

تاملات سیاسی، اجتماعی صوفیه از آغاز تا پایان قرن هشتم: شریفیان، مهدی- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- دکتری

تاملات و تفکرات فردوسی در شاهنامه: محمدی، هاشم- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

تاملی بر فن مناظره و سیر آن در گستره ادبیات فارسی: سروری سلطانی، علی- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

تاویل احکام شرع در متون عرفانی: فراست، منصوره- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

تاویل آیات قرآن در مرصادالعباد و مقایسه آن با آیات قرآنی کشف الاسرار: زرگرزاده، اکرم- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

تاویل آیات و احادیث در متون فارسی تا قرن هفتم: محمدی، محمدعلی- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

تاویل آیات و احادیث و قصص در غزلیات شمس: مدنی، امیرحسین- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

تاویل داستان پیامبران در منظومه های عطار: ترکمانی، وجیهه- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1377- ارشد

تاویل قرآن در مثنوی(مبانی، موارد، مآخذ): روحانی، رضا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تأویل و تفسیر آیات قرآن در کلیات سعدی: کلاری، سیما- دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

تاویل و تفسیر قرآن در مثنوی معنوی مولوی(دفتر اول): تولمی، کیوان- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

تأویلات عرفانی آیات و احادیث در مثنوی مولانا: آموزگار، شهلا-دکتر محمدغلامرضایی-یزد 1375-ارشد

تاویلات عرفانی در آثار عین القضات همدانی: پارساپور، زهرا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- ؟- ارشد

تبدیل حوامی در مثنوی مولانا: حسن زاده توکلی، حمیدرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

تبیین جنبه های گوناگون(اصوات) در مثنوی معنوی مولانا: قلی پور، محمدرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

تجدد امثال(حرکت و آفرینش دائم جهان) در مثنوی مولانا: نعمتی هوشیار، شهریار- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

تجدد و سنت در شعر معاصر خراسان: مجیدی، فاطمه- نقوی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

تجدید حیات سبک هندی در شعر معاصر: موفق، محمد- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

تجزیه و تحلیل گشتاسب نامه دقیقی طوسی: رضوانی، علی- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

تجزیه و تحلیل لذات و آلام در مثنوی شریف ج1و2: ولی زاده، سهیلا- دکتر جعفری-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

تجزیه و تحلیل مفاهیم عشق در غزلیات سعدی و حافظ به انضمام باب سوم بوستان: حکم آبادی، محمود-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

تجلی حق در غزلیات شمس تبریزی: دن، عبدالله- اکبر نحوی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

تجلی آئین و رسوم در دوره اساطیری و حماسی شاهنامه فردوسی: امینی، محمد- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

تجلی اساطیر در شعر سنایی: بهدانی، ابوالقاسم- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

تجلی اساطیر و روایات تاریخی و مذهبی در دیوان سنایی: استوار، موسی- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

تجلی انواع جناس در دیوان خاقانی و نقد ادبی آن: جعفری، احمدعلی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

تجلی آیات و اشارات قرآنی در دیوان خاقانی: اشرفی، حسن- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1373- ارشد

تجلی ایران مدائن و شعر فارسی و تازی به همراه تحلیل تطبیقی این اشعار: محمدی، احمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

تجلی باورهای کهن مردمی و بازیها و سرگرمیها و هنجارهای آداب و رسوم اجتماعی در دیوان خاقانی: قیاسوند، بهزاد- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

تجلی داستان حضرت موسی(ع) و خضر(ع) پیامبر در مثنویهای سنایی و عطار: براتی، محمدرضا- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

تجلی در عرفان اسلامی و تاثیر آن در ادب فارسی: دهقانی فیروزآبادی، محمدحسین- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تجلی دل در ادبیات عرفانی فارسی: رنجبر، محمود- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

تجلی رنگ در شعر خاقانی: سازگار، مریم- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

تجلی شاعرانه اساطیر در شعر ابن حسام: پناهنده، صدیقه- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

تجلی شاعرانه اساطیر و روایات تاریخی در کلیات سعدی: کاظمی، کاظم- دکتر محمد علی صادقیان -دانشگاه  یزد- 1377-ارشد

تجلی شاعرانه اساطیر و روایات در اشعار عطار نیشابوری: دکتر رضا اشرف زاده، رضا- یوسفی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

تجلی شاعرانه اسطوره و اشارات داستانی در مثنوی مولوی: پورخالقی چترودی، مهدخت- یوسفی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

تجلی شخصیت حضرت ابراهیم (ع) در ادبیات فارسی تا قرن هشتم: علیزاده بلدان، علی-  دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

تجلی شخصیت حضرت یوسف (ع) در شعر عرفانی (سنایی-جامی): عزیز زاده، معصومه- دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

تجلی شریعت و شیوه های بیان آن در مثنوی معنوی(سه دفتر اول): نوری خاتون بانی، علی- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

تجلی عاشورا در شعر معاصر پس از انقلاب: ترکمانیان، حسین- پورخالقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

تجلی عرفان در شعر صائب تبریزی: مهربانی، محسن- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

تجلی عشق(سیمای معشوق)در آثار سعدی:مرادعلیزاده،مطهره- دکتر امیری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

تجلی قرآن در مثنوی مولوی: شریفی دلویی، ملیحه- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

تجلی قرآن در نهج البلاغه: مقدس، روح الله- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

تجلی مسیح در شعر فارسی (از رودکی تا عصرحاضر): احمدی، عبدالناصر- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

تجلی مهدی موعود در ادب منظوم فارسی تا پایان قرن نهم هجری: عابدی، علی- اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

تجلی نور در مثنوی مولانا (دفتر اول و دوم): شهلائی، محمود رضا- دکتر جوکار-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

تجلی و مراتب آن از دیدگاه مولوی در مثنوی: عباسی، نصرت- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

تجلی ولایت در مثنوی شریف: محمدی، محمدعلی- حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- ؟- ارشد

تجلیل تمثیل در شاهنامه: دانشجو، حمیدرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

تجلیل مبانی اندیشه‌ طریقت چشتیه در آینه شعر امیر خسرو دهلوی: دلاوری، عبدالرضا- دکتر محمد ابراهیم مالمیر-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

بحثی درباره استعاره و بررسی استعاره های دیوان حافظ: رضوی درخش، زهرا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

تحریری دیگر از ترجمه تاریخ یمینی: نبی ئیان، فرزاد- دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

تحریری نو از(نفثه المصدور) تالیف شهاب الدین محمد خرنه زی زیدری نسوی: افضلی، بهرام- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

تحشیه و تحقیق و توضیح کتاب اغراض السیاسه فی اعراض الریاسه: دکتر امامی نائینی، احمد- صادقیان- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

تحفه الخاقانیه تالیف سلطان الواعظین ابوالفتح حسن حسینی: مهدی، محمد- ابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تحقیق  در نثر نویسندگان دانشگاهی معاصر: طاهری، حمید- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

تحقیق پیرامون اخلاقیت و مذهبیات ناصرخسرو: رضائیان، رضا- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

تحقیق پیرامون دیوان مسعود سعد سلمان: کرابی، احمد-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

تحقیق در ابدع البدایع از مولفات الحاج میرزا محمد حسین شمس العلما گرکانی: پاشاپور، محمدرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

تحقیق در آثار خواجوی کرمانی: زندی، زهرا- نفیسی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

تحقیق در احوال و آثار سراج الدین ارموی: علیزاده، احمد- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

تحقیق در احوال و آثار علمی و ادبی و شخصیت شاعری استاد جلال الدین همایی: مددی، حسن- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

تحقیق در احوال و آثار و تصحیح دیوان میر محمد علی رایج سیالکوتی: سرفرازظفر، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1372- دکتری

تحقیق در احوال و دیوان فارسی فضولی: مشرف الملک، مریم- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تحقیق در احوال، آثار و افکار علامه جلال الدین دوانی: دانشور، عبدالمحمد- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

تحقیق در ادب فارسی از آذربیگدلی تا فتحعلیخان صبا: مست علی، غلامرضا- حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تحقیق در اسامی(اشخاص) شاهنامه: مجدم، محمدحسین- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1370- ارشد

تحقیق در اصل و منشا و آراء کلامی و مذهبی صائبین: عبدالموله، عبدالحسین- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

تحقیق در اعلام اصطلاحات عرفانی و استخراج نوادر و لغات و ترکیبات و استخراج اصطلاحات عرفانی و اعلام در کشف الاسرار(نوبت اول و سوم): شفیعی لطف آبادی، شبنم- سیددکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

تحقیق در امثال و حکم فارسی: هاشمی زاده، صفیه بیگم- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

تحقیق در تفسیر شیعی تا شریف لاهیجی با ملاحظه نکات عرفانی آن: اعتصام، محمدرضا- سلماسی زاده- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تحقیق در جلد سوم جهانگشای جوینی(لغات، ترکیبات، آیات و احادیث، اشعار و امثله عربی، ملل و نحل، ایلات و قبایل و طوایف، کتابها): امیری  خراسانی، احمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تحقیق در چگونگی معاش شاعران پارسی گوی و تاثیر آن در شیوه سخن آفرینی ایشان با توجه به وضع اجتماعی و اقتصادی و طبقات جامعه تا حمله مغول: فرزام پور، علی اکبر- ناتل خانلری- دانشگاه تهران- 1345- دکتری

تحقیق در دیوان سیف فرغانی: مهرنگ، حسین- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1371- ارشد

تحقیق در دیوان ناصرخسرو و سبک و شرح اصطلاحات علمی و فلسفی و ابیات مشکل و لغات: محقق، مهدی- محمد معین- دانشگاه تهران- 1338- دکتری

تحقیق در راحه الصدور و آیه السرور: پوراصغری، محسن- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

تحقیق در زبان و فرهنگ منطقه آبدانان: طهماسبی، فرهاد- دکتر میرجلا الدین دکتر کزازی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تحقیق در زمینه صنایع بدیعی کشف المحجوب: بساق زاده، محمدرضا- بحرالعلومی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

تحقیق در زندگی آثار و افکار اجتماعی- سیاسی میرزاده عشقی: کدخدای طراحی، مهدی- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

تحقیق در سبک و ترجمه و قصاید و اشعار و لغات کتاب عقد العلی للموقف الاعلی و شرح حال مولف آن: درخشان، مهدی- خان قریب- دانشگاه تهران- 1334- دکتری

تحقیق در شرح حال و آثار عمادالدین علی فقیه کرمانی: ناظرزاده کرمانی، احمد- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

تحقیق در شرح حال و آثار عین القضاه عبدالله بن محمد بن علی بن الحسن بن المیانجی الهمدانی: فرمنش، رحیم- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1335- دکتری

تحقیق در عرایس شعر عرب بر اساس عرایس الشعراء سلیمه مکرزل: نجاریان، محمدرضا—دکتر رمضان بهداد-دانشگاه  یزد- 1378-ارشد

تحقیق در ماخذ و منابع حکایات کشف الاسرار(النوبه الثالثه): داوودی مقدم، فریده- رادمنش- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

تحقیق در مبانی علم بدیع و تطبیق صنایع دیوان منوچهری با آن: مهرنوش، ذکریا- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1373- ارشد

تحقیق در مختصات سبکی و دستوری کتاب تاریخ سیستان: قاسمی، احمدمحمد- تقی آذرمینا- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

تحقیق در منابع تاریخ ادبیات ایران: افراسیابی، غلامرضا- دکتر ذبیح الله صفا- دانشگاه تهران- 1348- ارشد

تحقیق در مورد پیشینه شطرنج در شعر فارسی همراه با فرهنگ اصطلاحات شطرنج تا پایان قرن هشتم: مرادی، ابوالفضل-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

تحقیق در نمادهای مشترک حماسی و عرفانی در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه و آثار مولوی: قبادی، حسینعلی- شیخ الاسلامی، - دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

تحقیق در واژگان قرآنی کشف الاسرار میبدی: الهام بخش، محمود- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

تحقیق در واژه های موسیقایی غزلیات خواجو: دادجوی توکلی، ذره-دکتر انوری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تحقیق در وزن شعر فارسی از آغاز تا قرن ششم: طلوعی آذر، عبدالله- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1367- ارشد

تحقیق درباره اثرات دروس تدریس انتزاعی و تدریس در متن بر میزان یادگیری برخی از دانش آموزان دبیرستانهای دانشگاه شیراز در درس دستور زبان: پارسا، احمد- طاووسی- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

تحقیق درباره کتاب کشف الاسرار معنوی در شرح ابیات مثنوی نوشته عبدالحمید الردانی تبریزی(قرن یازدهم هجری): قبادی، حسینعلی- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تحقیق درباره ویژگیهای جام جام اوحدی: شعاعی مافی، میرحسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

تحقیق نسخه المتین و التقبیح: ابوخلف، عارف- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- دکتری

تحقیق و بررسی اشعار ملمع در ادب فارسی: طلوعی آذر، عبدالله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تحقیق و بررسی پیرامون نسخه خطی تذکره میکده: مهتدیانی، کاظم- حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تحقیق و بررسی تحلیلی غزلیات سعدی: بیژنی، مهین- ابراهیم قیصری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1383- ارشد

تحقیق و بررسی جنبه های ادبی و عرفانی در دیوان امیرخسرو دهلوی: رئیسی بهان، مصطفی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

تحقیق و بررسی مثنویهای امیرخسرو دهلوی(مطلع الانوار، شیرین و خسرو، مجنون ولیلی): صالحی فیروز، زهرا- ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- ارشد

تحقیق و ترجمه معجم الفرق الاسلامیه: موحدی، محمدرضا- حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

تحقیق و تصحیح روضه های 4 و 5 و 7 ریاض الجنه: اکرمی، جلیل- انزابی نژاد- دانشگاه تبریز- 1367- ارشد

تحقیق و تصحیح نسخه خطی کتاب توضیح الاخلاق ابن خاتون عاملی: رضاپور، محمدرضا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

تحقیقی در سبک دوره بازگشت ادبی(عاشق، آذر بیگدلی، طبیب اصفهانی، نشاط، سروش، وصال دانشگاه شیرازی، فروغی و قاآنی): ابراهیمی، مختار- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

تحقیقی درباره عرفای شهرستان شاهرود: رستمیان، عظیم- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تحلیل 4 تن از انبیاء بنی اسرائیل در ادبیات فارسی(داود- ایوب- یونس- یحیی): دهنوی، فاطمه- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- ؟- ارشد

تحلیل آثار صدق چوبک: زندیه، مهدیه- دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

تحلیل استعاره کنایی و اسناد مجازی در بوستان سعدی: ترابی زیارتگاهی، مجید- مستعلی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

تحلیل اسکندرنامه نظامی(شرف نامه): الداغی، آنیتا- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

تحلیل اسکندرنامه نظامی(شرف نامه): الداغی، آنیتا- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

تحلیل اشعار رهی معیری و مقایسه آن با سروده‌های پژمان بختیاری: یوسفی، عبدالمحمد-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1379-ارشد

تحلیل اشعار ملک الشعرای بهار: آقا حسینی دهاقانی، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

تحلیل اشعار نصرت رحمانی: علیپوری، حجت الله- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

تحلیل افکار و آرا نظامی در خسرو وشیرین: دکتر محمدفاضلی، مریم- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

تحلیل افکار و اشعار سیف فرنمانی قرن هفتم و اوایل هشتم: رضوانیان، قدسیه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تحلیل آماری تشبیه در غزلیات سعدی و تصرف در تشبیه: رجایی، محمودرضا- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

تحلیل آماری تشبیه در غزلیات سعدی: آرمان، علیرضا- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

تحلیل اندیشه‌های اجتماعی در شعر پروین و بهار: طیبی، محسن- دکتر طالبی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

تحلیل انواع تشبیه و استعاره در هفت پیکر نظامی: خامه چی، فریده – دکتر نوروزی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

تحلیل اوضاع ادبی ایران و مصر در قرن نوزدهم میلادی: علیمرادی، مریم- دکتر شاکر-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

تحلیل آیات و احادیث در غزلیات شمس در لغت نامه دهخدا: رحیمیان، محمد ابراهیم- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا-1374-ارشد

تحلیل بر غم و شادی در دیوان حافظ و مقایسه آن با غزل در دیوان شمس: صغیر، اعظم- منیژه عبدالهی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

تحلیل براعت استهلال و بررسی آن در شاهنامه فردوسی: سبزی، حمید- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

تحلیل بنیادی غزل معاصر از مشروطه تا حال: دلبری، حسن- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

تحلیل تحفه العرافین(شرح اعلام، اشارات مختلف آیات، احادیث و امثال): فکری بنهنگی، مجید- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

تحلیل تطبیقی خسرو و شیرین نظامی گنجوی و گل و  نوروز خواجوی کرمانی: میرزایی، جعفر- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد 

تحلیل تطبیقی داستانهای شاهنامه: فریدونی فروزنده، فرشته- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تحلیل تطبیقی روضه الخلد مجد خوافی با گلستان سعدی: کبودانی نصرآباد، محمدسعید- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تحلیل تطبیقی مخزن الاسرار حکیم نظامی و تحفه الاحرار عبدالرحمن جامی: ترکمندی، امید- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

تحلیل تلمیحات اساطیری و حماسی در اشعار عصر مشروطیت: سلیمانی تپه سری، امیرحسین- دکتر عباسی- دانشگاه تربیت معلم-1382- ارشد

تحلیل تلمیحات دردیوان قاآنی دانشگاه شیرازی: پروری،‌ ایوب- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

تحلیل جامعه شناختی از دیوان ناصر خسرو: پژوهنده، لیلا- علی رواقی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

تحلیل جامعه شناختی رمان فارسی(1332-1299): خجسته، فرامرز- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

تحلیل جامعه شناختی شعر انتقادی و قلمرو مقدسات از آغاز قرن هفتم تا پایان قرن هشتم: توانایی، احمد- دکتر میرهاشمی- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

تحلیل جلوه های طبیعت در مثنویهای عرفانی سنایی، عطار و مولوی: رحیمی، غلامرضا- علی شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- ارشد

تحلیل داستان‌ فرود همراه با شرح واژگان و ترکیبات ابیات، اعلام و آرایه‌های ادبی از شاهنامه فردوسی: عباسی،‌ احمد- دکتر محمودی مدبری- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

تحلیل داستان موسی(ع) در امهات کتب نظم از آغاز تا پایان قرن 6: رضایی، الهه- علی اصغر میرباقری فرد- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

تحلیل داستانکها در ادبیات معاصر: کاسی، فاطمه- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1381- ارشد

تحلیل داستانی حماسه رستم و اسفندیار: غلامی، شکیب- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

تحلیل در فرهنگ عامه و آداب و رسوم و ضرب المثلهای ویس ورامین فخرالدین اسعد گرگانی: جباری نی تپه، علی اصغر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

تحلیل دستوری- بلاغی گلستان و بوستان سعدی: اسدی، طیبه- دکتر محسن ابوالقاسمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

تحلیل دستوری کلیله و دمنه(نحو): اصغری، مژگان- مجتبی منشی زاده- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

تحلیل دستوری و معنایی و زبانشناختی نامهای ایرانیان: زیرک، ساره- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تحلیل دیدگاه مولوی نسبت به صورت و معنی در همه آثار او: کریم زاده، علی- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

تحلیل دیدگاهها و نقد تحقیقات در حوزه شاهنامه شناسی از سال 1300 تا 1370 ه. ش: طاهری، محمد- حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

تحلیل دیدگاههای عاشقانه در غزلیات سعدی: رشیدی، خسرو- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1379- ارشد

تحلیل دیوان فیاض لاهیجی از دیدگاه آیات و روایات: احمدی، احمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

تحلیل دیوان قطران تبریزی: جعفری جزه، مسعود- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

تحلیل روضه الانوار و مقایسه آن با مخزن الاسرار: مصدقی، احمدرضا- دکتر راشد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

تحلیل زبان روایت درتاریخ بیهقی: دادخواه تهرانی، مهدی- دکتر سید جمال‌الدین مرتضوی-دانشگاه یزد-1383-ارشد

تحلیل زمریات و حکمیات سنایی: غفوری، علی اصغر- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

تحلیل ساخت روایی مثنوی مولوی: اخلاقی، اکبر- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه اصفهان- 1382- دکتری

تحلیل ساختاری داستان های هفت پیکر: قریشی، زهرا- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

تحلیل ساختاری روایت در حکایتهای جامع هزار و یک شب: جوکاران خراسانی، محبوبه- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

تحلیل ساختاری لیلی و مجنون و مم وزین: جباری، نجم الدین- دکتر حق شناس- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تحلیل ساختاری مثنوی سلامان و ابسال جامی: ظهیری ناو، بیژن- دکتر زنجانی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تحلیل ساختاری منطق الطیر عطار: اخلاقی، اکبر- دکتر محمد غلامرضایی-دانشگاه یزد-1375-ارشد

تحلیل ساختاری و مضمونی طنز در کتابهای کیومرث صابری فومنی، منوچهر احترامی، ابراهیم نبوی، رویا صدر، مهدی شجاعی، احمد سکاکی، ابوالفضل زرویی نصرآباد، عمران صلاحی، محمدعلی علومی و هوشنگ مرادی کرمانی: سعیدی، مهدی- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

تحلیل ساختاری و نقد داستانهای الهی نامه عطار:احمدی پور اناری، زهره- دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1382-ارشد

تحلیل سفر در متون عرفانی: طاهری، فاطمه- علی اصغر میرباقری فرد- دانشگاه اصفهان- 1382- دکتری

تحلیل سیر انتقادهای سیاسی و اجتماعی در شعر فارسی از آغاز تا نیمه اول قرن هفتم هجری: پورالخالص نوکنده ای، شکرالله- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- ارشد

تحلیل سیر تذکره ها و تاریخ ادبیات های فارسی در ایران از 1285 ه. ش(مشروطه) تا سال 1332 ه. ش: سلطانی، منظر- دکتر عبدالحسین  دکتر زرین کوب- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

تحلیل سیر نقد شعر حافظ از سال 1300 تا 1370 ه. ش(در مجلات و نشریات): فولادی، محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تحلیل سیر نقد شعر در ایران از سال 1367 تا 1375 ه. ش: رومیانی اصل، فرهود- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

تحلیل سیر نقد شعر در ایران از مشروطه تا سال 1332 ه.ق: غلامحسین زاده، غلامحسین- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- دکتری

تحلیل سیر نقد شعر در ایران در فاصله سالهای 1348-1357 ه. ش: اسداللهی، ابراهیم- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

تحلیل سیر نقد شعر فارسی 1332- 1338: پورنمین، محمدابراهیم- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

تحلیل سیر نقد شعر فارسی 1332-1338: پورنمین، محمدابراهیم- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

تحلیل سیرنقد شعر فارسی از سال 1358 تا 1367 ه. ش: فولادی، محمد- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

تحلیل شخصت زن در آثار نویسندگان مرد و زن و مقایسه آنها با هم (هدایت، احمد محمود، معروفی، دانشور،‌ پارسی پور و روانی پور): یاوری، هادی- دکتر فتوحی- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

تحلیل شخصیت ادبی و تحلیل دیوان فارسی امیر علیشیر نوایی: دشتی قرخلو، رحمت الله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

تحلیل شخصیت اسفندیار: عدنانی، مسعود- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

تحلیل شخصیت ها در سه مثنوی عطار منطق الطیر مصیب نامه الهی نامه: میلانی، مهناز- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

تحلیل شخصیت و شخصیت پردازی در داستان معاصر(از جمال زاده تا انقلاب اسلامی): عبداللهیان، حمید- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

تحلیل شعر فریدون مشیری- جنبه های لفظی و معنوی: احمدی، محمدتقی- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

تحلیل شعر معاصر لرستان بر اساس چهره های شاخص این دوره: تراب پور، جواد- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

تحلیل صنایع شعری و صور خیال در غزلیات سعدی: انارکی، لیلا- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

تحلیل صنایع شعری و صور خیال و در غزلیات سعدی: انارکی، لیلا- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

تحلیل عناصر داستانی ویس و رامین: سلیمانی، سعید- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

تحلیل غزلیات سلمان ساوجی: وفایی،‌ عباسعلی- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

تحلیل قصه های کلیله و دمنه: بدری، شهرود- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

تحلیل قطعات دیوان ابن یمین: سازگار، محمدحسین- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

تحلیل کاربردهای شاهنامه فردوسی در لغت نامه دهخدا: عباس زاده، فاطمه- دکتررستگار-دانشگاه آزاد فسا-1377-ارشد

تحلیل کاربردهای شعر سعدی در لغت نامه دهخدا: محمدی، علی- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

تحلیل کرامات اولیا با نگاهی بر مثنوی مولوی: سلمانی، مهدی- دکترعباس کی منش- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

تحلیل گرایشهای عمده رمان نویسی از انقلاب اسلامی تا امروز: هاجری، حسین- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

تحلیل گرایشهای عمده رمان نویسی در ایران از انقلاب اسلامی تا امروز: هاجری، حسین- دکتردکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- دکتری

تحلیل گرشاسب نامه و مقایسه برخی از مضامین آن با شاهنامه: قربانی مقدم، غلامرضا-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه  یزد- 1377-ارشد

تحلیل محتوایی آثار عبید زاکانی: کیخسروی، حسین- دکترعلی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تحلیل محتوایی شخصیتهای زن و مرد در داستان‌های تالیفی برای نوجوانان دهه شصت: اشراقی، سکینه- دکتر ماهیار، 1374- ارشد

تحلیل مدت ارادی و نقد و تطبیق آن در مثنویهای عطار: معتمدی، مسعود- دکتر محمد سرور مولایی-دانشگاه آزاد جیرفت- 1374- ارشد

تحلیل مسائل اجتماعی در بوستان سعدی: باقری، مالک- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

تحلیل مضامین تمثیلی در حدیقه سنایی و چهار مثنوی عطار(مصیبت نامه، اسرار نامه، الهی نامه، منطق الطیر) و مثنوی مولوی: انورانی نیا، زهرا- سیددکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

تحلیل مضمونی و ساختار نمایشنامه ای غلامحسین ساعدی و بهرام بیضایی: شریف نسب، مریم- دکترپورنامداریان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

تحلیل معراج نامه در اسرار نظامی: شمشیرگران، زهره السادات- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

تحلیل منطق الطیر: عین علیلو، علی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

تحلیل موضوعی اسرار التوحیدنی مقامات الشیخ ابی سعید: حاجی آبادی، محمد- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

تحلیل موضوعی حدیقه و بررسی تمثیلها: رستم زاده بجستانی، سعید- دکترخلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تحلیل موضوعی دیوان بهار: قلمکارپور، شیرین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

تحلیل موضوعی شعر اخوان ثالث: پرستگاری، انتصار- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

تحلیل مولانا در مثنوی: معینی، منصوره- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1370- ارشد

تحلیل نحوی گلستان: مددی الموسوی، محمدکاظم- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

تحلیل نقد داستان در ایران(از مشروطه تا انقلاب اسلامی): ذوالفقاری، محسن- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- دکتری

تحلیل نکات تربیتی بوستان و گلستان و کیمیای سعادت: عزیزی، مریم- دکتربرات  زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تحلیل نمادها و نمودها با شرح تفضیلی در مثنوی: روحانی، مسعود- دکتر رادمنش- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تحلیل های مشابه در آثار ادبی ایران و ژاپن: کوتاواراتانی، تاهو- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران—دکتری

تحلیل هنری جلوه های زیبای طبیعت در اشعار پیشاهنگان شعر فارسی(رودکی، کسائی، عنصری، فرخی و منوچهری): رحیمی، ابوالقاسم- دکترعباسقلی محمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

تحلیل و بررسی ادیب المالک فراهانی: خدمتی، حسین- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

تحلیل و بررسی انواع جناس و سجع در مرزبان نامه: زمانخواه، سالار- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

تحلیل و بررسی داستانهای الهی نامه عطار نیشابوری: نوروزی، بتول- دکتر حبیب الله عباسی- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

تحلیل و بررسی شعر عارف قزوینی: صالح زاده، مختار- دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

تحلیل و بررسی کاربرد صنایع لفظی در نثر مصنوع با تکیه بر کلیله و دمنه و مرزبان نامه: احمدی، علی اکبر- دکتر عباس ماهیار- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

تحلیل و بررسی وجوه تشابه ادله روانی مورد استفاده اهل سنت: جعفرپور، پروین- دکتر میرقادری-دانشگاه آزاد فسا- 1379- ارشد

تحلیل و تحقیق چهل موضوع قرآنی مثنوی: مهدوی، مهدی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تحلیل و تصحیح بازنامه نثر و نظم: قاسمی، محمدحسین- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

تحلیل و تطبیق لیلی و مجنون نظامی و مجنون و لیلی خسرو دهلوی: سلیمانی، محمدامیر- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

تحلیل و تفسیر احادیث در منطق الطیر و مصیبت نامه عطار: اسکندری، مژگان- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

تحلیل و تفسیر گلشن راز: دزفولیان راد، کاظم- دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1367- دکتری

تحلیل و مقایسه در و نمایه در شعر پروین اعتصامی و فروغ فرخزاد: همدانی، آزیتا- دکتردکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

تحلیل و نقد درونمایه های قرآنی در دیوان سنایی غزنوی: انصاری اول، محمدعلی- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

تحلیل و نقد عناصر حماسی شاهنشاه نامه صبا: پورمختار، محسن- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

تحلیل و نقد و ترجمه دستور فارسی تالیف آن. کی. اس. لمتون: رحیمی، ناصر- دکتر خسرو فرشیدورد- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

تحلیل و نقد و ترجمه هفت مقاله در ادبیات تطبیقی و اشعار قدیم فارسی تالیف: الگا، ام. دیوید سن: محمدی، علی- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

تحلیل واژگان اخلاقی بوستان سعدی: شه بخش، آمنه- دکتر مهدی محقق- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

تحلیلی از دیدگاههای حماسی و غنایی در شاهنامه و اسکندرنامه: الیاس گرجی، مرصع- دکتر داریوش صبور- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

تحلیلی بر تحفه الابرار جامی: شریعتی حسینی، محمد- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

تحلیلی بر ترجمه رساله قشیریه: فیض، مصطفی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

تحلیلی بر نثر جلال آل احمد: پیروز، غلامرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

تحلیلی پدیدار شناسانه از آرا و اندیشه های شیخ محمود شبستری در گلشن راز: همدانی، امید- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

تحلیلی دستوری سیاست نامه: محمدزاده، هادی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

تحلیلی نو از داستان رستم و سهراب شاهنامه فردوسی، همراه با نگرشی به ویژگیهای هنری شعر فارسی تا قرن پنجم: صالحی مازندرانی، محمدرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تحول اندیشه و فرم در شعر اخوان ثالث: جوادی پرتو، مریم- دکتر غلامی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

تحول ترسلی و دبیری از آغاز تا پایان سده ششم: بذرافکن، جلال- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

تحول درونمایه غزل معاصر با توجه به اشعار سایه و عماد خراسانی:قائدی، احمد- دکتر محمدحسین دهقانی فیروزآبادی-دانشگاه یزد-1379-ارشد

تحول ساختاری غزل از جامی تا صائب: حسن پورآلاشتی، حسین- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

تحول صور خیال در غزل انقلاب: پویان، مجید- دکتر محمدحسین دهقانی فیروزآبادی- یزد-1379-ارشد

تحول عاطفه و زبان در غزل فارسی از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی: وحیدی، جعفر- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1380- ارشد

تخیل ساختاری و محتوایی قابل و سیر کامل آن در ادبیات فارسی از قرن 4 تا قرن 12: پور نظر علی، فائقه- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

تدقیق و تحقیق در احوال و آثار جامی: نصری، شیراحمد- دکترمینوچهر- دانشگاه تهران- 1346- ارشد

تذکره نویسی فارسی در هند و پاکستان: نقوی، علیرضا- دکترناتل خانلری- دانشگاه تهران- 1341- دکتری

تراژدی آفرینی در شاهنامه فردوسی (سه داستان رستم و سهراب- ایرج- سیاووش): محلاتی، طاهر-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

تراژدی رمانتیک خسرو و شیرین نظامی و تلافی عشق و شهوت: شکوهی، مرتضی- دکترفرزانه مظفریان-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

ترانه و تصنیف سرایی در ادبیات عامیانه: آقا جانیان میری، عسکری- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

تربیت در مثنوی(در قلمرو عشق): حجتی، هما-  دکتر زرین کوب- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تربیت عرفانی مولوی در مثنوی معنوی: قنبری مزیدی، همت- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1374-ارشد

ترتیب و تصحیح دیوان ابوالبرکات منیر لاهوری: فرید، محمد-  دکتر جعفر شهیدی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

ترتیب و تصحیح و تحشیه(سفینه خوشگو)(دفتر دوم) تالیف بندر ابن داس خوشگو(قرن دوازدهم): کلیم، اصغر- دکتر ستوده- دانشگاه تهران-  1380- دکتری

ترجمه اشعار و عبارات عربی دیوان شمس: طباطبایی، حسن- دکترعلی محمد موذنی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

ترجمه بخش عصر عباسی اول از کتاب «من تاریخ الادب العربی»: راوندی، محمد- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1375- ارشد

ترجمه بخشهایی از کتاب فی النقد الادبی به قلم دکتر شوقی ضیف: قوام، ابوالقاسم- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

ترجمه بخشهایی از کتاب و تاریخ النقد الادب عند العرب، نوشته دکتر احسان عباس: مجیدی نیا، محمدامیر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

ترجمه بخشی از کتاب((مطالعاتی در عرفان اولیه در شرق نزدیک و شرق میانه)): محمدی، مریم- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

ترجمه تاریخ الحکاء قفطی: دارائی، بهین- مدرس رضوی- دانشگاه تهران- 1345- دکتری

ترجمه جلد اول النقد الادبی نوشته احمد امین: اسماعیلی، هادی- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

ترجمه جواهر البلاغه سید احمد هاشمی با مقدمه ای در تطور علم بلاغت: محمدزاده، بالغ- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

ترجمه دایره المعارف اسلام(خلاصه تاریخ ادبیات ایران از آغاز تا هدایت): اصغری، صفرعلی- دکترعزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

ترجمه در رالاخبار گزیده بحارالانوار تالیف: آیت الله سید مهدی حجازی: حجازی، علیرضا- دکتر علی دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

ترجمه دو رساله از رسائل عین الدین عربی به نامهای: کتاب الاعلام باشارات اصل الالهام، سایه الانوار: صادقیان، محمدعلی(مترجم)- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- دکتری

ترجمه دو کتاب معانی و بیان دکتر بکری شیخ امین با نظایری از ادب فارسی و تطور علم بلاغت: یوسف زاده ابراهیم آبادی، حسین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

ترجمه رسالاتی از ابن العربی، دانشمند محقق قرن هفتم هجری: فرزان، ابراهیم- مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

ترجمه رساله الاسفار فن نتایج الاسفار از محی الدین بن عربی: مظلومی، رجبعلی- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

ترجمه رساله کتاب الکتب، سیدی الشیخ الامام یحیی الدین بن عربی المتوفی سنه 5638: سپهری، حسن- مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

ترجمه رساله نترال القطب و مقاله و حاله و رساله انتقاد شرح محی الدین ابی عبدالله محمد بن علی بن عربی طائی: سادات، پروانه- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

ترجمه عبارات عربی راحه الصدور به همراه معنی و توضیح کلمات دشوار: کبیری سامانی، جعفر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

ترجمه عبدالکریم الجیلی فیلسوف الصوفیه: دیلمی معزی، ابوذر- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- ؟- ارشد

ترجمه قسمت اخیر از کتاب المغنی اثر قاضی ابوالحسن عبدالجبار اسدآبادی(مبحث الامامه از صفحه 234 تا خاتمه کتاب): معتمدی، مهین دخت- دکترمینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- ارشد

ترجمه قسمتی از کتاب الاسرا الی مقام الاسری تالیف مجتبی الدین ابن عبدالله محمد بن العربی: روان پور، نرگس- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

ترجمه قسمتی از کتاب الاسرار: شامبیاتی، عذرا- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1346- ارشد

ترجمه کتاب «شکل القصیده العربیه» :عالی عباس آباد، یوسف- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم-1380- ارشد

ترجمه کتاب آداب الصحبه و حسن العشره: مهدوی دامغانی، احمد- نفیسی- دانشگاه تهران- 1339- دکتری

ترجمه کتاب از مثل تا افسانه ملی: رضایی، غلامرضا-  دکتر محمود شکیب- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

ترجمه کتاب الشاهد از شیخ علامه، محی الدین ابی عبدالله محمد بن علی بن العربی الطائی رحمه الله تعالی: رستگار فسایی، منصور- دکتر حسن مینوچهر- دانشگاه تهران- ؟- ارشد

ترجمه کتاب اول و دوم ادب عربی دکتر طه حسین: زمانی علویجه، علی- دکتر زریاب- دانشگاه تربیت معلم- 1371،ارشد

ترجمه کتاب حماسه آشور و نقد منابع آن: بقایی، مرجان- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

ترجمه کتاب شرح التلخیص فی علوم البلاغه و تطبیق مطالب با زبان فارسی: فاطمی مقدم سقی، محمدرضا- دکتر محمدحسین سعادتفر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

ترجمه کتاب شعر رابین اسکلتن با تعلقیات و شواهدی از نثر فارسی: اوحدی، مهرانگیز- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

ترجمه کتاب((لیلی و مجنون فی الادبین العربی و الفارسی)) اثر دکتر محمد غنیمی هلال: مومنی هزاوه، امیر- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

ترجمه کتاب(contemporary literary) همراه با تعلیقات و توضیحات: حیدریان، محمدحسن- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

ترجمه کتاب(الطیف و الخیال فی الشعر العربی القدیم): اکبرزاده، طاهره- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

ترجمه معراج نامه با یزید بسطامی و نقد و بررسی تطبیقی آن با سایر معراج نامه ها: رسولی، رقیه- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

ترجمه مقدمه کتاب الفتوه: ایامی، محمد- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

ترجمه و باز نویسی نسخه خطی رساله العاشق الی المعشوق از آثار شیخ نجم الدین رازی: حسین زاده، داوود- دکتر لسان- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

ترجمه و تحقیق در قصیده بائیه ابن فارض مهری و تطبیق اصطلاحات عرفانی ابن فارض با اصطلاحات عرفانی در شعر فارسی: سید تاج الدینی، ام البنین- دکترحسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

ترجمه و تحقیق رسائل عربی رشیدالدین و طواط و مقایسه آنها با رسائل فارسی رشیدالدین و طواط: کربلائی علی، حسین- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

ترجمه و تحقیقی در کتاب ادبیات منثور نوین ایران: کرمانی، عباس- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

ترجمه و تحلیل مقامات بدیع الزمان همدانی و مقایسه آن با مقامات حمیدی: قدمیاری، کرمعلی- دکترحسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

ترجمه و تفسیر کتاب اولیاء و کتاب الازل از تصنیفات شیخ العلامه محی الدین ابن عبدالله محمد بن علی بن العربی الطائی: گذشتی، محمد علی- دکترمینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

ترجمه و توضیح احادیث معنوی: داوودی، حسین- دکتر علی دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

ترجمه و توضیح رساله فن الشعر: حسینی، حسن- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

ترجمه و شرح سی قصیده از قصاید متنبی بر اساس سه شرح: بهروش، اصغر- عبدالامیر سلیم- دانشگاه تبریز- 1374- ارشد

ترجمه و شرح نکات برجسته ابیات عربی تفسیر کشف الاسرار(جلد اول، دوم و سوم): کربلایی علی، حسین- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

ترجمه و گزارش کالبد شناسی نثر: ابومحبوب، احمد- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

ترجمه و نقد ادبی اثر بدوی احمد طبانه: ارجمندی، عبدالحسین- دکتر عابدی-دانشگاه تربیت معلم- 1372- ارشد

ترجمه و نقد منتخب طبقات الصوفیه: نواب رضوی، مریم- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

ترجمه و نقد و تحلیل کتاب جنبش رمزگرا در ادبیات نوشته آرتور سیمونز: پورحمدالله، محمد- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

ترجمه یکصد و یازده صفتحه از جلد اول کتاب(الامانه) تالیف قاضی ابوالحسن عبدالجبار معتزلی اسدآبادی متوفی به سال چهار صد و پانزده هجری قمری: مجدی، محمد- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- ارشد

ترجمه، تکمیل و تصحیح کتاب فرهنگ قصه نویسان ایرانی: حسن آبادی، محمود- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

ترسل در دوره صفوی: ثابتیان، ذکرالله- دکتر ذبیح الله صفا- دانشگاه تهران- 1338- دکتری

ترک در تاریخ و ادبیات ایران: شهریاری، محمدرضا- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

ترکیب سازی در دیوان بیدل دهلوی: شفیعی راد، رضا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

ترکیب سازی در روضه الانوار خواجوی کرمانی: واعظ، محمدجواد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

ترکیب سازی در غزلهای حافظ: مصطفوی، محمدرضا- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

ترکیب سازی در مخزن الاسرار تحفیقی درباره لمات مرکب در مخزن الاسرار: یوسفی، حسینعلی- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

ترکیب و تاویل جملات در فارسی امروز: روحی گل خطمی، محسن- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

ترکیبات کنایی و غیر کنایی،  تشبیهات و تمثیلات در تاریخ بیهقی  و: فیض، مریم-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1378-ارشد

ترکیبات مخزن الاسرار نظامی: صمصام، حمید- دکتر برات زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

ترکیبات و تعبیرات کنایی در قصاید خاقانی: حسنه تمر، قادر- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1375- ارشد

ترکیبات و تعبیرات و نوادر کشف الاسرار و وعده الابرار: مقصودلو، علی-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

ترکیبهای اتباعی و ارزش ادبی و بار عاطفی آنها: یاوریان، علیرضا-دکتر شاریان- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

ترکیبهای عددی در دیوان خاقانی و خمسه نظامی: اسماعیل پور صومعه، علی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

تشابه افکارمولوی وشیخ محمودشبستری:فرهانی،اسدالله-دکترقاسم انصاری-دانشگاه آزاد اراک-1374-ارشد

تشبیه به اعتبار افراد ترکیب طرفین در هفت پیکر نظامی: رئیس زاده، میراکبر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تشبیه به اعتبار حسی و عقلی بودن طرفین در هفت پیکر نظامی: احمدی میرک، رحیم- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تشبیه در دیوان نزازی قهستانی: حسن خوانی، محمود- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

تشبیه در شعر نو: رنجبر ایرانی، نسرین- دکتر شکری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

تشبیه در مقامات حمیدی: ریش سفیدی، علیرضا- دکتر میرهاشمی- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

تشبیه و استعاره در نهج البلاغه و همانند های فارسی آن: چشمی، قاسم- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تشبیه و استعاره در نهج البلاغه و همانندهای فارسی آن: چشمی، قاسم- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تشبیهات در نهج البلاغه: کوهزادی هیکویی، عین الله- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

تشخیص در شعر فارسی: جعفری تبار، حسن- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

تشکیلات درباری در عصر بیهقی: رستمی نژاد، اکبر- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1383- ارشد

تصاویر بدیع و بیان در ویس و رامین: وحدی، شهین- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

تصاویر شاعرانه گلها و اشیاوجانداران در دیوان حافظ: مرتضوی، غفور- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

تصحیح  منظومه راز و نیاز از وحید قزوینی:  میرزا حسینی،  مجتبی –  دکتر عابدی، دانـشگاه تربیت  معلم، 1383- ارشد

تصحیح آثار فارسی میرزا ظهیری تفرشی: حیدری، حسن- دکتر دکتر منوچهر اکبری- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح الدین رضی الدین با مقدمه و تعلیمات: وزیرنژاد، ابوالفضل- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

تصحیح المعجم فی آثار ملوک العجم شرف الدین فضل الله حسینی قزوینی: فتوحی نسب، احمد-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

تصحیح انتقادی بخش تاریخ چین از جامع التواریخ خواجه رشیدالدین فضل الله: ای دان، وانگ-  دکتر جعفر شهیدی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تصحیح انتقادی تذکره الشعرا دولتشاه سمرقندی به همراه تعلیقات و فهرستها: علاقه، فاطمه- دکترکریمی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

تصحیح انتقادی تذکره خلاصه الاشعار و زبده الافکار از تقی الدین کاشانی همراه با مقدمه و توضیحات: دانشگر، محمد- عبدالوهاب نورانی وصال، دکتر اسماعیل حاکمی والا- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

تصحیح انتقادی داستان عبرت بار، تالیف مولانا عبیدالله عبیدی سهروردی: شمیم خان، محمد- دکترابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تصحیح انتقادی دستوراللغه ادیب نطنزی: اردلان جوان، علی- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان ارزقی هروی شاعر نیمه اول قرن ششم(همراه با مقدمه و شرح مشکلات): خلوصی، محمدتقی- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

تصحیح انتقادی دیوان اشعار اوحدی مراغه ای: اسپرهم، داوود- دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان بدر چاچی: گیتی فروز، علی محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان سراج الدین بساطی سمرقندی: فقیه پرشکوهی، آسیه- دکتراکبری- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان سلمان ساوجی: وفایی، عباسعلی- دکتر  اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان شاهپور تهرانی: کاردگر، یحیی- دکتراکبری- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان شریف الدین شفروه اصفهانی بر اساس تمام نسخه های موجود، و تحقیق و تحقیق در زندگی، آثار و سبک شاعر: اسماعیلی، عصمتدکتر  امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تصحیح انتقادی دیوان شیخ حامدین فضل الله جمالی دهلوی(متوفی 942 ه. ق): ریحانه، افسر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

تصحیح انتقادی دیوان مجد همگر: منصف، مصطفی- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1376- ارشد

تصحیح انتقادی دیوان ولی دشت بیاض: چرمگی، مرتضی- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

تصحیح انتقادی غزلهای حکیم سنایی غزنوی: جلالی پندری، یدالله- دکترشفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تصحیح انتقادی فرهنگ مصطلحات الشعرا: رادمرد، عبدالله- دکتر سادات ناصری- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تصحیح انتقادی قصاید حکیم سنایی غزنوی: حسینی شبانان تفت، محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

تصحیح انتقادی مثنوی((انتهانامه)): خزانه دارلو، علی- دکتر توفیق هاشم پور سبحانی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

تصحیح انتقادی مجالس المومنین: میرزایی، علی- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- دکتری

تصحیح انتقادی منشآت قائم مقام فراهانی و تحلیل آن: عطرفی، علی اکبر- دکترحسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

تصحیح انتقادی و تحشیه متن دلگشای شمشیرخانی(میرزا توکل بیک بن توکل بیک حسینی 1063 ه. ق): پروین، طاهره- دکتر احمد تفضلی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

تصحیح انتقادی و تعلیقات برگوهرنامه خواجوی کرمانی: عسگری، مجید- دکتر ماهیار، 1376- ارشد

تصحیح انتقادی و قصص الانبیاء بوشنجی: محمدزاده رضایی، عباس- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

تصحیح انتقادی(طرب المجالس) همراه باشرح زندگی و آثار مولف و توضیح نکات و اشارات و تبیرات متن: اختیاری، زهرا- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

تصحیح بخش آخر شرح شادی آبادی بر اشعار خاقانی: طغیان، احمدعلی- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1373- ارشد

تصحیح بخش سوم شرح شادی آبادی: بردبار، عبدالرضا- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1373- ارشد

تصحیح بخشی از دیوان شرف الدین شفروه اصفهانی: اسماعیلی، عصمتدکتر  امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تصحیح بشارت نامه با مقدمه مختصر درباره حروفیه و بکتاشیه: دیری اوز، مسرت- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- دکتری

تصحیح تجارب السلف: واعظ، سعید- دکتر شهیدی- دانشگاه تهران- 1363- دکتری

تصحیح تحشیه و شرح دیوان مخلص کاشانی: عاطفی، حسن-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

تصحیح تذکره حزین: سالک، معصومه- دکتر تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

تصحیح ترجمان البلاغه رادویانی: گل محمدی، امین- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

تصحیح حدیقه هندی: اثر بهگو ان داس هندی: جلال، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

تصحیح خاوران نامه ابن حسام خوسفی: مرادی، حمیدالله- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

تصحیح خردنامه و منتخب نجات نامه: هراتیان، اکرم- دکتر جمشید مظاهری- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

تصحیح دفتر اول حاج ملا هادی سبزواری: حنفی، صمد- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

تصحیح دیوان اشعار ملاعی عبدی: اکبرپور، مجید- دکتر محمدحسین کرمی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

تصحیح دیوان دکتر امامی هروی: خوئینی، عصمت- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

تصحیح دیوان جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی: قانونی، حمیدرضا- دکتر جمشید مظاهری- دانشگاه اصفهان- 1382- دکتری

تصحیح دیوان حیاتی گیلانی: محمودجانلو، عباسقلی- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

تصحیح دیوان شیخ آذری اسفراین: قاسمی فرد، حسین- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

تصحیح دیوان طوفان هزار جریبی((مازندرانی)): توکلی رستمی، فاطمه- دکتر دادبه- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

تصحیح دیوان عبدالکریم خاکی با مقدمه شرح احوال و آثار و حواشی(قرن سیزدهم هجری قمری): سیف الاسلام، خان- دکتر احمد تمیم داری- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح دیوان عرفانی دانشگاه شیرازی به همراه شرح زندگانی و آثار و حل مشکلات: پناهی، مجیداحمد- دکتر اکبر صیادکوه-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

تصحیح دیوان عمادی غزنوی(شهریاری): سلطانی، اکرم- شهیدی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

تصحیح دیوان قادری: خانم، سایره- دکتر ابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

تصحیح دیوان لطف الله نیشابور(شاعر قرن هشتم) و پژوهش در زندگی و شعر او: موسوی مقدم، سعید- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

تصحیح دیوان محمد سلیم بیگ گرمرودی(فغانی آذربایجانی): علیزاده، زهرا- دکتر   برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

تصحیح دیوان ملارجبعلی واحد تبریزی: نجفی نیسیانی، نفیسه- محمد فشارکی- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

تصحیح دیوان میرزا جلال الدین اسیر شهرستانی: شریفی ولدانی، غلامحسین- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

تصحیح روضه العقول تالیف غازی ملطیوی: دکتر امامی، نصرالله- دکتر رشید عیوضی- دانشگاه تبریز- 1353- ارشد

تصحیح روضه العقول تالیف غازی ملطیوی: حریرچی، علی- دکتر رشید عیوضی- دانشگاه تبریز- 1353- ارشد

تصحیح روضه العقول تالیف غازی ملطیوی: فرشبافیان، احمد- دکتر رشید عیوضی- دانشگاه تبریز- 1353- ارشد

تصحیح سندبادنامه ظهیری سمرقندی: کمال الدینی، محمدباقر- دکتر  اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح شاهنامه کردی(نبرد جهاندار و زرد آهنگ دیو): رحمانی، شیرین- دکتر محمد دبیر سیاقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

تصحیح شرح رساله قشیریه از سید محمد گیسو در از چشتی: فروهر، نصرت الله- دکتر   شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

تصحیح شرح شادی آبادی بر اشعار خاقانی(بخش نخست): قاسمیان، خسرو- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

تصحیح شرح شادی آبادی بر اشعار خاقانی(قسمت دوم): رضایی، عبدالله- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1373- ارشد

تصحیح شرح گلشن راز میرزا عبدالکریم دکتر زنجانی: قصری خوزانی، غدیرعلی- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

تصحیح شرح مخزن الاسرار نظامی(قوام بلخی): ذوالفقاری، احمد- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

تصحیح شرح میرسیدشریف جرجانی بر کافیه ابن حاجب: حیدری، مریم- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

تصحیح شرح نصاب الصبیان(کریم دشت بیاضی): درانی، بهمن- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

تصحیح غزلیات خاقانی: عرب، سیامک- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1357- دکتری

تصحیح غزلیات صادقی کتابدار: فولادی نژاد، نفیسه- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

تصحیح فراق نامه سلمان ساوجی: هاشمی، حجت الله- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1376- ارشد

تصحیح فی شرح اللمعات(شرحی زیبا و کهن بر لمعات عربی): انصاری، شهره- دکتر علی شیخ اسلامی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

تصحیح قصاید محمد جان قدسی مشهدی: نقوی، رفعت طاهره- دکتر  اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

تصحیح قلندرنامه خطیب فارسی و تحقیقی درباره قلندریه: کجاترک، سعدالدین- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- دکتری

تصحیح قیاسی شرح مثنوی بیارانی و مقایسه آن با برخی شروح معتبر: خالدی، محمد- دکتر مهدی محقق- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تصحیح کتاب انوارالبلاغه: غلامی نژاد، محمدعلی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

تصحیح کتاب بیان التنزیل و تحلیل آثار عزیزالدین نسفی: میرباقری فرد، علی اصغر- دکتر محقق- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

تصحیح کتاب سوم(بیماریها) از کتاب الاعراض الطیبه و المباحث العلاییه تالیف(سید اسماعیل جرجانی): صهبا، فروغ- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

تصحیح کتاب مجمل التواریخ و القصص: دشتی، مهدی- دکتر جوینی- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

تصحیح متن الجانب الغربی فی حل مشکلات ابن عربی: امین نعیم، مسلم محمد- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تهران- 1365- دکتری

تصحیح متن ترجمه احیا العلوم: وفایی، محمد- مدرس رضوی- دانشگاه تهران- 1339- دکتری

تصحیح متن دستور دبیری محمد بن عبدالخالق میهنی: جانفشان وظیفه، فاطمه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تصحیح متن سراج القلوب نوشته ابومنصور سعید بن محمد القطان الغزنوی: کاراخلیلوویچ، نامیر- دکتر روح الله هادی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصحیح متن مطلوب الطالبین: عابدحسینی، نکهت- دکتر  اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

تصحیح مثنوی خسرو و شیرین(سروده میرزا جعفر قزوینی ملقب به آصف خان): کوثری، نسرین- دکتر مرتضی هاشمی- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

تصحیح مثنوی سلامان و ابسال جامی بر اساس قدیمی ترین نسخ موجود: مهاجری، زهرا- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد-

تصحیح مثنوی محمود و ایاز زلالی خوانساری: دهمرده، حیدرعلی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

تصحیح مجموعه بدیعیه: مهدوی نژاد، ناهید- دکتر جمشید مظاهری- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

تصحیح مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز جلد اول نوشته شمس الدین: برزگرخالقی، محمدرضا-؟- دانشگاه تربیت مدرس- 1366- ارشد

تصحیح ملفوظات خواجه عبیدالله احراز نقشبندی: نوشاهی، عارف- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1372- دکتری

تصحیح منظومه عاشق و معشوق از وحید قزوینی: شهرکی، ابراهیم- دکتر میرهاشمی- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

تصحیح نسخه خطی شرح نزهت الارواح: افرازنده، منیژه- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

تصحیح نسخه خطی لطایف الامثال و طوایف الاموال: دانش آموز، حبیبه-دکترمهدی محقق- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

تصحیح نسخه منتخب اشعار الو عارف جلبی: میرزایی، علی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

تصحیح نسمات القدس من حدایق الانس: جهان ملک، منیر- دکتر ابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

تصحیح و بررسی تذکره مجمع الشعرا از با یزید دوری هروی: فردوس، نکهت- دکتر کریمی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تصحیح و تحشیه انوار البلاغه از ملا هادی مازندرانی: کاکوئی، صالح- دکتر تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

تصحیح و تحشیه برشرح شاه آبادی در دیوان خاقانی: فاضلی روشنده، فیروز- دکتر ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

تصحیح و تحشیه تحفه العراقین خاقانی و تحقیق درباره آن: قریب، یحیی-بدیع الزمان  فروزانفر- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

تصحیح و تحشیه ترجمه منظوم مولانا شوقی از دیوان اشعارمنسوب به حضرت علی(ع): روضاتیان، مریم- دکتر علی اصغر میرباقری فرد- دانشگاه اصفهان- 1381- دکتری

تصحیح و تحشیه دو رساله بخومی(معرفت التقویم): پزشکی، ناهید- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1369- ارشد

تصحیح و تحشیه دیوان ابوتراب بیک فرمتی: مسعودی، عبداله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تصحیح و تحشیه دیوان محمد شمس الدین بیدوازی با مقدمه درباره شاعر و تعلیقات و توضیحات در خور: بابائی، احمد- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

تصحیح و تحشیه روضه العقول: نظری، جلیل- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1375- دکتری

تصحیح و تحشیه زبده الاشعار قاسمی گنابادی، شاعر قرن دهم: خلوصی، محمدتقی-؟- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

تصحیح و تحشیه شرح گلشن راز شبستری: خلیل الهی، شهلا- دکتر رادمنش- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

تصحیح و تحشیه کتاب آثار الرضا: خوشبوئی، زهرا- دکتررستگار- دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

تصحیح و تحقیق اخلاق منصوری: پشت دار، علی محمد- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

تصحیح و تحقیق در البیاض و السواد: پورمختار، ناصر-؟ - دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

تصحیح و تحقیق و تعلیق بر المفهرس فی شرح السائرین از شمس الدین محمد طوسی: مقصور، محمد- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

تصحیح و تحلیل تطبیقی کتاب بدایع الصنایع: قاسمی، حسن- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

تصحیح و تحلیل سفینه قهرمانیه: شعبانی، محمد- دکتر اکبری- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تصحیح و تدوین اشعار وقار دانشگاه شیرازی: کاظمی کوهبنانی، داریوش- دکتر ماهیار نوابی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

تصحیح و تعلیق اعجوبه و محجوبه: سمیع زاده، رضا- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

تصحیح و تعلیق دیوان اشعار ولی دشت بیاضی: شماعیان، مریم- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

تصحیح و تعلیق مثنوی نقش بدیع: ستودیان، مهدی- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

تصحیح و تعلیقات ملستان تالیف ابراهیم بن مهدی، منش تفرشی، معروف به مدایح نگار: اکبرزاده، هادی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

تصحیح و توضیح بیست و پنج قصیده زهدیه سنایی: مرادخانی، صفیه- دکتر نحوی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

تصحیح و توضیح چهار باب از مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه عزالدین محمود کاشانی: کرباسی کاخکی، عفت- دکتر دکتر سلطان حمید سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

تصحیح و توضیح مثنوی مهر و مشتری از محمد عصار تبریزی: محمدی، احد- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

تصحیح و توضیح و تحقیق در منظومه حماسی فرامرزنامه: سرمدی، مجید- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- دکتری

تصحیح و شرح جواهرالاسرار(بخش کلام شعرا): محمدی فشارکی محسن- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه اصفهان- 1379- دکتری

تصحیح و شرح سیرالعباد سنایی غزنوی: رنجبر، مریم السادات- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

تصحیح و شرح قوائم الانوار و طوالع الاسرار: محمودی، خیرالله- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1380- دکتری

تصحیح و شرح مثنوی سبحه الابرار جامی: صیادکوه، اکبر- دکتر ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

تصحیح و شرح مشکلات دیوان شاعر معاصر حسینعلی همراه با زندگینامه کامل وی: رحیمی، علی اکبر- دکتر اکبر صیادکوه-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

تصحیح و شرح مشکلات یوسف و زلیخای جامی: نیکوبخت، ناصر- دکتر محمود عابدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

تصحیح و شرح مکارم الاخلاق رضی الدین نیشابوری: سلیمانی کهنوج، قهرمان- دکترمحمدرضا شفیعی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

تصحیح و شرح و توضیح نسخه خطی(فرهنگ): نصراصفهانی، زهرا- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- ارشد

تصحیح و مقابله دیوان نورالدین محمد اصفهانی متخلص به نوری: اشرفی، شیوا- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1383- ارشد

تصحیح و مقایسه تحلیلی و ادبی و زبانی ترجمه قرآن موجود در موزه حضرت شاهچراغ با ترجمه های قرآن مجید تا قرن ششم: ریاحی زمین ، زهرا- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

تصحیح و نقد دیوان قاسم انوار: عباسی، حبیب الله- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تصحیح و نقد زبانی تفسیر لطائف التفسیر: رادمرد، عبدالله- احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

تصحیح و نقد و بررسی کتاب نفایس الفنون فی عرائس العیون: مست علی، غلامرضا- دکتر احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

تصحیح وسائل الرسائل و دلائل الفضائل: سمیع زاده لیافویی، رضا- ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

تصحیح یک سوم جلد اول ابواب الجنان: بهشتی، طیبه- دکتر محمدمهدی ناصح-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

 تصحیح یکی از متون دستوری با ذکر مقدمه ای کامل درباره تاریخ و تحویل دستور زبان فارسی در عثمانی و ترکیه: اینال، صائمه- دکتر حسن مینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- دکتری

تصحیح یوسف و زلیخای طغانشاهی و یوسف و زلیخا در ادب فارسی: فلاح قهرودی، غلامعلی- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1372- دکتری

تصحیح، بازخوانی، رفع اغتشاش، تعریب، تعلیق و تهیه فهرستهای نسخه منحصر به فرد بیاض تاج الدین احمد وزیر(782 ه. ق): زمانی علویجه، علی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

 تصحیح، بررسی و نقد تذکره عرفات العاشقین و عرصات العارفین(شامل شرح حال و اشعار یکصد تن از شاعران): بزرگ بیگدلی، سعید- عبدالوهاب نورانی وصال- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

تصحیح، تحقیق و توضیح(سراج الصالحین): سراج الدین-؟- دکتر ابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

تصحیح، ترتیب، حواشی و مقدمه بر اصطلاحات صوفیه تالیف سبحان رای: سلطانه، رضیه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

تصحیح، ترتیب، حواشی و مقدمه بر اصطلاحات صوفیه: سلطانه، رضیه- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

تصحیح، نقد و شرح اسکندرنامه نظامی گنجه ای: کهدویی، محمدکاظم- دکتر بهروز ثروتیان- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

تصنیف در زبان فارسی: جوان، کریم- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

تصنیف سرایی در ادب فارسی از دوره مشروطه به بعد: فاضل، سهراب- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1376- ارشد

تصنیف و ترانه پردازی در ایران: کریمی، مریم- دکتر داریوش صبور- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

تصوف سیاسی در ایران: جهانی ساربان، مجتبی- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

تصوف و عرفان در دوره بازگشت: خاتمی، احمد-دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

تصویر آفرینی در اشعار صائب تبریزی و سبک هندی: حسین زادگان- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

تصویر آفرینی در شعر سعدی (قصاید فارسی و عربی): اردالی، هدایت الله- دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

تصویر آفرینی در شعر نو: سلطانی، احمد- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

تصویر پردازی های قرآنی در آثار منظم جامی: مهرآوران، محمود- دکتر رادمنش- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

تصویر پرندگان در شعر سامانی و غزنوی تا عثمان مختاری و سنائی: عمادی، سید محمد- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- 1377- ارشد

تصویر جانوران و پرندگان در دیوان خاقانی: لاهوتی، قادر- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1369- ارشد

تصویر در غزلیات خواجوی کرمانی: بصیری ابرقویی، محمد صادق-دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم-1370،ارشد

تصویر در قصاید بهار(ملک الشعرا- محمد تقی): حسن پورالاشستی، حسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- ؟- ارشد

تصویر رند و رندی در دیوان حافظ: لوبندی، علی اکبر-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تصویر شب در شعر 3 نفر از شاعران سبک خراسانی(منوچهری- فرخی- ناصرخسرو) و 3 نفر از شاعران سبک عراقی(خواجو- سلمان ساوجی): افرحناکی، حمید- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

تصویر صبح وشب در دیوان شاعران از ابتدا تا قرن ششم: ابوالمعصومی، محمد-دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

تصویر منشها در تاریخ بیهقی: امیرپور دریایی، جلیل- دکتر سلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

تصویر نماز در ادب فارسی: خراط طاهردل، تهمینه- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

تصویر و تمثیل در نهج البلاغه: چمن خواه، عبدالرسول- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

تصویرآفرینی در اشعار نادر نادرپور: ذبیحی ولوجایی، کبری- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

تصویرسازی و بازی با شکل کلمات و حروف در دیوان حکیم سنایی و خاقانی شروانی: آمار، فریال- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

تصویرگری در دیوان کلیم کاشانی: راه چمنی، علی- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

تصویرگری در شعر نیما(با تاکید بر نشانه شناسی): محمودی، معصومه- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

تصویرگری در غزلهای بیدل دهلوی: جعفری نسب، جواد- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

 

تصویرگری در قصاید مسعود سعد: فروزان فر، علیرضا- دکتر خیرالله محمودی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

تصویرها، سمبلها و نمادهای جانوران در شعر فارسی(تا پایان قرن هفتم): تسنیمی، علی- دکتر محسن ابوالقاسمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- ارشد

تصویری از شخصیتهای منفی شاهنامه: وهابی پیربستی، ربابه- دکتر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

تصویری از مخزن الاسرار نظامی گنجوی: ماحوزی، مهدی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تضرع، سوز و ابتخال در دفتر اول و دوم مثنوی مولوی و نگاهی به پیشینه آن: رضایی خیرآبادی، حسن- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

تطبیق ادبیات فارسی و ادبیات ترکمن: امانی، عبدالحمید- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

تطبیق پیامبران قرآن تورات با مردان اسطوره‌ای ایران: خانی انبوی، سهراب- دکترافراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

تطبیق دیوان ملک الشعرا و احمد شوقی در مبحث مبارزه با عجل و فساد: رنجبر صحرایی، مهران- دکتر میرقادری- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

تطبیق و مقایسه اندیشه های فلسفی و عرفانی سنایی و مولانا: سنگری، محمدرضا- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

تطبیق و مقایسه نظریات ابن رشیق قیروانی و عبدالقاهر جرجانی مذیل به ترجمه مهمترین بخش های بلاغی(العمده): تاج بخش، اسماعیل- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

تطبیق یوسف زلیخای منسوب به فردوسی و یوسف زلیخای جامی جهات ساختاری و انطباق آنها با قرآن: استیری، عصمت- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

تطور داستان شیخ صنعان در ادب فارسی: یوسفدهی، هومن-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

تطور دستور زبان فارسی از میرزا حبیب تا امروز: نادریان جهرمی، مهدی- دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

تطور سجع در زبان و ادبیات فارسی تا قرن هشتم هجری: حسین آبادی، فرحناز- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تطور علم بدیع و مقایسه نثر گلستان با مقالات حمیدی در کاربرد صنایع بدیعی: گلشنی، نسرین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

تطور کلمه مجاز همراه با بحث مجازهای باب 8 مرزبان نامه: شفقی، سودابه- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

تطور مفاهیم نی در مثنوی: محمودزاده، مسعود- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

تعالیم اخلاقی در دفتر اول و دوم مثنوی: گردان، غلامرضا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

تعالیم اخلاقی در مثنوی دفترهای 3 و 4: مرادی، احمد- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

تعبیرات عرفانی در اشعار خاقانی همراه با بحثی تحلیلی درباره کیفیت مشرب عرفانی خاقانی: داننده، علی- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

تعریف و تحلیل ناهنجاری های دهستان ؟: دوستی، علی- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

تعزیه در شهرستان بیرجند: ایمانی، غلی- دکتر   محمد بهنام فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

تعلیم و تعلم در شاهنامه: رحیمی، مهدی- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

تعهد در شعر و شاعری: گودرزی، مهدی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

تفاسیر شیعه: شفیعی، محمد- دکتر علی اصغر حکمت- دانشگاه تهران- 1333- ارشد

تفسیر و بررسی آثار سیمین دانشور(با تکیه بر فینیزم): فلاح، نسرین- دکتر منصور ثروت- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

تفسیر و بیان رموز نیمه اول دفتر مثنوی: ذبیح نیا عمران، آسیه- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

تفسیر و تأویل آیات قرآن مجید در دفتر پنجم مثنوی معنوی: بهزادنیا، ناهید- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

تفسیر و تأویل آیات قرآن مجید در دفتر ششم مثنوی مولوی: سلیمانپور، زهرا- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

تفسیر و تأویل عرفانی آیات قرآن در دفتر چهارم مثنوی: قوامی، انسیه- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1377-ارشد

تفسیر و تاویل قرآن در مرصاد العباد نجم الدین رازی: شریفیان، حسن- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

تفسیر و تأویل قرآن کریم در دفتر سوم مثنوی: وحدانی، محمد حسین-دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

تفسیر و تاویل قرآن کریم در مثنوی مولوی(دفتر دوم): عبدالهی، حسن- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

تفکر نمادین در ادبیات کودک و نوجوان: عسکری کلاته نو، مرتضی- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

تقابل عقل و عشق در مثنوی مولانا: خاری، معصومه- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

تقابل فرهنگها  درشاهنامه فردوسی: ناصری، علی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

تقابل کهنه و نو در ادبیات داستانی با تکیه بر آثار جمال زاده، هدایت، آل احمد: یاقوتی، علیرضا- دکتر منصور ثروت- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

تقابل نگرش زن در آثار فروغ فرخزاد و پروین اعتصامی: سالاری، مهتاب- دکتر تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

تقدیر در شاهنامه: توکلی، وجیهه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

تقدیر، خواب و پیشگویی در حماسه: شیروانی، ایرج- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

تک نگاری از احوال و اشعار پروین اعتصامی: زمانی، فخری- دکتر تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

تکرار در دیوان عطار: گنجی، خدیجه- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1379- ارشد

تکریم والدین در ادب فارسی: راحمی، حسینعلی- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

تلخ و شیرین سخن سنائی(تحلیل باب هشتم حدیقه الحقیقه): حاجی گیتی زاده، محمدعلی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

تلقی عارفان از مرگ: صمدیانی، غلامرضا- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- -372- ارشد

تلقی قدما از وطن(جلوه های وطن در شعر فارسی از قرن اول تا مشروطه): ضیایی، زهره- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

تلمیح به داستان‌های حماسی و ملی در متون نظم فارسی: قمری، حیدر- دکتر انوری-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

تلمیح در اشعار صائب تبریزی: باژوند، بهاره- دکتر حبیت تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

تلمیح در اشعار صائب(استخراج مضمونهای تازه بر پایه تلمیحات): نیکویی، علیرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

تلمیح در بوستان سعدی: یارژلو، داوود- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

تلمیح و اشاره و تضمین در بوستان سعدی و قصاید او: حسنلی، مجید- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

تلمیحات اسطوره ای در قصاید خاقانی شروانی: حکاکیان کاشانی، عبداله- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تلمیحات اسلامی خاقانی: خوشنویس، اسماعیل-؟-  دانشگاه تبریز- 1358- ارشد

تلمیحات تاریخی و مذهبی از حرف ش تا ی در دیوان خاقانی: کشاورزی، خداداد- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

تلمیحات تاریخی و مذهبی در دیوان خاقانی از حرف الف تا ش: کوثری، حمیدرضا- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

تلمیحات دیوان فارسی ملا محمد فضولی: منافی، حسن- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

تلمیحات مذهبی و اشارات قرآنی و حدیثی در قصاید خاقانی: غفاری، محبت- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1374- ارشد

تلمیحات و ملمعات و جناس و اقسلام آن در دیوان جامی: احمدی لمراسکی، محمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

تمثیل در اشعار صائب تبریزی: کریمی یزدی، فرح-دکتر محمد کاظم کهدویی-دانشگاه یزد–1379-ارشد

تمثیل در حدیقه الحقیقه حکیم سنائی، مقدمه ای در باب مثل و تمثیل و حکمت: زمان احمدی، محمدرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

تمثیل در سبک هندی (از نظیری تا صائب): امامی،  علی عسکر- دکتر سید جعفر حمیدی، آزاد  بوشهر، 1377- ارشد

تمثیل در مثنوی‌های سنایی: دانشور، حکیمه- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

تمثیل و تحلیل آن در شعر معاصر ایران از 1300 تا 1357: شامیان سارو کلایی، اکبر- دکتر دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

تمثیل و تشخیص در شعر صائب تبریزی: فدائی، محسن- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1375- ارشد

تمثیلات مرزبان نامه: تسلیمی، امیرحسین- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

تناقض اندیشی ناصرخسرو: احمدی، شهرام- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

تنوع مضمون و محتوا در آثار سنایی: علیشاهی، محمدرضا- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

توبه و طلب در مثنوی مولوی: قاسمیان، محمد- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

توتم در آثار حماسی ایران از قرن چهارم تا ششم هجری: شبانی، عبدالعزیز- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا-1377-ارشد

توصیف بهشت و تجلیات آن در شعر فارسی تا قرن هشتم: غریبی، زهره- دکتر حسین آقاحسینی- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

توصیف پدیدارهای روانی در مثنوی مولوی: ملکیان، آفاق- دکتر عبدالکریم سروش- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

توصیف دستور زبان اسرار التوحید: عاملی، مهدی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

توصیف دستوری تاریخ بیهقی: افتخاری، محمدمهدی- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

توصیف دستوری سفرنامه ناصرخسرو: عموزاده قادیکلایی، حسین- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

توصیف دستوری قابوس نامه: داوری، محمدیوسف- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

توصیف روز و شب در شاهنامه فردوسی: رضایی، محمدعلی- دکتر شاچینی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

توصیف فرهنگهای عربی به فارسی و فارسی به عربی: العبوری، سامیه- دکتر محسن ابوالقاسمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

توصیف فعل در زمانهای پنداری: سرافرازی، ناصر-دکترخسرو فرشیدورد- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

توصیف کتابهای آموزش زبان فارسی به عرب زبانها: یلوح، رشید- دکتر محمد دانشگر- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

توصیف گویش تالشی: رضابتی کیشه خاله، محرم- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه چمران اهواز- 1370- ارشد

توصیف و تصویر پردازی در آثار داستانی جلال آل احمد: علیخانی، محمد علی- دکتر نژاد سلیم-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

توصیف و تصویر در تاریخ بیهقی: تاج نیا، علیرضا- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

توصیف واژگانی تاریخ بیهقی: دهقان، محمد- دکتر زمردیان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

توصیف، بررسی و تحلیل ساختار زبان شعر مهدی اخوان ثالث: ساغی، غلامعباس- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

توصیفات نهج البلاغه: مسجدی، غلامحسین-دکتر جعفری-دانشگاه آزاد فسا-1374-ارشد

توضیح آیات و احادیث، نکته‌های بلاغی و شرح کلمات....: صمدی نژاد-دکتر جوکار-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

توضیح مشکلات و اصطلاحات و تکمیلات و آیات و اشارات در 30 قصیده: حسن  زاده، مرضیه- دکتر علی اردلان جوان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

توضیح و شرح کتاب روضه خلد مجد خوافی: حسینی، مریم- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

توضیحات و تعلیقات بر کشف المحجوب: وفایی، عبدالخالق- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- ارشد

توکل از دیدگاه مثنوی مولوی: ارشادی فر، رضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

ثبوت در مثنوی: الیاس، مرتضی- دکتر جوکار- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

جادووجادوگران در حماسه‌های ملی قرن چهارم و پنجم: احمدی، علیرضا- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1377-ارشد

جاذبه های رهبری از دیدگاه مولوی: مومن، غضنفرعلی- دکترحسین سادات ناصری- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

جاذبه های هنری در شعر افضل الدین بدیل ابن علی خاقانی: ولدی جهان آباد، عبدالله-؟- دانشگاه چمران اهواز- 1376- ارشد

جام جم داستان جمشید و نفوذ و گسترش آن در دیوان حافظ: شفیع پور مومنی، اسماعیل-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

جامعه شناسی ادبیات منثور قرن پنجم: علیپور، مظاهر- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

جامعه شناسی تشبیه در نهج البلاغه: معصومی، عباس- دکتر مشیدی- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

جامعه شناسی در شعر صائب: روحانی نسب، محمد- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

جامعه شناسی رمان معاصر: توکلی، صفیه- دکتر غلام- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

جامعه شناسی شاهنامه: ضیاء خدادادیان، محبوبه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

جامعه شناسی شعر پروین و بهار: محسنی، مرتضی- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

جامعه شناسی شعر خاقانی مبتنی بر قصاید و تحفته العراقین: رضایی، محمدحسین- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

جامعه شناسی شعر مشروطه: ملامحمدی، علی- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

جامعه عرفانی در شرف نامه و اقبال نامه نظامی: فتحی، مجتبی- دکتر برومند سعید- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

جاندار انگاری در ادب فارسی(شاهنامه فردوسی): نخعی، فاطمه- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

جاودانان در اساطیر خاورمیانه و یونان: آذرمکان، حشمت الله- دکتر واردی- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

جایگاه انسان در شاهنامه: مازار، حمید- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

جایگاه بلاغت در غزلیات سعدی: آقایی میبدی، علی- دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه  یزد- 1376-ارشد

جایگاه پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) در مثنوی معنوی: رهبر جیرنده، کبری- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

جایگاه تمثیل در شاهنامه فردوسی: مددی، مجید- دکتر برات زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

جایگاه زنان در ادبیات مشروطه: صادقی، طاهره- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

جایگاه شریعت در اندیشه سنائی: بیگدلی شاملو، محمد- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

جایگاه ظهیر فاریابی در انتقال سبک از خراسانی به عراقی و شعر قرن ششم: عسکری بدویی، سیف الله- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

جایگاه عقل در حدیقه سنایی: آثاری اردکانی، سعید- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

جایگاه قصه و تمثیل در کلیله و دمنه: عزیزی، محمد- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

جایگاه مذهب در ادبیات داستانی معاصر: خاکساری، صدیقه- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

جایگاه و نقش ادبیات در جامعه: کوزه گران، زهرا- دکتر محمد بهنام فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

جدول معنایی فعلهای فارسی بر مبنای فرهنگ معین: الروسی، امنیه- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

جریانهای اجتماعی در شعر کلاسیک فارسی معاصر: حاجی مزدارانی، مرتضی- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

جستارهایی در هر منوتیک و نمودهای آن: قاسمی پور، قدرت الله- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1380- ارشد

جستاری در ذهن و زبان مهدی اخوان ثالث (دراشعار نیمایی): نصیرزاده،  محمد- دکتر موسوی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

جستاری در شعر و شاعران ایل بزرگ بویراحمد:جبار نژاد،  عباسعلی-  دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد- 1376- ارشد

جستجو در ادبیات کودک: وطن پور، احمدرضا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد-1374- ارشد

جشن ها و سرگرمیها در شاهنامه فردوسی: سنچولی، کریم- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

جشن‌ها و آیین‌های ایران باستان و بقایای آن در بعد از اسلام (در ادبیات فارسی): رمضانی،‌ رضوان- دکتر محمود طاووسی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

جلوه ادبیات سیاسی در آثار منثور فارسی از عصر مشروطیت تا انقلاب اسلامی: ملایجردی، علی اکبر- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1373- ارشد

جلوه آرایه‌های مذهب کلامی و حسن تعلیل در دیوان فرخی و مسعود سعد و ناصر خسرو: غریب رضایزدی، محمد-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1381-ارشد

جلوه آیات و احادیث در دیوان جامی: صحیفی، راضیه- دکتر محسنی نیا- دانشگاه کرمان- 1377- ارشد

جلوه جمال ایزدی در آثار مولوی: پاشازاده، غلامرضا- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

جلوه خلقیات ایرانی در متون ادب فارسی از آغاز تا پایان قرن ششم: کشفی، ابوایوب- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

جلوه کوه و ارزش فرهنگی آن در شعر فارسی تا پایان قرن ششم: رحیمی، سهیلا- دکتر مهدخت پورخالقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

جلوه گاه تلمیح در مخزن الاسرار نظامی(آیات قرآنی، احادیث، اشارات داستانی تاریخی، مذهبی، اساطیر): کوشکی، پروین- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

جلوه های  قرآن در انواع شعر فارسی از رودکی تا عطار: رسمی، سکینه- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

جلوه های آزادگی و ادب اعتراض در دیوان ناصرخسرو: پشتدار، علی محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

جلوه های ایجاد روابط و معانی امر و نهی: دلداده مقدم، عبدالحسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

جلوه های بلاغت در صد غزل از دیوان سعدی: شیدا، شهرزاد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

جلوه های بیان(مجاز، استعاره، کنایه، تشبیه) در مثنوی خسرو و شیرین نظامی گنجوی: کتاب الهی، فرزاد- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

جلوه های پیامبر در خمسه نظامی گنجوی: مجیدی، کریم- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

جلوه های تصویرگری و تجلی طبیعت در شعر سهراب سپهری: نصر، حسن- سیددکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

جلوه های تعلیم و تربیت در مثنوی معنوی مولوی: گودرزی، کیانوش- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

جلوه های تمثیل در قصاید خاقانی شروانی: ولی زاده، فرشاد- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

جلوه های حسد و انگیزه های آن در سه داستان سهراب و اسفندیار و سیاوش: هاشمی، ابوالقاسم- دکتراحمدرنجبر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

جلوه های حضرت یوسف(ع) در ادب فارسی: قدمنان، رزاق- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1375- ارشد

جلوه های خوف و رجاء در آثار عطار و مولانا: موحدی، حمیرا- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

جلوه های زیبایی در قرآن: فضیلت، محمود- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

جلوه های شاعرانه در شاهنامه: لطفی، رضا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

جلوه های شاعرانه کمال و نقص انسان در خمسه نظامی: بهادری، محمدباقر- دکتر سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

جلوه های شب و روز در شعر معاصر(نیما یوشیج، اخوان ثالث، سهراب سپهری، نادر نادرپور، فروغ فرخزاد): قاسمی، زهرا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

جلوه های شعری در مرزبان نامه: کبوتری، جواد- دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1375- ارشد

جلوه های صوری و معنوی معشوق در اشعار غنایی خاقانی، نظامی و سعدی: چرمگی عمرانی، مرتضی- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

جلوه های طبیعت در دیوان منوچهری دامغانی: انارکی، زهرا- دکترخلیل الله یزدانی- دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

جلوه های طبیعت در دیوان منوچهری- فرخی- کسایی مروزی: رحیمی کشکولی، فیض الله- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

جلوه های طنز در مثنوی معنوی: امینی، اسماعیل- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

جلوه های عرفان در بوستان سعدی: آزادی، ایرج-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

جلوه های عرفان در بوستان و مقابله اصطلاحات عرفان شاعرانه با عرفان عالمانه: طالب زاده، رویا- دکتر خسرو فرشیدورد- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

جلوه های عرفان در شعر عصر انقلاب اسلامی با نگاهی ویژه بر شعر عرفانی انقلاب اسلامی با نگاهی ویژه بر شعر عرفانی امام خمینی(ره): فریبرزی، فریبرز- دکتر حسین رزمجو- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

جلوه های عرفانی شاهنامه: داوودی مقدم، فریده- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

جلوه های عرفانی قرآن در ادب فارسی از آغاز تا پایان قرن هفتم: موذنی، علی محمد- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1369- دکتری

جلوه های عرفانی نماز در نهج البلاغه با نمونه هایی از قرآن کریم و متون ادب: معزی، احمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

جلوه های غم و اندوه در آثار نظامی(مخزن الاسرار و خسرو و شیرین): زمانی کارمزدی، فاطمه- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

جلوه های فرهنگ عامه در دیوان خاقانی: گلی زاده، پروین- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1370- ارشد

جلوه های قرآن و حدیث در آینه شعر حکیم شروان(خاقانی): مالمیر، محمدابراهیم- دکترضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

جلوه های کلام باری و پرتو سخنان معصومین در شعر سنایی: عابدیان، علیرضا- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

جلوه های کلامی در آثار مولوی: مشیدی، جلیل- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

جلوه های گوناگون جاودانگی در آثار ادبی: کاظم نظری قره چماق، محمد- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

جلوه های نمایش در آثار سعدی: رهنما، مهدی- دکتر واثق عباسی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

جلوه های نیایش و ستایش در شعر نظامی گنجوی: عباسیان، حسین- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

جلوه های وطن در شعر مشروطیت: رنجبر، ناصر- دکتر دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

جلوه‌های ادب تعلیمی بر اساس قرآن، احادیث و روایات اسلامی در مثنوی:  میزانی، فرزانه- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

جلوه‌های پیر در  مثنوی معنوی: ملکی،‌ فرزانه- دکتر جواد برومند-دانشگاه آزاد جیرفت- 1377- ارشد

جلوه‌های جانوران در شعر فارسی (از رودکی تا صائب): افتخاری، علی اصغر-دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

جلوه‌های ستایش در کلیات سعدی و مثنوی مولوی: منصوری، سیما-دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ارشد

جلوه‌های شهودی حضرت آدم (ع) (از اسطوره تا ادبیات): حسن زاده، غلامرضا- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

جلوه‌های عشق در شاهنامه فردوسی: قاسمی، محمدجواد-دکتر نحوی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

جلوه‌های فرهنگی ایرانی و بومی در اشعار نیما: عبدلی نژاد، شهریار- دکتر طالبیان- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

جمال انسانی(چهره معشوق) در ادب فارسی و جلوه های آن در غزل سعدی: عادلخانی، حسن- دکترمصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

جمال حضرت علی(ع) در کلام شعرای معاصر(از اقبال تا حال): فروغی مقدم، بهجت- دکتر جلیل اکرمی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

جمال و جمال پرستی در شعر حافظ: آغا اشراقی، نیره- دکتراحمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

الجموع فی اللغه العربیه: عباچی، اباذر- دکتر حسین منوچهر- دانشگاه تهران- 1359- ارشد

جنبه های ادبی در تفسیر کشف الاسرار و عده الابرار رشیدالدین ابوالفضل میبدی(نوبت سوم): الله رجایی، سعید- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

جنبه های داستانی و بلاغی کلیله و دمنه و مرزبان نامه: احمدی زنجیرکی، خدیجه- دکترظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

جنبه های غنایی در شاهنامه: محمدی، محمود- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

جنبه های نمایشنامه ای(دراماتیک) داستانهای شاهنامه: اسدی، فهیمه- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

جهان بینی حکیم ابوالقاسم فردوسی و هومر: ابراهیمی، مریم-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد- 1375-ارشد

جهان بینی خاقانی: ضیاء خدادادیان، پروین- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

جهان بینی مجذوبان معنا در آثار عطار نیشابوری: سعادتی، عباس- دکتر رضا  اشرف زاده- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

جهان بینی ملک الشعرای بهار: کمالی، شهین- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

جهان ستیزی در دیوان ناصر خسرو: رییسی، عبدالحسین- دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

جهان مطلوب سعدی در بوستان و مقایسه اندیشه های او با: کمالی اصل، شیوا-دکترکامل احمدنژاد- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

جهت گیری اندیشه بیهقی: حقیقیان، مهدی- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

جهل ستیزی و خردگرایی در دیوان ناصرخسرو: دورمحمدی، زهره- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

جوانان و جوانمرگان در شاهنامه: کمالی، محمود- دکتر نحوی- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

جواهر قرآن بر لالی ادب پارسی در اشعار شعرای مشهور قرن ششم: زیبایی نژاد، مریم- شاهرخ محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

جوشش و کوشش در شعر و در شعر حافظ: موسوی گرمارودی، علی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

جوهر شعری در مثنوی معنوی: نعمتی شمس آباد، حسین- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

چشم اندازهای هنر: رحیمیان، هرمز-  دکتر محمود شکیب- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

چکامه سرایی در ایران: ذاکرالحسینی، محسن- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

چکیده مقالات ادبی مجله سخن: نوروزیه، لیلا- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

چهار عنصر در شعر فارسی تا حمله مغول: کهدویی، محمدکاظم- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

چهره ابراهیم(ع) در ادبیات فارسی: علیپور، ابراهیم- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

چهره اسطوره شناختی و نماد شناختی زن در شاهنامه با نگرش به آبشخورهای کهن: رضا پور، منوچهر- دکترمعین- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

چهره اوضاع اجتماعی عصر غزنوی در آیینه تاریخ بیهقی: وزیرنیا، سیما- دکترجعفرشعاریان مقاری- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

چهره بیژن در شاهنامه: برزگر ماچیانی، مهران-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

چهره زن در اساطیر ایران: قلیان، طاهره- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

چهره زن در شعر معاصر ایران(از مشروطیت تا انقلاب اسلامی): موسوی سراجاری، زهرا- دکترحکیمه دبیران- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

چهره شیطانی در قرآن کریم: اسکندری، هوشنگ- دکترغلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

چهره مسیح و مریم در قرآن کریم: اسکندری، طیبه- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

چهره و نقش زن بیژن و منیژه- داستان سیاوش و خسرو و شیرین شاهنامه خسرو و شیرین و شاهنامه لیلی و مجنون نظامی و ویس و رامین فخر الدین اسعد گرگانی: روحانی، حسین- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

چهره‌های مظلوم در شاهنامه فردوسی: قربانی، غلامعلی- دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1378-ارشد

حافظ و خاقانی:اعلاییان، ملیحه- دکتر محمد غلامرضایی-دانشگاه یزد-1379-ارشد

 حافظ و خودشکوفایی: صفرپور، فریبا-دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1373- ارشد

حج در آئینه شعر فارسی از قرن سوم تا قرن دهم: شجاعی، محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

حج در ادب فارسی: یزدانی، خلیل- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- دکتری

حجاب نفس(تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز) یعنی چه؟: نجفی، عیسی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

حجابهای ظلمانی و نورانی سلوک در مثنوی معنوی: فرجام، فروغ- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

حجابهای نفس در مثنویهای عطار نیشابوری: تقی پور، حمیدرضا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

حدیث ابلیس (شیطان در ادبیات عرفانی): مظفری، سلماز-دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ارشد

حدیث بی کم و بیش: محمدی باغملایی، محمد کاظم، دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

حدیث و قرآن در کیمیای سعادت: سوسنی، احمد- دکتر فرزانه مظفریان-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

حرص و طمع در مثنوی معنوی: صفری، مهدی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

حریری و حمیدی و مقایسه مقامات ایشان: الرحوتی، فریده- دکتر امیرمحمود انوار- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

حسرت روزگاران گذشته و تحلیل ریشه های آن در شعر فارسی تا قرن نهم(فردوسی، سنایی، خیام، مولوی و حافظ): نظری، نجمه- دکترمعین- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

حسین بن علی در آئینه شعر: حجازی، علی رضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

حسین بن منصور حلاج و تاثیرش در ادبیات فارسی تا پایان قرن هفتم: محمدی جعفریان، محمدحسین- نفیسی- دانشگاه تهران- 1340- دکتری

حصر و قصر در ادب فارسی: عبدی میاردان، مهری- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

حضرت موسی(ع) در آثار مولانا جلال الدین محمد رومی: مهدوی، بتول- دکتر رادمنش- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

حکایت ماندگار، پژوهشی در حکایات جوامع الحکایات عوفی: وارث، بهمن- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

حکایت نویسی و حکایات عرفانی منثور در ادب فارسی: اکرمی، محمدرضا- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

حکایت و شکایت پیری، نگرش ادبی و روان شناختی بر حدیث کهن سالی: ضیایی علیشاه، محمدعلی- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1377- ارشد

حکایتهای حدیقه الحقیقه و منطق الطیر: شریعتی کوهبنانی، مطهره- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

حکمت اهل بیت(ع) در مثنوی شریف: فولادی، علیرضا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

حکمت پیشینیان، ترجمه رساله الادب الصغیر ابن مقفع: علیزاده غنی آبادی، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

حکمت در داستانهای اساطیری و حماسی شاهنامه: بهمنی، غلامرضا- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1372- ارشد

حکمت در شعر فارسی از قرن سوم تا اواخر قرن هفتم: یزدانی، خلیل الله- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1365- ارشد

حکمت عامیانه در کلام مولانا: بیهقی، حسینعلی-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1369- ارشد

حکمت عامیانه دیوان صائب تبریزی: زندی، حاتم- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

حکمت علمی در حدیقه سنایی بر پایه حکمت عملی خواجه نصیرالدین توسی در اخلاق ناصری: ستاره بادی، ستاره- دکتر حیدری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

حکمت عملی در بوستان: موذن، محمد- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

حکمت عملی در شعر صائب(هزار غزل): نورانی، الیاس- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

حکمت عملی در کلیله و دمنه: فلاح، امرالله- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

حکمت عملی و اخلاقی د رمثنوی مولانا: احمدی ثانی، پیمان- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

حکمت عامه در خمسه نظامی: زهرازاده، محمدعلی- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

حکمت و اندیشه فردوسی در شاهنامه: ملاتبار فیروزجائی، عبدالعلی- دکتر داریوش صبور- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

حماسه در ادبیات معاصر فارسی: غفاریان صرافیان، منصور- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

حمله النقل و الترجمه من الپهلویه الی العربیه: فهمی، عبدالسلام عبدالعزیز- دکتر محمد مقدم- دانشگاه تهران- 1343- دکتری

حوادث و رویدادهای طبیعی در ادبیات منظوم از رودکی تا بهار: کسائی، کامران-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

خاقانی در عرصه غزل: مانعی کیوانلو، ابراهیم- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

خاقانی و حافظ(بررسی سبک شناختی اقتفاهای حافظ از خاقانی): گلی، احمد- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

خانقاه و زندگی در آن بر اساس عوارف المعارف و اوراد الاحباب: پاک سرشت، خدیجه- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

خداپرستی و نعمت پیامبر(ص) و علی(ع) در شاهنامه: کریمی مخصوص، مصطفی-دکتر احمدرنجبر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

خرد سیاسی در آثار سعدی: ذهتاب، مجید- دکتر نوریان- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

خرد ورزی و خرد ستیزی در ادبیات فارسی(تا حمله مغول): حاجیان نژاد، علیرضا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

خردگرایی در دیوان ناصر خسرو قبادیانی: رهنمای خرمی، ذوالفقار- دکتر لسان- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

خزان و ناامیدی در شعر معاصر: عشقی، محمدرضا- دکتر غلامحسین شریفی جانشین دکتر نصر اصفهانی- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

خسرو از دیدگاه ناصر خسرو قبادیانی: مشهدی تفرشی، مهسان-دکتراحمد رنجبرحسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

خسرو و شیرین از دیدگاه داستانسرایی: اسکندری، محمدباقر-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

خضر در مثنویهای عرفانی(حدیقه سنایی، مثنویهای عطار و مثنوی مولوی): جمالی، هاجر- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

خضر و اسطوره آب حیات در اشعار فارسی(سنائی تا حافظ): بقارپویا، ابراهیم- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

خواب در شاهنامه: کولائیان، معصومه-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

خواب وبیداری در مثنوی مولوی: قلیپور خلیلی، حسن- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

داد و دادگستری در شاهنامه فردوسی: مهدوی، هاجر- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

دارو و درمان در شعر فارسی از آغاز تا پایان قرن 6: مسرور، قزبس- ؟-دانشگاه چمران اهواز- 1377- ارشد

داستان اسکندر در شاهنامه فردوسی و اسکندرنامه نظامی: کریم زاده نقشینه، رقیه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

داستان انبیاء در کشف الاسرار: خامسی ماهانه، فخرالسادات- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

داستان انبیاء در منطق الطیر عطار: هوشیار، لیلا- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

داستان برزو(تصحیح انتقادی برزونامه): محمدی جعفر آبادی، علی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

داستان پیامبران بر آثار منظوم عطار: شریفی نجف آبادی، زهرا- دکتر مرتضی هاشمی- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

داستان پیامبران در خمسه نظامی: طالشی، فتح الله- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

داستان پیامبران در منطق الطیر شیخ عطار: دکتر امامی یگانه، ستوده- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

داستان سرایی تا پایان قرن ششم: تاوان، علی حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

داستان سرایی و ادبیات عامه در هفت پیکر نظامی: مویدناصری، اسماعیل- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

داستان فرشتگان و بازتاب آن در متون نظم ادب فارسی تا سده هشتم هجری: مهدیان ریزی، طاهره- دکتر حسین آقاحسینی- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

داستان های پیامبران در مثنوی های عطار: گله داری نجف آبادی، مرجان- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

داستان و داستان پردازی در مثنوی معنوی: بیگ محمدی، علیرضا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

داستان‌ها و لالایی‌ها در فرهنگ جیرفت: افشار منش، محمد- دکتر رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

داستان‌های پیامبران الهی در دیوان خواجو: دریجانی، داوود- دکتر غلام رضایی کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

داستانهای دیوانگان در چهار مثنوی(مصیبت نامه، الهی نامه، اسرارنامه و منطق الطیر عطار): قربانی، حبیب الله- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

داستانهای قرآنی در دفتر دوم مثنوی: فرهمند، روئین تن- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

دانشوران و بزرگان فیروزآباد: امیرسالاری، جواد-دکتر افراسیایی-دانشگاه آزاد فسا-1377-ارشد

دبیری و آیین آن در شاهنامه فردوسی: برزگز، سبحان- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

در عطر نمناک قرنها واژه(شعر تجسمی): باقرزاده، پروین- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

درآمدی بر تحلیل داستانهای مثنوی: یغما، ابوالفضل- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

درآمدی بر جامعه شناسی ادبیات دوره مشروطه: ولی پور، شهناز- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

درآمدی بر زبان و زیبایی شناسی: رادشهیدی، محمدتقی- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1372- ارشد

درآمدی بر موصول در دستور زبان و ادبیات فارسی: مسجدی، حسین- دکتر طباطبایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

درآمدی بر واژگان و فرهنگ عامیانه شهرستان بم: عباسی، علیرضا- دکتر صلفی- دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

درباره سره نویسی: عبودی، محمدباقر- حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

درباره منوچهری دامغانی(نقد و بررسی و ترجمه): آذر، اسماعیل- دکتر خسرو فرشیدورد- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

درباره نقد آثار ادبی: فلکی، غلامحسین- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

درون مایه‌های شعر معاصر: سالمی، ابراهیم-دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

درونمایه های همسان در سه اثر مولوی(فیه ما فیه-مثنوی ودیوان کبیر) و شیوه بیانی آنها: غربی، اسحاق- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

دریافت ها و تعابیر صوفیه در باب فنا: نجفی، عیسی- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

دستاوردهایی از ادبیات شرق گیلان: پرچمی، حجت الله- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

دستور زبان تاتی تاکستانی: طاهری، عباس- دکتر دبیرمقدم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

دستور زبان فارسی: جعفری، عبداله- دکتر وزین پور- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

دعا و مناجات در شاهنامه فردوسی: خوشه چین، حجت- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

دعا و نیایش در دیوان شمس: حقانی، فرزاد- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

دغدغه گفتن(نقد و بررسی آثار نمایشی): ریاحی، محمد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

دگرگونیها و تصرفات مولوی در بعضی حکایات مثنوی و نتایج این حکایات: صالحی، مهدی- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

دلبران سفری در ادب فارسی: ریحانی، محمد- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

دنیا در نظر سنایی و ناصرخسرو: گنجی فرد، محمدعلی- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

دنیا و تبیین آن در مثنوی: ورسه، موسی- دکتر صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

دنیای سنایی در دیوان: صادقیان، سندس- دکتر دکتر محمدحسین محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

دنیای ناصرخسرو در دیوان اشعار: محمدی جزی، حسین- دکتر محمدرضا خالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1379- ارشد

دهر در آثار ناصرخسرو: تقیان پیردوستی، عبدعلی- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

دورورزی و پیشینه و آیین سوگند در ایران و جهان: رسولی،سید جواد- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1372- ارشد

دیدگاه بزرگان درباره شخصیت خیام: رضایی، میترا- دکتر علینقی منزوی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

دیدگاه شاعران ایرانی از سال 1285 تا 1324 درباره دکترحاکمیت و رهبری: حسن زاده، رسول- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

دیدگاه شاعران قرن ششم درباره شعر وشاعری (انوری، سنایی، نظامی): مردانی، محسن- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم-1382- ارشد

دیدگاه های نقد ادبی در عصر صفویه: فتوحی رودمعجنی، محمود-  دکتر زرین کوب- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

دیدگاه‌های اجتماعی سعدی: پورفسائی، جعفر-دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

دیدگاههای اجتماعی مولوی در مثنوی: خجسته، زهرا- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

دیدگاههای اخلاقی سنایی در حدیقه الحقیقه: عزیزی، سعید- دکتر جوکار- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

دیدگاههای سیاسی و اجتماعی شعر فارسی سبک خراسانی: منفرد، محمد- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

دیدگاههای مولوی درباره شعر و عناصر آن: نصراللهی، یدالله- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

دیدگاههای نقد اجتماعی در آثار عبید زاکانی: شادروی  منش، محمد- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1372- ارشد

دیدگاههای نقد اربی در متون کلاسیک فارسی(از آغاز تا قرن نهم): درگاهی، محمود-  دکتر زرین کوب- دانشگاه تهران- 1372- دکتری

دیو نفس در ادبیات عرفانی فارسی تا قرن هفتم هجری: یزدان پناه، ابراهیم- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

دیووپری در شاهنامه فردوسی: طالشی، داوود- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ارشد

دیوان مولانا لسانی دانشگاه شیرازی(تصحیح و مقابله و تحشیه): تسلیمی، علی- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

دیوان نجیب الدین جرباذقانی: مدبری، محمود- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

ذهن و زبان مولانا و ساختار مثنوی: آتش سودا، محمد علی- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

رابطه طبیعی(موسیقایی) لفظ و معنا در کلام خدا(قرآن): بختیاری، احمد- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1378- ارشد

رابطه مراد و مرید در مثنوی شریف: مقصودلو استرآبادی، عباسعلی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

رابطه نهاد و فعل در نثر دانشگاهی: امینی، مهدی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

راز تازیانه بهرام(حماسه در قلمرو نام و نهاد): شجاعی، امین- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

راز جنگهای شاهنامه: کمالی، محمدرضا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

رالف والدوامرسون و ادبیات فارسی: شهباز، پگاه- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

رجال و مشاهیر تربت حیدریه: عباس زاده، علیرضا- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

رجال و مشاهیر قوچان: حیدری، علی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

رجز و رجز  خوانی در متون حماسی: شاه حسینی، فهیمه- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

رجزخوانی در شاهنامه: مرادی، محمد- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

ردپای دیو آز در شاهنامه: قیمان، علی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

ردیف در شعر فارسی:محسنی،احمد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

رزم رستم و اشکبوس معنی واژه ها معنی و توضیح ابیات و موارد آرایه های ادبی: خاتمی، عزیزاله-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

رزم و بزم در شاهنامه فردوسی: ابوخلف، عارف- دکتر متینی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1357- ارشد

رسالت تفکر و آزادی سرایی در ادبیات معاصر: تفقدی، فاطمه- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

رساله آداب الفلاحه: پاکرو، فاطمه- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

رساله چهار فصل در بیان حال شاه نعمه الله ولی: جماراتی، علی- سعید نفیسی- دانشگاه تهران- 1329- دکتری

رستاخیز کلمات در اشعار احمد شاملو: ایرانپور، راحله- دکتر یدالله جلالی پندری-دانشگاه یزد-1383-ارشد

رفتارهای مردم دارانه زنان در شاهنامه فردوسی: کورونی،‌ فاطمه- دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

رگه های سبک هندی در غزلیات امیری فیروزکوهی: فرخ نژاد، رحمت الله- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

رمان و وصف آن در شاهنامه فردوسی: هدایتی فرد، نرگس- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه اصفهان- 1378- ارشد

رمانتیسم در شعر معاصر ایران: دارا، مژگان- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

رمانتیسم و بازتاب آن در ادب منظوم ایران: رفعت، حامد-دکتر علی رضا مظفری-دانشگاه ارومیه-1382-ارشد

رمز و راز پرندگان در آثار عطار: رضازاده، لیلی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

رمز و رمزگرایی در سبک هندی(بررسی آثار برخی شاعران مشهور این سبک): کاظمی، غلامرضا- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

رمز و رموزگرایی در ادبیات معاصر(با تکیه بر آثار نیما یوشیج، شاملو، اخوان ثالث، سپهری، فرخزاد: توکلی، عاطفه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

رمز و رموزگرایی در اشعار مهدی اخوان ثالث: احمدپور، علی- دکتر محسن مویدی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1372- ارشد

رموز عارفانه در شعر فارسی: مجتبی، مهدی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

رند و رندی در ادبیات فارسی: اکبرزاده، میترا- دکتر حبیب تبرا -دانشگاه آزاد بوشهر- 1381- ارشد

رنگ در ادبیات فارسی(از ابتدا تا قرن ششم): اعظمیان، جمیله- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

رنگ در ادبیات فارسی: بیدختی، کبری- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

رنگ در شعر معاصر فارسی: صدیقی، مصطفی- دکتر کاووس حسنلی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

رنگ و زمینه های نمادین آن در ادب فارسی(تا قرن ششم هجری): جودی نعمتی، اکرم- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

رهیافت مولانا به سلسله مراتب انسان کامل و سیمای رسول در داستانهای مثنوی: انصاری، شهره- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

روابط ادبی سلمان ساوجی و حافظ دانشگاه شیرازی: نقابی، عفت- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

روابط متنبی و سعدی: محفوظ، حسین علی- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1344- دکتری

روایت تحلیلی وفرازوفرود چند داستان عاشقانه ادبی: منصوری، ایوب- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

روح در مثنوی معنوی: زارع، فرحناز- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

روستا و روستایی در ادب معاصر: موثق، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

روش نوشتن خط فارسی: غلامحسین زاده، غلامحسین- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1367- ارشد

رومانتیسم در شعر دوره مشروطه: حیدریان، حجت- دکتر احمدنژاد- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

روند معیار سازی زبان فارسی: قلی سارلی، ناصر- دکتر محسن ابوالقاسمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- دکتری

رویا و تعبیر آن در متون عرفانی و تفسیری تا اواخر قرن 6: کمیلی، مختار- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

رویت درکلام و عرفان: وجدانی، فریده- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1373- ارشد

روی به محراب: گاراژیان، محمدطاهر- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

 ریا ستیزی در قرآن و دیوان حافظ: مقیمی، حسین- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

ریاض الملوک فی ریاضیات السلوک: دهناد، محمد- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

ریخت شناسی داستانهای کوتاه صادق هدایت: فرهادی، علی- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

ریخت شناسی قصه‌های مثنوی: درویشی نیازمندی،  مرتضی- دکتر جواد برومند- دانشگاه آزاد جیرفت- 1377- ارشد

ریخت شناسی قصه های سمک عیار: چهارپاشلو، عباس- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

ریشه اعتراض در غزل از سده ششم تا نهم هجری: مقصودی، جمشید- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

ریشه ها و اندیشه های عرفانی فلسفی در اشعار حافظ: مایلی، کیانوش-دکتر علی  شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

ریشه های قوم کرد و جلوه های طبیعت در شعر شاعران پارسی گوی سنت گرایی معاصر کرد: خوشنام، مهدی- دکتر فرزانه مظفریان-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

زاویه دید و روایت داستانی(زاویه دید در داستان کوتاه): ریوندی، رضا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

زبان ابوالفضل بیهقی و نوآوری های دستوری و زبانی او در تاریخ مسعودی(بیهقی): رحمانی زاده، عیسی- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

زبان ترکیبات در دیوان حافظ: کیانی، حبیب- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

زبان تصوف در آثار عطار: صارمی، سهیلا-  دکتر زرین کوب- دانشگاه تهران- 1370- دکتری

زبان تصوف در حدیقه سنایی: خجسته عباسی، فریده- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

زبان تصوف در دیوان شمس: ابوالقاسمی، مریم- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

زبان تمثیلی در شعر نیما و اخوان: باغبان، علیرضا- دکتر محمد غلامرضایی-دانشگاه  یزد- 1376-ارشد

زبان حماسی و ارتباط آن با تصویرگری در شعر مهدی اخوان ثالث: عرفانی واحد، فاطمه- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

زبان شعر و مقایسه آن با نثر در دوره ملک الشعرای بهار و معاصرانش: شفیع، مرتضی- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

زبان شمی در مقالات: مرتضایی، جواد- دکترکریمی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

زبان شناسی و بررسی گویش تالشی: حاجت پور حمید-دکترعلی اشرف صادقی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

زبان طنز در آثار سعدی: رضایی، علیرضا-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1383-ارشد

زبان گلها در هفت پیکر نظامی: نویدی آذر، رضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

زبان مجاز و کنایه در منظومه خسرو و شیرین: خیرخواه بزرگی، سعید- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

زبان نمادها در شعر احمد شاملو (1378-1357): خرقانی، رضا- دکتر عبداللهیان- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

زبان و فرم در ادب معاصر: علی اکبری، نسرین- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

زمان در شعر (مقایسه زمان در شعر سعدی و حافظ): بهرامیان، محمدحسین- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

زمان سحقور در تذکره ها: غلامرضابیگی، مریم-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

زمینه سازان نمایشنامه نویسی درایران تا دوره مشروطیت: حقیقی، شهین- دکتر  تشکری- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

زمینه های توصیفی طبیعت در شعر خاقانی: ادیب، غلامحسین- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

زمینه های نقد در آثار سنایی غزنوی: نوروزی، زهرا- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

زمین‌های ادبیات اقلیمی در آثار نویسندگان جنوب: محمودی، عنایت الله- دکتر عبداللهیان- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

زمینه‌های مشترک شاهنامه و کلیدر: صادقی مزیدی، علی -دکتر نحوی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

زمینه‌های نقد اجتماعی در آثار سنایی: نامدار، کاظم- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1378- ارشد

زن از دیدگاه مولوی در مثنوی: علی نژاد، حسن- دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

زن در ادبیات صوفیانه و عارفانه: آمار، فریال- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

زن در اساطیر ایران و بین النهرین: شهریاری، کیهان- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

زن در اساطیر ایران و یونان: یوسفی، هادی- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

زن و ایل قشقایی: گرگین، سیمین- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

زن و حقوق زن در آثار پروین اعتصامی، فروغ فرخزاد، سیمین: کمانی، نسترن- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

زندگی آثار شخصیت و افکار صادق هدایت: نجاتی فرد، طاهره- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

زندگی متناقض نمای حافظ: جعفری، علی- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

زندگی نامه، نقد و تحلیل افکار عقاید شیخ ابو اسحاق کازرونی و فرقه مرشدیه: جهانگرد، زهره- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

زندگی و آثار دکتر احمدعلی بخارایی: کریمی، پرستو- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

زندگی و احوال علی اطهری کرمانی: رئیسی، احمد- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

زندگی و احوال و آثار خواجوی کرمانی بانضمام تصحیح رسائل مثنوی خواجوی کرمانی: غلامرضایی کهن، فاطمه-  دکتر زرین کوب- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

زندگی و اشعار عمادالدین نسیمی: جلالی پندری، یدالله- دکتر محمدرضا شفیعی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

زندگی و اندیشه میرزاده عشقی و نقد و بررسی آثار منظوم و منثور او: گلباف، کاظم- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

زندگی و بررسی آثار دکتر احمد ناظر زاده کرمانی و استاد دکتر محمد حسین میمندی نژاد: جعفری، مریم- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

زندگی و شعر سید اشرف الدین گیلانی (نسیم شمال):قدیریان، احمدرضا-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1378-ارشد

زندگی و مرگ از دیدگاه حافظ: اصغری، جبرئیل- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

زندگی و مرگ در اساطیر: رضایی، مهدی- دکتر نحوی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

زندگی، آثار و افکار دکتر محمد ابراهیم باستانی: علیزاده ماهانی، بطول- دکتر نژاد سلیم-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

زندگی، احوال و افکار و تحلیل اشعار سیف فرغانی: صادقی، غلامعلی- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

زندگینامه تحلیلی سردار شهید سیداحمد رحیمی: احمدی، حمیدرضا- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

زندگینامه سخنوران جان باخته از دقیقی توسی تا فرخی یزدی: خیراندیش، مهدی- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

زهد گرایی و ریا ستیزی در اشعار سنایی: عزیزلی، نصرالله- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

زیبا شناسی اشعار اسدی طوسی: اکبری، زهرا- دکتر محمداسماعیل حنفی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

زیبا شناسی شعر امید در سه مجموعه زمستان آخر شاهنامه و از این اوستا با تاکید بر فن بیان و بدیع: فلاح  سرکاریزی، محمد- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

زیبا شناسی شعر حافظ: مرتضوی، جمال الدین- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- دکتری

زیبا شناسی شعر فرخی سیستانی: فرزین، مجید- دکتر محمداسماعیل حنفی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

زیبا شناسی شعر نزاری: خزاعی، علی- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

زیبایی شناسی در شعر فخرالدین عراقی: خلیلی، فاطمه- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد-1382- ارشد

زیبایی شناسی در شعر معاصر: رادفر، عبدالرضا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

زیبایی شناسی در غزلیات سعدی: سلطانی کوهبنانی، حسن- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

زیبایی شناسی در مرزبان نامه: ظریفی، طهماسب-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

زیبایی شناسی شعر خواجوی کرمانی(نخلبند شعرا): حجت، محمد- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

زیبایی شناسی شعر فریدون مشیری: حسینی، زینت السادات- دکتر عطرفی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

زیبایی شناسی غزلیات خواجوی کرمانی: محبوبی، منیژه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

سابقه ادبی فرهنگی و سیر آموزش نوین در بیرجند: وفایی فرد، مریم- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

سابقه حضور زبان فارسی در بوسنی و هرزگووین: موسیچ، الویر- دکترمحمد دانشگر- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

سابقه داستان لیلی و مجنون و مقایسه لیلی و مجنون نظامی با مجنون و لیلی جامی: ستودیان، مهدی- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- دکتری

ساحتهای عرفانی اسلام: ترجمه دو فصل ازکتاب Mystical DLMENSIONS oF ISLAM: گلچین، میترا- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

ساختار اوصاف اشخاص در بخش پهلوانی شاهنامه فردوسی: شفیع نسب، شعبان- دکتر طالبیان- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

ساختار تاویل مبتنی بر نظریه و قواعد گشتار د ربوستان سعدی: حاجی علیلو، حسین- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

ساختار تاویل متنی بر نظریه و قواعد گشتار: گلستانی، محمد- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

ساختار داستانی حکایت های عرفانی(کشف المحجوب، اسرار توحید، تذکره الاولیاء): رضوانیان، قدسیه- دکتر کریمی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

ساختار رمزی سیر العباد حکیم سنایی غزنوی ارائه متن انتقادی و درآمدی بر شرح آن: اسموژنسکی، مارک- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

ساختار و داستانهای تمثیلی عرفانی الهی نامه عطار: اسدی، محمود- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1379- ارشد

ساختار و رویکردی ساختار گرایانه به جامه های حافظ: شاهسنی، علی محمد- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1380- دکتری

ساختمان دستوری و تحلیل معانی لغات و اصطلاحات علمی و فنی معاصر: زارعی(دانشور)، علی- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

ساختمان فعل و جمله در تاریخ بیهقی: محمودزاده، یونس- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

ساختمان فعل و جمله در هفت او رنگ جامی: رحیمی، لیلا- دکتر منیره پویای ایرانی- دانشگاه تبریز- 1382- ارشد

ساختمان کلمه مرکب(صفت و قید و اسم) در خمسه نظامی: حاج سید تقیا، ابوالقاسم- دکترفرشیدورد- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

ساز و نوا در ادب پارسی از آغاز تا پایان قرن ششم: ساجدی راد، محسن- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا-1376-ارشد

سازش و ستیز مولانا با عقل در مثنوی: عسگری، علی- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

ساقی نامه در شعر پارسی و تحلیل محتوایی ساقی نامه های سبک عراقی: رضایی، احترام- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

سایه های سرگردان بررسی شخصیتهای داستانی صادق هدایت: اسماعیل زاده سالستانی، مجید- دکتر منصور ثروت- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

سبک  شناسی اشعار نادرپور: اشکی، مصیب- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

سبک آذربایجانی در شعر فارسی(بررسی خصوصیات سبکی اشعار شعرای سبک آذربایجانی در قرن ششم): دکتر محمدفاضلی، فیروز- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

سبک آذربایجانی در شعر فارسی: بامدادی، بهروز- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

سبک شاعران دوره صفوی(سبک شناسی): پورچشمه وزان، محمدمهدی- عبدالوهاب نورانی وصال- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- دکتری

سبک شعر در عصر قاجاریه: تجربه کار، نصرت- دکتر صورتگر- دانشگاه تهران- 1346- دکتری

سبک شعر فارسی از ابتدای ظهور تا پایان قرن پنجم هجری و مقایسه اجمالی آن با سبک دیوانهای بعد: محجوب، محمدجعفر- دکترخطیبی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

سبک شناسی اشعار مهدی اخوان ثالث: بیات، حسینعلی- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

سبک شناسی در شعر سهراب سپهری: گل افشان، غلامرضا- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1380- ارشد

سبک شناسی زبان شناختی اشعار نو اخوان: خلج، رضا- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

سبک شناسی شعر بهار: ابراهیمی، پرویز-دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

سبک شناسی شعر کمال الدین اسماعیل اصفهانی به عنوان حلقه پیوند سبک خراسانی و عراقی: روحانی نیا، محسن- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

سبک شناسی شعر معاصر از نیما تا انقلاب اسلامی ایران: موسوی، کاظم- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1380- دکتری

سبک شناسی قصاید خاقانی: فقیه پرشکوهی، آسیه- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1376- ارشد

سبک شناسی نثر تاریخی دوره تیموری: رضایی، محمد- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

سبک شناسی نثر داستانهای کوتاه معاصر: آتش سودا، محمدعلی- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1380- دکتری

سبک و خصوصیات دستوری و لغوی تفسیر ابوالفتوح رازی به ضمیمه فهارس- اعلام و رجال: حقوقی، عسگر- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1334- دکتری

ستم ستیزی در شعر معاصر ایران: کمالی،‌ عبدالرسول- دکتر سید احمد کازرونی-آزاد بوشهر- 1381- ارشد

ستیزه جویی شعرای مشروطه با استبداد: معصومی، فرشته- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

سجع در نهج البلاغه و معادلهای آن در فارسی: کلاته ملایی، رضا- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

سجع و تطور آن با بررسی سجع های باب هشتم مرزبان نامه: ارشادی مقدم، کاظم- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

سجع و جناس در سند بادنامه ظهیری سمرقندی: جوادی، ضیاء الدین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

سخن سرایان افغانستان از آغاز قرن دوازدهم تا نیمه دوم قرن چهاردهم هجری: جاوید، احمد- سعید نفیسی- دانشگاه تهران- 1334- دکتری

سرچشمه های زیبایی شناختی در دیوان حافظ: ذکریایی، معصومه- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

سرمه شب(تصویر آفرینی شب در آثار بزرگان ادب پارسی): اسماعیلی اسفندانی، برارعلی- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

سرنوشت روان پس از مرگ به روایت متون زردشتی: منشی زاده، مجتبی- دکتر محسن ابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

سروده های میهنی دوره مشروطیت تا دهخدا: فرحزاد، ملک محمد- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

سروش یشت سرشب- هوم یشت- ونند یشت و بهرام یشت: عباسی هفشجانی، منوچهر- دکتر کتایون مزداپور- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

سعدی پژوهشی در سده چهاردهم: حسنلی، کاووس- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1377- دکتری

سعدی و رساله قشیریه(بازتاب رساله قشیریه در آثار سعدی): عزیزی، حسن- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

سعدی و عرفان: خیرآبادی، عباس- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1369- ارشد

سعدی، حافظ تحول طلبی و اصلاح گرایی: زارع، داراب- دکتر کاووس حسنلی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

سفرنامه نویسی در ایران: شهربرآبادی، محمد- دکتر فلاح رستگار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

سفینه ای کهن از نظم و نثر(مجموعه شماره 487 لالا اسماعیل) مورخ 741- 742 ه. ق تصحیح انتقادی- مقدمه، تعلیقات و فهرست ها: حسن لو، حیدر- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

سکر و صحو و اصحاب آنها تا قرن هفتم هجری: الیاسی پور، عزیز- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

سلیمان در ادب فارسی(از آغاز تا قرن هشتم هجری): صحرایی، قاسم- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

سلیمان نبی(ع) در آیینه شعر فارسی: موسوی گرمارودی، طاهره- دکتر مهدوی دامغانی- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

سمبل در مثنوی مولوی، بررسی و تحلیل سمبل در دفتر سوم مثنوی: گراوند، مهران- دکتر صهبا- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

سمبل و تمثیل در شعر معاصر: شاهی پور، حسن- دکتر مستعلی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

سنت گرایی و نوآوری در اشعار اخوان ثالث: هنرمند، فرامرز- دکتر کاووس حسنلی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

سنت و تجدد و انعکاس آن در آثار داستانی محمود دولت آبادی: عسگری، مریم- دکتر عباسی- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

سنت و مدرنیته در ادبیات معاصر ایران: فاطمی، مهیار- دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

سنت و مدرنیته در اشعار احمد شاملو: ده نمکی، خدیجه- دکتر حسن اکبری بیرق- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

سنت و نوآوری در شعر فارسی: امین پور، قیصر- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

سنت‌ها،‌ آداب و رسوم مردم بندر عباس: خداداد زاده، صدیقه- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1383- ارشد

سنتهای ادبی در شعر سعدی و حافظ و مقایسه آن با سنتهای ادبی سبک خراسانی: موسایی باغستانی، معصومه- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

سنجش تحلیلی اسرارنامه با الهی نامه و مصیبت نامه: ضیا شمامی، مژگان- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

سنجش چهره شناختی پهلوانان و شاهان شاهنامه و ایلیاد و ادیسه و انه ید: نریمانی، اسفندیار- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

سنجش حکایات مشابه مثنوی مولوی با مثنویهای عطار و سنایی: حیدری، علی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

سنجش شیوه شاعری صائب و بیدل بر پایه صد غزل از هر یک که در وزن و قافیه و ردیف همانند هستندٍ: قربانی پرشکوهی، احمد- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

سه شهیدعشق(حلاج،عین القضات،سهروردی):قوی کتف،غلام محمد-دکترعلی احمدپور-آزادبیرجند-1383-ارشد

سهل و ممتنع در ادب فارسی: محمدی، جعفر- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

سهم منشی نول کشور در اعتلا و گسترش زبان و ادبیات فارسی در شبه قاره: خان محمد، عامر- دکتر ابوالقاسم دادفر- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

سور و سوگ در شاهنامه فردوسی: طالبی، زهره- دکتر امامی، سلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

سوک در شاهنامه: فیروزی، سرمست- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

سوگ و آیین سوگواری در ادبیات فارسی تا قرن 6: امیریان، معصومه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

سوگند در ادبیات فارسی: کیانی، حسین- دکتر سجادی- دانشگاه تهران- 1366- دکتری

سوگند در قرآن و تفاسیر فارسی با استفاده از تفسیر ابوالفتح رازی و کشف الاسرار میبدی: علی پور، محمود- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

سیاست مون در کلیله و مرزبان نامه و تطبیق آنها با آراء حکمای اسلامی: شریفیان، مهدی- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1372- ارشد

سیاست و تدبیر در شاهنامه فردوسی: انصاری، محمدرضا-دکتر نحوی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

سیر اخلاقی و فضیلت در مخزن الاسرار نظامی: سرامی، عبدالحسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

سیر آفاق وانفس در مثنوی مولوی: خادم الفقرا، علیرضا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

سیر تاریخی استعاره به همراه ترجمه کتاب الاستعاره، نشاتها و تطورها: سارلی، ناصرقلی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

سیر تاریخی عرفان نمایی از قرن هفتم تا قرن نهم: امینی لاری، لیلا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

سیر تاریخی عرفان نمایی تا قرن هفتم: جهاندیده، زهرا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

سیر تحلیل شعر مقاومت در ادبیات فارسی(از مشروطه تا شهریور1320): بصیری،  محمدصادق- ؟-دانشگاه تربیت مدرس- 1376- دکتری

سیر تحلیلی شعر مقاومت در ادبیات فارسی از مرداد 1332 تا بهمن 1357: محمدی شکیبا، فاطمه- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

 سیر تحول غزل فارسی از مشروطه تا انقلاب: روزبه، محمدرضا- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

سیر تحول قطعه در شعر فارسی:موسوی، زهره- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

سیر تحول مفهومی(جام) از اسطوره تا ادبیات عرفانی: مالگرد، نوشین- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1382- ارشد

سیر تحول و تطور شعر غنایی از آغاز تا قرن هفتم: بیدختی، زهرا- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

سیر تحولی و نقد بررسی دستور زبان فارسی در پنجاه سال اخیر: صادقی سبزواری، ناصر- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

سیر تحولی و نقد و بررسی دستور زبان فارسی در پنجاه سال اخیر: صادقی سبزواری، ناصر- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1382- ارشد

سیر ترجیع بند و ترکیب بند در شعر فارسی: صفری حاجت آقایی، جهانگیر- دکتر مهدی نوریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1372- ارشد

سیر تطور متون تاریخی فارسی از آغاز(نیمه دوم قرن چهارم) تا پایان قرن هفتم: عباس آبادی، مجتبی- دکتر حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

سیر تطور هجو در شعر فارسی از آغاز تا پایان قرن هشتم: نیکوبخت، ناصر- دکتر اسماعیل حاکمی - دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

سیر علم در ادب فارسی(از آغاز تا کنون): ایران زاده، نعمت الله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- ارشد

سیر غزل سیاسی- اجتماعی در شعر پس از انقلاب اسلامی: جوادی نیا، مجتبی- دکتر حسین رزمجو- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

سیر کمال انسانی در مثنوی مولوی: معراجی، علی اصغر-  دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

سیر گرایشهای فمنیستی در شعر زنان(از آغاز تا انقلاب اسلامی): حلوسی، پروانه- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1382- ارشد

سیر نقد شعر فارسی از سال 1339 تا 1347: حیدری، حسن- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1376- ارشد

سیر و تنوع و شیوه های بیانی غزل در شعر معاصر فارسی: حسین آبادی، زهرا- ؟ - دانشگاه چمران اهواز- 1378- ارشد

سیر و نقد و تحلیل رمانهای تاریخی فارسی از آغاز(1284 تا 1332): غلام، محمد- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

سیراختران و بررسی و طبقه بندی سعد ونحس آنها در دیوان خاقانی:رضایی، زینب- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

سیری در سفرنامه های قاجار: آینی، محمود- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

سیری در معراج نامه‌های منظوم:طوری (شکیبافر)،یدالله –دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت معلم- 1370- ارشد

سیمای اخلاقی و تربیتی بهارستان جامی و مقایسه آن با گلستان سعدی: مهدی زاده، طاهره- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

سیمای ادیان (اسلام/ مسیحیت/یهودیت/زرتشی) در اشعار خاقانی: جمالی، غلامحسین- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

سیمای امام علی(ع) در آثار منظوم معاصر: عابدپور، نادره- بهنام فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

سیمای امیر مومنان حضرت علی(ع): توکلی رودی،؟ - دکتر محمداسماعیل حنفی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

سیمای انسان در آثار سعدی: حسنی جلیلیان، محمدرضا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

سیمای انسان در آیینه مثنوی: قدوسی نژاد، محمدحسن- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

سیمای انسان در مثنوی مولانا(کمال و نقص انسان در نظر مولانا): نصراصفهانی، محمدرضا- دکتر عبدالکریم سروش- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

سیمای انسان کامل در آثار عطار نیشابوری: حجازی، بهجت السادات- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

سیمای انسانی در آثار عطار: صائب، مریم- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

سیمای پیر در آثار عطار نیشابوری: دکتر محمدفاضلی، مهبود- دکتر محمد خوانساری- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

سیمای پیروان و جوانان در شاهنامه فردوسی: پرنو، مجتبی- دکتر دکتر منوچهر اکبری- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

سیمای جامعه در آثار سنایی : قطوره چی، مینو- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

سیمای جامعه در آثار صائب تبریزی: اسلامی شعار، پروین- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

سیمای جامعه در اشعار شاعران آذربایجان(مجیرالدین بیلقانی، فلکی، قطران، نظامی، خاقانی): نوین رنگرز، حسین- حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

سیمای جامعه در شهر عهد قاجار: طایفی، شیرزاد- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

سیمای جامعه و نقد اجتماعی در شعر حافظ: ساساکی، آیانو- دکتر  پورنامداریان- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

سیمای جبرئیل(ع) در ادب فارسی: سجاد، مریم- دکتر علی اصغر میرباقری فرد- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

سیمای جبرئیل(ع) در ادب منظوم عرفانی بر محور(مثنوی های سنایی- عطار- مولانا): ظهیری ناو، بیژن- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

سیمای جوان در شاهنامه(دوره  اساطیری و پهلوانی): باغشنی، علی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

سیمای حضرت سلیمان (ع) در شعر ادبیات فارسی: عبادی، سهراب- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1381- ارشد

سیمای حضرت سلیمان در شعر فارسی: وکیل صمد، مریم- دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه  یزد- 1378-ارشد

سیمای حضرت علی (ع) در شعر ناصر خسرو و سنایی: روستایی شلمانی، احمد-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه  یزد- 1378-ارشد

سیمای حضرت علی(ع) در شعر دوره صفوی(در دیوان پنج تن از شاعران بزرگ بیدل صائب تبریزی): عباسی، شهربانو- دکتر کاووس حسنلی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

سیمای حضرت موسی در مثنوی مولانا: جوبیجارکلی، حسن- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

سیمای حضرت موسی در مثنوی مولوی: زمانی، بتول-دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه یزد-1378-ارشد

سیمای حضرت موسی(ع) در متون عرفانی تا سده هفتم هجری: امینی، اکرم- دکترعلی اصغر میرباقری فرد- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

سیمای خضر در ادبیات منظوم تا قرن 8:: حفیظی، مریم- دکتر محمود براتی- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

سیمای زن در آثار سه عارف نامدار: سنایی و عطار و مولوی: توکلی، ناهید- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

سیمای زن در ادبیات داستانی معاصر((بیست اثر برگزیده)): رحیمی، زهرا- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

سیمای زن در ادبیات معاصر با تکیه بر آثار هدایت، گلشیری، دانشور و روانی پور: عابدین نژاد، فریبا- دکتر قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

سیمای زن در متون نثر پارسی(ق پنجم تا ق هفتم): خادمی کولایی، مهدی- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

سیمای زن در مثنوی: برومندمقدم، حسین- دکتراحمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

سیمای زن در منظومه های غنایی امیرخسرو دهلوی: ملایی، کوکب- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

سیمای زن در نثر فارسی از قرن پنجم تا هفتم: صابری، فاطمه نسا- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

سیمای سعدی از نظر ادوارد برون همراه با دیدگاههای دیگر صاحبنظران: نوروزی، اسداله-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

سیمای سعدی(در آینه غزل): نوروزی، اسدالله- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

سیمای سلمان فارسی در متون فارسی: ترکی، محمدرضا- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

سیمای سلیمان نبی(ع) در آثار منظوم عرفانی(تا قرن هفتم) با تکیه بر مثنوی معنوی: ملکی پور، مراد- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

سیمای شخصیت ها در قصص مثنوی مولانا دفاتر 1- 2- 3: فلامرز، نعمت اله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

سیمای عراقی در عرفان و ادب صوفیان ایرانی: پوربهرام فنوبری، محمود- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

سیمای عرفانی امام علی(ع) در نهج البلاغه: نوروزی، زینت- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

سیمای علی در آینه شعر فارسی: ربیعه، پروین- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

سیمای عیاران: اهرابی نژاد، فاطمه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

سیمای مریم (س) در ادب فارسی: فتح الله زاده، محمد- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- 1377- ارشد

سیمای معشوق آرمانی در سبک عراقی: صادقی مادوانی،؟ - دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

سیمای معشوق در شعر معاصر: قراگوزلو، آرش- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

سیمای معشوق در غزل فارسی(از آغاز تا قرن هفتم): قوام، ابوالقاسم- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

سیمای ملکوتی پیامبر اکرم(ص) در شعر فارسی سبک عراقی: رحیمی راد، ابوالفضل- دکترسیدعلی موسوی بهبهانی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

شادخواری و تاثیر آن در ادب فارسی تا قرن هفتم: لسان، حسین- دکترصورتگر- دانشگاه تهران- 1348- دکتری

شادی و امید در شاهنامه: مشایخی، منصوره- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

شاعران از دیدگاه شاعران(از خواجوی کرمانی تا عبدالرحمان جامی): فلاح، مرتضی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

شاعران استان مرکزی با استناد به تذکره ها: زهراعدلی، زهره- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

شاعران بی دیوان(از قرن سوم تا اواخر قرن پنجم): مدبری، محمود- دکتر شکری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

شاعران پارسی گوی شیعه تا اواخر قرن هفتم: محمدزاده رضایی، عباس- دکتر حسین بحرالعلومی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

شاعران پارسی گوی معاصر پاکستان: رضوی، سبط حسن- دکتر ذبیح الله صفا- دانشگاه تهران- 1347- دکتری

شاعران تربت حیدریه: فیروزی مقدم، محمود- دکتر علی اردلان جوان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

شاعران در اشعار شاعران(از آغاز تا نیمه اول سده هفتم): کسایی، کامران- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

شاعران دو زبانه تا قرن ششم: غریب حسینی، زهرا- دکتر محسنی نیا- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

شاعران قهستان: زنگویی، حسین- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

شاعران و نویسندگان قرن سیزدهم و چهاردهم فارس: کریمی، علی کرم- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

شاکه و خان منصور در آئینه اشعارشان: سهراب نژاد، علی حسن- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

شامل دو رساله از شیخ محیی الدین بن العربی 1. کتاب الجلاله 2. رساله ای به امام فخر رازی: قاضی مسگر، احمد- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

شاهنامه یک اثر رمزی و سمبلیک: موسوی فرد، اشرف السادات- دکتر خلیل الله یزدانی- دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

شایست و نشایست در شاهنامه: مرتضوی، حسین- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

شب در شاهنامه و دیگر متون حماسی: زارع، جعفر- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

شبکه تداعی‌ها در غزلیات صایب تبریزی: زند، بیژن- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1377- ارشد

شب‌های شیخ دانشگاه شیرازو ملای روم (پژوهشی در غزلیات سده هفتم هجری): رحیمی، حیدر- دکتر حبیب تبرا-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

شخصیت پردازی در آثار داستانی صادق هدایت: موسی زاده، مریم- دکتر نحوی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

شخصیت پردازی در آثار هدایت: حسنی مقدم، علی- دکتر حبیب الله عباسی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

شخصیت پردازی در تاریخ بیهقی، بررسی ابعاد شخصیتی اشخاص برجسته در تاریخ بیهقی: فولادی، حسین- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

شخصیت پردازی در داستانهای کوتاه صادق چوبک: خوشامن، زهرا- دکتر علی محمد حق شناس- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

شخصیت پردازی، فضاسازی و گفتگو در حکایت مثنوی مولوی: حسام، حمید- دکتر علی شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

شخصیت های منفی در شاهنامه: کریمی نژاد سرابی، هادی- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

شخصیت و اندیشه با یزید بسطامی و بازتاب آن در ادب فارسی در آثار پنج تن از شاعران( سنایی،‌ عطار، مولوی،‌ سعدی و حافظ): جنگ آزمای، علی- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم-1380- ارشد

شخصیت و شخصیت پردازی در آثار احمد محمود، سیمین دانشور: جعفری، فاطمه- دکتر غلام- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

شخصیت و شخصیت پردازی در هشت رمان جنگ: فیاض منش، فاطمه- سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

شخصیتهای تاریخی بیهقی و تحلیلی از اسمها: افتخاری، محمدمهدی- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

شخصیت‌های مثنوی در گذرگاه جبر و اختیار: باباخانی، مصطفی- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

شرافت انسان در قرآن کریم: شیبانی، پرویز- دکتررستگارفسایی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

شرح ابیات مشکل منطق الطیر و بیان اصطلاحات فلسفی و کلامی و منطقی آن: یاقوتیان، علی- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

شرح 50 قصیده و غزل از دیوان سنایی(ص 150- 101): سمیع قهفرخی، زهرا- دکتر محمدتقی آذرمینا- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

شرح 50 قصیده و غزل از دیوان سنایی(ص 200- 151): اعظمی، کاظم- دکتر صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

شرح 50 قصیده و غزل از دیوان سنایی(ص 250- 201): آذرحزین، مهدی- دکتر محمدتقی آذرمینا- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

شرح ابیات عربی رساله قشیریه: رحیمی، مهدی- دکتر حسین بحرالعلومی- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

شرح ابیات مشکل دفتر اول مثنوی بر اساس شروح فروزانفر، شهیدی، نیکلسون و استعلامی: نعیم اف، قیام الدین- دکتر سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

شرح ابیات مشکل دیوان هاتف اصفهانی با توضیحات بلاغی و سبک شاعر: آل طعمه، نرجس- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

شرح ابیات مشکل منطق الطیر و بیان اصطلاحات فلسفی و کلامی و منطقی آن: یاقوتیان، علی- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

شرح احوال عرفای فارسی از آغاز قرن اول تا پایان قرن هشتم:  صائب،  غلامعباس- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا -1373-ارشد

شرح احوال و آثار استاد بدیع الزمان فروزانفر: پور رفعتی، علیرضا-دکتر مهدی ملک ثابت-دانشگاه یزد-1382-ارشد

شرح احوال و آثار جنید بغدادی: شریعت، رضوان- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1369- ارشد

شرح احوال و آثار شبلی در منابع اولیه تصوف اسلامی: عظیمی، سهیل- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

شرح احوال و آثار محمدخان دشتی همراه با تصحیح و مجموعه اشعار و مقدمه: مالکی، هیبت الله- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

شرح احوال و آثار هوشنگ مرادی کرمانی: امیر مجاهدی، شهناز- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

شرح احوال و آثار و تصحیح دیوان اشعار آذری اسفراینی: عقیقی، آزاده- دکتر دادبه- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

شرح احوال و آثار و زندگی جنید بغدادی: طلوعی، فریده- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1381- ارشد

شرح احوال و سبک اشعار بابا فغانی دانشگاه شیرازی: اکبرحسن، رضیه- دکتر حسن مینوچهر- دانشگاه تهران- 1344- دکتری

شرح احوال و سبک غزلهای میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی: پاندیت، کاشی نات- دکتر ذبیح الله صفا- دانشگاه تهران- 1341- دکتری

شرح احوال، آثار و افکار شیخ ابوبکر شبلی: افشار منش، محبوبه- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

شرح اصطلاحات پزشکی در دیوان خاقانی: اصغری، عباس- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

شرح اصطلاحات دیوان اوخرص قاجا: اسلامی، مهین- دکتر انوری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح اصطلاحات دیوان عالم آرای نادری: رحیمی‌کنجدر، امین- دکترانوری- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

شرح اصطلاحات طبی در آثار نامداران سده های ششم و هفتم: عمرانپور شهرضا، محمدرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

شرح اصطلاحات عرفان، کلامی و فلسفی مرصادالعباد با تکیه بر آثار نجم رازی و دیگر متون عرفان: کرمشاهی، جواد- دکتر امیری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

شرح اصطلاحات عرفانی در مثنوی مولوی: بیگ رضایی، کیومرث-دکتر علی شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

شرح اصطلاحات عرفانی مصباح الهدایه: قاضی دانشگاه شیراز، میراسماعیل- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

شرح اصطلاحات فقهی و حقوقی در دیوان حافظ: شهاب‌پور، بهرام-- دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه  یزد- 1377-ارشد

شرح اعلام اشخاص دیوان خاقانی: محمدی فشارکی، محسن- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1373- ارشد

شرح اعلام حدیقه الحقیقه حکیم سنائی غزنوی: یوسفی  کوپائی، محمدرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

شرح آلات موسیقی در دیوان خاقانی: سلیمان میگونی، سهیلا- دکتر برات زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

شرح بیست قصیده از انوری: رزاقپور، مرتضی- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

شرح بیست قصیده از سنایی: خرمیان، اکبر- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

شرح بیست و پنج قصیده از قصاید ناصر خسرو: بکانکهریزی، صفر- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

شرح پانزده قصیده از خاقانی شروانی: سرمدی، مجید- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

شرح پانزده قصیده از خاقانی: خسروی، حسین- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

شرح پانزده قصیده خاقانی: ناصری، حسن- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

شرح پنجاه غزل از دیوان صائب: حیدرزاده، حمید- دکتر خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

شرح پنجاه قصیده از ابتدای دیوان سنایی: صدیقیان، مجید- دکتر محمدشفیع صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

شرح پنجاه قصیده از سنایی: افتخاری، یدالله- دکتر محمدشفیع صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

شرح تاریخ اولجایتو: جاویدنژاد، محمد علی-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

شرح تاریخ طبرستان ابن اسفندیار جلد اول: شهاب، علیرضا- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

شرح جلد دوم جهانگشای جوینی(لغات ترکی، مغولی، اعلام، اماکن جغرافیایی، ترجمه آیات قرآنی، احادیث، اشعار و عبارتهای عربی): دانشگر، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

شرح جهانگشای جوینی: ادریس، محمدحسن- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

شرح حال و آثار و سبک اشعار و افکار اقبال: اکرم شاه، محمد- حسین خطیبی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

شرح حال و اشعار شیخ الوالفیض فیاضی(دکنی): یزدان، اطاعت- دکتر خطیبی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

شرح حال و تحقیق قصاید عرفی: دلبری، رقیه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

شرح حال و ذکر آثار عرفا و شعرای شاهرود و حومه: فرهادی، غلامرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

شرح حال و زندگی و آثار عطار و شرح بی سرنامه او: شریعتی فر، علی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح دشواری های کتاب مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه: چاوشی، شعله- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

شرح ده قصیده از دیوان خاقانی شروانی: صفوی، مهدیه- محسن محمدی فشارکی(جانشین دکتر نصر اصفهانی)- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

شرح ده قصیده خاقانی: آخوندی، ناهید- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

شرح دیوان منوچهری دامغانی(همراه با توضیح اعلام رجال و امکنه ،ابیات متروک، مشکل،…): نصیری، ژیلا- دکتر امیری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

شرح زندگی و بررسی آثار و افکار کمال الدین اسماعیل اصفهانی: یوسفی پورکرمانی، پوران- دکتر مدبری-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

شرح زندگی و بررسی آثار وافکار ظهیری سمرقندی: مهرانی کرمانی، مهدیه- دکتر مدبری-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

شرح سی قصیده از حکیم سنائی غزنوی: سنائی، عذرا- دکترجعفرشعاریان مقاری - دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

شرح سی قصیده((فلسفی- کلامی)) ناصر خسرو: پارسایی، حسین- دکترجعفرشعاریان مقاری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح سیرالعباد الی المعاد سنایی: بهرامیان، مسیح- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

شرح صد غزل از اشعار شرح شده صائب تبریزی: اقدامی منافی، علیرضا-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح صد غزل از خواجوی کرمانی: اسفندیارپور، هوشمند-احمد رنجبر حسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح صد غزل از سلمان ساوجی: آقایی، علی- دکتر مرتضی هاشمی- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

شرح عبهر العاشقین و تاثیر آن بر حافظ: پزش، علیرضا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

شرح غزلیات خاقانی شروانی: محمدی، حسینعلی- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا-1375-ارشد

شرح غزلیات و تک بیتهائی از صائب تبریزی: عطا عظیمی، محمد-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

شرح قصاید فارسی((شیخ مصلح الدین سعدی دانشگاه شیرازی)): ملک ثابت، مهدی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

شرح قصاید مذهبی، عرفانی و اخلاقی کمال الدین اسماعیل اصفهانی: پورحاجی، عطااله-دکترحسین  بحرالعلومی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

شرح قصیده ؟ و مراحل سلوک از دیدگاه خلانی: خزاعی وفا، مجیدرضا- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد 

شرح قطعات ابن یمین فریومدی: غفوریان، علی-دکترعابدی- دانشگاه تربیت معلم - 1370- ارشد

شرح کنایات مخزن الاسرار: سرگزی، عباسعلی- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

شرح گلشن راز الهی اردبیلی: برزگر خالقی، محمدرضا- علی دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

شرح گیتانجالی و تطبیق آن با آثار عرفانی اسلامی: واثقی جهرمی، مرضیه- دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1378-ارشد

شرح لغات و ابیات دشوار مثنوی تحفه العراقین خاقانی شروانی: صفوی، محمد-دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

شرح لغات و اصطلاحات دیوان ادیب صابر: یوسفی، سیما- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح لغات و اصطلاحات دیوان سلمان ساوجی: کارگران، ناهید- دکتر واردی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

شرح لغات و اصطلاحات دیوان فروغی بسطامی: جعفری، عبداله-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

شرح لغات و اصطلاحات عرفانی کتاب الانسان کامل: حاجی سیدآقایی، اکرم السادات- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

شرح لغات و اصطلاحات کشف المحجوب: کشاورزی، کرامت الله- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

شرح لغات و اصطلاحات و ابیات دشوار یوسف و زلیخای جامی: خرم آبادی، ابراهیم- دکتر جوکار-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

شرح لغات و اصطلاحات و ترکیبات 80 غزل دیوان شمس تبریزی: عطری نیا، محمدرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

شرح لغات و ترکیبات در غزلیات کمال خجندی: جواهری کچوسنگی، حسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح لغات و ترکیبات دیوان جمال الدین اصفهانی: اسکندری، محبوبه- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

شرح لغات و ترکیبات دیوان سنایی: غریبی، کاظم- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1380- ارشد

شرح لغات و ترکیبات قصاید ملک الشعراء بهار همراه با مختصری از سبک شاعر: مرتضائی، جواد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

شرح لغات و ترکیبات و برخی مشکلات دیوان مجیرالدین  بیلقانی: دلیریان، حسن-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

شرح لغات و ترکیبات و تغییرات در اشعار ناصرخسرو: بیدختی، فاطمه- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

شرح لغات و ترکیبات و حل مشکلات خسرو وشیرین نظامی: محققی، عبدالمجید- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1380- ارشد

شرح لغات و تصطلاحات منشات خاقانی: دری، نجمه- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

شرح لغات و مشکلات دیوان جیحون یزدی: آسایش زارچی، محمدرضا- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

شرح لغات و مشکلات مصیبت نامه عطار نیشابوری: قیسمی ترشیزی، سهیلا-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

شرح لغات، اصطلاحات و ترکیبات دیوان خواجوی کرمانی: بیرامی، محمدمهدی- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

شرح لغات، آیات، احادیث و ابیات فارسی تاریخ جهانگشای جوینی: محمودی، خیرالله- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

شرح لغات، ترکیبات و اصطلاحات عرفانی مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه عزالدین محمود کاشانی: پورعسگری، امید- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

شرح مثنوی دفتر سوم: سعیدی، ابوالفضل- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

شرح مختصر اصول و آثار میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی و بررسی منشات: ایمانی فراهانی، عباس- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

شرح مشکلات تاریخ وصاف: آریانی، اسماعیل- دکتر اسماعیل قافله باشی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

شرح مشکلات تاریخ وصاف: قاسمی، جلیل- دکتر سمیع زاده- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

شرح مشکلات تحفه العراقین: نصیری، علی- دکتر امیری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

شرح مشکلات جلد اول شاهنامه فردوسی: طاهری، محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

شرح مشکلات جلد چهارم تاریخ و صاف(100 صفحه): ایمانی، بهزاد- دکتر اسماعیل قافله باشی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

شرح مشکلات جلد دوم تاریخ وصاف: احمدی، نوشا- دکتر محمدشفیع صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

شرح مشکلات حدیقه الحقیقه سنایی: طاهری، حمید- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

شرح مشکلات دیوان جمال الدین محمدبن عبدالرزاق اصفهانی: قاسمی گل افشانی، اکبر- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

شرح مشکلات دیوان خاقانی(هفت قصیده بلند): خلیلی جهرمی، جلیل- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

شرح مشکلات دیوان سنایی غزنوی: رنجبر، مریم السادات- دکتر ثامنی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

شرح مشکلات دیوان سنایی غزنوی: زعفرانی، محمدحسن- دکتر اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1382- دکتری

شرح مشکلات دیوان مسعود سعد سلمان: فرخ نیا، مهین دخت- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

شرح مشکلات راحه الصدور راوندی: اقبالی، ابراهیم- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1374- ارشد

شرح مشکلات سلسله الذهب جامی: رضایی، سمیه- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

شرح مشکلات قصاید دیوان سیف فرغانی: بنی هاشم، منیژه- دکتر حسین آقاحسینی- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

شرح مشکلات قصاید سنایی: مشیدی، جلیل- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

شرح مشکلات کلیله و دمنه: حسن زاده ،محمدحسن- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

شرح مشکلات مکارم الاخلاق: خلیلی، علی اصغر- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

شرح مشکلات هفت پیکر و اسکندرنامه(لغات دشوار و ترکیبات خاص): پیرک، سکینه- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

شرح مشکلات(تعلیقات) رساله قشیریه: عرفانیان، بتول- دکتر محمدرضا برزگرخالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

شرح مصطلاحات پزشکی در کتاب هدایه المتعلمین: رمضانی، مریم- دکتر مهدی محقق- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

شرح ملمعات جامی در دیوان و هفت اورنگ: میهن خواه، طیبه- دکتر محسنی نیا- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

شرح موضوعی مراثی خاقانی(ده مرثیه): پوردرگاهی، ابراهیم- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

شرح نظم الدرصاین الدین علی ترکه(835 ه) به انضمام ترجمه فارسی قصیده تائیه کبری: جودی نعمتی، اکرم- دکتر علی شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

شرح نورالهدایه و مصدر الولایه: لک قشقائی،‌ سعید- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا-1373-ارشد

شرح نیمه اول سند بادنامه: جباری، حسینꗬÁ恱Љደ¿ ؀嗒

 

橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&

¤خخخخخخخق⁊⁊⁊8₂࠼⢾Ѥق


Ơ"ⵐⵐⵐ땜









ɨ묝


ľ땞


űخⵐ

 


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀嗒

 

 

橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&¤

خخخخخخق8₂࠼⢾Ѥق


Ơ⴮⴮"ⵐⵐⵐⵐⵐⵐ땜








 


ɨ


ľ


űخⵐⵐⵐⵐ땞


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀嗒

 

 

橢橢偱偱Љ

㨓㨓횾&¤خخخخخخخق⁊⁊⁊

₂࠼⢾Ѥق


Ơ"ⵐⵐⵐⵐⵐⵐ땜









ɨ묝


ľ

 


űخⵐⵐ땞


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀嗒

 

 

橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&

¤خخخخخخخق⁊⁊⁊8₂࠼⢾Ѥق뜕


Ơ⴮⴮"ⵐ

 









ɨ묝


ľ땞


űخⵐⵐⵐⵐ

 


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀

 


橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&¤خخخخخخخق⁊⁊

8₂࠼⢾Ѥق


Ơ"









ɨ묝


ľ땞


űخⵐⵐⵐⵐⵐ

 


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀

 


橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&¤خخخخخخخق⁊

8₂࠼⢾Ѥق


Ơ"ⵐⵐⵐⵐ땜









ɨ묝


ľ땞


űخ

 


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀

 


橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&¤خخخخ

خخق8₂࠼⢾Ѥق


Ơ⴮⴮"ⵐⵐⵐⵐⵐⵐ땜









 


ľ


űخⵐⵐⵐ땞


ꗬÁ恱Љደ¿ ؀嗒

 

 

橢橢偱偱Љ
㨓㨓횾&

¤خخخخخخخق⁊⁊⁊8₂࠼⢾Ѥق뜕


Ơ⴮⴮"ⵐⵐⵐⵐⵐⵐ땜





 





ɨ


ľ


űخⵐⵐⵐⵐ땞


- دانشگاه کرمان-1377- ارشد

 

شرح و تحلیل منظومه بهمن نامه ایرانشاه بن ابی الخیر: یونسی، هوشنگ- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

شرح و تصحیح رساله منازل السالکین میر سید علی همدانی: کمالی اردکانی، علی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

شرح و تصحیح متن خطی حدیقه البدایع: غلامی درگاهی، غلامرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

شرح و تفسیر مثنوی سبحه الابرار جامی و مقایسه آن با مخزن الاسرار نظامی: نوحی، نزهت- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- دکتری

شرح و تفسیر مثنوی.. . دفتر چهارم: ژاله، بهروز- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

شرح و تفسیر ولایت در آثار رازی دانشگاه شیرازی: بردبار، مریم بانو- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

شرح و توصیف بخش فارسی تاریخ وصاف و مقایسه موارد تاریخی و جغرافیایی مربوط به فارسی با متون قبل از تاریخ وصاف: احمدی دشتکی، محمدجواد- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1380- دکتری

 شرح و توضیح الهی نامه عطار: عابدینی، شهلا- دکتر محمد خوانساری- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

شرح و توضیح دوازده قصیده از دیوان خاقانی: چرودی خشنودی، بهرام- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح و توضیح صد غزل از صائب تبریزی: ناصری، روح الله- دکتر خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

شرح و توضیح لغات و ترکیبات دیوان فخرالدین عراقی: جلیلیان، جمشید- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

شرح و توضیح لغات و ترکیبات، عبارات مبهم و اشعار عربی سند بادنامه: داداشی، حسین- دکتر جلیل اکرمی- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

شرح و توضیح لغات، ترکیبات و اصطلاحات اشعار نزاری قهستانی: میزانی، راضیه- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

شرح و توضیح مشکلات سند بادنامه: کمال الدین، محمدباقر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

شرح و توضیح مکاتب فارسی غزالی: عابدین پور، ابوالقاسم- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

شرح و گزارش اصطلاحات فلسفی، حکمی و اخلاقی دیوان ناصر خسرو: قلعه نوئی، ابوالقاسم- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

شرح وادیهای سیر و سلوک: فضلی، ثریا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

شرح واژگان و اصطلاحات و تعبیرات دیوان انوری از حرف ش تا ی: حیدری، غلامرضا- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

شرح واژه‌ها و لغات مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه: سبحانی، مریم- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

شرح، تحلیل و تفسیر شعر نو معاصر ایران: روزبه، محمدرضا- دکتر قیصر امین پور- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

شرحی بر ظرافتها و برجستگیهای یکصد غزل صائب تبریزی: فخر غلامی، محمود- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

شرحی بر مجلد دوم تاریخ جهانگشای جوینی: وزین پور، نادر- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1339- دکتری

شریمد با گوات گیتا(صحیفه مقدس هندوان) ترجمه منظوم از ابوالفیض فیاض دکنی با تصحیح و مقدمه از میرالال چوپرا: چوپرا، هیرالال- نفیسی- دانشگاه تهران- ؟- دکتری

شعر اخوان در گستره نقد و تحلیل ادبی: تشکری، منوچهر- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

شعر ایالت فارس در دوره قاجار: کریمی، صابر-دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

شعر بیدارگر از(ناصرخسرو) تا(اقبال لاهوری): فخراسلام، بتول- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

شعر جنگ((بررسی موضوعی)): اکبری، منوچهر- دکتر علی شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

شعر در دودمان قاجار: گودرزی، نصیر- دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

شعر در عصر مشروطیت: میرحاجی، سید کاظم- دکتر علی عین علیلو- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

شعر عشایر فارس و معرفی یک شاعر عشایری: صادقی، نقدعلی-دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

شعر غنایی ایران از قرن ششم تا هشتم: زرین واردی، زرین تاج- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

شعر فارسی در ایالت سر حد شمال غربی پاکستان: حتک، میرغزن خان- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1365- دکتری

شعر فارسی در نیمه دوم  قرن نهم هجری: دهقان، ایرج- حکمت- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

شعر فارسی در هند(قرن دهم): مومن، اعظم- دکتر صورتگر- دانشگاه تهران- 1345- دکتری

شعر فارسی ماوراءالنهر قرن بیست: خدایار، ابراهیم- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

شعر فارسی و تاثیر آن از جنبش مشروطیت ایران: عبدالهی، منیژه- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1369- ارشد

شعر معاصر از بهار تا شهریار: محمدی، حسنعلی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

شعر معاصر کردی و پیوند آن با ادبیات فارسی: محسنی، شهباز- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

شعر منثور از نیمه دوم قرن پنجم تا نیمه قرن هشتم: یزدانی، حسن- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1369- ارشد

شعر نو از آغاز تا انقلاب اسلامی: تفنگدار، کرامت الله- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

شعر نو و جامعه: خشنو، اله حسین- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

شعر نواز منظر شعر اروپایی: مجد، امید- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

شعرای فارسی زبان پیشاور: میرزابرلاس، نذیر- دکتر خطیبی- دانشگاه تهران- 1343- دکتری

شعرای قزوین در سبکهای مختلف شعر فارسی: قافله باشی، اسماعیل- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

شک و یقین از منظر مولانا در مثنوی معنوی: حسامی، زهره- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

شکست و پیروزی و امید و ناامیدی در شاهنامه حکیم فردوسی و ارتباط آنها با یکدیگر: قنبری، کورش- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1375- ارشد

شکل شناسی داستان داراب نامه: فروزنده، مسعود- دکتر مرتضی هاشمی- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

شکل شناسی داستانهای تاریخ بیهقی: امانی، حمید- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

شکل شناسی داستانهای کلیله و دمنه و مقایسه آنان با انوار سهیلی: دنکوب، علی- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

شکل شناسی داستانهای کلیله و دمنه: معین الدینی، فاطمه- دکتر کریمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

شکل شناسی قصه های مثنوی: خیرآبادی، عباس- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- دکتری

شکل گیری اندیشه ملیت در ایران و انعکاس آن در ادبیات عصر مشروطیت: صدری نیا، باقر- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

شکوائیه‌های خاقانی: حسین پور، ناصر-دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

شگردهای خیال در غزل کلیم کاشانی: بهمنی، امیرحسین- دکتر دکتر سلطان حمید سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

شگردهای سعدی در کاربرد تمثیل: نجار، احمد علی- دکتر صیاد کوه-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

شمس از دیدگاه مولانا: ادناوی، باسل- دکتر ناصر نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

شمس مغولی احوال و آثار و افکار او: الحمدانی، عبدالطیف- سعید نفیسی- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

شمس و جلوه های وی در مثنوی: محبی، نصرت اله-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

شناخت اندیشه های عبید زاکانی:درانی، محمدحسن- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

شناخت و بررسی ادبیات داستانی جنگ در انقلاب اسلامی: امیرزاده قاسمی، بهزاد- دکتر علی تسلیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

شهنامه سلیم خان(دوم) عثمانی: اثر: لقمان بن سید حسین عاشوری الاورموی: اونا، هادی-  دکتر جعفر شهیدی- دانشگاه تهران- 1362- دکتری

شواهد النبوه لتقویه یقین اهل الفتوه تالیف نور الدین عبدالرحمن جامی: المیر، خلیل عبدالعزیز- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

شیطان از دیدگاه عارفان: دماوندی، مجتبی- دکتر زریاب- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

شیطان در ادبیات فارسی: جداری عیوضی، رشید- پورداوود- دانشگاه تهران- 1345- دکتری

شیوه بیان مطالب در مثنویهای لیلی و مجنون و خسرو و شیرین: جلالی یزدی، رحیم- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

شیوه تصویرسازی در شعر چهارتن از شاعران بعد از انقلاب: جماران، انور- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- 1377- ارشد

شیوه حکایات پردازی در کلیله و دمنه: صلحی زاده، مهدی- دکتر آتش سودا-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

شیوه شاعری و جمال شعری پروین اعتصامی: صداقتی نوقابی، معصومه- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

شیوه نثر نویسی ابوسلیمان راوندی در راحه الصدور و ارزش علمی و ادبی این کتاب: قبولیان زارع، مینا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

شیوه ها و گونه های نیایش در شعر فردوسی، سنایی، عطار و نظامی: واثق عباسی، عبدالله- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

شیوه های بیان مسائل اخلاقی در ده اثر فارسی تا قرن هفتم: عسکری رابری، فاطمه- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

شیوه های بیانی در شعر شاعران سبک خراسانی: طالبیان، یحیی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1373- دکتری

شیوه های تربیتی قابوس نامه و اخلاق دکترحسین سادات ناصری: اسماعیلی، نبی اله- دکترجعفرشعاریان مقاری- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

شیوه های داستان پردازی اسرارالتوحید: میرزایی، بتول- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

شیوه های زبانی شعر مهدی اخوان ثالث: شیرین بیان، محمدسعید- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

شیوه های کاربردی آیات در آثار منثور کلیله و دمنه، تذکره الاولیاء و قابوس نامه: قیاسی، فاطمه- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

صبح در سبک خراسانی: رمضانی، فرانک- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

صبح و صبح خیزی در شعر فارسی تا عصر حافظ: نظریانی، عبدالناصر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

صبر و توکل در متون عرفانی با تکیه بر مثنوی معنوی: رضایی سنگدهی، محمود- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- ؟- ارشد

صبردر آثار گزیده نظم عرفانی قرن پنجم تا هشتم هجری: فرضی شوب، منیره- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

صحنه‌های غنایی در شاهنامه: احمدی، احمدعلی-دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

صحو و سکر در آثار منثور عرفانی تا قرن ششم: کرد، احمد- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

صحو و سکر و بررسی آن در آثار منشور مولانا جلال الدین محمد بلخی(فیه ما فیه، مکتوبات و مجالس سبعه): شامیان ساروکلائی، اکبر-  دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

صفات انسان کامل در دیوان سنائی غزنوی با استفاده از شواهد مثال از نهج البلاغه: عاشوری، ابوالقاسم- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

صفات جمال در مثنوی مولوی: اسکندری، فریال- دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه یزد-1379-ارشد

صفات فاعلی مرکب مرخم و معنی آنها در خمسه نظامی گنجوی: ؟؟؟- دکتر برات زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

صفای آینه(بررسی دل در منظومه های عرفانی با تکیه بر مثنویهای عطار): نویدی ملاطی، علی- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

صفت و تحول تاریخی آن از نظر زبانشناسی در زبان فارسی از قدیمترین زمان تا کنون: پورکریم، محمدمهدی- دکتر محمد مقدم- دانشگاه تهران- 1338- دکتری

صفتها و اسمهای مرکب در دیوان عنصری: حاج سید تقیا، ابوالقاسم- دکتر ضیا موحد- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

صنایع بدیعی در گلستان سعدی: تاتاری، علیرضا- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

صنایع بدیعی و صور خیال در دیوان مسعود سعد سلمان: محمودزاده، اکرم- دکتر محمدحسین سعادت فر- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

صنایع لفظی در اشعار ناصرخسرو: قاسم بیگی، حسن- دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

صنعت اغراق و غلو و مبالغه و تاثیر آن در موضوعات شعری مخصوصا حماسی: مالک، غلامرضا- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

صور خیال خورشید، صبح و طلوع فجر در شعر پارسی: موسوی علی آبادی، علی- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

صور خیال در ادبیات داستانی(سه نویسنده): یزدانی، عزیزالله- دکتر طاهره خوشحال- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

صور خیال در اشعار نظامی گنجوی: عارفی، مهین- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1357- ارشد

صور خیال در دوره بازگشت ادبی: حاجی آقا بزرگی، فاطمه-دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

صور خیال در دیوان بابافغانی دانشگاه شیرازی: قاسمی، معصومه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

صور خیال در دیوان حافظ: مظفری تازه کندی، علیرضا- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- دکتری

صور خیال در دیوان شهریار: خادم ازغدی، مریم- دکتر دکتر سلطان حمید سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

صور خیال در دیوان صائب: نبی لو چهرقانی، علیرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

صور خیال در دیوان عطار نیشابوری: مالمیر، تیمور- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

صور خیال در دیوان عماد فقیه کرمانی: تهامی، نزهت السادات- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

صور خیال در دیوان ملک الشعرا بهار: حکم آبادی، علیرضا- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

صور خیال در دیوان وحشی بافقی: آذرنیا، محمد- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

صور خیال در شاهنامه فردوسی(از آغاز تا دوره تاریخی): یزدانجو، محمد- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

صور خیال در شعر جنگ: روحی، اعظم- دکتر دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

صور خیال در شعر شاعران دانشگاه شیراز (سعدی و حافظ) : فولادی هلیله، زهرا- دکتر حبیب تبرا، آزاد  بوشهر، 1377- ارشد

صور خیال در شعر شهریار: دلبری، فاطمه- دکتر حسنعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

صور خیال در شعر هوشنگ ابتهاج(سایه): کرامتی تولایی، سعید- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

صور خیال در قصاید و غزلیات سنایی: مرتضوی، جمال الدین- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

صور خیال در گرشاسب نامه: فیروزنیا، علی اصغر- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

صور خیال در نهج البلاغه(زمین و آسمان): لطفی، مهدی- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

صور خیال در نهج البلاغه: جوکار، نجفقلی- دکتر اسکندری- دانشگاه شیراز- 1369- ارشد

صور خیال در نوبت سوم کشف الاسرار میبدی: پورمحمود آبادی، علی اکبر-دکتر مهدی ملک ثابت-دانشگاه یزد-1383-ارشد

صور خیال در ویس و رامین: بابای جلودار، رقیه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

صور خیال درمخزن الاسرار نظامی: محمدی باغملایی، اسماعیل- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

صور خیال و تصویر سازی در شعر دو شاعر معاصر فروغ فرخزاد- سیمین بهبهانی:خیرآبادی، محمدنبی- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

صور خیال و سبک شاعری جامی در داستانهای یوسف و زلیخا: عقدائی، تورج- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

صور خیال و شیوه تصویر آفرینی در قصاید انوری: گراوند، علی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

صور خیال و صناعات بدیعی و بلاغی در کلیله و دمنه: دوراندیش، مهری- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

صور عشق در کلیات شیخ سعدی: لاوژه، طاهره-دکتر مهوش واحد دوست-دانشگاه ارومیه-1382-ارشد

صورت مثالی سایه در اندیشه مولانا: فریدونی، هاشم- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

صورت و صورتگری در مثنوی: امیری، مجتبی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

صورت و معنی در مثنوی معنوی: شیخ پاکدل، محسن- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

صورخیال دراشعارکلیم کاشانی:ولدآبادی،مسعود-دکتروامقی-آزاد کرج-1375-ارشد

صوفیان و ضد صوفیان، دفاع بازنگری و رد تصوف در جهان مدرن: هاتفی، محمد- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

صیغه ویژه شعر شهریار و سبک وی و نگرش تحلیلی به شعر وی: رضائیان، اعظم- سیددکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

ضرب المثلها، تمثیلات و کنایات کهکیلویه و بویراحمد و تطبیق آنها با امثال و حکم فارسی: آذرشب، حسین- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

ضرب المثلهای ایلامیان: سهراب نژاد، علی محمد- مجتبی منشی زاده- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

طب در ادبیات منظوم قرن 6 و 7: اسعدی فیروزآبادی، مریم- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

طبقات و بررسی شرحهای فارسی آن: جمالی، زهره-دکترعلی  شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

طبقه بندی موضوعی تاریخ بیهقی: سعادت شاهاندشتی، معزز- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

طبقه بندی و نقد و تحلیل جریانهای شعری فارسی معاصر از انقلاب اسلامی تا 1380: طاهری، قدرت الله- دکتر قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

طبقه بندی و نقد و تحلیل جریانهای شعری معاصر از 1322 تا 1357: حسین پورچافی، علی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

طبیعت خیال انگیز در شعر فریدون مشیری: حسنی کبوترخانی، احمد- دکتر بصیری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

طبیعت در دیوان حافظ: دستغیب، شهره-  دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

طبیعت در غزلیات حافظ: نصرآبادی، غلامرضا- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

طبیعت در نهج البلاغه: ترابی، ابراهیم- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

طبیعت گرایی در اشعار پنج شاعر شعر نو (نیما، اخوان، سپهری، فرخزاد، شاملو): مهرپویا، عبدالوهاب- دکتر نوروزی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

طبیعت گرایی در شعر سهراب سپهری: قاسمی، مرتضی- دکتر عباسی- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

طبیعت و عرفان در دیوان کبیر: سلیمانی، صدیقه- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1382- ارشد

طریق متصوفه(نخستین عرفای مسیحی و پیدایش صوفیه): نیک پور، سیاوش- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

طلوع دل انگیز و غروب غم انگیز (تأملی در ژرف ساخت تصاویر صبح و طلوع و غروب روزوشب در شاهنامه فردوسی توسی و کلیات خمسه نظامی گنجوی): حیاتی، غلامرضا- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

طلوع عشق و تجلی ایمان در آینه هستی: لطفی، امین- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

طنز د رآثار عبید و معاصران او: لاری دشتی، خاتون- دکتر سید جعفر حمیدی-آزاد بوشهر- 1381- ارشد

طنز در ادبیات فارسی بحثی درباره طنز و گونه های مختلف آن با اشاره به نمونه های طنز در برخی آثار ادبی: فرماه زغیم، زهرا- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

طنز در اشعار فارسی: صادق زاده، محمود- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

طنز در دیوان حافظ: آبشیرینی، اسداله- دکتر دانش پژوه- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

طنز در شعر مشروطه: شادرویی منش، محمد- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

طنز و هجو و هزل در مثنوی معنوی مولوی: نصری نصرآبادی، مجید- دکتر سمیع زاده- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

ظرفیت دراماتیک ادب داستانی ایران، تحلیل منظومه خسرو و شیرین: هاشمی پوراصل، طاهره- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

ظلم ستیزی در کلیات سعدی: زارع، مسعود- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

عارفان شهید: رمضانی، مهناز-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

عدالت یا فرهنگ داد در شاهنامه: دانش، محمد- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

عرفان حاج ملا هادی سبزواری: محمدیان، عباس- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

عرفان در داستان‌های شاخص شاهنامه: هاشمی اصفهانی، ماندانا-  دکتر مظاهر مصفا-دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

عرفان در شاهنامه: ناصری مشهدی، نصرت- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1370- ارشد

 عرفان در شعر امام(بررسی مضامین عرفانی و صور خیال در شعر امام خمینی(ره)): جعفرزاده یزدی، احمد- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

عرفان ستیزی بعد از صفویه: تقوی، نعمت الله- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- دکتری

عرفان و اخلاق در جام جم اوحدی مراغه ای: معین زاده، علیرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- ؟- ارشد

عرفان و امام خمینی (ره) در دیوان اشعار: حاجیان، حیدر- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

عرفای فارس، شرح احوال عرفای فارس: صائب، اعظم-دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

عرفی دانشگاه شیرازی، شرح حال سبک اشعار و آثار او: علیخان، عابد- دکتر خطیبی- دانشگاه تهران- 1345- دکتری

عروض در شعر قاآنی با نگاهی به وزن در دوره بازگشت ادبی: پیامی،پیام-دکترکامل احمدنژاد- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

عزت و افتخار حسینی در عاشورای زیارت: گرگین، جواد- دکترسید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

عشق از کران تا بیکران- بررسی دوره انتقال عشق از عشق زمینی- عشق آسمانی در ادب فارسی: دهقانی، محمد- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

عشق از نگاه مولوی در مثنوی معنوی: ملوندی، علی اصغر- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

عشق در آثار سعدی: نظری، نجمه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

عشق در ادب فارسی از رودکی تا سنایی: مدی، ارژنگ- دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1364- دکتری

عشق در اشعار شعرای قرن ششم ادب فارسی: قافله باشی، اسماعیل- دکتر علی شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

عشق در در شاهنامه: قایینی کریم آبادی، فاطمه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

عشق در دیوان شاه نعمت الله ولی: بیادی، کبری- دکتر جواد برومند- دانشگاه آزاد جیرفت- 1377-ارشد

عشق در عرفان فارسی: کامیاب وسکه، نصرت اله- دکترحسین سادات ناصری- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

عشق در مثنوی مولوی با نیم نگاهی به پیشینه عشق در ایران و جهان: بویآمیز، محمدحسین-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

عشق در مثنوی: حسینی کازرونی، احمد- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1367- ارشد

عشق و عقل در دیوان صائب تبریزی: عادلی، محمود- دکتر برومند سعید- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

عشق و غنا در شاهنامه فردوسی: نصیری جامی، حسن- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

عشق، کعبه و بهشت و دوزخ در دیوان حکیم نزاری قهستانی: غلامی، علی محمد- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

عطریات و تجلی شاعرانه آن در شعر فردوسی، حافظ، صائب: نصرتی، مهدی- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

عقاید کلامی سنایی در حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه: رحمتی، عفت- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

عقل و عشق در غزلیات سعدی: موسوی سیرجانی، سهیلا-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

عقل و عشق در متون منثور فارسی تا قرن هفتم: صحافیان، مهدی- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

عقل و عشق در مثنوی معنوی: خوشبوی، محمدرضا- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

عقل و عشق در منشومه های برجسته عرفانی فارسی: محمدنژاد، یوسف- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1373- ارشد

عقل و نقد آن در مثنوی‌های عطار: آذر نور، لیدا- دکتر پورنامداریان- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

عقل وعشق در دیوان عطار : استقامت، نغمه- دکتر محمدرضا صلفی- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

عقلای مجانین در ادب فارسی: مطهری نیا، علی اصغر- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

علامه مجلسی و بررسی آثار فارسی او: پناهی داشلاق، مهین- دکتر علی دوانی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

علل سقوط شهریاران در شاهنامه: علمداران،سید جعفر- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

علل گرایش سعدی به مداحی: صفایی سنگری، علی- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1374- ارشد

علم النفس از دیدگاه شیخ اشراق و عین القضاه: غفوری، محبوبه- دکتر مریم ابوالقاسمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

علم معانی در شعر فارسی: خلیفه سلطانی، سپیده- ؟- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

علم معانی در غزلیات سعدی: افشانی آقاجری، بهمن- دکتر سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

علما، حکما، شعرای گرگان و استرآباد: جباری، رحمت اله- دکتر جلیل تجلیل-  دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

علوم بلاغی در تفسیر کشاف زمخشری و مقایسه آن با متون بلاغی به فارسی: عبیدی نیا، محمدعلی- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1374- دکتری

علوم بلاغی در مصیبت نامه عطار: زارعی، محمدعلی- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

عناصر ادبی در شعر حافظ: عزیزی، زینب- دکتر محسن مویدی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

عناصر اربعه در شاهنامه فردوسی: روح اله و زنوزسفدرانی، مریم-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

عناصر اربعه در مثنوی: یاربی، شوکت- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

عناصر تصویر ساز در دیوان عطار نیشابوری: کریم نژاد، احمد- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

عناصر داستان در آثار سیمین دانشور: موذنی، محبوبه- دکتر مریم ابوالقاسمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

عناصر داستانی در لیلی و مجنون نظامی: عشقی سردهی، علی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

عناصر شاعرانه در آثار فارسی احمد غزالی: حسن زاده میرعلی، عبدالله- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1377- ارشد

عناصر عمده ویژگیهای ادبیات معاصر ایران: خمسه، شروین- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- 1375- ارشد

عناصر موثر در شخصیت و آثار ناصرخسرو: رضایی تبار، عباس- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

عناصر و اساطیر داستان زال و رودابه(بررسی داستان از دیدگاه شکل شناسی و اسطوره شناسی): صادقی، ده چشمه، اسماعیل- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

عنصر خیال در شعر خاقانی: اردلان، علی- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

عنصر عبرت در تاریخ بیهقی: سالاری اول، مجتبی- دکتر محمدمهدی ناصح-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

عواطف احساسات زنان و جلوه های آن در شاهنامه: ناظم السادات، محمدحسین- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

عوامل و موانع شناخت در مثنوی: یوسف پور، محمدکاظم- دکتر محمد خوانساری- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

عیار و عیارگری در کتاب سمک عیار: محمودی، نزهت- دکترسید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1381- ارشد

عیار وعیاری و حکایت عیاران تا قرن دهم: رشیدی  اشجری،  مرتضی- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1376- ارشد

غلو و غلات: گلشن ابراهیمی، عبدالحمید- حکمت- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

غم و شادی در شاهنامه فردوسی: ضیاءخرازی، رقیه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

غم و شادی در غزلیات سعدی و حافظ: محمودی سروستانی،؟- دکتر نحوی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

غیرت در مثنوی: چکشی، مهین- دکتر برات زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

فارسی نویسان هندو: برکات، احمد- نفیسی- دانشگاه تهران- 1340- دکتری

فخریه ا ز آثار شعر فارسی تا پایان قرن نهم: طاهری راد، حسین- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

فرا هنجاری در مثنوی معنوی مولوی: محمدپور، صدیقه- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

فراهنجارهای لفظی و دستوری در غزلیات شمس: منصوری، صدیقه- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- ؟- ارشد

فراهنجاری در دیوان حافظ: راحلی، رویا- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

فراهنجاریهای غزلیات شمس: خلیلی جهان تیغ، مریم- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- دکتری

فردوسی در شاهنامه: سلاجقه، کاووس- دکتر برومند سعید- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرشته، جن، پری و دیو در ادب منظوم عرفانی تا قرن ششم با تکیه بر آثار عطار نیشابوری: بابایی، فرشته- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

فرق صوفیه در کشف المحجوب: مسلم، گیتی- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

فرم شکافی یا بررسی پیکره مندی دفتر اول مثنوی: محمدی آسیابادی، شهرام- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

فرمالیسم در شعر شفیعی کدکنی: آل بو غبیش، عبداله- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

فره ایزدی در ادب فارسی: عباسی، مختار- دکتر تیمور قادری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1380- ارشد

فرهگ، گویش و ادبیات شهر دماوند: علمداری، مهدی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهگ لغات متروک و مهجور در شاهنامه: فنائیان، گیتی- دکتر دادبه- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

فرهگ لغات و مشکلات دیوان عبدالرحمن جامی بجز غزلیات: عطائی منزه، فریبا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهنگ  تحلیلی تمهیدات عین القضات همدانی: معین الدینی،  فاطمه- دکتر زریاب- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

فرهنگ ادب و گویش دشتسان: شجاعی، محمود- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

فرهنگ استعارات در شاهنامه: شمس نیا، محمدامین- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

فرهنگ اشعار حافظ با ذکر مصطلحات صوفیه و تغییرات خاص و نوادر لغات: رجایی، احمدعلی- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

فرهنگ اشعار محتشم شامل: کلمات، ترکیبات، کنایات، امثال حکم، تلمیحات، اشارات، آیات، احادیث، اعلام،: شمسی، بتول- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

فرهنگ اشعار وحشی بافقی: سعیدی، ماندانا- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ اشعار وحشی بافقی: قهری صارمی، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق شهاب الدین یحیی سهروردی: غفاری، محمد خالد- دکتر مهدی محقق- دانشگاه اصفهان- 1379- دکتری

فرهنگ اصطلاحات بازی‌ها در متون ادب فارسی: موسوی راد، سید مصطفی-دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تربیت معلم- 1369 ارشد

فرهنگ اصطلاحات پزشکی در ادبیات منظوم فارسی از 450 تا850: محمد خانی، حمید- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1373-ارشد

فرهنگ اصطلاحات طبی در ادب فارسی: باقری خلیلی، علی اکبر-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- دکتری

فرهنگ اصطلاحات طبی دیوان خاقانی: اسعدی، مریم‌السادات -دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد- 1375- ارشد

فرهنگ اصطلاحات عامه مردم شهر بابک: اسلامی، منصوره- دکتر طالبیان-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ اصطلاحات عرفانی دیوان شیرین مغربی: جلایر، بهاره-دکتر اصغردادبه- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

فرهنگ اصطلاحات عرفانی کشف الاسرار وعده الابرار: وزیری محبوب، جمال- دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

فرهنگ اصطلاحات عرفانی کشف المحجوب هجویری: قاسم زاده، محمد- دکترا شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

فرهنگ اصطلاحات عرفانی مرصادالعباد: سپاسدار تهرانی، شهنام-دکتر حسین  بحرالعلومی- دانشگاه آزاد تهران- 1367- ارشد

فرهنگ اصطلاحات عروض فارسی: کرمی، محمدحسین- دکتر غلامرضا افراسیابی- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

فرهنگ اصطلاحات فلسفی، کلامی و فقهی مثنوی: گلابگیر، محمدرضا- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

فرهنگ اصطلاحات فلسفی، کلامی و منطقی خوان الاخوان، زادالمسافرین و دیوان ناصر خسرو: نوری خوشرودآبادی، محمدعلی- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

فرهنگ اصطلاحات معانی، بیان و بدیع فارسی: طالبیان، یحیی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تربیت مدرس- 1367- ارشد

فرهنگ اصطلاحات موسیقی در دیوان خاقانی و خمسه نظامی: سید عیسی زاده، محسن- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

فرهنگ اصطلاحات نجومی در دیوان انوری: نوری باهری، محمدعلی- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

فرهنگ اصطلاحات و ترکیبات و تعبیرات اشعار خاقانی: رنجبر، ابراهیم-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

فرهنگ اصطلاحات و واژه های نثر از ابتدا تا 1332: زارع پیشه، ولی- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

فرهنگ اصطلاحات و واژه های نثر داستانی معاصر از سال 1332 تا 1357: محمدی، ایرج- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

فرهنگ اصطلاحات، ترکیبات و نوادر لغات دیوان خواجوی کرمانی: یعقوبی چترودی، رفعت- دکترمحمد مهدی ناصح- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

فرهنگ اصوات در اشعار سبک خراسانی و عراقی: موسوی، سید عباس- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ اطعمه و اشربه در ادب فارسی: خاتمی پور، حامد- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

فرهنگ اعلام در اشعار دقیقی و رودکی: کمالی، وحید- دکترابوالقاسم رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

فرهنگ اغذیه ایرانی: صباغ، اسماعیل- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

فرهنگ البسه (بر اساس آثار شاعران قرن هفتم) : مراد  گنجه، نرگس- دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1375- ارشد

فرهنگ البسه بر اساس دیوان نظام قاری و برخی منابع متون نظم و نثر کهن فارسی: بوذری، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

فرهنگ البسه و جامگان در آثار شاعران مکتب گنجه: ذبیح، حسین- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1372- ارشد

فرهنگ ایران در دربار هرات در زمان سلطان حسین بایقرا: نیرسینا، هدایت- حکمت- دانشگاه تهران- 1333- دکتری

فرهنگ ایرانی در شعر حافظ دانشگاه شیرازی: عشقی، سیروس- دکتر قافله باشی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

فرهنگ ایرانی در شعر حافظ: مرادی، جانعلی- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

فرهنگ بازیها و سرگرمیهای شهرستان بیرجند و قاینات: شمشیرگران، ابوالفضل- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

فرهنگ بافته ها و جامه ها در ادب فارسی تا اوایل قرن هشتم: بیهقی، حسینعلی- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

فرهنگ بسامدی مثنوی: قوامی، حسن- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

فرهنگ بلاغی حافظ در علم بیان: حیران، صغری- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

فرهنگ بیماریها، داروها و درمانها در نظم فارسی تا پایان قرن ششم هجری قمری: باقری خلیلی، علی اکبر- عبدالوهاب نورانی وصال- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

فرهنگ پرندگان در ادبیات فارسی: قدمگاهی، نسرین-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

فرهنگ پرندگان و جانوران در خمسه نظامی و بررسی و مقایسه مثنویها با یکدیگر: قائد طاهری، سبزعلی- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1372- ارشد

فرهنگ پزشکی در دیوان خاقانی و مثنوی تحفه العراقین: غرائمی، غلامرضا- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

فرهنگ پزشکی در شعر خاقانی: دادی گیو، منصور- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

فرهنگ پنج بخشی: طالبی، حبیب الله- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1371- دکتری

فرهنگ پیشه کار و کارافزار در منطقه نهارجان شهرستان بیرجند: خزاعی، غلامرضا- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

فرهنگ تحلیلی اشعار خاقانی: خواجه ایم، احمد- دکتر ستوده- دانشگاه تهران-  1380- دکتری

فرهنگ تحلیلی اصطلاحات عرفانی و اخلاقی آثار جامی: اسکندری، بهاءالدین- دکتر طاهره خوشحال- دانشگاه اصفهان- 1381- دکتری

فرهنگ تحلیلی الاغراض الطبیه و المباحث العلائیه(بخش داروهای تهران): صهبا، فروغ- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

فرهنگ تحلیلی الاغراض الطبیه و المباحث العلائیه(بخش داروهای تهران): صهبا، فروغ- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

فرهنگ تحلیلی رساله قشیریه: دکترصرفی، محمدرضا-دکتر زریاب- دانشگاه تربیت معلم- 1370- ارشد

فرهنگ تحلیلی قصاید خاقانی شروانی: چهرقانی منتظر، رسول- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

فرهنگ تحلیلی کلیله و دمنه: محمودی، محمدعلی- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

فرهنگ تحلیلی کیمیای سعادت: امیری عقدایی، سیدعلی اکبر- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

فرهنگ تخلص در شعر فارسی تا دوره مشروطه: متوسل، مژگان- پورخالقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

فرهنگ ترکیبات کنایی خمسه نظامی گنجوی(2 جلد): یارویسی، منصور- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1373- ارشد

فرهنگ تشبیهات در دوره سبک خراسانی بر پایه دیوان دقیقی فرخی سیستانی، منوچهری، دامغانی، ناصرخسرو و مسعود سعد سلمان: بوذری، حسین- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

فرهنگ تشبیهات و استعارات دیوان خاقانی و تحلیل بلاغی آن: قلمی فرد، یعقوب- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

فرهنگ تطبیقی و تحلیلی بدیع: خان محمدی، محمدحسین- محمود براتی، مرتضی هاشمی- دانشگاه اصفهان- 1381- دکتری

فرهنگ تعریفات مثنوی: محمدی، علی- اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1379- دکتری

فرهنگ تلمیحات خمسه نظامی گنجوی: فخرایی، مصطفی- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

فرهنگ تلمیحات دیوان مختوم قلی فراغی(اشارات اساطیری، داستانی، تاریخی و مذهبی): میرزاعلی، نصرت الله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

فرهنگ تلمیحات شعر معاصر: محمدی، محمدحسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

فرهنگ تلمیحات و اشارات خمسه نظامی: رشید، محمد- محمد دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

فرهنگ تلمیحات و لغات و ترکیبات دیوان ناصرخسرو: دکتر محمدفاضلی، ذبیح الله- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

فرهنگ توصیفی ادبیات داستانی: نصیری دانشگاه شیراز، زهرا- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

فرهنگ توصیفی داستانهای عاشقانه و عرایس شعری در ادب فارسی: بابا صفری، علی اصغر- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

فرهنگ جغرافیائی شاهنامه فردوسی: قرشی نژاد، محمدرضا-دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

فرهنگ جنگ افزارهای شاهنامه: مهاجری، محمدحسین- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1377- ارشد

فرهنگ داستان نویسان کودکان و نوجوانان: جغتایی، صادق- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

فرهنگ دستوری((دستور زبان فارسی)): صادقلو، نصرت الله- صفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1373- ارشد

فرهنگ دیوان انوری: نیک منش، مهدی- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

فرهنگ دیوان جمال الدین اصفهانی(لغات، ترکیبات، اصطلاحات و کنایات): بیگزاده، خلیل- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

فرهنگ دیوان کمال الدین اسماعیل آیات، احادیث، لغات و اصطلاحات و کنایات: اسماعیلی، محسن- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

فرهنگ راژی: مزرعتی، عباس-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

فرهنگ سمبول ها و رمزواره ها در شعر نو: مرشدلو، ناهید- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

فرهنگ صفات و ویژگیهای جانوران درکتب برجسته ادبی: درپر، مریم-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

فرهنگ صنایع بدیعی در شعر فارسی: اسماعیل زاده، طاهره- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

فرهنگ عامه تنکابن: علیزاده، سلطان فرامرز- بشیری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

فرهنگ عامه در آثار نظامی: قاسمی خزینه جدید، محمد- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

فرهنگ عامه در بلوچستان(سراوان): میربلوچزایی، اسحق- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

فرهنگ عامه در تاریخ جهانگشای جوینی: دلپاک، ابراهیم- دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

فرهنگ عامه در خمسه نظامی: عظیمی ابرقوئی، علی- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

فرهنگ عامه در خمسه نظامی: مسعودی فر، جلیل- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1370- ارشد

فرهنگ عامه در دیوان حدیقه سنایی: محقق، محمدصادق- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1372- ارشد

فرهنگ عامه در شاهنامه فردوسی: روحانی، مسعود- دکتر امامی، سلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

فرهنگ عامه در قصاید خاقانی: محمدی میشنی، داوود- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

فرهنگ عامه در هفت پیکر نظامی: سلیمان، راضیه-دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهنگ عامه کرد(کرمانشاه): پرنیان، موسی- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

فرهنگ عامه لک: رضایی، علی عباس- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

فرهنگ عامه مردم بیرجند: فرجادزاده، خدیجه- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- ؟- ارشد

فرهنگ عامه مردم تایباد و باخرز: مشایخی، محمدجواد- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

فرهنگ عامه مردم زولسک: گرگانی، هادی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد 

فرهنگ عامیانه باشت و بابویی (با نگاهی به استان کهکیلویه و بویر احمد): حبیبی،‌ علیرضا- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

فرهنگ عامیانه بخش فارغان استان هرمزگان: منصوری، مهرنوش- دکتر سید صادقی-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

فرهنگ عامیانه مردم بیرجند: رضایی اسفهرود، علی اکبر- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1373- ارشد

فرهنگ عامیانه مردم ناحیه هردنگ: غوث، محمدحسین- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

فرهنگ عرفا: صلاحی مقدم، سهیلا- دکتر حسین بحرالعلومی- دانشگاه تربیت مدرس- 1367- ارشد

فرهنگ عمومی درشاهنامه فردوسی: منگلی، ماندانا- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

فرهنگ عمومی شهر خنج: امیری، مصطفی- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

فرهنگ عناصر اشرافی و کارکرد بلاغی آنها در شعر فارسی: استاجی، ابراهیم- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- دکتری

فرهنگ کنایات شاهنامه فردوسی: لاری دشتی، اسدالله- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

فرهنگ کنایات شاهنامه: فرجی ثانی، فاطمه-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

فرهنگ کنایات فارسی: میرزانیا، منصور- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1372- دکتری

فرهنگ کنایی شاهنامه: مهرابی، خانی-دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا-1375-ارشد

فرهنگ گویش کبکی و بررسی برخی ویژگیهای دستوری آن: حیدری، عباس- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

فرهنگ لباسهای ایرانی در ادبیات از آغاز تا پایان قرن پنجم هجری: عرب، منصوره- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

فرهنگ لغات ترکیبات و اصطلاحات دیوان عماد فقیه کرمانی: جوی، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

فرهنگ لغات دشوار در دیوان ملک الشعرا بهار: سعیدی، کوروش- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ لغات دشوار و اعلام دیوان خواجوی کرمانی: رجبی رستم آباد، زهره- دکتر کهن- دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

فرهنگ لغات دشوار و اعلام دیوان عرفی دانشگاه شیرازی: افشین، مهرناز- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ لغات دشوار و اعلام گرشاسب نامه: شفیعی بافقی، فرزانه- دکتر رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

فرهنگ لغات دشوار واعلام دیوان اصلی دانشگاه شیرازی: قنبری، سهیلا- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ لغات دیوان سیف الدین محمد فرغانی: گودرزی نژاد، انسیه - دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

فرهنگ لغات قرآن بر اساس نخستین تفسیر موجود به فارسی(موسوم به ترجمه تفسیر طبری): مروارید، مهرداد- دکتر محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

فرهنگ لغات نثرهای ساده تاریخی قرن پنجم: مقیم نژاد، مهدیه- دکتر جدید الاسلام- دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات بلوچی: جهاندیده، عبدالغفور- دکتر  یحیی ماهیار نوابی- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات حدیقه الحقیقه سنایی: شاه حسینی، محمداسماعیل- دکتر احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات حدیقه الحقیقه: نجاری، غلامرضا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1373- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات دیوان خواجوی کرمانی: کوشکی جهرمی، مهناز-دکتر نحوی-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات دیوان رشید الدین وطواط: اسماعیل زاده، کریم- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات دیوان سید حسن غزنوی: بحتویی، حسین- دکتر اسکندری- دانشگاه شیراز- 1370- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات دیوان ظهیر الدین فاریابی و بحث در جنبه های ادبی و بلاغی اشعار وی: نجفی، علی-دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات دیوان محتشم کاشانی: قاسمی، فضل اله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات دیوان ناصرخسرو: گلعلی پور، بهرام- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات فلسفی و عرفانی و منطقی کتاب مصباح الهدایه: حاتمی یزد، محبوبه- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات مثنوی هفت اورنگ: شفق، اسماعیل- دکتر انزابی نژاد- دانشگاه تبریز- 1367- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات مرصاد العباد: سلمانزاده، سید محمدعلی- دکتر حیدری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات همای و همایون خواجوی کرمانی: نگهدار صابر، معصومه- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات و اعلام و تحلیل مشکلات تاریخ وصاف: شهری برآبادی، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

فرهنگ لغات و اصطلاحات و ترکیبات دیوان نظیری نیشابوری: خواجه فریدنصیری، فاطمه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات و کنایات دیوان سلمان ساوجی: اخیانی، جمیله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات تاریخ جهانگشای جوینی : واحد، اسدالله- دکترماهیار- دانشگاه تربیت معلم - 1373- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات دیوان امیر خسرو دهلوی: باکند، بنفشه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات دیوان کلیم کاشانی: غلامی بادی،  علیرضا- دکتر  دبیران- دانشگاه  تربیت معلم- 1381- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات دیوان هاتف اصفهانی: شاکرتقی دیزج، کریم- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات شاهنامه بر اساس لغت نامه دهخدا و سایر فرهنگهای فارسی: شمالی، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات گر شاسب نامه اسدی طوسی: دشتی، شه زاد- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات هفت پیکر نظمی: حاتمی، حافظ- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1382- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات و اصطلاحات دیوان خواجوی کرمانی: برزگر، احسان- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات و اصطلاحات دیوان همام تبریزی: پایمردی، اقدس- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات و تعبیرات دیوان اوحدی مراغه ای: متولی، مهدی- عبدالوهاب نورانی وصال- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات و کنایات هفت اورنگ جامی: گودرزی، محمدتقی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبات ویس و رامین: عباسی، حبیب الله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

فرهنگ لغات و ترکیبها، اصطلاحات عرفانی و اعلام کتاب کشف المجوب هجویری: بزرگ بیگدلی، سعید- دکتر حسین بحرالعلومی- دانشگاه تربیت مدرس- 1367- ارشد

فرهنگ لغات و تعبیرات دشوار مثنویهای امیرخسرو دهلوی: میراسکندری، مجتبی- دکترمحمد جاویدصباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

فرهنگ لغات و تعبیرات دیوان کلیم: اربعی، علی اکبر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

فرهنگ لغات و تعبیرات مثنویهای سنایی(حدیقه، سیر العباد، کارنامه بلخ): شفیع صفاری، محمد- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

فرهنگ لغات و تعبیرات ناصرخسرو: زارعی، کبری- دکتر محمدرضا برزگرخالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

فرهنگ لغات و تعبیرات و استعارات و کنایات حدیقه الحقیقه سنائی: بامدادی، بهروز- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

فرهنگ لغات و تعبیرات و شرح اعلام کتاب المحجوب هجویری: شکاریان، محمدعلی- محمدشفیع صفاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

فرهنگ لغات و کنایات اقبالنامه نظامی: فلاح زاده سریزدی- دکتر واردی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

فرهنگ لغات، اصطلاحات، ترکیبات و ترجمه اشعار عربی تاریخ بیهقی: بینقی، زهرا- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

فرهنگ لغات، اعلام، اصطلاحات و کنایات دیوان فروغی بسطامی: جهانشاهی، فاطمه-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

فرهنگ لغات، ترکیبات و اصطلاحات دیوان مسعود سعد سلمان: محمدیان، محمد- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

فرهنگ لغات، ترکیبات و اصطلاحات مخزن الاسرار، خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی گنجوی: یاوری، محمد- دکتر زنجانی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

فرهنگ لغات، ترکیبات،‌ اعلام و اصطلاحات دشوار مثنوی: نجفی سیا، زهره-دکتر صیاد کوه-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

فرهنگ ماثورات متون عرفانی: صدری نیا، باقر- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

فرهنگ مثنویهای خسرو و شیرین و لیلی و مجنون: قیطرانپور، کاکامراد- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

فرهنگ مردم فندرسک بر اساس(طالب آبادی): سوخت سرایی، قاسم علی- دکتر محمدمهدی ناصح-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

فرهنگ مشاغل از اوایل قرن پنجم تا اواخر قرن هشتم: فلاحتی زنده دل، محمد- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

فرهنگ مشاغل در قرن پنجم و ششم هجری: قدمیاری، کرمعلی- دکتر طباطبایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

فرهنگ منظوم جامع اللغات تالیف نیازی حجازی.. .: شیفته فر، افسانه- دکتر مصطفوی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

فرهنگ موضوعی تحلیلی بخشی از خمسه حکیم نظامی: دسترنج، معصومه- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

فرهنگ موضوعی جملات حکمی(کتابهای چهار مقاله عروضی، مرزبان نامه): سرخوش، فریبا- دکتر محمدرضا برزگرخالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

فرهنگ موضوعی نقد ادبی: سواعدی، عادل- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1379- ارشد

فرهنگ نام اشخاص در چند منظومه  غنائی قرن هفتم تا هشتم : ابراهیمی، فریده - دکتر رستگار -دانشگاه آزاد فسا  -1376  -ارشد

فرهنگ نام های بهمن نامه و تطبیق آن با شاهنامه: سنچولی، احمد- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

فرهنگ نامه لغات و ترکیبات دیوان معین الدین بیلقانی: محمودی زاده، محمود- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

فرهنگ نامهای پرندگان در شعر فارسی: میرزانیا، منصور- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

فرهنگ نامهای نهج البلاغه: کاشانی، علیرضا- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

فرهنگ ناموران معاصر بلوچستان (سرحد و مکران): کرد، نور الله- دکتر جدید الاسلام-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

فرهنگ نمادها و نمودها: کاویانی، محمد- دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

فرهنگ نمادهای شاهنامه: کوشش شبستری، رحیم- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

فرهنگ نمادین حیوانات در ادبیات فارسی: شهرآئینی، حسین- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

فرهنگ نمادین مثنوی و زبان سمبلیک مولانا: حاتمی، علیرضا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

فرهنگ نمادین منطق الطیر عطار نیشابوری:امام، محسن- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا-1373-ارشد

فرهنگ نوا در لغات ترکیبات و تعبیرات و اعلام دیوان ادیب صابر ترمذی: سیادتی، مسعود- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

فرهنگ نوا در لغات، ترکیبات و تعبیرات دیوان ارزقی: امین پور، قیصر- دکتر اسماعیل حاکمی - دانشگاه تهران- 1369- ارشد

فرهنگ نوا در لغات، ترکیبات و تعبیرات غزلیات حزین لاهیجی: همتی، مجید- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

فرهنگ نوادر در لغات، اصطلاحات و ترکیبات دیوان ناصرخسرو: هاشم زاده، حسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات آثار منثور عرفانی: شفیعی مشهدی، طاهره-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد-1373- ارشد

فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات فارسی در متون تفسیری: ضیاء خرازی زاده، زهره-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد-1373- ارشد

فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات و تعبیرات حدیقه الحقیقه: لطفی، فاطمه-  دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد-1373- ارشد

فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات و تعبیرات شعر سنایی: فروندی، عظیم- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات و تعبیرات کلیات اشعار نظامی گنجوی: محجوب، فرشته- دکتر محمود براتی- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

فرهنگ نوادر لغات، ترکیبات، کنایات و امثال در تاریخ بیهقی: گلی زاده، پروین- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

فرهنگ نوادر و ترگیبات هفت اورنگ جامی: اطمینانی، عباس- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

فرهنگ نوادر لغات و تلمیحات منشات خاقانی شروانی: حبیب پور زرندی، رضا- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

فرهنگ نویسی فارسی در هند و پاکستان: شهریارنقدی، باحیدر- دکتر محمد مقدم- دانشگاه تهران- 1334- دکتری

فرهنگ و آداب و رسوم و ادبیات مردم شهرستان ارسنجان: رحیمی، حبیب- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

فرهنگ و ادب فارسی در عصر مغول: فتحی، خاتون - دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

فرهنگ و ادب و گویش تنگسیری: زنده بودی، حسن- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

فرهنگ و اصطلاحات ادبی(معانی، بیان و بدیع): موسائی باغستانی، معصومه- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

فرهنگ و اصطلاحات و واژگان خاقانی(از حرف س تا ف): حسنلی، کاووس- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

فرهنگ و اصطلاحات و واژگان مخزن الاسرار: بهرامپورآشتیانی، احمد- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

فرهنگ و زبان مردم شهرستان بیضاء: خسروی بیگدلی، صغری- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

فرهنگ و زبان مردم شهرستان بیضاء: کرمی دانشگاه شیرازی، نورالدین- دکتر فرزانه مظفریان-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

فرهنگ و شعر مردم شهرستان لامرد: خسروی، نادر- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

فرهنگ واره‌ای از الهی نامه عطار: دانشجو، حمیدرضا- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

فرهنگ واژگان اغذیه و اشربه در کلیات سعدی: عارف کشفی، مهناز - دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

فرهنگ واژگان پزشکی در آثار شاعران مکتب آذربایجان: مهری، عفت- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1378- ارشد

فرهنگ واژگان دیوان سید حسن غزنوی با انظام و مضامین قرآنی: معین زاده میرحسینی، رضا- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

فرهنگ واژگان دیوان ناصرخسرو بخش اول از حرف آ تا ش: شعبانی، رمضان- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

فرهنگ واژگان فارسی مازندرانی گویش آملی: حدادی، نصرت اله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فرهنگ واژگان مرکب در دیوان  حکیم ناصر خسرو : موسوی مقدم، احمد - دکتر طاووسی -دانشگاه آزاد فسا - 1375-ارشد

فرهنگ واژگان مرکب دیوان فریدالدین عطار نیشابوری: پرهام،عبدالرحیم-دکتر طاووسی-آزادفسا- 1375-ارشد

فرهنگ واژگان و اصطلاحات و ترکیبات دیوان مسعود سعد سلمان: مهیار، محمد- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1366- ارشد

فرهنگ واژگان و ترکیبات و اصطلاحات گویشی مردم انار: پور شریفی، محمود- دکتر برومند- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

فرهنگ واژگانی شعبه معاصر ازسال 1300 تا 1330: جلیلی، زهره- دکتر کاووس حسنلی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

فرهنگنامه توصیفی دارو درمان در شعر فارسی تا پایان سده هشتم هجری: هاشمیان، لیلا- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1382- ارشد

فرهنگنامه دیوان فخرالدین ابراهیم عراقی: محمدی بدر، نرگس- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

فرهنگنامه رمزها و نمادها در ادبیات فارسی: دکنی، محمدامین- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1382- ارشد

فرهنگنامه لغات و اصطلاحات دستور زبان فارسی: رضایی آباده، نجف علی- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

فرهنگواره تحلیلی امثال و حکم سبزوار: محتشم، حسن- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

فرهنگواره تحلیلی تذکره الاولیا عطار نیشابوری: هادی، روح الله- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

فرهنگواره تحلیلی کشف المحجوب علی بن عثمان هجوبری: غلام، محمد- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

فریاد اعتراض(بررسی نقد اجتماعی در حدیقه سنایی): کرمانی، محسن- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

فسا و سخنوران و اندیشمندان از آغاز تا  عصر مشروطیت: روحانی ،  محمود- دکتر افراسیابی- دانشگاه آزاد فسا -  1377- ارشد

فعل مضارع در زبان فارسی: بشیرحسین، محمد- دکترحسن مینوچهر- دانشگاه تهران- 1340- دکتری

فضائل عرفان(حالات، مقالات، کرامات) در مثنوی مولوی: نجفی پور، محبوبه- دکترامین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1373- ارشد

فضاهای مضمون ساز در غزل قرن هشتم: مهریار، فرزانه- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

فضایل اخلاق در دیوان ملک الشعرا بهار خراسانی: اسحق خانی، علیرضا- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

فعل در گلستان و گردش ضمیر در گلستان: صدرالحفاظی، مهدی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

فقر و غنا در تصوف و انعکاس آن در ادب فارسی:  خدامی، جعفرقلی- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

فنا و بقا در آثار منظوم فارسی با تکیه بر 6 دفتر مثنوی: مردفرد، بهناز- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

فنون و لطایف بیانی و ابتکارات ادبی مثنوی گل و نوروز خواجوی کرمانی: بیغمی، مهران- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

فهرست تحلیلی موضوعات در گلستان و بوستان سعدی: نصرالهی شهری، هادی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

فهرست تفضیلی و توصیفی موضوعات مثنوی مولوی: موسوی فرد، سیدجواد- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

فهرست لغات و ترکیب احیاء علوم الدین: حاجیان باغی، مریم- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1372- ارشد

فهرست مصطلحات و تعبیرات عرفانی(الانسان الکامل فی معرفه الاوایل و الاواخر) عبدالکریم جیلی: شفقی، احسان- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

فهرست مضامین غزلیات سعدی: ظرافت انگیز، فاطمه- دکتر انوری-  دانشگاه تربیت معلم- ؟ ،ارشد

فهرست موضوعی تفسیر ابوالفتوح رازی: ارشاد سرابی، اصغر- دکتر محمد جعفر یاحقی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

فهم معانی از دیدگاه زبانشناسی: سهراب، الیزابت- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

فواد درآیینه شعرش: ملکی، پدرام-دکتر رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

قرآن در شاهنامه تاثیر پذیری فردوسی از کلام الله مجید: جلیلی، محمد- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

قرآن مترجم الخلص با مقدمه و تصحیح و توضیح و تعلیق: قاسمی، مسعود- دکتر شکری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1371- ارشد

قرآن و حدیث در شاهنامه فردوسی: رستنده، مجید- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

قصه انبیاء در قرآن و عهدین و بازتاب آن در ادب فارسی: یزدان پرست، محمد- دکترجعفرشعاریان مقاری- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

قصه پردازی در غزلیات مولانا: تاکی، مسعود-دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت معلم- 1370- ارشد

قصه سرایی و تطور آن در ادب فارسی: سعادتمند، سعید- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

قصه های عرفانی در ادب فارسی تا قرن هشتم هجری همراه با خصوصیات سبک ادبی در قصه ها از نظم و نثر: فرزاد، عبدالحسین- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1371- دکتری

قصه یوسف و تاثیر آن در ادبیات فارسی: شکوهی، وجیهه- دکتر محمداسماعیل حنفی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

قضا و قدر از دیدگاه نقد و بررسی آن در غزلیات حافظ: فلاحت زاده،‌تیمور- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی: خالقی راد، حسین-  دکتر جعفر شهیدی- دانشگاه تهران- 1368- دکتری

قلمرو اخلاق در دیوان ادیب الممالک فراهانی: اکبری، کرمعلی- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

قلمرو دل در مثنوی معنوی: بابا سالار، اصغر- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

قلندرنامه ارباب الطرق، تصحیح و توضیح متن خطی همراه با پژوهشی درباره آیین قلندری: افشاری، مهران- دکتر شاچینی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

قهرمانان حماسی شاهنامه و جلوه‌های هر یک در قصاید خاقانی: جعفری بورا، جواد- دکتر سید محمد سجادی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

قهرمانان شاهنامه فردوسی: جهانگیری، علی- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1366- ارشد

قیامت، بهشت، دوزخ، در حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه سنایی غزنوی و بوستان سعدی: سیف، عبدالرضا- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

قید در زبان فارسی از نظر زبان شناسی تاریخی و تطبیقی: دکترفرشیدورد، خسرو- دکتر محمد مقدم- دانشگاه تهران- 1342- دکتری

کاربرد (دل) در اشعار مهم‌ترین شاعران قرن هفتم و هشتم: سلیمانی، عصمت- دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

کاربرد اصوات در شعر شاعران سبک هندی و دوره بازگشت ادبی: معین زاده میرحسینی، اعظم السادات- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1379- ارشد

کاربرد باغ و گل در سبک خراسانی و تفاوت آن با ساخت عراقی: سربیژن، سکینه- دکتر مدرس زاده-دانشگاه آزاد جیرفت- 1380- ارشد

کاربرد شکوه در نهج البلاغه و دیوان ناصر خسرو: رحیمی، غلامرضا-دکتر جعفری-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

کاربردهای خاص ربائی در مثنوی معنوی: روحانی، علی- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

کاوشی در بومی سروده های رسمی بیرجند: عندلیب مقدم، سعید- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

کتاب المسائل تصنیف محی الدین ابی عبدالله محمد بن العربی(560-638) تصحیح و ترجمه و توضیح و تحشیه نجامه محمد دامادی: دامادی، محمد- دکترمینوچهر- دانشگاه تهران- 1347- ارشد

کتاب شناسی انتقادی شعر معاصر(از شهریور 1320 تا بهمن ماه 70): موذن، مریم- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1370- ارشد

کتاب شناسی انتقادی متون تصحیح شده فارسی منظوم(تا جامی): آزادیان، شهرام- دکتر خسرو فرشید ورد- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

کتاب شناسی توصیفی ادبیات معاصر تا آغاز انقلاب اسلامی: مسکین دره، محب علی- دکتر امامی، تشکری-  دانشگاه چمران اهواز- 1383- ارشد

کتاب شناسی توصیفی از منابع شعر نو: لنگرودی، امیر- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

کتاب شناسی توصیفی بلاغت و نقد ادبی: قربانی، هلیا- دکتر میرهاشمی- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

کتاب شناسی توصیفی گویشها در فارسی: هاشمیان، لیلا- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

کتاب شناسی توصیفی مشروطه: عباسی مقدم، مریم- دکتر محمداسماعیل حنفی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

کتاب شناسی توصیفی نقد و نظریه های ادبی معاصر: صفرزاده، منصوره- دکتر محمدزاده- دانشگاه فردوسی مشهد- 1382- ارشد

کتابشناسی توصیفی خاقانی: خاکباز، محمدحسن- دکتر محمدرضا برزگر خالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1377- ارشد

کتابشناسی توصیفی سنایی: سالمیان، غلامرضا- دکتر محمدرضا برزگر خالقی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

کتابشناسی دستور زبان فارسی دوره معاصر کتاب مقاله همایش: توانچه، فاطمه زهرا- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

کتابشناسی عرفانی کتب چاپی عربی و فارسی از آغاز تا نیمه قرن پنجم: الهی زاده، مریم- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

کثرت گرائی معرفت با گونه های شناخت خداشناسی در مثنوی مولوی: حسینی، محمدهادی- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

کرامات صوفیه ازآغاز تا قرن پنجم: شیری، قهرمان-دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تربیت معلم- 1370- ارشد

کشوادگان درپهندشت شاهنامه: باقری، بهادر- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1373- ارشد

کعبه از دیدگاه خاقانی و راه حاجیان در دیوان خاقانی: پاشاپور، اکبر-  دکتر ماهیار-  دانشگاه تربیت معلم- 1377- ارشد

کلمات مرکب در قصاید خاقانی شروانی: مزیدی، محمدجعفر-دکترخسرو فرشیدورد- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

کلیات عرفانی سنایی در دیوان و مثنویهای آن: زرقانی، مهدی- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- ارشد

کلیات لسانی دیوان، مجمع الاصناف، ساقی نامه به ضمیمه سهو اللسان و لسان الغیب: تسلیمی، علی- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

کمال البلاغه(با تعلیقات و توضیحات): مهرآوران، محمود- دکتر محمد رادمنش- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

کمال نامه خواجوی کرمانی، مقدمه، تصحیح، شرح و مقایسه با مخزن الاسرار و خسرو و شیرین: حاجیان نژاد، علیرضا- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1373- ارشد

کنایات در خمسه نظامی: غنی پورملکشاه، احمد- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

کنایات سه جلد نخست شاهنامه(1 و 2 و 3): نزهت، بهمن- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

کنایات و امثال در شعر انوری ابیوردی: براتی، هما- دکتر رضا اشرف زاده-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

کنایات و تعبیرات در آثار شیخ فرالدین عطار نیشابوری(منطق الطیر- اسرارنامه): میر، محمد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

کنایات و ضرب المثلهای نثر داستانی جمال زاده: اسماعیلی شکوه، اکبر- دکتر طالبیان-دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

کنایه در شاهنامه فردوسی: زارعی، حشمت الله- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

کهن الگو در شعر حماسی ایران تا قرن ششم: عشقی، جعفر- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

کهن گرائی و تحلیل آن در اشعار مهدی اخوان ثالث: زیرک، ساره- دکتر خسرو فرشیدورد- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

کولی ها و تصویر آنان در ادبیات فارسی و بررسی زبان کولی های خراسان: شهیدی، شکوفه- دکتر حق شناس- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

کوه و جنبه های اساطیری آن در شاهنامه فردوسی: جعفری، فاطمه- ؟- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

کین خواهی و انتقام جویی در شاهنامه: ابرکار، معصومه- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

کین و کین خواهی در شاهنامه فردوسی: عسکری فرد، مهدی- دکتر رستگارفسایی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

گام به گام با ادبیات معاصر (منظوم): غزنوی، مرضیه- دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

گذرگاه سایه سار غم در شعر فارسی (از رودکی تا حافظ): آرش نیا، محمدحسن- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

گردآوری و بررسی تلمیحات داستانی و سه مثنوی منظوم از خمسه نظامی: مجیدی، مینو- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

گزارش ابیات دشوار شاهنامه جلد 1 و 2 و 3: شکوری، علی امیر- دکتر تاج بخش- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

گزارش داستان سیاوش از شاهنامه فردوسی: حقی، مرتضی- دکتر معین- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

گستره کاربرد واژگان کیهانی در شاهنامه فردوسی: طبسی، حمید- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

گفتگو و لحن در آثار ساعدی: عرب باخرانی، علیرضا- دکتر دکتر مریم مشرف- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

گل ها و  گیاهان، مرغان، رود، کوه، بیابان و طلوع و غروب خورشید در شاهنامه: صحبت زاده، محمدکاظم- دکترمحمدعلی اسلامی ندوشن- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

گل و گیاه در ادب فارسی(از آغاز تا پایان دوره اول غزنوی): تشکری، منوچهر- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1371- ارشد

گل و گیاه در دیوان اشعار صایی کاشانی و قاآنی دانشگاه شیرازی: باقری،  مهری- دکتر رادفر- دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

گلگشت خیابان بهشت بررسی ایهام و تلمیح در شعر صائب: کمالی، مهدی- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

گلها و گیاهان در شاهنامه فردوسی:رشیدی رنجبر، نجمه-  دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

گونه های شعر طبری: قربانی، حسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

گوهری در خلاب(بررسی و تحلیل انتقادی بر فکر و شعر انوری ابیوردی): دیری، محمدرضا- دکتر کامل احمدنژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1375- ارشد

گویش بجستانی: علی اکبرزاده بجستانی، قاسم- دکتر  نادر جهانگیری-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

گویش کاخک: حسنی، محمد حسین- دکتر رضا زمردیان-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

گویش مردم گناباد: صوفی نوقابی، علی- دکتر نادر جهانگیری- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

گویش و ادبیات عامه مردم لیرلوی و دیلم (شهرستان دیلم):لیرلوی، الله کرم- دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

گویندگان اشعار فارسی کلیله و دمنه: پاکدل، محمدعلی- دکتر اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

گیاهان و حیوانات در شاهنامه فردوسی: خلوتی، لیلا- دکتر رستگارفسایی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1378- ارشد

لامعی گرگانی و تاثیرپذیری از منوچهری: مصطفی زاده، وحید- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

 لغات ترکی و مغولی جامع التواریخ و تاریخ وصاف: جعفری قریه علی، حمید- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

لغات و ترکیبات نادر در دیوان سنایی: سیفی، صفدر- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1375- ارشد

لغات و ترکیبات و اصطلاحات دیوان مسعود سعد سلمان: کسائی پور، ناصر- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

لغات و ترکیبات و اصطلاحات وصور خیال درویس ورامین: ایرانفر، محمد- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1371- ارشد

لقاء و فنا در مثنوی مولوی: امیری طیبی، فاطمه- دکتر فرزانه مظفریان-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1383- ارشد

مؤلفه‌های عرفانی در آثار جبران خلیل جبران: فروتن دانشگاه شیرازی، سوسن-  دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

ماخذ قصص حدیقه سنایی: قدی یلمه، قاریا- دکتر محمدجواد عرفانی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

مانایی در حماسه و عرفان: غفوریانی، رضا- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

ماهیت شعر به روایت شاعران: صالحی مازندرانی، محمدرضا- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

ماهیت مثل استخراج امثال حدیقه الحقیقه سنایی: فقیهی، حسین- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1367- ارشد

مایه های عرفانی در صحیفه سجادیه: خلیق، مرضیه- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

مباحث کلامی در حدیقه سنایی: محمدیان، عباس- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1367- ارشد

مباحث کلامی در شعر فارسی تا آغاز قرن هفتم: اصفی دانشگاه شیرازی، تاج ماه-  دکتر جعفر شهیدی- دانشگاه تهران- 1369- دکتری

مبانی اخلاق در مثنوی(نردبان آسمان): حجتی، هما- دکتر غلامحسین یوسفی- دانشگاه تهران- 1369- ارشد

مبانی اخلاقی در حدیقه الحقیقه سنایی: نیکبخت سعادت آباد، مهین- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

مبانی اخلاقی در شاهنامه: کلانترهرمزی، محمدرضا- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

مبانی اندیشه و جلوه های تصویر در اشعار دکتر شفیعی کدکنی: فلاح زاده، فاطمه- دکترمریم ابوالقاسمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

مبانی اندیشه و دیدگاههای نظامی بر اساس مخزن الاسرار و هفت پیکر: ذریه زهرا- محمدرضا- دکترجعفرشعاریان مقاری- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

مبانی تربیت در آثار سعدی: میرزایی، چنگیز- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

مبانی تعلیم و تربیت در آثار بزرگان ادب پارسی: علیزاده، سعید- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

مبانی جمال شناسی شعر کمال الدین اسماعیل: نقابی، عفت- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

 مبانی جمال شناسی شعر مولانا در مثنوی: گلچین، میترا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

مبانی زیبایی شناسی غزلیات بیدل: نیکویی، علیرضا- دکتر کریمی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

مبانی فکری در شعر حکیم ناصرخسرو و قبادیانی: سلیمانیان، حمیدرضا- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

مبانی نقد ادبی در آثار پیشینیان تا سده هفتم هجری قمری: مهدوی، محمدجواد- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

متناقض نمایی در غزلهای مولوی: چناری، عبدالامیر- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- ارشد

متناقض نمایی در مثنوی: زارع،  محمدتقی- دکتر مشیدی- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

متناقض نمایی و پارادوکس در سبک هندی: خسروجردی، معصومه- دکتردکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

مثنوی از دیدگاه مسائل روانشناسی: وفایی سورکی، محمدعلی- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

مثنوی به چه دعوت می کند؟: جاهد جاه، عباس- دکترعابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1380- ارشد

مثنوی زادالمسافرین امیرحسینی هروی: داود آبادی، وجیهه-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

مثنوی و مثنوی سرایی و سیر تطور آن در ادب فارسی(تا پایان قرن نهم): رحمدل، غلامرضا- دکتر اسماعیل حاکمی - دانشگاه تربیت مدرس- 1371- دکتری

مجاز در قصایدی از ناصر خسرو: امین نژاد، حسین- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

مجاز لغوی در دیوان غزلیات فروغی بسطامی: خلوتی، زهرا- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

مجله بهاره نخستین نشریه ادبی ایران و تاثیر آن بر ادبیات معاصر فارسی: اثنی عشری، اطلس- دکتر احمد خاتمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1377- ارشد

مجمل الافوال فی الحکم و الامثال: توکلی رستمی، فاطمه- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

مجموعه ای از نامه ها، فرامین و احکام دیوانی(شرعی مربوط به قرون پنجم تا هفتم هجری قمری): میرشمس، مریم- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

محبت در عرفان و شعر فارسی: خدری غریبوند، مراد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

محیط وحدت(بررسی وحدت وجود ابن عربی در محیط اعظم بیدل): غیوری، معصومه- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

مختصری در تاریخ شعر فارسی در ایران و هندوسنان: ایسرداس سدارنگانی، هرومل- دکتر محمد معین- دانشگاه تهران- 1336- دکتری

مختصری در شرح حال شیخ نجم الدین رازی معروف به دایه: اسدیان(حاجی آقایی)، محمد- سعید نفیسی- دانشگاه تهران- 1338- ارشد

مخمل شب سبک و ململ روز در شاهنامه( هنر فردوسی در تصویرگری روز و شب در شاهنامه): کاشی زاده، ملیحه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

مدارا و گفتگو در عرفان ایرانی اسلامی: رحیمی، مهدی- دکتر کزازی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

مدایح حضرت علی (ع) در شعر فارسی: کشفی نیا، علیرضا-دکتر خیرالله محمودی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

مدح و موضوعات آن در اشعار فرخی و منوچهری: منطقی، علیرضا- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

مدخلی بر ادبیات تمثیلی، تاملی در داستان های کلیله و دمنه و مرزبان نامه نگاهی به فابل، رمز و اسطوره: ایرانی، محمدمراد- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

مدیحه سرایی در ادبیات فارسی از آغاز شعر فارسی تا اواسط قرن پنجم: ابراهیم زاده، بهمن- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

مدیریت و جلوه های آن در آثار سعدی با فهرستی از اصطلاحات اداری: رنجبر کلهرودی، عباس- دکترجعفرشعاریان مقاری- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

مدینه فاضله در شعر معاصر(برگزیده ای از شاعران): نجاتی راد، محمود- دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

مدینه فاضله در مثنویهای بهار: رضازاده یامی، راضیه- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

مراتب و مدارج عشق در مثنوی مولانا: روستایی علی مهر، آتوسا- دکترمهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

مراحل تحول شعر معاصر در ایران: بهمن آبادی،؟- دکتر بشیری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1378- ارشد

مراسم و آیین شکار در آثار حماسی با تکیه بر شاهنامه، گرشاسب نامه، بهمن نامه: عبداللهی صنعتی، جواد- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

مرثیه در اشعارخاقانی، شرح و توضیح واژگان و معنی ابیات و آرایه های بیانی: طباطبایی، جمال الدین- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

مرثیه سرایی در دوره قاجاری: پیرمرادی، خجسته- دکتر ممتحن- دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

مرثیه سرایی در عهد صفویه: محلاقی شهر بابکی، غلامرضا- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

مردم گرایی در دیوان قصاید ناصرخسرو: امیریزدانی، حسن- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- ؟- ارشد

مرزبان ملک نثر: فرخی، داریوش- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

مرگ در شاهنامه: شهری، پرویز- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1376- ارشد

مرموزات اسدی در مرموزات داوودی تالیف شیخ نجم الدین رازی(معروف به نجم دایه): شفیعی کدکنی، محمدرضا- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1346- ارشد

مزارات شهرستان بیرجند: برزگران، مهدی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1378- ارشد

مسائل اجتماعی در آثار جلال آل احمد: عباسی، جلال- دکتر آذرمینا- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

مسائل سیاسی،اجتماعی،اخلاقی درقصایدسنائی(بانگاهی به اوضاع سیاسی-اجتماعی قرن پنجم و ششم): افضلی راد،رحیم- دکتر حسین بهزادی اندوهجردی-دانشگاه آزاد تهران-1378-ارشد

مشاهیر ادبی مازندران: صادقی زرندینی، محمد- دکتر امیربانو کریمی- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

مشکلات ساختاری ترجمه از عربی به فارسی(در محدوده قرآن کریم): قلی زاده، حیدر- دکتر احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

مصادر مرکب درفرهنگ فارسی معین: کشفی نیا، جعفر- دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا-1373-ارشد

مصباح الارواح اثر شمس الدین محمد بردسیری کرمانی: معادل رودسری، زهرا- دکتر طباطبایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

مصطلحات موسیقی در متون فارسی تا آغاز حکومت سلجوقیان: عرفانی بیضایی، محمدجواد- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

مضامین اخلاقی در اشعار شاعران دوره مغول: آتش زای، یحیی- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

مضامین خمری در غزلیات سعدی و حافظ: حافظی، علی-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

مضامین شعری مهدی اخوان ثالث: پریشانی، زیبا- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

مضامین محدود و تصاویر نامحدود(در دیوان حافظ 50 مضمون در 250 غزل): شادکامی، میترا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

مضامین مشترک در آثار سعدی: توفیقی، حسن- دکتر روح الله هادی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

مضامین مشترک نهج البلاغه و آثار سعدی: عابدی، محمدرضا- دکتر خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1379- ارشد

مطالعه و تحقیق در زندگی خسرو انوشیروان و داستانها و اندرزها و تدابیر سیاسی که در ادبیات پهلوی و عربی و فارسی بوی نسبت داده اند: مرزبان، علی- دکتر صادق کیا- دانشگاه تهران- 1344- دکتری

مطالعه و تحقیق دیوان کبیر از نظر قوائد دستوری: تسلیمی، کبری- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1346- دکتری

مظاهر عدالت در آثار منظوم عرفانی با تکیه بر اشعار سنایی و عطار: احمدیان، سکینه- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

معاد در حدیقه‌ سنایی و مثنوی مولانا: ساجدی، سید محمد حسن-دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

معارف نهج البلاغه و قرآن در نامور نامه باستان: آزاد، نرجس- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1380-ارشد

معانی اعتقادی اخلاقی در دیوان خاقانی: وزیری، رضا- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

معانی بلاغی امر و نهی در غزلیات حافظ: آرمانفر، محمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

معانی و بیان و بدیع در جلد اول و دوم شاهنامه فردوسی: دامین پور، احمد- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

معجم احادیث کتب عرفانی و برداشت عرفانی مولفین از احادیث طرح شده در: آفتاب قره باغ، عادل- دکتر خلیل حدیدی- دانشگاه تبریز- 1377- ارشد

المعجم فی آثار ملوک العجم: حنفی بجد، محمداسماعیل- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- دکتری

معجم قصص انبیاء: نعمت زاده، پرویز- دکتر ماهیار-دانشگاه تربیت معلم- 1373- ارشد

معراج پیامبر در آینه ادبیات منظوم: نادری بوانلو، محب علی- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

معراج شاعران: نجفی، زهره- دکتر اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

معراج نبی اکرم و انعکاس آن در آئینه شعر فارسی(معراج نامه ها ی منظوم و مستقل تا پایان دوره رواج سبک عراقی): حسنلو، حیدر- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

معراج و انعکاس آن در اشعار فارسی: روغن گیری، لیلا- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

معراج و بازتاب آن در ادب فارسی: جمالی، شهروز- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

معراج و معراج نامه ها در ادب عرفانی: ایزدی، امان الله- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

معراجیه در ادب فارسی از آغاز شعر دری تا پایان قرن نهم هجری: مددی، حسن- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1371- ارشد

معرفت در حدیقه الحقیقه و مثنوی معنوی: روزبیانی، فریده- دکتر محمدرضا راشدمحصل- دانشگاه آزاد بیرجند- 1378- ارشد

معرفت در مثنوی: مقصودلو استرآبادی، عباسعلی- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

معرفت دنیا در مثنوی بر مبنای قرآن، نهج البلاغه و احادیث: عسکری فرد، هادی- دکتر نیری- دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

معرفت شناسی مثنوی مولوی: مسعودی فر، جلیل- دکتر سید حسین فاطمی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

معرفی احوال، آثار و بررسی اندیشه های گلبن کازرونی: مظفریان، فرزانه- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

معرفی ادیان و فرق و مذاهب بر اساس دیوان ناصر خسرو: محمدی متکازینی، سید حسینعلی- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

معرفی پژوهش‌های انجام شده درباره فردوسی از سال 1371 تا 1381: هاشمی اردکانی، زهره- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

معرفی زندگینامه و آثار مرحوم حجه الاسلام محمدباقر خلخالی: خاک نژاد، فرهنگ- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

معرفی ساقی نامه ها و تصحیح انتقادی نسخه خطی ساقی نامه رضی الدین آرتیمانی موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به شماره 2473: پهلوانی، عباس- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

معرفی فرهنگ عامه مردم بیهود به انضمام معرفی کار و کار افزارهای موجود در منطقه: عبدالهی، موسی- دکتررضا زمردیان- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

معرفی مقلدان گلستان و بوستان شیخ اجل سعدی دانشگاه شیرازی: قشمی، مرتضی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

معرفی مکاتب مهم نقد ادبی و تحلیل و نقد متونی از ادب فارسی: شایگان فر، حمیدرضا- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

معرفی و بررسی ترجمه های کامل فارسی قرآن کریم در ایران دو قرن اخیر: هوشمندسروستانی، جعفر- دکتر محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

معرفی و بررسی شرح های فارسی دیوان حافظ در شبه قاره: چاند بی بی، سیده- دکتر پور نامداریان- دانشگاه تهران- 1381- ارشد

معرفی و تصحیح انتقادی متن دیوان ظهوری ترشیزی، شاعر قرن دهم و یازدهم: میرزامحمدنیا، فریبا-دکتراصغر دادبه- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

معرفی و تصحیح و ترجمه و شرح اشعار غلامرضا ارکوازی شاعر شیعی کرد: سارائی، ظاهر-؟- دانشگاه چمران اهواز- 1378- ارشد

معرفی و تفسیر و توضیح جمشید و خورشید اثر سلمان ساوجی و مقایسه آن با ناصرخسرو: صادقی، فیروزه- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

معرفی و شناخت ادبیات عامه شهر راز وجرگلان: قدوسیان، قنبر- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

معرفی و نقد و بررسی عناصر داستانی داستانهای کوتاه جنگ: صادقلو، احمد- دکتر مستعلی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

معرفی، نقد و بررسی آثار اسماعیل فصیح: نوروزی، معصومه- دکتردکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

معرفی، نقد و بررسی جامعه شناسی شهر آشوبهای صنفی: نصرتی سیاهمزگی، علی اکبر- دکتر دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

معروف کرخی(زندگی، اندیشه، سخنان و نقش وی در تکوین تصوف اسلامی): ذوالفقاری، حسن- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

معنی در شعر فارسی: محمدیآسیابادی، علی- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- دکتری

معیارهای نقد رمان(با تکیه بر رمانهای فارسی): مهدی زاده فرد، بهروز- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1382- ارشد

المغنی در بابهای توحید و عدل املا القاضی ابی الحسن عبدالجبار، 410ه.ق. جز هفتم خلق القرآن:  دکتر زرین کوب، حمید- دکتر مینوچهر- دانشگاه تهران- 1348- ارشد

مفاخر در دیوان خاقانی و منوچهری: عبدلی، اسماعیل- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

مفاخره و تحول آن در شعر فارسی از آغاز تا حافظ(قرن هشتم): امیری خراسانی، احمد- دکتر اسماعیل حاکمی - دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

مفاهیم اخلاقی در چهار منظومه عطار: احمدی، شهرام- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

مفاهیم بلاغی امر و نهی در بوستان سعدی: طباطبایی، مصطفی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

مفاهیم رزمی گرشاسب نامه اسدی توسی: صادقی، محمدعلی- دکتر دکتر سلطان حمید سلطان- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

مفاهیم سیاسی و اجتماعی در شعر بهار: محمدی، بهرام- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

مفاهیم و اصطلاحات علوم و فنون در خمسه نظامی: علامی، ذوالفقار- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

مفهوم خرد در شاهنامه: فلاح نژاد، نقی- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

مفهوم مرگ و زندگی در شعر معاصر ایران: صالحی، کمال- دکتر حسنی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

مفهوم وطن در شعر فارسی((ناسیونالیسم و ادبیات فارسی)): بشیری، محمود- دکتر رضا داوری- دانشگاه تربیت مدرس- 1368- ارشد

مقابله و تصحیح دیوان اشرف مازندرانی: نویری ساکن، محمدرسول- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1372- ارشد

مقابله و مقایسه مخزن الاسرار و بوستان: دکتر اسپرهم، داوود- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

مقالات شمس تبریزی و تاثیر آن د رمثنوی معنوی: اوجاق علیزاده، شهین- دکتر جوادسلیمانی نژاد- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

مقاله در ادب فارسی: ناصرزاده، ایران- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

مقام پیر در مثنونی مولوی: جعفری، سید صادق- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

مقام پیران در اشعار چهار (مولوی و خواجو و حافظ و شاه نعمت الله ولی): نگین تاج، الیاس- دکتر سید احمد حسینی کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1382- ارشد

مقام سالک در مثنوی: دشتیان نژاد، سکینه- دکتر عبدالرضا سیف- دانشگاه تهران- 1382- ارشد

مقام شاعر و شاعری تا دوره سلجوقی با تکیه بر ناصر خسرو، انوری،‌ مسعودسعد، خاقانی و نظامی: کاظمی مقدم، ابراهیم- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

مقامات انبیاء از دیدگاه عرفانی در جهان بینی عطار: موکر، مبینا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

مقامات سلوک طی هفت وادی عرفان: سیف، هیب الله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

مقامات عرفانی در حدیقه سنایی و منطق الطیر عطار و مثنوی مولوی: صدری محمدی، محمدرضا- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1382- ارشد

مقامات معنوی در مثنوی مولوی(توکل، رضا، تسلیم): دانش تبریزی، مژده- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1377- ارشد

مقایسه آثار عرفانی سلمی عبدالرحمن: نزهت، بهمن- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

مقایسه ادب تعلیمی سعدی و پروین اعتصامی: انداز، ثریا- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1381- ارشد

مقایسه ارزشهای اخلاقی در شاهنامه فردوسی و مثنوی مولوی: دوراندیش، محمدعلی- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

مقایسه ارزشهای اخلاقی در شاهنامه و مثنوی: دوراندیش، محمدعلی- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

مقایسه اسطوره های شاهنامه با منابع پیش و پس از اسلام(از کیومرث تا نوذر): قریشی، مهسان- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

مقایسه اسکندرنامه منثور با اسکندرنامه نظامی: نصرآزادانی، ناهید-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1379-ارشد

مقایسه اسکندرنامه نظامی با آیینه اسکندری امیرخسرو دهلوی: طهماسبی، فاطمه- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

مقایسه اشعار سیاسی ملک الشعراء بهار و میرزاده عشقی: رجب تباردرویش، مهدی- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

مقایسه اشعار نظیری نیشابوری و عرفی دانشگاه شیرازی: قافله باشی، خلیل- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

مقایسه اصول مکتب ابن عربی و مولانا بر پایه شروح فصوص و مثنوی: دشتی، محمد- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- دکتری

مقایسه افکار عرفانی و عطار در حدیقه و منطق الطیر: جانی پور، محمدعلی- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

مقایسه افکار عین القضاه و مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی: اختیاری، زهرا- دکتر محمود عابدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

مقایسه ای میان حبسیات مسعود سعد و ابو فراس حمدونی وجوه اشتراک و افتراق: نیک پناه، منصور- دکتر محسنی نیا- دانشگاه کرمان- 1377- ارشد

مقایسه ایلیاد هومر با بخش پهلوانی شاهنامه فردوسی: محمدی، محتشم- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1370- ارشد

مقایسه بخشهایی از شاهنامه فردوسی با غرراخبارملوک الفرس: رحمانی فر، طلعت- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

مقایسه برخی از ؟ نامه ها با بوستان، گلستان و قابوس نامه: جابری اردکانی، ناصر- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

مقایسه بین جلال الدین محمد مولوی  و ویلیام بلیک از نظر عرفانی و ادبی: حلاجی مقدم، سهیلا- دکتر عباسعلی رضایی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

مقایسه بین مثنوی های لیلی و مجنون مکتبی دانشگاه شیرازی و نظامی و بیان وجوه افتراق و اتحاد: دولت آبادی، آزیتا- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- ؟س- ارشد

مقایسه بین مکاتیب غزالی و سنایی: خوشنویس، حمیدرضا- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

مقایسه بین ویژگیهای قهرمانی رستم و شاه سیف در دو اثر حماسی(شاهنامه فردوسی، سیره الملک سیف بن ذی یزن): البکور، مصطفی- دکتر ناصر نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

مقایسه تاریخ بیهقی و سیاست نامه از دیدگاه پندواندرز: اسعدی نژاد، غلامرضا- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

مقایسه تحلیلی شاهنامه فردوسی و گرشاسب نامه اسدی طوسی: جعفری، مرتضی- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

مقایسه تحلیلی و تطبیقی تاویلات عرفانی از مبانی اعتقادی و عملی شریعت در ادب فارسی از دوره مغول تا عهد صفویه: مالمیر، محمدابراهیم- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

مقایسه تشبیهات و استعمارات مسعود سعد سلمان و فرخی سیستانی: بحرینی، مهستی- دکتر خانلری- دانشگاه تهران- 1346- ارشد

مقایسه تصویری و بلاغی خسرو و شیرین نظامی با خسرو وشیرین امیرخسرو دهلوی: حسینی، محمد- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

مقایسه تطبیقی افکار و اندیشه‌های اصلاح طلبانه محمد اقبال: علوی، حسن- دکتر میرقادری-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

مقایسه تطبیقی ترجمه پانزده جزء اول قرآن استادان فولادوند و  کاظم معزی: رضایی، مصطفی- دکتر شاهرخ محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

مقایسه تطبیقی ترجمه پانزده جزء دوم قرآن، ترجمه آقایان فولادوند و معزی: مرادی، عباس- دکتر محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

مقایسه تطبیقی دار ابنامه طرسوسی با ادیسه: پریمی، حر- دکتر عزیزالله جوینی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

مقایسه تطبیقی داستان لیلی و مجنون نظامی گنجه‌ای با داستان لیلی و مجنون مکتبی دانشگاه شیرازی: علیخانی، فرامرز- دکتر نژاد سلیم-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

مقایسه تطبیقی سوره یوسف (ع) و یوسف و زلیخای جامی: سنجری نیا، زیور- دکتر کهن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1378- ارشد

مقایسه تطبیقی نحو سه زبان فارسی، عربی، انگلیسی: آذرپیوند، حسین- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه آزاد تهران- 1372- ارشد

مقایسه جبر و اختیار در حافظ و سعدی: امیرفرهنگی، فریبا- دکتر قافله باشی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

مقایسه جمشید و سلیمان تا قبل از قرن هفتم: کشتبان، گیتی- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

مقایسه جهان بینی سعدی در گلستان و بوستان: عباس آبادی عربی، حسن- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

مقایسه چند داستان از شاهنامه فردوسی با غررالسیر ترجمه بنداری: نودهی، کبری- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

مقایسه خسرو و شیرین- شعله دکتر نیریزی- خسرو و شیرین نظامی و تبریزی: کوهکن، شهناز- دکتر اکبر صیادکوه-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

مقایسه خسرو و شیرین نظامی با خسرو و شیرین فردوسی: پیر حیاتی، اشرف- ؟ - دانشگاه چمران اهواز- 1377- ارشد

مقایسه خسرو و شیرین نظامی و یوسف و زلیخای جامی: مظفری، علی- دکتر مهدوی- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

مقایسه داستان زریر در شاهنامه با روایت پهلوی آن: یوسف پورسیفی، فاطمه- دکتر ژاله آموزگار-دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

مقایسه داستان سودابه و سیاوش و یوسف و زلیخا: بردبار، آمنه- دکتر رستگارفسایی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1381- ارشد

مقایسه دو ترجمه قرآن کریم از شادروان مهدی الهی قمشه‌ای: شمسی پور، محمد- دکتر جعفری-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

مقایسه روایات مربوط به فریدون و منوچهر در شاهنامه با متون تاریخی(تا قرن 7): دهقانی، هوشمند- دکتر جوکار- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

مقایسه روایت اردشیر بابکان در شاهنامه با متن پهلوی آن:آزادی،  فاطمه- دکتر ژاله آموزگار- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

مقایسه روایت شطرنج در شاهنامه با گزارش پهلوی آن: جانی، لیلا- دکتر ژاله آموزگار- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

مقایسه زبان حماسی و غنایی با تکیه بر خسرو و شیرین و اسکندرنامه نظامی: پارساپور، زهرا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

مقایسه زبان داستان در آثار دولت آبادی و احمد محمود: محسن زاده هدشی، فاطمه-  دکتر یدالله جلالی پندری-دانشگاه یزد-1380-ارشد

مقایسه سام نامه خواجوی کرمانی با شاهنامه فردوسی: دلبر، زهرا- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

مقایسه سبکی شهریار از حافظ: شیخ الاسلامی، نرگس- دکتر تاجبخش- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

مقایسه سفرنامه ناصرخسرو با حسنی در میقات جلال آل احمد: ناصح، مهدی- دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

مقایسه سیمای زن در ادبیات حماسی و غنایی تا قرن ششم هجری: شرفی نژاد، بتول- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

مقایسه شاهکار ادبی ایران(شاهنامه) و شاهکار ادبی ژاپن(داستان گنجی): کوساکابه، کازوکو- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

مقایسه شاهنامه با ایلیاد و ادیسه: کرمی پور، عبدالخالق- دکتر محمد فشارکی- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

مقایسه شعر شاملو با شعر آدونیس و ملفوظ: هانی فحص، حسن- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

مقایسه شعر مولوی کردبا شعر مولانا جلال الدین محمد بلخی: عزیزی، احمد- دکتر اسپرهم- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

مقایسه صنایع و مضامین ادبی اشعار حافظ و ابن فارض: نصراصفهانی، محمدرضا- دکتر علی شیخ الاسلامی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

مقایسه صور خیال در غزلیات شمس؟ دیداری و شنیداری: مشایخی فرد، محسن- دکتر دکتر مریم مشرف- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

مقایسه عروض المعجم فی معاییر الاشعار العجم با معیار الاشعار خواجه نصیرالدین طوسی: عظیم زاده، امیرعلی- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1373- ارشد

مقایسه عروضی کتاب المعجم فی معاییر اشعارالعجم قیس رازی با معیار الاشعار: عالی نسب، آمنه- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

مقایسه عناصر داستان در چهار منظومه عاشقانه(خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، بیژن و منیژه، سیاوش و سودابه): نوروزی، خورشید- دکتر ناصر نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

مقایسه غزلهای سعدی با غزلهای خاقانی و حافظ: مشهدی، محمدامیر- دکتر جوینی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

مقایسه قابوس نامه و گلستان: کرامتی مقدم،سید علی- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

مقایسه گرشاسب نامه و بخشهایی از شاهنامه که متشابهند: جاویدی، اسفندیار- دکتر جلیل نظری-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

مقایسه گلستان سعدی و بلبلستان فوزی: دزدارویچ، سداد- دکتر محمد دانشگر- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

مقایسه لیلی و مجنون جامی با مجنون و لیلی امیرخسرو  دهلوی: کرمی زاده، سعید-دکتر صیاد کوه-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

مقایسه مبحث عقل از نظر ناصر خسرو و ابوالعلا معری: رفیعی، زهرا- دکتر میرقادری-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

مقایسه مثنوی معنوی با حدیقه سنایی و بررسی تاثیر سنایی بر مولوی: یزدانی، حسین- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

مقایسه مخزن الاسرار و مطلع الانوار: نبی لو چهرقانی، علیرضا- دکتر زنجانی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

مقایسه مضامین عرفانی در حدیقه سنایی و مثنوی مولانا جلال الدین بلخی: ستیز نارویی، مسعود- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1374- ارشد

مقایسه مضامین مشترک شعری در ادبیات عصر مشروطه و عصر نهضت ادبی عرب: ملک شاهکویی، رضا- دکتر ماهیار- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

مقایسه مفاهیم شب و روز از دیدگاه حافظ، نیما و اخوان ثالث: مدنی بجستانی، معصومه - دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه  یزد- 1377-ارشد

مقایسه و بررسی داستان های اساطیری و حماسی.. . با شاهنامه: جوادیان کوشایی، رحمت- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

مقایسه و بررسی داستانهای تاریخ بیهقی و سیاست نامه: یزدان پناه، مریم- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

مقایسه و بررسی ساخت دو مثنوی ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی و خسرو شیرین نظامی: پیری، موسی- دکتر مریم خلیلی جهان تیغ- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

مقایسه و تاثرات مرزبان نامه از کلیله و دمنه: عبدالله زادگان، علی- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1375- ارشد

مقایسه و تاثیر لیلی و مجنون نظامی بر لیلی و مجنون جامی: دریادل، محمد- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1380- ارشد

مقایسه و تحلیل خواب و رویا در شاهنامه و مثنوی: حجاجی کهجوق، عزیز- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

مقایسه و تطبیق شاهنامه با حماسه ترکی رده قورقود: کریمی، غلامعباس- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

مقایسه  اشعار حافظ و عمادالدین نسیمی: شجاعی، کیوان- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

مقایسه حبسیات مسعود سعد سلمان با حبسیات خاقانی و ملک الشعرای بهار و فرخی یزدی: کرمی، اعظم- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

مقایسه  لیلی و مجنون نظامی، امیر خسرو دهلوی و: چیره، نسرین- دکتر معصومه معدن کن- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

مقدمه ای بر تحلیل انواع ادبی در شعر جنگ: طاهری، قدرت الله- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

مقدمه ای بر رمز گشایی اصطلاحات خمری در شعر فارسی: صرفی، محمدرضا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

مقدمه ای در مفهوم شناسی حافظ: شفیعی سروستانی، اسماعیل- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

مقدمه تصحیح دیوان اشعار گلزار سفرنامه صافی جمی: سلیمی، حسین- دکتر محمود براتی- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

مقدمه تصحیح دیوان میرزا عبدالله عشقی و میرزا داوود اصفهانی: دلیران فیروز، حسین- دکتر جمشید مظاهری- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

مقدمه نویسی و تصحیح منظومه خزائن الفواید: نیکبخت، اعظم- دکتر جمشید مظاهری- دانشگاه اصفهان- 1381- ارشد

مقدمه و تصحیح تفسیر(ینابیع العلوم): شیخ مونسی، حوریه- دکتر احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

مقدمه، تصحیح، تعلیقات بر فخری نامه(حدیقه الحقیقه) از حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی: حسینی، مریم- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

مقلدان نظامی گنجوی: دلیرانی مالوانی، ابراهیم- دکترحسین سادات ناصری- دانشگاه آزاد تهران- 1367- ارشد

مکاشفات رضوی در شرح مثنوی مولوی از محمدرضا ملتانی: روحانی، رضا- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

مکتب اعتراض در دیوان ناصرخسرو: محمدی، محمدعلی- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1372- ارشد

مکتب شیخ نجم الدین(الطامه الکبری): سلامیان، ابوالقاسم- سعید نفیسی- دانشگاه تهران- 1339- دکتری

مکتب نقد ادبی بر مبنای اصالت زن(نقد فمینیستی) و چند زن نویسنده ایرانی: حسن آبادی، محمود- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

مکتب و جهان بینی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری کدکنی: محبی، مهران- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

مکتب وقوع  در ادبیات فارسی: فلاح، مرتضی- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

ملاحظاتی در باب تاریخ زبان و ادبیات فارسی از آغاز تا دوره معاصر بر اساس ترجمه مقالات: فرخ نیا، مهین دخت- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

ملاحظاتی درباره قلندریه و تصحیح و توضیح چهل قصیده و غزل قلندریه سنایی: امینی، نیلوفر- دکتر نحوی- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

ملازمت شریعت و طریقت در مثنوی: حسینی، سید مهدی-دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه  یزد- 1377-ارشد

ملامت و ملامتیان به همراته ترجمه رساله ملامتیه سلمی: هادی، روح الله- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

مملکه الحیره یک ساتراپ نشینی ایرانی در عربستان قبل از اسلام: الحمدانی، نورالدین- دکتر حسین نصر- دانشگاه تهران- 1343- دکتری

منابع تذکره الاولیاء: عرفانی بیضایی، محمدجواد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

مناجات در نظم فارسی تا قرن هشتم هجری: ملک ثابت، مهدی- دکتر احمد احمدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- دکتری

مناجات و مناجات نویسی در نثر فارسی(از آغاز تا 700 هجری): داوودی، حسین- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

مناجات و نیایش در دفترهای اول تا چهارم مثنوی مولوی: رضائی،کاووس-  دکتر افراسیابی-دانشگاه آزاد فسا- 1376-ارشد

منازل ارضی و سماوی در دیوان منوچهری دامغانی: عمید، محمود- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

مناظره در شعر فارسی از آغاز تا پروین اعتصامی: رحیمی، مهدی- دکتر اسماعیل حاکمی والا- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- دکتری

مناظره در شعر فارسی: نجیب مایل هروی، امیر- دکتر فلاح رستگار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1364- ارشد

مناظره و سیر آن در ادب فارسی: باقری، محمود- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

مناقب اهل بیت (ع) در دیوان ادیب الممالک فراهانی: مهتدی، مهدی- دکتر سید جعفر حمیدی-آزاد بوشهر- 1380- ارشد

مناقب حضرت امیرالمومنین(ع) در سده های دهم و یازدهم: سنگ سفیدی، شهلا- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

مناقب علوی در شعر فارسی از آغاز تا پایان قرن نهم هجری: کدخدایی، فیروزه- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

مناقب و مدایح مذهبی از قرن 12 تا کنون: مکرمی، حسین- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

منتخبی از ظفرنامه تیموری با توضیحات و شرح مشکلات: باقرپسته، محمود- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

منشات نویسی در ادب فارسی و بررسی منشات دوره قاجاریه بر اساس ویژگیهای منشات قایم مقام و امیر نظام گردوسی: مهدی زاده، مهدی- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

منشآت نویسی در زبان فارسی و سیر آن از آغاز تا انجام: واحد، اسدالله-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

منظومه های مثنوی از قرن 9- 12: خزانه دارلو، محمدعلی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

منهیات در مثنوی: شادمان، عبدالحکیم- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

مهارتهای نوشتن در ادب فارسی: فرشیدنیک، مینا- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

مهر فرزندی در شاهنامه فردوسی: مهاجری فر، طیبه- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

مهر و مهرورزی: خاندوزی، محمد-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

مواجهه نیما با طبیعت: محمدی آسیابادی، علی- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم- 1378- ارشد

موازنه صور خیال در شعر معاصر(اخوان و بهار): بهمنی مطلق، یدالله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

مواهب الهی در تاریخ آل مظفرتالیف: معین الدین جلال الدین محمد معلم یزدی: برهانی، عباس- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

موتیو موج در غزلیات بیدل: سهرابی، مرضیه- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

موسیقی شعر اخوان: احسانی،‌ محمد- دکتر حبیب الله عباسی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

موسیقی شعر جنگ: فیاض منش، پرند- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

موسیقی شعر در شاهنامه فردوسی: نقوی، نقیب- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- دکتری

موسیقی کلام در قصاید خاقانی: قزنینی، محمدحسن- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

موضوع تحلیل گلستان سعدی بر اساس فرهنگ کامپیوتری گلستان: مددی الموسوی، محمدکاظم- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

موضوع نکات بلاغی در غزلیات حافظ: ابراهیمی، ابوالفضل- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1374- ارشد

موعظه و حکمت در شاهنامه فردوسی: نیکداراصل، محمدحسین- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1378- ارشد

مولانا و موسیقی: زاهدی، مرتضی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

مولفه های هویت فرهنگی ایرانیان در شاهنامه فردوسی: رمضانیان سیاهکرودی، باقر- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

میتراییسم و نشانه های آن در شاهنامه: فرخی، زهرا- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

ناتورالیسم در آثار برجسته داستان نویسان معاصر فارسی: حسن زاده، عبدالله- ؟ - دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

ناز و نیاز در خمسه نظامی(با تاکید بر خسرو و شیرین): بختیاری، محمدرضا- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1380- ارشد

ناسیمتی یا خود شیفتگی در شعر بزرگان پارسی گو، قرن ششم- هفتم و هشتم: دائمی گله پرده سری، علیرضا-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

نام آوران ایل قشقایی: خسروی،حبیب الله- دکتر وطن دوست-دانشگاه آزاد فسا- 1378- ارشد

نامنامه دهر یا تصویر عالم در دیوان خاقانی:  شیخ اسدی، محمود-دکتر محمد علی صادقیان-دانشگاه یزد-1375-ارشد

نامه نویسی در ادب فارسی تا قرن ششم: نوری گوشکی، غلامرضا- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1376- ارشد

نامه های سیاسی، دیوانی تا پایان قرن 6: جعفرمنش، کیومرث-  ؟ - دانشگاه چمران اهواز- 1373- ارشد

نامهای اسلامی: اصلان آبادی، مجید-  دکتر محمود شکیب- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

نثر تاریخی و تاریخ نویسی تا قرن هفتم هجری: برادران شاهرودی، فرشته- حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- ؟- ارشد

نثر تحقیقی و علمی در پنجاه سال اخیر: کریمی، فریده- دکتر عبادیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1370- ارشد

نجوم در شعر خاقانی: دهقان حسامپور، سعید- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

نحو در زبان فارسی: تورتیر، خدیجه- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

نخستین پادشاه و خاندان شاهی در حماسه سرایی ژاپن با مقایسه با نخستین پادشاه ایران در شاهنامه: ناکامورا، آمیکو- دکتر صادق کیا- دانشگاه تهران- 1344- دکتری

نرد و شطرنج در ادب فارسی: قربانی، اسکندر- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

نژاد و گوهر در شاهنامه: معصومی، محمدرضا- دکتر اسحاق طغیانی- دانشگاه اصفهان- 1379- ارشد

نسایم گلشن شرح شاه داعی الی الله دانشگاه شیرازی بر مثنوی گلشن راز شیخ محمود شبستری: تمدنی، غلامحسین-  دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

نسبت میان غزل سعدی و انوری، مقام سعدی در عرصه غزل و تبیین موضعی آن: شلیجی، علی- دکتر محمود نشاط- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

نسیم شمال در صحنه ساست و ظلم ستیزی او در میان آزادی خواهان: حسن شاهی، زهرا- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1383- ارشد

نشانه هایی از سبک هندی در شعر شعرای دوره اول بازگشت ادبی: خاتمی، احمد- دکترحسین سادات ناصری- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

نظامی و موسیقی: اشیدری، گیتا- دکتر انوری-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

نظریه های نقد ادبی معاصر(صورت گرایی، ساختارگرایی، هرمونتیک): علوی مقدم، مهیار- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

نظور زبان متون تاریخی از ترجمه تاریخ طبری تا تاریخ جهانگشا: آذرمینا، محمد تقی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- ارشد

نظیره گویان نظامی گنجوی: نقوی، حسین- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

نفس در مثنوی مولوی: غلامی بیدک- دکتر نیری-دانشگاه آزاد فسا-1377-ارشد

نفس ستیزی در عرفان اسلامی: بهرام پورعمرانی، احمدرضا- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1379- ارشد

نفس، روح، عقل، دل و در مثنوی: تقوی، محمد- دکتر محسن جهانگیری- دانشگاه تربیت مدرس- 1369- ارشد

نفوذ فرهنگ اسلامی زبان و ادبیات عرب در دیوان: الحمدانی، محمدنورالدین- دکتر حسین خطیبی- دانشگاه تهران- 1344- دکتری

نقد اجتماعی در ادبیات داستانی در عصر مشروطه و اندکی پیش از آن: خجسته، فرامرز- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1379- ارشد

نقد اجتماعی رمان معاصر با تکیه بر ده رمان فارسی: عسگری حسنکلو، عسگر- ؟- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- دکتری

نقد اجتماعی شعر دوره سامانیان: شفق، اسماعیل- اسلامی ندوشن- دانشگاه تهران- 1374- دکتری

نقد اجتماعی(قرن هفتم و هشتم) در آثار سیف فرغانی، سعدی، اوحدی مراغه ای، حافظ، عبید زاکانی: برهان، عباس- دکتر محمود عابدی- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

نقد ادبی در عصر عباسی: خرمی، مهدی- دکتر امیرمحمود انوار- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

نقد اصالت زن در شعرانقلاب اسلامی :شمشه ،مهناز-دکترذوالفقاری-دانشگاه اراک-1380-ارشد

نقد الادب و تاریخچه عندالعرب: غلامی، زهرا- دکتر عباسی- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

نقد تئوریهای ادبی: ابوحمزه، فاطمه- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

نقد تحلیلی مقلدان نظامی(نظامی، امیرخسرو، جامی، مکتبی): یوسفی، حسینعلی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

نقد تحلیلی و تطبیقی(ورقه و گلشاه) عیوقی و مقایسه آن با لیلی و مجنون نظامی: انصاری، حمیدرضا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

نقد تذکره ها و نقد در تذکره ها: جلالی، عباسعلی- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

نقد تصوف از زبان صوفیان تا قرن هفتم هجری: یوسف پور، محمدکاظم- دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

نقد داستانهای عاشقانه در شاهنامه فردوسی: نژادسلیمانی، سهیلا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

نقد زیبا شناسانه در شعر شفیعی کدکنی: گوهریان، کوروش- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

نقد زیبا شناسی سخن سعدی: صیادکوه، اکبر- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1378- دکتری

نقد زیبایی شناسی شعر فروغ فرخزاد: طهماسبی، مهین- دکتر سعید حمیدیان- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

نقد ساختاری و محتوایی حکایات و تمثیلات حدیقه الحدیقه سنایی: اسکندری، علی – دکتر مشیدی- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

نقد سبک و اصالت سبک در شعر مهرداد اوستا: اسدی دامتاب، اکبر- دکتر ذوالفقاری- دانشگاه اراک- 1381- ارشد

نقد شعر فارسی قاره در قرن دوازدهم هجری قمری: رشید، نجم- دکتر  پورنامداریان- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

نقد شعر معاصر از دیدگاه زبان شناسی: موذن، مریم- حق شناس- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

نقد صورت گرایانه حکایات مثنوی معنوی: مومنی، ثریا- قوام- دانشگاه فردوسی مشهد- 1383- ارشد

نقد صوفیه از معرفت علمی و بازتاب آن در شعر فارسی تا پایان قرن هشتم: براتی، محمود- علی دکتر شیخ الاسلامی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

نقد مولوی بر فلاسفه: بیات، کبری- دکتر سید علی موسوی بهبهانی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

نقد نثر دوره مغول(617- 736): میرفخرایی، حسین- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1348- دکتری

نقد هفت پیکر از دیدگاه زیبایی شناسی: فقیه، نسرین- دکتر ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1372- ارشد

نقد و بررسی آثار بلاغی فارسی از آغاز تا قرن دهم: شفیقی، احسان- دکتر شفیعی کدکنی- دانشگاه تهران- 1375- دکتری

نقد و بررسی آثار داستانی ابراهیم گلستان: عسگری حسنکلو، عسگر- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

نقد و بررسی آثار داستانی اسماعیل فصیح: محمدی، علی اصغر- دکتر قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

نقد و بررسی آثار شهرنوش پارسی پور: حدادی، نگارنده- دکتر دکتر حسینعلی قبادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

نقد و بررسی آثار محققان ترک درباره مولانا در سده اخیر: فهمی، سولماز- دکتر واعظ- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- دکتری

نقد و بررسی آثار منیرو روانی پور و بازتاب رئالیسم جادویی در آن: رامین نیا، مریم- ؟- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

نقد و بررسی آثار هوشنگ گلشیری: فاطمی، جلال- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

نقد و بررسی احوال و آثار عرفای آذربایجان(از اول تا قرن هفتم): آتش زاری، یحیی- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- ؟- دکتری

نقد و بررسی ادب سیاسی در شعر مشروطه: براتی، محمود- عبدالوهاب نورانی وصال- دانشگاه تربیت مدرس- 1370- ارشد

نقد و بررسی ادبیات پایداری در شعر پارسی گویان افغان: چهرقانی بزچلویی- دکتر ناصر نیکوبخت- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- ارشد

نقد و بررسی اشعار حمید سبزواری: خسروی اصیل، حمید- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

نقد و بررسی اشعار شاعران نخستین تا قرن چهارم: نوشادی، فرح- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

نقد و بررسی انتقادهای هجویری بر نظرها و کلام مشایخ تصوف بر اساس کشف المحجوب و با تکیه بر سخنان مولف کتاب: ابراهیمی باروق، فرشته- دکتر امیر بانو کریمی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

نقد و بررسی تحمیدیه در متون نثرفنی: حسینی، اعظم- دکتر پورخالقی- دانشگاه آزاد مشهد- 1381- ارشد

نقد و بررسی ترجمه های نهج البلاغه: سام خانیان، علی اکبر- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

نقد و بررسی تشبیهات و استعارات در غزلیات سعدی: عباسی، محمود- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

نقد و بررسی تطبیق تلمیح در شعر هفت شاعر معاصر: پوست فروش طوسی، فاطمه- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

نقد و بررسی تطبیقی ترجمه های قرآن کریم از شادروان مرحوم مهدی الهی قمشه ای و عبدالمحمد آیتی: یزدان پناه، خداکرم- دکتر محمدبیگی- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

نقد و بررسی تعالیم غزل سعدی از جهت موضوع و ساختار: کلاسنگیانی، علی- دکتر خلیل الله یزدانی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

نقد و بررسی داستان های هوشنگ 52 گلشیری از دیدگاه مکاتب فرمالیسم: صالح، گلریز- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

نقد و بررسی داستانهای جمالزاده از نظر فرمالیست ها و ساختگرایان: آقایی میبدی، فروغ- دکتر احمد  تمیم داری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- دکتری

نقد و بررسی در چهار مقاله و جنبه های بلاغی آن: توسعی، زهرا- دکتر محمد علوی مقدم-دانشگاه آزاد سبزوار- ؟- ارشد

نقد و بررسی دیدگاههای معاصران ادبیات فارسی از مفهوم ریا در دیوان حافظ: نعمتی خاجانی، سیمین- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

نقد و بررسی دیوان شهریار: خان محمدی، محمدحسین- دکتر حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1372- ارشد

نقد و بررسی دیوان قوامی رازی(شاعر شیعی قرن 6): نوین رنگرز، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی والا- دانشگاه تربیت مدرس- 1364- ارشد

نقد و بررسی دیوان و سبک شاعری فرخی یزدی: دلاوری، احد- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

نقد و بررسی زبان شناختی شعر نو(آزاد) مهدی اخوان ثالث: میزبان، جواد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

نقد و بررسی زبان کلیدر،اثر محمود دولت آبادی: بابایی باشریک، محسن- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

نقد و بررسی ساختارگرایی در کتابهای درسی: آهی، محمد- دکتر وفایی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

نقد و بررسی سام نامه خواجوی کرمانی: حسینی پور، کاظم- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

نقد و بررسی سفرنامه های فارسی درباره شبه قاره: اقبال شاهد، محمد- دکتر مظفر بختیار- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

نقد و بررسی شخصیت و جایگاه زن در منظومه های غنایی، تعلیمی و عرفانی: نصراصفهانی، زهرا- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

نقد و بررسی شرح های چاپی فارسی گلستان سعدی در ایران: حاجیان، خدیجه- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1379- ارشد

نقد و بررسی شعر اوحدی مراغه ای: دلیلی، اقدس- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

نقد و بررسی شعر اوحدی مراغه ای: دلیلی، اقدس- دکتر محمد علوی مقدم- دانشگاه فردوسی مشهد- 1375- ارشد

نقد و بررسی شعر رهی معیری: خسروجردی، مجتبی- دکتر علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

نقد و بررسی شعر فرخی: آرزو، مریم- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

نقد و بررسی شعر مهرداد اوستا: جلایرنیا، جواد- دکترحسینعلی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1381- ارشد

نقد و بررسی شیوه شاعری سروش اصفهانی(همراه با توضیحات و حل دشواریها): معین صمدانی، زکیه- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

نقد و بررسی صور خیال در شعر سهراب سپهری: حسنی، محمد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

نقد و بررسی طنز، هجو و هزل از مشروطه تا 1332: صفری حاجت آقایی، جهانگیر- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- دکتری

نقد و بررسی فرزانگی و دیوانگی در آثار بزرگان ادب فارسی: آقا حسینی دهاقانی، حسین- دکتر برات زنجانی- دانشگاه تهران- 1378- دکتری

نقد و بررسی قصیده در شعر فارسی دوره قاجاریه: ظهیری، آذر- دکتر سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

نقد و بررسی کتب تاریخ ادبیات فارسی در شبه قاره در قرن چهاردهم هجری قمری برابر با سده بیتم میلادی: شریف، محمد- دکتر کی منش- دانشگاه تهران- 1376- دکتری

نقد و بررسی مجموعه شعر آخر شاهنامه اخوان ثالث از دیدگاه زیبایی شناسی: داوودیان، محمدحسن- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

نقد و بررسی مقابله ای احوال و اشعار رودکی و بشار: ذوالفقاری، داریوش- دکتر ابوالقاسم رادفر- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- ارشد

نقد و بررسی منشات قائم مقام فراهانی: قلی زاده، حیدر- دکتر حسین خطیبی- دانشگاه تربیت مدرس- 1372- ارشد

نقد و بررسی منظومه شفاهی طان درمازندران و مکتوب ساختن این منظومه دل انگیز: جهانیان، حبیب اله- دکتر کزازی- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

نقد و بررسی منظومه شفاهی هشریر السطان: درگاهی، زین العابدین- دکترتمیم داری- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

نقد و بررسی نقش اغراق در انواع ادبی: گلستانه، گل ناز- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

نقد و بررسی و تحلیل اشعار فارسی و گیلکی شیون فومنی: بهره ور، مجید- دکتر مریم ابوالقاسمی- دانشگاه شهید بهشتی- 1382- ارشد

نقد و تجزیه و تحلیل مدیحه در سبک خراسانی: قلی زاده برآبادی، حسن- دکتر وحیدیان کامیار - دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

نقد و تجزیه و تحلیل یوسف و زلیخای جامی: محتشمی، زهره- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

نقد و تحقیق در فرهنگ الصحیفه العذراء به همراه تصحیح قیاسی متن: جوکار، نجفقلی- دکتر مهدی محقق- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

نقد و تحقیق در منشات خاقانی: خواجه ایم، احمد- دکتر ضیاءالدین سجادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1374- ارشد

نقد و تحلیل آثار سیمین دانشور: میس ابراهیمی، سمیرا- دکتر محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1381- ارشد

نقد و تحلیل آثار ناصر خسرو با نقد و بررسی افکار و اندیشه های وی: محمودی، عباسقلی- دکتر شهیدی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- ؟- ارشد

نقد و تحلیل اخلاق و فرهنگ در مثنوی مولوی: ثابت، عبدالرحیم- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

نقد و تحلیل ادبیات انقلاب اسلامی از طلوع تا عروج امام(ره): اکبری، منوچهر- دکتر اسماعیل حاکمی والا- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- دکتری

نقد و تحلیل استعاره در دیوان ناصرخسرو و با توجه به طبقه بندی، شدت و شعف سودمندی و جمال آن و مراتب تخیل و علت سازی: سرامی، عبدالحسین- دکتر جوینی- دانشگاه تهران- 1380- دکتری

نقد و تحلیل اشعار حکیم نزاری قهستانی: ترابی، نجف- دکتر مهدی ملک ثابت-دانشگاه یزد-1382-ارشد

نقد و تحلیل اشعار سروش اصفهانی: آقامحمدی، علی- دکتر سید جمال‌الدین مرتضوی- یزد-1382-ارشد

نقد و تحلیل اشعار سهراب سپهری: خاتمی کاشانی، زهرا- دکتر خسرو فرشیدورد- دانشگاه تهران- 1376- ارشد

نقد و تحلیل اصالت سبک در صور بیانی ملک الشعرای بهار و امیر فیروز کوهی: عرب، محمد جواد- دکتر ذوالفقاری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

نقد و تحلیل اقوال صوفیه در کشف الاسرار و مقایسه آنها با منابع پیشین: صفایی سنگری، علی- دکتر تدین- دانشگاه چمران اهواز- 1381- ارشد

نقد و تحلیل آیات و احادیث و اشعار و امثال عربی در مرزبان نامه: خبازی، محمد- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

نقد و تحلیل تصویرگری های هنری در اشعار دکتر مهدی حمیدی دانشگاه شیرازی: جمس،کرامت- دکتر صیادکوه- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

نقد و تحلیل حدیقه الحقیقه حکیم سنائی غزنوی پنج باب اول: ابوالقاسمی، مریم- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1373- ارشد

نقد و تحلیل خسرو و شیرین نظامی در قیاس با شیرین و خسرو امیر خسرو دهلوی: شهدایی،  سید کیهان- دکتر ذوالفقاری- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

نقد و تحلیل داستانهای سلسله الذهب جامی: سنگچولی ثانی، محمدرضا- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

نقد و تحلیل داستانهای گرشاسب نامه اسدی طوسی: زینال زاده اهرنجانی، رقیه- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

نقد و تحلیل درون مایه در شعر معاصر ایران با تکیه بر شعر پروین اعتصامی، بهار، نیما، سپهری، اخوان، شاملو: زارع، غلامعلی—؟- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- دکتری

نقد و تحلیل دستوری و معنایی مثنوی(تحفه العراقین) خاقانی: عمادی پور، محمد- دکتر علی یوسفی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

نقد و تحلیل دیوان ادیب صابر ترمذی: فاتحی نصرآبادی،‌ زهرا-دکتر سید محمود الهام بخش-دانشگاه یزد-1380-ارشد

نقد و تحلیل دیوان آذر بیگدلی: شهاب رضوی، حسین- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

نقد و تحلیل دیوان ناصر بخارایی: فاتحی ابرقویی، عباس-دکتر مهدی ملک ثابت-دانشگاه یزد-1380-ارشد

نقد و تحلیل رمان شمس و طغرا: صنعتی، محمدحسن- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

نقد و تحلیل زین الاخبار گردیزی: رمزی، عباس- دکتر محمدکاظم کهدویی-دانشگاه یزد-1382-ارشد

نقد و تحلیل شخصیت های داستان سیاوش: اجماکه، علی اکبر- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

نقد و تحلیل شعر نهضت مشروطیت: مرادزاده، علی آقا- دکتر ظفری- دانشگاه چمران اهواز- 1375- ارشد

نقد و تحلیل شیوه، زبان و نحوه بیان رهی معیری به همراه شرح احوال وی: کمال آباد، علی اکبر- دکتر صیادکوه- دانشگاه شیراز- 1381- ارشد

نقد و تحلیل مثنویهای جامی: صدقی، حسین- دکتر رادمنش- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

نقد و تحلیل محسن مخلباف: افکاری، زهرا- خانم دکتر موسوی-دانشگاه اراک- 1382- ارشد

نقد و تحلیل مضامین شعری در دیوان ابن یمین فریومدی: ابراهیم آبادی، زهرا- دکتر مهدی رحیمی- دانشگاه آزاد بیرجند- 1380- ارشد

نقد و تحلیل منظومه ویس و رامین: صابری بهداد، مسعود- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

نقد و تحلیل و مقایسه تطبیقی میان دو ترجمه قرآن مجید از استادان خرمشاهی و الهی قمشه ای: آزادی، علی- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1380- ارشد

نقد و تصحیح تحفه العراقین خاقانی: اسماعیل زاده، فیروزه- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

نقد و تصحیح دیوان نیکی اصفهانی: مستقیمی، محمد- دکترمهدی نوریان- دانشگاه اصفهان- 1380- ارشد

نقد و تصحیح شرح عبدالوهاب حسینی بر دیوان خاقانی: کرمی، محمدحسین- دکتر سجادی- دانشگاه تهران- 1373- دکتری

نقد و خرده گیری بر فلسفه در ادب پارسی تا قرن دهم: تاج واردی، زرین- دکتر محمد خوانساری- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

نقد و مقایسه تحلیلی تعابیر و تصاویر دنیا در شعر فارسی(تا قرن هفتم): یوسفی کوپایی، محمدرضا- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1381- دکتری

نقد و مقایسه تحلیلی تعابیر و تصاویر دنیا در شعر فارسی: یوسفی کوپایی، محمدرضا- دکتر غلامحسین غلامحسین زاده- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- دکتری

نقد وتحلیل آثار داستانی نویسندگان برجسته معاصر: نفیسی منش، مهدی- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

نقد وتحلیل رمانهای اسماعیل فصحیح : علیپور، کبری- خانم دکتر موسوی- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

نقش اختران و افلاک در ادبیات منظوم فارسی تا پایان قرن پنجم هجری: ابراهیمی، فیروزه- دکتر دکتر نورالدین مقصودی- دانشگاه تبریز- 1378- ارشد

نقش ادبیات در انقلاب مشروطیت: مصدق،‌ محمد طاهر- دکتر مهدی ماحوزی-دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

نقش آدم ابوالبشر در مثنوی مولانا جلال الدین محمد بلخی: قهاری، آنوشا- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

نقش اسطوره در شعر معاصر: گرگانی صحتی، افسانه-دکتراصغر دادبه- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

نقش ایرانیان در ادبیات عرب در دوره اول عباسی: فتحی، عباس- دکتر نوروزی-دانشگاه آزاد فسا- 1382-ارشد

نقش پرندگان در ادبیات داستانی کهن در آثار شاهنامه مثنوی بوستان گلستان منطق الطیر: غفاری، رقیه- دکتر محمدرضا راشد محصل-دانشگاه آزاد سبزوار- 1383- ارشد

نقش پرندگان در ادبیات فارسی: مصلحی، ثریا- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1367- ارشد

نقش تقدیر و رویا در منظومه های حماسی و غنایی تا قرن 6: غلامی نژاد، محمدعلی- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- دکتری

نقش چهل در ادب فارسی و چله نشینی در تصوف: یوسفی فاتح، علی- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

نقش خانقاه در تحول ادبیات فارسی و آثار تربیتی برخاسته از آن تا پایان قرن 8: کرد، مریم- دکتر مهدی ماحوزی- دانشگاه آزاد رودهن- 1381-ارشد

نقش رفتارهای صوفیانه در مهارتهای زندگی: میرزاوزیری، هما- دکتر سیروس شمیسا- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

نقش رند در دیوان شاه نعمت الله ولی: صادق پور کله سر، حافظ- دکتر جواد برومند- دانشگاه آزاد جیرفت- 1377- ارشد

نقش زبان محاوره در ساختار شعر معاصر فارسی: ابوالحسنی، حمید- دکترسلمی- دانشگاه چمران اهواز- 1380- ارشد

نقش گل و پرندگان در شعر فارسی: محسنی، احمد- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1371- ارشد

نقش مجله سخن در مطالعات ادبی معاصر: روان بخش، فاطمه-  دکتر عباسی- دانشگاه تربیت معلم- 1382- ارشد

نقل و تحلیل داستانهای شاهنامه فردوسی از تولد تا مرگ رستم: غلامرضایی کهن، فاطمه- حسن دکتر سادات ناصری- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

نکات بلاغی در تفسیر تبیان: عباسی، فرزاد- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

نکات بلاغی در صد غزل صائب: عبدی، حسنیه- دکتر دکتر حبیب جدیدالاسلامی- دانشگاه آزاد بیرجند-  1380- ارشد

نکوهش دنیا داری در آثار سنایی : مهرسا، احمد- دکتر رادفر-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

نکوهش شاهان در شاهنامه فردوسی: طالعی قره قشلاقی، محبوب- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

نگاهی به انسان کامل مقایسه بین مثنوی مولانا و فصوص الحکم ابن عربی: حسون، ندا- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

نگاهی به تشبیه و سیر آن در سروده های برخی از شاعران سبکهای خراسانی- عراقی و هندی: مفیدی، مهلا- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1379- ارشد

نگاهی به دنیای اخوان ثالث با تکیه بر آثار منظوم وی: اعظمی نسب، مریم- دکتر محمدی- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1382- ارشد

نگاهی به دیوان پروین اعتصامی: کردی نژاد، ابوالحسن- دکتر قاسم انصاری- دانشگاه امام خمینی قزوین- 1378- ارشد

نگاهی به سرزمین طلای سفید: عرب، زهره- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1377- ارشد

نگاهی به صنایع ادبی: بخشایی، محمدرضا- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

نگاهی تازه به کشف الاسرار میبدی: بارانی، محمد- دکترمحمدمهدی رکنی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- دکتری

نگرش تحلیلی بر زندگی و احوال دکتر قاسم غنی و کتاب شناسی او: حلاجیان، نسرین- دکتر احمد کرابی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1379- ارشد

نگرش تطبیقی ادیان و اساطیر در شاهنامه فردوسی خمسه نظامی، منطق الطیر: زمردی، حمیرا- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1377- دکتری

نگرش عرفانی به طبیعت در آثار سهراب سپهری و جبران خلیل جبران: فلاحی مقدم، رحمان- دکتر میرقادری- دانشگاه شیراز- 1382- ارشد

نگرشی انتقادی بر ایران شناسی و ایران شناسی در شاخه ادبیات: رستمی، محمد-  دکتر رضا انزابی نژاد- دانشگاه فردوسی مشهد- 1372- ارشد

نگرشی بر شاعران زن از آغاز شعر فارسی تا انقلاب اسلامی و بررسی شعر چند شاعر برجسته زن: البرزی، انام الله- دکتر امامی- دانشگاه چمران اهواز- 1374- ارشد

نگرشی ژرفکاوانه به داستان سیاوش: نظری، موسی الرضا- دکتر معین- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

نگرشی سبک شناختی برشاهنامه فردوسی:خرات طاهردل، طاهره- دکتر عابدی،دانشگاه تربیت معلم، 1379- ارشد

نماد درخت و ارزش فرهنگی آن در شعر فارسی تا پایان قرن ششم: پورخالقی چترودی، مهدخت- دکترمحمد جعفر یاحقی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1376- دکتری

نماد شمس و وابسته های آن در غزلیات شمس: شکاکی، حیدرعلی- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1382- ارشد

نماد شناسی در سی قصیده خاقانی: موسی زاده، محمدعلی- دکتر امین پاشااجلالی- دانشگاه تبریز- 1380- ارشد

نماد و تعابیر نمادین در شعر معاصر فارسی از سال 1367 تا 1376 با تکیه بر آثار پنج تن از شاعران این دوره: رضایی جمکرانی، احمد- دکتر سعید بزرگ بیگدلی- دانشگاه تربیت مدرس- 1378- ارشد

نماد و نمادگرایی در شعر نیما یوشیج:عوض آب،آذر- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1378- ارشد

نمادشناسی(ژرفا شناسی) شاهنامه: دکتر کزازی، میرجلال الدین- دکترحاکمی- دانشگاه تهران- ؟- دکتری

نمادهای ایستا و پویا در شعر نیما، اخوان ثالث، احمد شاملو، فروغ فرخزاد: حصاری، علی- دکتر نقوی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1381- ارشد

نمادهای طبیعی در مثنوی مولوی: اسماعیلی ، اصغر- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

نمادو نمادگرایی در حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه: بکاولی، حمیدرضا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1377- ارشد

نمود اندیشه های اقبال لاهوری در ساخت شعری او: قائمی، علیرضا- دکتر مریم خلیلی جهان تیغ- دانشگاه آزاد بیرجند- 1379- ارشد

نمودهای تاثیر قرآن و حدیث در شعر معاصر: زارعی، حبیب- دکتر محمدفاضلی- دانشگاه آزاد مشهد- 1376- ارشد

نمونه هایی از حقوق والدین در ادبیات فارسی: پورحسن، علیرضا- دکتر علوی مقدم- دانشگاه آزاد مشهد- 1382- ارشد

نهایه الایجاز فی در ایه الاعجاز: نخعی، اسماعیل- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1368- ارشد

نهضت ترجمه و تأثیر آن بر حوزه داستان نویسی : شاد محمدی،  مریم-  دکتر غلام- دانشگاه تربیت معلم- 1383- ارشد

نوادر لغات و تغییرات در آثار سعدی: نشاط، محمود- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1336- دکتری

نوادر لغات، ترکیبات و تعبیرات و ویژگیهای سبکی اشعار بابا فغانی: رادبخش، یدالله- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1375- ارشد

نوادر واژگان و ترکیبات معادل پهلوی پاره ای از واژگان فارسی در کشف الاسرار: فرقانی، قاسم- دکتر جعفری- دانشگاه شیراز- 1371- ارشد

نوآوری های لفظی و معنوی دیوان پروین اعتصامی: احمدی، طاهره- دکتر جهانبخش نوروزی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1379- ارشد

نوپردازی در قالبهای سنتی شعر پس از انقلاب اسلامی: فلاحی، زیبا-دکتر حسنی-دانشگاه آزاد فسا- 1381-ارشد

نور و وجود اندیشه و هنر سهروردی و عطار: احمدی، ویدا- دکتر ابراهیمی دینانی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1379- ارشد

نوع سفرنامه نویسی در ایران با تحقیقی جامعه شناختی بر هشت سفرنامه برجسته در هشت قرن: خانیان، اشرف- سیددکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1377- ارشد

نیایش در خمسه نظامی گنجوی: محمدیان، محمدعلی- دکتر برات زنجانی- دانشگاه آزاد تهران- 1375- ارشد

نیایش در مثنوی: خدایار، ابراهیم- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1374- ارشد

نیایش در نظم فارسی: علینقی مداح، بهجت- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1373- ارشد

هاروت و ماروت در شعر فارسی: عزیزی، فتح الله- دکترمحمد غلامرضایی-دانشگاه  یزد- 1377-ارشد

هبوط و جلوه های آن در ادب عرفانی فارسی تا عصر حافظ: حسنی جلیلیان، محمدرضا- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

هجو و مفاخره در دیوان خاقانی: توکلی کافی آباد، عزیزاله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1369- ارشد

هدهد در ادبیات فارسی تا قرن هفتم: دائی علی، ریحانه- دکتر دکتر حسن زاده- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

هماهنگی صورت و معنی در اشعار سیاسی اجتماعی ملک الشعرای بهار: حمیدی، رکسانا- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

همگامی شعر وموسیقی از مشروطیت تا ادب  معاصر: کریمی گوغری، نبی الله- دکتر کاظم دزفولیان- دانشگاه شهید بهشتی- 1380- ارشد

هنجار شکنی گویشی و واژگانی در غزلیات شمس: برهانی،؟- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

هنجار گریزی در شعر احمد شاملو: رومیانی، حشمت الله- دکتر وفائی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1382- ارشد

هنر بیان حافظ: یوسف زاده حافظ آبادی، اسحق- دکتر محمدمهدی ناصح- دانشگاه آزاد بیرجند- 1375- ارشد

هنر بیان صائب تبریزی: نجیب نیا، مهراز- دکتر خسروان- دانشگاه آزاد مشهد- 1374- ارشد

هنر تصویر آفرینی بواسطه تشبیه در کلیله و دمنه: صابری دریاسری، عبداله- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

هنر داستان پردازی در شاهنامه فردوسی: آزریان پور، یعقوب- دکتر ابوالقاسم محمودی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1380- ارشد

هنر داستان پردازی در مثنوی: موسوی، زیبا- دکتر محمدی- دانشگاه فردوسی مشهد- 1378- ارشد

هنر داستان سرایی نظامی در هفت پیکر: غفاری، فاطمه- دکتر مصفا- دانشگاه آزاد رودهن- 1382-ارشد

هنر در شاهنامه فردوسی: فلاحی، صادق- دکتر مهدی تدین- دانشگاه اصفهان- 1382- ارشد

هنر قصه پردازی فردوسی در داستان سیاوش: جعفری، اسدالله- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1378- ارشد

هنر و اندیشه در اشعار (نیما/فروغ/سهراب/اخوان/شاملو): قدرتی، فریده- دکتر سید احمد کازرونی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1380- ارشد

هنر ورزش در شاهنامه فردوسی: مقدم، غلامرضا- رنجبرحسینی- دانشگاه آزاد تهران- 1371- ارشد

هنرهای بیان در دیوان طالب آملی: کیانی، عبدالعلی- دکتر حائری- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1375- ارشد

هنرهایی از معانی و بیان در منطق الطیر عرفانی عطار: طرلانی، هادی- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

هوشنگ ابتهاج(ه. ا. سایه) در آئینه سروده های خویش: یداللهی، نصرت الله- دکتر علی محمد سجادی- دانشگاه شهید بهشتی- 1379- ارشد

واژگان خاقانی از حرف الف تا سین: ثابت، عبدالرحیم- دکتر نیری- دانشگاه شیراز- 1370- ارشد

واژگان گویش مازندرانی: نعیمی، احمد- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه فردوسی مشهد- 1377- ارشد

واژگان متروک فارسی در آثار منظوم از آغاز تا پایان قرن پنجم به استثنای شاهنامه: مظفری، نسرین- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1376- ارشد

واژگان مرکب شاهنامه (از الف تا ب): صادق پور، عبدالرسول-دکتر طاووسی-دانشگاه آزاد فسا- 1375-ارشد

واژگان و اصطلاحات دیوان خواجوی کرمانی از حرف س تا ی: پورامینایی، سعید- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

واژگان و اصطلاحات دیوان مسعود سعد سلمان: دشتی، حسن- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

واژگان و اصطلاحات دیوان ناصرخسرو کرمانی: جعفریه، مهناز- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1374- ارشد

واژگان و اصطلاحات قصاید خاقانی از حرف ف تا ی: واثق عباسی، یدالله- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1373- ارشد

واژگان و اصطلاحات و تعبیرات دیوان مسعود سعد از حرف الف تا س: حسنی کندسر، احمد- دکتر موید- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

واژگان و ترکیبات شیرین و خسرو امیرخسرو دهلوی: شاکر، علی- دکتر کرمی- دانشگاه شیراز- 1375- ارشد

واژگانی که در فرهنگهای فارسی ضبط نشده است: نحوی، اکبر- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1369- ارشد

واژنامه تطبیقی گویشهای لارستانی(لاری- گرایشی- اوزی): منصوری، قاسم- دکتر غلامرضا افراسیابی-دانشگاه آزاد فیروزآباد- 1382- ارشد

واژه سازی در دفتر اول مثنوی معنوی: شیدایی، نرگس- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1381- ارشد

واژه سازی و ترکیب سازی در دفتر دوم و سوم مثنوی: کریمی، مجید- دکتر محمد غلامرضایی- دانشگاه شهید بهشتی- 1383- ارشد

واژه نامه بسامدی رباعیات جلال الدین محمد مولوی: مجیدی، مریم-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

واژه نامه تحلیلی شاهنامه از الف تا ج: تجلی، اطهر- دکتر رستگارفسایی- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

واژه نامه تحلیلی شاهنامه بر اساس چاپ خالقی مطلق و مسکو از حرف ص تا ق: یاوری، محمد- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

واژه نامه تحلیلی شاهنامه بر اساس چاپ خالقی مطلق و مسکو از حرف ک تا ی: مزایجانی، خلیل- دکتر رستگار- دانشگاه شیراز- 1376- ارشد

واژه‌ نامه تحلیلی شاهنامه بر اساس چاپ مسکو (چ-ذ): گودرزی، مرضیه- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

واژه نامه تفسیر طبری با معادل قرآنی ترجمه آیات: عربی، محمدعلی- دکترمحمد جاوید صباغیان- دانشگاه فردوسی مشهد- 1373- ارشد

واژه نامه گویش دکتر نیریز: حسینی، زهرا- دکتر برومند- دانشگاه کرمان- 1379- ارشد

واژه ها و ترکیب های کمیاب در غزل و قطعه های دیوانی خاقانی شروانی: مظلوم، حسن- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1346- ارشد

واژه های اهریمنی در شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی: آریانژاد، نظام- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه آزاد تهران- 1373- ارشد

واژه های پیشوندی و پسوندی زبان و ادبیات فارسی بر مبنای فرهنگ فارسی معین: رستمی زاده، احمد- دکتر طاووسی- دانشگاه شیراز- 1372- ارشد

واژه های فرنگی دخیل در عصر مشروطیت: ذاکری، غلامعباس- دکتر افراسیابی- دانشگاه شیراز- 1377- ارشد

واژه های متروک و مهجور دیوان منوچهری، دیوان فرخی به انضمام شرح ابیات دو دیوان: خلیل اللهی، شهلا-اصغردادبه- دانشگاه آزاد تهران- 1374- ارشد

واژه‌نامه تحلیلی شاهنامه (ر-ش)بر اساس چاپ مسکو: سامانیان، مهوش-  دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

واژه‌نامه تحلیلی مجنون و لیلی امیر خسرو دهلوی: حبیبی، مهوش- دکتر کرمی-دانشگاه آزاد فسا- 1379-ارشد

واژه‌نامه‌ تطبیقی قرآن بر اساس تفسیرهای طبری، کشف الاسرار، وابوالفتوح: حسنی زاده زاویه، محمدحسین- دکتر دبیران- دانشگاه تربیت معلم- ؟- ارشد

واژه‌نامه تطبیقی قرآن در دو سوره‌ مائده و انعام بر اساس تفسیرهای طبری و کشف الاسرار وابوالفتوح: فتحی، فاروق- دکتر دبیران-  دانشگاه تربیت معلم- 1374- ارشد

واقع گرایی در آثار داستانی منیر و روانی پور: عباسی، ملیحه- خانم دکتر صهبا- دانشگاه اراک- 1382- ارشد

واقعگرایی در ادبیات داستانی معاصر ایران(رمان) 1320- 1357: الشکری، فدوی- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تهران- 1382- دکتری

واقعگرایی و نویسندگان ایرانی واقعگرا: حسینی، سهیلا- دکتر وحیدیان کامیار- دانشگاه آزاد مشهد- 1378- ارشد

وجوه ابهام در غزلهای سعدی و حافظ: تسلیمی، محمد باقر- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1371- ارشد

وجوه افتراق کلیله ودمنه بهرام شاهی (نصر الله منشی) با کلیله و دمنه مقفع: ابراهیمی، هوشنگ-دکتر ممتحن-دانشگاه آزاد جیرفت- 1381- ارشد

وحدت وجود در مثنوی معنوی: میرشکاری، عزیزاله-  دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

وحدت وجود عشق در دیوان شاه نعمت: کریم پور، ناصر- دکتر بیات- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1381- ارشد

وحی از دیدگاه مثنوی معنوی: آیتی، مسلم- شیخ الاسلامی- دانشگاه آزاد تهران- 1370- ارشد

وحی و الهام در مثنوی با نگاهی به سایر آثار مولوی: رضایی، ایرج- دکتر اسماعیل حاکمی- دانشگاه تهران- 1378- ارشد

ورقه و گلشاه عیوقی و مقایسه آن با لیلی و مجنون: موسوی، راضیه - دکتر محمدعلی صادقیان-دانشگاه  یزد- 1376-ارشد

وزن شعر کردی و تطبیق آن با وزن شعر فارسی: پرهیزی، عبدالخالق- دکتر جلیل تجلیل- دانشگاه تهران- 1372- ارشد

وزن و موسیقی شعر نیمایی: رستمی، سمیرا- کامل احمد نژاد- دانشگاه شهید بهشتی- 1376- ارشد

وزیران و دبیران در تاریخ بیهقی: پنجی ازارکی، موسی- دکتر عابدی- دانشگاه تربیت معلم- 1379- ارشد

وصف در شاهنامه: واعظی، مرادعلی- دکترمحمد جاوید صباغیان - دانشگاه فردوسی مشهد- 1370- ارشد

وصف طبیعت در شعر فارسی تا حمله مغول: یوسفی، غلامحسین- بدیع الزمان فروزانفر- دانشگاه تهران- 1335- دکتری

وصف طبیعت در شعر فارسی و عربی و مقایسه آن دو با یکدیگر تا پایان قرن چهارم هجری(فردوسی): التونچی، محمد- حسن مینوچهر- دانشگاه تهران- 1344- دکتری

وطنیات در شعر دوره بیداری و مشروطیت: منصوری، نسرین- دکتر رستگار-دانشگاه آزاد فسا- 1377-ارشد

وقت در عرفان از اواسط قرن ششم تا قرن هشتم هجری: شیخ اسدی، روشن- دکتر صلفی-دانشگاه آزاد جیرفت- 1382- ارشد

وقوع و وقایع، معرفی، نقد و تحلیل اجتماعی و تاریخی مکتب وقوع در شعر فارسی: عابدی، مجید- دکتر دکتر جعفر حمیدی- دانشگاه شهید بهشتی- 1378- ارشد

ولایت از دید مولوی: سرداغی، حسین- دکتر محمدتقی جعفری- دانشگاه تربیت مدرس- 1366- ارشد

ولی و ولایت در مثنوی مولوی: سیار، احمدعلی- دکتر عابدی-  دانشگاه تربیت معلم-1375- ارشد

وندها و اهمیت آنها در زبان فارسی: عبدی، حسین- دکترعلی احمدپور- دانشگاه آزاد بیرجند- 1381- ارشد

ویرایش سخن سنجانه و تحقیق در دیوان سید محیای قتالی: دهقان، احمد- دکتر حسینی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1380- ارشد

ویژگی سبکی شعر و سروده های ابتهاج: علی نژاد سورکی، حلیمه- دکتر مستعلی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1383- ارشد

ویژگی های مهم در سبک هندی بر اساس تحلیل اشعار چهار شاعر برجسته(عرفی دانشگاه شیرازی، طالب آملی، کلیم کاشانی و صائب تبریزی): صابر، محمد- دکتر ابوالقاسمی- دانشگاه تهران- 1381- دکتری

ویژگیهای حماسه در شاهنامه فردوسی: قزنینی، محمدحسین- دکتر رضا اشرف زاده- دانشگاه آزاد مشهد- 1375- ارشد

ویژگیهای دستوری- نوادر لغات- عناصر اجتماعی- ترکیبات بدیع- آیین ها و رسوم اداری- اعلام جغرافیایی و مشکلات عبارتی در سه جلد تاریخ جهانگشای جوینی: ایزدپناه، محمد- دکتر رضا انزابی نژاد-دانشگاه آزاد سبزوار- 1378- ارشد

ویژگیهای دنیا از نگاه فردوسی: کیخا، ابراهیم- دکترصرفی- دانشگاه کرمان- 1381- ارشد

ویژگیهای ساختاری زبان مولانا در فیه ما فیه و مکاتیب: نصری، گلپر- دکتر رواقی- دانشگاه تربیت مدرس- 1382- ارشد

ویژگیهای سبک غزلهای سعدی: ایران زاده، نعمت الله- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1380- دکتری

ویژگیهای سبکی بوستان سعدی: گلشاهی، آنه طواق- دکترسجادی- دانشگاه آزاد تهران- 1368- ارشد

ویژگیهای سخن نظامی: میرهاشمی، مرتضی- دکتر تقی پورنامداریان- دانشگاه تربیت مدرس- 1365- ارشد

ویژگیهای شعر زنان و تفاوت آن با شعر مردان(در شعر معاصر): صادقی تحصیلی، طاهره- دکتر محمد خوانساری- دانشگاه تربیت مدرس- 1375- ارشد

ویژگیهای کلی شعر دوره مشروطه: برغمدی، حسین- علی عشقی سردهی-دانشگاه آزاد سبزوار- 1380- ارشد

ویژگیهای نثر در عصر مشروطیت: شاکری، مسعود- دکتر مسگرنژاد- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1374- ارشد

یاد یکی از عناصر اربعه در سبک خراسانی: انصاری، عبداله- دکتر ترابی- دانشگاه علامه طباطبایی تهران- 1376- ارشد

یادداشتهای استاد بهمنیار: مهریزی لنگری، مهدی- دکتر مدبری- دانشگاه کرمان- 1376- ارشد

یادمان ازلی غربت: رحیمی، رضوان- دکتر انوری- دانشگاه تربیت معلم- 1381- ارشد

یاس فلسفی در ادب داستانی معاصر فارسی: هاجری، حسین- دکتر بهرام مقدادی- دانشگاه تربیت مدرس- 1371- ارشد

یتیمان نامدار در حوزه زبان و ادبیات فارسی و تاثیر و انعکاس شخصیت آنها در ادبیات: عسگری، علی- دکتر مظاهر مصفا- دانشگاه تهران- 1379- دکتری

یک موج از قبیله‌ی دریا،( زندگی و شعرمحمدرضا نعمتی زاده): غزایی، مصطفی- دکتر سید جعفر حمیدی-دانشگاه آزاد بوشهر- 1379- ا رشد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آثار تحول نثر فارسی در سده‌های پنجم و ششم‌: طوطیان هروآباد، روزبه‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

 آزمایش “ور” و ریشه کهن آن در اقوام هند و اروپایی‌: خوئینی‌، اکرم‌ـ دکتر ژاله آموزگار‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

 آغاز بندی دوره نهایی ادبیات معاصر‌: صادقی فرحنا‌ز‌ـ دکتر عبدالحسین فرزادـ دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد

آگاهی‌های خاقانی از مسایل پزشکی‌ (طب سنتی)‌: سمیعی، فریده‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1374‌ـ ارشد

 آیات و احادیث و قصص اسلامی در دیوان غزلیات عطار نیشابوری‌: احیایی، شهلا‌ـ دکتر سیروس شیمسا‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

اخلاق و تربیت در خسرو و شیرین نظامی گنجه‌ای‌: یاری شیر مرد، اسماعیل‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

اخلاق و ضد اخلاق در قابوس‌نامه: نائیجی، علی اکبر-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

ادبیات عامیانه از آغاز دوره اسلامی تا پایان عهد قاجار: فدایی اردستانی، نیره-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

ادبیات منظوم تاجیکی از عصر شوروی تا حال‌: بوند شهریاری، علی اصغر‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1376- ارشد

اروپایی گرایی واژگانی‌ در فارسی‌: ذوقی، مریم‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

استعاره در اشعار سهراب سپهری‌: زمانی، کامران‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

اصطلاحات موسیقی در دیوان و مثنوی‌های امیر خسرو دهلوی‌: خستو، زهرا‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1375- ارشد

اعتراض در ادب فارسی در سده‌های ششم و هفتم‌: عربعلی‌، معصوم‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

اعلام تاریخی و جغرافیایی چهار مقاله: رحمانی، اسماعیل‌ـ دکتر محمد فاروق فرقانی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

اعلام جغرافیایی و تاریخی در تاریخ بیهقی‌: فدایی وشکی، زهره‌ـ دکتر محمد سرور مولایی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1374‌ـ ارشد

اندیشه های عرفانی در اشعار اقبال لاهوری‌: آسیابانها‌، بهناز‌ـ دکتر سید اسماعیل قافله باشی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

بازتاب وطن و وطن‌خواهی در اشعار عشقی، بهاره عارف قزوینی و …‌: فاضلی، سید صلاح الدین‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی- دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بازگشت به گذشته و جستجوی آن در آثار صادق هدایت، فروغ فرخزاد سهراب سپهری: صالح جلالی آستانه، رضا‌ـ دکتر احمد محمدی‌- دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

بررسی آثار غلامحسین ساعدی و تحلیل و نقد کتاب چوبدستان‌ ورزیل‌: قربان‌بیگی‌، مرتضی‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1381- ارشد

بررسی استعار در متون بلاغی با ذکر با شواهدی از اشعار فارسی‌: انصاری، ابوالقاسم-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بررسی اقوال و احوال شبلی در آثار عطار و سنایی و کشف المحجوب هجویری‌: سپهری‌، رقیه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

بررسی آلات و اصطلاحات موسیقی در شاهنامه‌: منصوری‌، محبوبه‌ـ دکتر عطاء‌اله کوپال‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

بررسی الهی‌نامه عطار از نظر اصطلاحات عرفانی‌ـ فلسفی، اخلاقی و …: امامی، فاطمه‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

بررسی آماری تشبیه در دیوان انوری‌: طالبلو، زهرا‌ـ دکتر مهدی محقق- دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

بررسی اورزان عروضی در دیوان حکیم الهی قمشه‌ای: صادقی، محمد‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1374‌ـ ارشد

بررسی اوزان عروضی قدیم در شعر معاصر‌: سبزه‌پرور‌، فرشته‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-   1378- ارشد

بررسی اوزان نامانوس و کم‌کابرد در قرن هفتم: ارفعی، سعیدـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1375- ارشد

بررسی آیات قرآنی، احادیث، اصطلاحات عرفانی و … در سلسله الذهب نور الدین جامی: طاهری موسوی، نسرین‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بررسی‌ آیات و احادیث و قصص اسلامی در مصیبت نامه‌عطار: چوپان، نوابه‌‌ـ دکتر مهدی محقق- دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بررسی آیات، احادیث‌، لغات، ترکیبات، … و صنایع شعری در اسرارنامه عطار‌: عطاران بندرآبادی‌، مریم‌، عطاران بندر‌آبادی‌‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

بررسی تحول شخصیت گشتاسب از اوستا تا دوران اسلامی‌: درخشان، گلمرینا‌ـ دکتر ایرج مهرکی‌ـ دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد

بررسی تطبیقی اصطلاحات عرفانی لب‌لباب مثنوی اثر ملاحسین واعظ کاشانی: بصیر مژدهی، سامیه‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بررسی تطبیقی لیلی و مجنون نظامی و لیلی و مجنون جامی و بحث در چگونگی تصاویر خیال در آن دو کتاب‌: میر حبیبی‌، مریم‌ـ دکتر عباس ماهیار- دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد  ‌

بررسی جمگ افزار و سواره نظام در شاهنامه فردوسی‌: خوش‌پسند، دنیا‌ـ دکتر عطاء‌اله کوپال- دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

بررسی حکایات طنزآمیز در چهار مثنوی عطار نیشابوری (الهی نامه اسرارنامه‌ـ مصیبت‌نامه‌ـ منطق الطیر‌): سید حسن حسینی-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

بررسی حکایات مشابه در آثار سنایی و مولوی‌: لاریجانی، آرزو-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بررسی داستان پیامبران در‌آثار نظامی با توجه به کتب تاریخی و تفسیری‌: دلیری شالمایی، محمد‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی- دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد ‌

بررسی رمانهای برگزیده دهه اخیر‌: اشرفی‌، شهناز‌ـ دکتر ایرج مهرکی‌ـ دانشگاه آزادکرج-1383- ارشد

بررسی روابط پهلوانان در دوره کیانی با حکومت مرکزی و مقایسه آن با دیگر حکومتهای دیگر ایرانی قبل از اسلام: مجیدی، منیژه‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-   1378- ارشد

بررسی سبک ادبی غزلیات مولانا‌: احمدی، طاهره‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

بررسی سبک مکتب وقوع در شعر فارسی و ویژگی‌های سبک همین مکتب در دیوان‌های وقوعی، وحشی  بافقی و هلالی جفتایی‌: فلاحی، امرا…‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

بررسی سفرنامه‌ها از مشروطه تا شهریور 1320: دهقانی‌پور، حسن‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

بررسی سیر تحول قالب و اوزان شعر فارسی از مشروطیت تا زمان ما: خدمتگزار، امیر-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

بررسی سی‌غزل از بیدل عظیم‌‌آبادی: قدمائی، حسین-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

بررسی شخصیت پرندگان منطق‌الطیر‌: محمدی‌، سید محمود-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1379- ارشد

بررسی شخصیتهای عرفانی در مثنوی معنوی‌‌: خان‌محمدی، محمد‌ـ دکتر فاطمه حیدری‌ـ 1383- ارشد

بررسی شیوه‌‌های جنگ در شاهنامه فردوسی: شریعت ناصری، محمود‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1374‌ـ ارشد

بررسی ضرب‌المثل‌ها، لغات و … و عرفانی و فلسفی و اعلام در مصیبت‌ـ نامه عطار: حسینیان، عارفه‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1379- ارشد-

بررسی طنز در بوستان و گلستان سعدی: کیا قادری، نصرت‌ا…-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

بررسی عناصر زن، غریبه، کودک و ونوستالژی در آثار سینمایی بهرام بیضایی‌: هدایت اصل، فاطمه‌ـ؟- دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد 

بررسی کاربرد ارکان تشبیه در غزلیات سعدی و بررسی استعاره غزلیات سعدی و بررسی استعاره مصرحه در آن همراه با جداول بسامدی ارکان تشبیه‌: قره داغی کراله‌، فریبا‌ـ ؟-دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد

بررسی کاربردی ارکان تشبیه در اشعار سهراب سپهری همراه با جداول بسآمدی ارکان تشبیه‌: قربانی‌، امرالبنین‌ـ دکتر بهروز ثروتیان‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  دانشگاه آزادکرج-؟-؟-ارشد

بررسی کنایه در دیوان غزلیات عطار نیشابوری‌: زین العابدینی‌، علی اصغر-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

بررسی لغات و اصطلاحات دیوان جامی : مسرور، نرجس‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1383- ارشد

بررسی لغات، ترکیبات‌ … و احادیث‌ در قصاید و غزلیات سلمان ساوجی‌: طالبی، فریبا‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1381- ارشد

بررسی لغات، ترکیبات و اصطلاحات مثنوی گل‌ و نوروز خواجوی کرمانی‌: خسرو آبادی، مژگان‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

بررسی مضامین شعری و اندیشه هوشنگ ابتهاج در مجموعه اشعارش‌: فرج‌زاده شکاری، مسعود-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

بررسی مفاهیم حقوقی و فقهی در دیوان حافظ و غزلیات سعدی‌: محقق، عبدالرضا‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1383- ارشد

بررسی موجودات اهریمنی درشاهنامه: صفاری، نسترن‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1376- ارشد

بررسی موسیقی شعر مولانا در دیوان شمس‌: حاتمی اسما‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1381- ارشد

بررسی نامهای کهن اساطیری در حدیقه الحقیقه سنایی: دلخواه، رعنا‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1375- ارشد

بررسی نفس اماره در عرفان با تکیه بر مثنوی مولانا: طاهر خانی، علی‌ـ دکتر قاسم انصاری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

بررسی نما در دفتر دوم مثنوی مولوی‌: حکیمی‌پور، بهناز‌ـ دکتر فاطمه حیدری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

بررسی نمادها در سه دفتر اول‌ مثنوی معنوی‌: حکیمی‌پور‌، بهناز‌ـ دکتر فاطمه حیدری‌ـ دانشگاه آزادکرج-1383- ارشد

بررسی و تاثر جامی از نظامی‌: حسینی، سید مهدی‌ـ دکتر مهدی محقق ‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

بررسی و تشریح مراحل سیر و سلوک در منطق الطیر عطار نیشابوری و مقایسه آن با رساله سیر و سلوک علامه بحر العلوم‌:‌ بکتاش‌، زهرا‌ـ دکتر محمد آبادی باویل- دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

بررسی و مقایسه اردا ویراف‌نامه با کمدی الهی دانته: شنبه‌ای، رقیه‌ـ دکتر ژاله آموزگار‌ـ دانشگاه آزاد کرج‌ـ 1374‌ـ ارشد

بیان و آرایه‌های ادبی در مثنوی  لیلی‌ و مجنون‌ نظامی گنجه‌ای‌: غیلیان، محمد علی‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

تاثیر پذیری ادبیات منظوم فارسی از قرآن کریم‌: رجبی اسلامی‌، ملیحه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

تأثیر قرآن در تاریخ بیهقی‌: دلیلی دیدار، منصوره‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1379- ارشد

تاثیر یا انعکاس حمله مغول بر آثار حافظ‌‌ـ عبیدوابن یمین: حشمتی نسب، حجت‌الله‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

تاریخ تحلیلی ادبیات داستانی در ایران و اروپا‌: درویشی‌، غلامحسین-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

تاریخ تحلیلی تحولات تصوف ایران عهد اسلامی از آغاز تا پایان عهد جامی‌: حعفر صالحی، صفر علی‌ـ دکتر باقر صدری‌نیا‌‌ـ دانشگاه آزادکرج -1377- ارشد

تجلی پیامبران در‌آثار منظوم سنایی‌: عزیززاده‌، صدیقه‌ـ دکتر فاطمه حیدری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

تجلی غم در غزلیات حافظ شیرازی‌: امیر ارجمند‌، مریم‌ـ دکتر امیر بانوکریمی‌ـ دانشگاه آزادکرج -1374‌ـ ارشد

تجلی فرهنگ در خمسه نظامی‌: جلالی مریدانی، زینب-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

تجلیات فرهنگ عامه در محدوده شهرستان رودبار: مظفری، سید رفیع‌ـ ؟-دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

تحقیق در خسرونامه عطار: امینی، سادینا‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

تحقیق در دیوان اشعار بدرالدین قوامی رازی‌: اکبری‌مستان آباد، مهناز‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

تحقیق در منابع بدیعی دیوان کمال‌الدین اصفهانی‌: حنفی‌ها، پروانه‌ـ دکتر قافله‌باشی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

تحلیل تاریخی از ادبیات دوره مشروطه از ماجرای تنباکو‌ تا کودتای 1299: جوادی‌، آذر-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

تحلیل چند پدیده اسطوره‌ای در شاهنامه و تطبیق آن با آیین اسطوره‌ای دیگر ملت‌ها: توکلی طرقی، جمال‌ـ دکتر ایرج مهرکی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

تحلیل داستان شیخ صنعان در منطق‌الطیر عطار و تاثیر خواجه شمس الدین محمد حافظ از این داستان‌: هادی ابراهیم-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

تحلیل داستانهای تمثیلی شیخ اشراق: فامیل ربیعی، مسعود‌ـ دکتر امیر محمود انوار‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1378- ارشد

تحلیل سی‌قصیده از دیوان سنایی: نظری، ماه‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

تحلیل شخصیت‌ها و نشانه‌ شناسی در داراب نامه طرسوسی: عموزداده، محمد-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

تحلیل لفظی و معنوی منظومه سبحه‌الابرار ‌: اخوان حجازی‌، مریم السادات‌ـ دکتر سید محمد راستگو‌فر‌ـ دانشگاه آزادکرج-1383- ارشد

تحلیل و بررسی و نقد تکامل و عشق در دو داستان مثنوی‌: قدیانی، اکرم ـ دکتر احمد محمدی‌ـ 1376- ارشد

تحلیل و بررسی ویس و رامین‌: خدابنده‌لو‌، خدیجه‌ـ دکتر مهدی محقق ‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1382- ارشد

ترجمه کتاب: The way cf the Mystics: ذاکری،‌ منصور-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

تزویر ستیزی در سبک هندی: صالحه‌زاده، ناهید‌ـ دکتر احمد محمدی-   دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

تشبیه و بسامد آن در دیوان کمال الدین اصفهانی‌: حیاتی ده‌بالایی‌، میترا‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1383- ارشد

تشبیه و بسامد آن در مرزبان‌نامه‌: خدایار، محمدرضا-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

تصحیح انتقادی کتاب جواهر‌الاسرار شیخ آذری اسفراینی‌: فرود، زهرا‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

تصحیح چهار رساله منثور خواجوی کرمانی‌: اسلامی شهربابکی، حمیدرضا‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

تصحیح متن ازهارگلشن میرزا ابراهیم ادهم بر پایه نسخه‌های خطی‌: بستان شیرین، فاطمه‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

تصحیح نسخه خطی گنج‌ گهر به انضمام منتخباتی از اشعار ننگ‌شکر و تمامی رساله مسعود نامه‌: خورشیدی، محمود‌ـ -دکتر محمد سرور مولائی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

تصحیح و تحیقیق نسخه خطی (منظومه علی‌نامه‌): جماران‌، فائزه‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1382- ارشد

تصویر سازی و مضمون آفرینی با ابزار و اصطلاحات موسیقایی در غزل حافظ‌: مجد، مرضیه‌ـ دکتر سیروس شیمساـ 1374‌ـ ارشد

تصیح جوامع البیان در ترجمان قرآن: مهرکی، ایرج‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

تقابل اسطوره‌ و تاریخ در‌آثار بهرام بیضایی‌: باقری‌، الهام-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1382- ارشد

تقابل عشق و زهد در اشعار حافظ‌: مشایخ، فهیمه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

تقدیر و سرنوشت در شاهنامه‌: باغبان بفروئی‌، محمدرضا‌ـ دکتر ایرج مهرکی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

تلمیح در شعر فارسی معاصر: اکبر پور‌، خشنود-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

توضیح و تفسیر اصطلاحات اخلاقی‌ در دیوان حافظ‌: نخبه‌زعیم‌، نسرین ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج-  1383- ارشد

جان وخرد در‌ آثار ناصر خسرو‌: کریمی تمی‌جانی، مهری ‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

جایگاه زن در ادبیات مشروطه: مشایخ سنگ‌تجن، زینت‌ـ دکتر باقر صدری‌نیا‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

جایگاه عقل و اندیشه در مثنوی‌: ترابی، سمانه‌‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1382- ارشد

جشن‌های ایران باستان و تأثیر آن در ادبیات فارسی دوره اول‌ (طاهری‌‌، سامانیان‌، غزنویان‌) نجفی، میرزا‌ـ دکتر فرزاد‌ـ دانشگاه آزادکرج-1382- ارشد

جلوه‌های بدیع در غزلیات‌ فخرالدین عراقی‌: کریمی رضا‌ـ دکتر جلیل تجلیل‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1379- ارشد

جلوه‌های فرهنگ و معارف هندی مثنوی مولوی‌: بکتاش شهرضا‌، رویا‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1381- ارشد

جهان آخرت در مثنوی (بهشت و جهنم و برزخ‌) : خلیلیان، منصور السادات‌ـ فاطمه حیدری- دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

جهان در جهان بینی حکیم ابوالقاسم فردوسی: دانش‌نیا، پریوش‌ـ -دکتر محمد سرور مولائی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

حالات اسم در دستور زبان فارسی و سیر آن در چند متن: رسولی، یعقوب‌ـ دکتر خسرو فرشیدورد‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

حکمت واخلاق در مثنوی لیلی و مجنون نظامی گنجه‌ای‌: عبدشاه، منصور‌ـ دکتر امیر محمد انوار‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

درصد واژگان عرب در شعر شاعران خراسان تا پایان قرن پنجم‌: طیب، نرگس‌ـ دکتر ژاله آموزگار‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

دستور زبان و بررسی اختلافات دستور نویسان‌: نصیری، مصطفی‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1381- ارشد

دستور زندگی و اخلاق علمی‌ـ تدبیر منزل در مثنوی مولوی‌: سالم‌کار، معصومه‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

دنیا از دیدگاه ناصر خسرو‌: رزاق‌زاده شبستری‌، سولماز‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

ردپای اندیشه اشراقی در بینش مولانا (شرح تمثیلات مکاشفه دقوقی‌): واشقانی فراهانی، محمد علی-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

رویارویی و نبرد نیروهای خیر و شر در شاهنامه‌: عادلی، محمد باقر-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

زبان شاعری حافظ‌: رجبی نسرین‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

 زندگی‌نامه و نقد و تحلیل شعر سلمان هراتی تنکابی‌‌: اشکوریان‌، علی‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1383- ارشد

ساقی و ساقی‌نامه‌های شعرفارسی‌: زمانی‌، سید محمد رحیم‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

سبک‌شناسی نثر داستانی معاصر:  مهرور، زکریا‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

ستم ستیزی در دیوان خواجه حافظ شیرازی‌: فرهنگ فلاح‌ـ عبدا…، دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

سمبولیزم در آثار احمد شاملو‌: علائی شاد، مینا‌ـ دکتر عبدالحسین فرزاد‌ـ دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد 

سیر تاریخی شکلهای خیالی در شعر فارسی از رودکی تا نیما‌: منصوری، نادرـ دکتر بهروز  ثروتیان‌ـ 1376- ارشد

سیر نثر مسجع در ادبیات فارسی تا آغاز دوره قاجاریه‌: ویسی قربان-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

سیر و تحول قصیده از ابتدای سبک خراسانی تا پایان سبک هندی‌: شبان قوچان، کبری‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1378- ارشد

سیمای پیامبران در آثار عطار‌: بهزادی‌، صدیقه‌ـ دکتر عباس ماهیار ‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1383- ارشد

سیمای پیامبران و امامان در مثنوی معنوی مولوی‌: ارجستانی‌، محمد-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

سیمای حضرت سلیمان‌ (ع) در ادب منظوم فارسی در سده‌های 6 تا 8 و تطبیق معتقدات اسلامی با آثار دانشمندان اروپایی و ایرانی‌: گوهر بخش، لیلا‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــدانشگاه آزادکرج-  1382- ارشد

سیمای حضرت علی‌ (ع) در شعر دوره صفویه‌: مزیدی، پروین‌ـ دکتر جلیل تجلیل‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

سیمای حضرت موسی در آثار شعرای برجسته قرن 6،7،8، شهنازی‌زاده، سعیده‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج-  1376- ارشد

سیمای زن از دیدگاه نظامی گنجه‌ای‌ـ کوره‌ئی، فریدون‌ـ دکتر عباس ماهیار‌ــ دانشگاه آزادکرج- انشگاه آزادکرج-؟-ارشد

سیمای زن در مثنوی معنوی مولوی‌: قورت بگلی‌، اکرم-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

سیمای منوچهر در شاهنامه فردوسی و برخی متون تاریخی: فلاحی، منیژه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

شاعران همدان‌ از عهد قاجار تا پیروزی انقلاب اسلامی‌: دواتگر،‌ملیحه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

شرح اصطلاحات نجومی در دیوان‌های انوری و خاقانی‌: حسینخانی، عباس‌ـ دکتر محمد فاروق فرقانی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

شرح زندگی و اشعار امیر پازواری‌: مبارکی، محمد رضا‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

شرح سی‌قصیده از سنایی غزنوی با تحلیل نکات عرفانی و بلاغی‌: جواد زادگان، نادرـ دکتر جعفر شعار‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

شرح و بررسی و مقایسه لیلی‌و مجنون‌ نظامی و دیوان مجنون‌: حدیدی، لیلا‌ـ دکتر امیر محمود انوار‌ـ دانشگاه آزادکرج-1383- ارشد

شریطه و تحول آن در شعر فارسی دری از آغاز تا پایان سده نهم هجری‌: عترتی‌، سیده سعیده‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

شعر و موسیقی در عرفان‌: فرهنمد‌، داود‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌- دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد

شکل‌شناسی در داستانهای مخزن الاسرار نظامی‌: محمدی‌، هوشنگ‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

شکلهای خیال مربوط به گلها و گیاهان در آثار نظامی گنجه‌ای‌: مینوی‌راد، علی‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

صور خیال در شعر انوری: صفری‌، اسدـ دکتر بهروز ثروتیان‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1377- ارشد

صور خیال در شعر مهدی اخوان ثالث: کاکاوند، رشید‌ـ دکتر سیروس شیمسا‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

صور خیال در غزلیات و  رباعیات بهار: قطبی‌زاده، اعظم‌ـ دکتر جلیل‌ تجلیل‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1382- ارشد

صور خیال و مضمون آفرینی با گل و گیاه در خسرو و شیرین نظامی گنجه‌ای: محمودی، فریبا‌ـ دکتر محمد آبادی باویل‌ـ 1377- ارشد

ضرب‌المثلها و اصطلاحات و … در کتابهای مرزبان‌نامه و کلیه و دمنه‌: کیانی، عباسعلی‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

طرح مسائل اجتماعی در دیوان ابن یمین‌: حفیظی‌، ولی‌الله‌ـ دکتر مهدی محقق‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1379- ارشد

طرح مسائل سیاسی در دیوان‌ فرخی یزدی‌: عزیزی لاری‌، مجید‌ـ دکتر ایرج مهرکی‌‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

طعن و طنز در مثنوی معنوی مولانا :‌ رئیسی، حمید-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

عالم کبیر‌ و عالم صغیر در تصوف اسلامی با تکیه بر آراء مولانا در مثنویی معنوی‌: ذوقی، سهیلا‌ـ دکتر فاطمه حیدری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1382- ارشد

عرفان و ملمعات جامی در دیوان کامل‌: رحیمی، علی محمد‌ـ دکتر امیر محمود انوار‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

عشق در آثار نظامی گنجه‌ای (مثنوی‌ خسرو وشیرین‌): قوجه‌زاده هلانی، علیرضا‌ـ دکتر بهروز ثروتیان‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1376- ارشد

عناصر داستان در سند بادنامه: بهاری، اصغرـ دکتر احمد محمدی‌ـ 1375- ارشد

عناصر عرفان هندی در آثار منظوم عطار: حیدری، فاطمه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

غزل‌های مدحی در دیوان حافظ و ممدوحان و مغضوبان خواجه حافظ‌: بهیاری‌، حسن‌ـ دکتر احمد محمدی- دانشگاه آزادکرج -  1380- ارشد

فرجام نافرجام، نگاهی تازه به فرجامین داستان مثنوی: داداشی، ماشاءا…ـ دکتر بهروز ثروتیان‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1375- ارشد

فرهنگ اصطلاحات اداری و دیوانی در دوره صفویه بر اساس دستور الملوک میرزا رفیعاز‌: سادات کوشه، نعیمه‌ـ دکتر میر عابدینی‌ـ دانشگاه آزادکرج-1383- ارشد

فرهنگ اصطلاحات موسیقی در 6 دفتر مثنوی مشتمل بر ابزار و آلات و الحان و آهنگ‌ها

فرهنگ بسامدی (واژه‌نمای) مخزن الاسرار نظامی گنجه‌ای‌ـ فتاحیان‌، محمد‌ـ دکتر بهروز ثروتیان‌- 1375- ارشد

فرهنگ بسامدی در مثنوی خسرو و شیرین نظامی‌: رحیم‌پور، فرزاد‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1376- ارشد

فرهنگ تحلیلی اعلام مثنوی‌ معنوی‌: جدیدی، حمیدرضا-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

فرهنگ ترکیبات و اصطلاحات لیلی و مجنون نظامی گنجه‌ای‌: افضلیان، محمد علی‌ـ دکتر عبدالحسین فرزادـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

فرهنگ واژه‌نمای بسامدی شیرین و خسرو نظامی گنجه‌ای: آقایی، علیرضا‌ـ دکتر باقر صدری‌نیا‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

فضایل و رذایل اخلاقی از دیدگاه ناصر خسرو در دیوان اشعارش‌: کجوری، محمد کیا‌ـ دکتر محمد فاروق فرقانی- 1374‌ـ ارشد

فعل در اشعار منوچهری دامغانی: میرحمید حسینی چورسی‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ؟-دانشگاه آزادکرج-؟-ارشد

فعل در تاریخ بیهقی با توجه به بسامد افعال‌: کاظمی علی‌‌آبادی‌، علی‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1381- ارشد

فعل در گلستان سعدی‌: زارع شیادهی، هوشنگ‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

فهرست موضوعی‌ شعر فارسی در سده هشتم‌: فیروزی‌، احمدرضا‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

فهرست موضوعی‌ شعر فارسی در سده‌های سوم و چهارم و پنجم‌: امیرخانی، آرزو‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

فهرست موضوعی شعر فارسی در سده‌های ششم و هفتم‌: جعفری‌اتانی‌، محمد‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

فهرست موضوعی نثر فارسی در سده‌های سوم، چهارم‌ و پنجم‌: گودرزی‌، خدیجه‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

قلمرو جغرافیایی حکومت در شاهنامه و نقش پهلوانان در آن‌: قدسی، محی‌الدین‌ـ دکتر ژاله آموزگار- دانشگاه آزادکرج-؟-؟-ارشد

قید و صفت در تاریخ بیهقی‌: محمدی لمعه‌دشت‌، رضا‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

کاربرد و ساختار افعال، در بوستان سعدی‌ـ عابدینی، رحیم‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

کنایه در ادب منظوم فارسی‌: بقایی راوری، کوروش‌ـ دکتر بهروز ثروتیان‌ـ  دانشگاه آزادکرج-   1378- ارشد- ارشد

لغات و اصطلاحات بروجن با نگرشی به کتاب قله‌نشین قاف‌: طاهرزاده، محمدرضا‌ـ دکتر ایرج وامقی‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1379- ارشد

ماخذ قصص و تمثیلات در حدیقه الحدیقه‌: محسنی گردکوهی‌، فاطمه‌ـ دکتر علی مؤذنی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1382- ارشد

مثنوی معنوی در دستور‌: پویان‌، محسن‌ـ دکتر سید ابوطالب‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

مطالعاتی در باب ویس و رامین‌: باقر موسوی‌، بهارک‌ـ دکتر ایرج مهرکی‌ـدانشگاه آزادکرج-؟-؟-ارشد

مفهوم آزادی در شعر مشروطیت از آغاز تا نیما: خدایار، غلام‌حسین‌ـ دکتر عبدالحسین فرزداد- دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

مقایسه حماسه داوید ساسونتسی‌ با رستم و سهراب‌: زرندوش، پوراندخت‌ـ دکتر محمد سرور مولایی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1381- ارشد

مقایسه خسروو شیرین نظامی‌ گنجه‌ای با شیرین و خسرو امیر خسرو دهلوی‌: رضایی فتیده‌، اسماعیل ـ دکتر بهروز ثروتیان‌ـ  دانشگاه آزادکرج-  1380- ارشد

مقایسه سبکی فیض دکنی‌ با واعظ قزوینی از نظر تأثیر محیط بر اشعار دیوان آنان‌: ناظریان، محمد صادق‌ـ دکتر باقر صدری‌نیا‌ـ دانشگاه آزادکرج -1376- ارشد

مقایسه شاهنامه با نظریه ارسطو در مورد حماسه: صراف‌زاده، فریده-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1373- ارشد

میخانه و نمادهای عارفانه‌ آن در ادب فارسی‌: سلطان ویس‌، مینا‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

نظر جلال‌ادین محمد بلخی درباره فنا و مقایسه آن با نظر عطار در منطق‌الطیر و هجویری و کشف المحجوب‌: قنبری، محمدـ دکتر احمد محمدی‌ـ 1380- ارشد

نظر نجم‌الدین رازی درباره آفرینش، عقل و عشق و وحدت وجود و مقایسه آن با نظریه برخی عرفا: آقا حسینی مهابادی، افسانه‌ـ دکتر احمد محمدی ـ   دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

نقد قصیده و مقایسه قصاید سبک خراسانی با قصاید سبک عراقی: جلال‌زاده، سید علیرضا‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1377- ارشد

نقد و بررسی آثار بازنویسی شده از مثنوی، منطق‌الطیر‌، شاهنامه، مرزبان‌نامه، کلیله‌و دمنه و گلستان برای کودکان و نوجوانان‌: سنجری، جمیله‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی- دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

نقد و بررسی ساختار نثر «عین القضات همدانی» در تمهیدات‌: پرهیزکار، زرین تاج-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

نقد و بررسی سبک نویسندگی‌ صادق هدایت در سه اثر «زنده بگور، سه قطره خون و بوق کور»: قاسمی‌، سید احمدـ دکتر احمد محمدی‌ـ 1377 دانشگاه آزادکرج - ارشد

نقد و بررسی سمک عیار از نظر نهضت عیاری در ایران: قدسی، فرامرز‌ـ دکتر سید ابوطالب میر عابدینی‌ـ  دانشگاه آزادکرج- 1380- ارشد

نقد و بررسی شخصیت پردازی در زمان برجسته دو دهه اخیر‌ (60 تا 80): عالیشاهی‌، بهرخ‌ـ سید ابوطالب میر عاینی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

نقد و بررسی قصه‌های هزار و یک شب: محمد پور میر‌، عزیزا…ـ دکتر عبدالحسین فرزاد‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

نقد و بررسی مسائل اجتماعی در هفت پیکر نظامی گنجه‌ای‌: شوبکلائی، علی اکبر‌ـ دکتر محمد فاروق فرقانی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

نقد و بررسی نمایشنامه‌های اکبر رادی‌: میر حسینی، معصومه-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

نقد و بررسی نمایشنامه‌های بهرام بیضائی‌: اسفندیاری، حسن-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج-  1378- ارشد

نقیض‌ (پارادوکس‌) و سبک‌هندی: صمصامی، مریم‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1374‌ـ ارشد

نگاهی به نوع طنز در ادب معاصر ایران مذیل به نقد آثار طنز‌ «دهخدا»‌: حشمتی‌، مهدی‌ـ عبدالحسین فرزاد‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1383- ارشد

نهضت عیاران در ادب فارسی‌: خیرخواه شالی، اشرف-دکتر احمد محمدی‌ـ دانشگاه آزادکرج- 1376- ارشد

واژگان فلسفی و دینی عرفانی کشف المحجوب علی بن‌عثمان‌ جلالی هجویری و درصد لغات عربی آن کتاب‌: کریمی، سید عبدالحسین‌ـ دکتر احمد ذاکری‌ـ   دانشگاه آزادکرج- 1375- ارشد

 

 

 

 

 



تاريخ : ۱۳٩٠/۱٢/٢۳ | ۳:٤۳ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()

زندگی نامه سهراب سپهری

سهراب سپهری شاعر و نقاش معاصر ایران در 15 مهر ماه 1307 در کاشان پا به عرصه حیات گذشت و در 13 اردیبهشت 1359 در تهران درگذشت.

وی پس از طی تحصیلات شش ساله ابتدایی در دبستان خیام کاشان (۱۳۱۹) و متوسطه در دبیرستان پهلوی کاشان (خرداد ۱۳۲۲) و به پایان رساندن دوره ی دو ساله ی دانشسرای مقدماتی پسران (خرداد ۱۳۲۴)، در آذر ۱۳۲۵ به استخدام اداره ی فرهنگ کاشان در آمد. در شهریور ۱۳۲۷ در امتحانات ششم ادبی شرکت نمود و دیپلم دوره ی دبیرستان خود را دریافت نمود. سپس به تهران آمد و در دانشکده ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و هم زمان به استخدام شرکت نفت در تهران در آمد که پس از هشت ماه کار استعفا کرد. سپهری در سال ۱۳۳۰ نخستین مجموعه ی شعر نیمایی خود را به نام «مرگ رنگ» انتشار داد. در سال ۱۳۳۲ از دانشکده هنرهای زیبا فارغ التحصیل شد و به دریافت نشان درجه ی اول علمی نیز نایل آمد. در همین سال در چند نمایشگاه نقاشی در تهران شرکت نمود و نیز دومین مجموعه ی اشعار خود را با عنوان «زندگی خواب ها» منتشر کرد. آنگاه به تأسیس کارگاه نقاشی همت گماشت.

در آذر ۱۳۳۳ در اداره ی کل هنرهای زیبا (فرهنگ و هنر) در قسمت موزه ها شروع به کار کرد و در ضمن در هنرستان های هنرهای زیبا نیز به تدریس می پرداخت. در مهر ۱۳۳۴ ترجمه ی اشعار ژاپنی از وی در مجله ی «سخن» به چاپ رسید. در مرداد ۱۳۳۶ از راه زمینی به کشورهای اروپایی سفر کرد و به پاریس و لندن رفت. ضمناً در مدرسه ی هنرهای زیبای پاریس در رشته ی لیتوگرافی نام نویسی نمود. وی همچنین کارهای هنری خود را در نمایشگاه ها به معرض نمایش گذاشت. حضور در نمایشگاه های نقاشی همچنان تا پایان عمر وی ادامه داشت. وی سفرهای دیگری به کشورهای جهان نمود.

 شعر سهراب

شعر سهراب سپهری رنگارنگ است و خواننده را به افقهای تازه می کشاند. آثار وی پُر است از صور خیال و تعبیرات بدیع، که با وجودِ زیبایی ظاهری و تصویرهای بدیع و رنگارنگ، در مجموع از جریان های زمان به دور است. در اشعار او نقد و پیام اجتماعی کم رنگ است، و در آن پراکندگی و ناهماهنگی تصاویر به چشم می خورد. اما سهراب در اشعارش به طور کلی و در بعدی وسیع نگران انسان و سرنوشت اوست. سپهری روح شاعرانه و لطیفی داشت که برای هر چیز معنی و مفهومی خاص قائل بود. تخیل وی در همه ی اشیاء باریک می شد و از آنها تصاویری زنده و حساس می ساخت، بدین علت است که اندیشه ها و تجربه های فکری و عاطفی او به حالتی دلپذیر درآمده است.

سهراب سپهری دارای سبک ویژه ای است که می توان او را بنیانگذار این شیوه دانست. در واقع می توان گفت قابل توجه ترین اتفاق در عرصه ی شعر نو در سال 1332، چرخش سهراب سپهری از زبان نیمایی به زبان هوشنگ ایرانی است. اهمیت این اتفاق از آن جهت بود که در آن سالها، متأثرین از نیما فراوان بودند، ولی کسی به زبان هوشنگ ایرانی و زیبایی شناسی او وقوف نداشت.

سپهری، تنها شاعر متأثر از درک هوشنگ ایرانی بود که زبان او را تا حد چشمگیری تکامل بخشید و اگر این نبود یکی از ظریفترین و پر ظرفیت ترین دستاوردهای شعر نو، نیمه کاره و ناقص می ماند. شعر سپهری دارای تصویرهای شاعرانه و مضامین و مفاهیم عرفانی و فلسفی و غنائی است. سهراب شاعری بود، غوطه ور در دنیای شعر و هنر خویش که به همه چیز رنگ شعر می داد. همه ی اشیاء برای او معنویت داشتند، در ژرفای هر چیز مادی فرو می رفت و به آن حیات معنوی می بخشد. گویی برای او تمام ذرات عالم دارای روح و عاطفه و احساس بودند. زبان سپهری نیز زبانی لطیف و ویژه ی خود اوست. شعرش دارای تصاویر تازه ولی مبهم است و از این رو ساده و روشن نیست. خیالات ظریف و تصویرهای زیبا سراسر اشعار وی را در برگرفته است. او البته همواره در راه تکامل خویش پیش رفته است و این نکته را از خلال شعرهای «هشت کتاب» او می توان دریافت. در کل، سهراب سپهری در شعر با زبان ساده، انسانها را به نگریستن دقیق در طبیعت و نزدیک شدن و یکی شدن با آن دعوت می کند. او محیط خود و عصری را که در آن می زیست نمی پسندید و در جستجوی عالمی والاتر و برتر بود.

اهل کاشانم
اهل کاشانم.
روزگارم بد نیست.
تکه نانی دارم، خورده هوشی، سر سوزن ذوقی.
مادری دارم، بهتر از برگ درخت.
دوستانی ، بهتر از آب روان.
و خدایی که در این نزدیکی است:
لای این شب بو‌ها ، پای آن کاج بلند.
روی آگاهی آب، روی قانون گیاه.
من مسلمانم.
قبله‌ام یک گل سرخ.
جانمازم چشمه، مُهرم نور.
دشت سجاده من.
من وضو با تپش پنجره‌ها می‌گیرم.
در نمازم جریان دارد ماه.
جریان دارد طیف.
سنگ از پشت نمازم پیداست:
همه ذرات نمازم متبلور شده است.
من نمازم را وقتی می‌خوانم.
که اذانش را باد، گفته باشد سر گلدسته سرو.
من نمازم را، پی «تکبیرة الاحرام» علف می‌خوانم،
پی «قد قامت» موج.
کعبه‌ام بر لب آب،
کعبه‌ام زیر اقاقی‌هاست.
کعبه‌ام مثل نسیم، می‌رود باغ به باغ، می‌رود شهر به شهر.
«حجرالاسود» من روشنی باغچه است.
اهل کاشانم.
پیشه‌ام نقاشی است:
گاه ‌گاهی قفسی می‌سازم با رنگ، می‌فروشم به شما
تا به آواز شقایق که در آن زندانی است
دل تنهایی‌تان تازه شود.
چه خیالی ، چه خیالی ، … می‌دانم
پرده‌ام بی جان است.
خوب می‌دانم، حوض نقاشی من بی ماهی است.

اهل کاشانم،
نَسَبم شاید برسد
به گیاهی در هند، به سفالینه‌ای از خاک «سیلک».
نَسَبم شاید، به زنی فاحشه در شهر بخارا برسد.
پدرم پشت دو بار آمدن چلچله‌ها، پشت دو برف،
پدرم پشت دو خوابیدن در مهتابی،
پدرم پشت زمان‌ها مرده است.
پدرم وقتی مرد، آسمان آبی بود،
مادرم بی خبر از خواب پرید، خواهرم زیبا شد.
پدرم وقتی مرد، پاسبان‌ها همه شاعر بودند.
مرد بقال از من پرسید: چند مَـن خربزه می‌خواهی؟
من از او پرسیدم: دل خوش سیری چند؟
پدرم نقاشی می‌کرد.
تار هم می‌ساخت،تار هم می‌زد.
خط خوبی هم داشت.
باغ ما در طرف سایه دانایی بود.
باغ ما جای گره خوردن احساس و گیاه،
باغ ما نقطه ی برخورد نگاه و قفس و آینه بود.
باغ ما شاید، قوسی از دایره ی سبز سعادت بود.
میوه کال خدا در آن روز ، می‌جویدم در خواب.
آب، بی فلسفه می‌خوردم.
توت، بی دانش می‌چیدم.
تا اناری ترکی بر می‌داشت، دست فواره خواهش‌ می‌شد.
تا چلویی می خواند، سینه از ذوق شنیدن می‌سوخت.
گاه تنهایی، صورتش را به پس پنجره می‌چسبانید.
شوق می‌آمد، دست در گردن حس می‌انداخت.
فکر، بازی می‌کرد.
زندگی چیزی بود ، مثل یک بارش عید، یک چنار پر سار.
زندگی در آن وقت، صفی از نور و عروسک بود،
یک بغل آزادی بود.
زندگی در آن وقت ، حوض موسیقی بود.

 از جمله نمایشگاه های نقاشی گروهی که سهراب سپهری در آنها حضور داشت، یا نمایشگاه انفرادی بودند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اولین دوسالانه ی تهران (فروردین ۱۳۳۷)؛
- دوسالانه ی ونیز (خرداد ۱۳۳۷)؛
- دو سالانه ی دوم تهران (فروردین ۱۳۳۹، برنده ی جایزه ی اول هنرهای زیبا)؛
- نمایشگاه انفرادی در تالار عباسی تهران (اردیبهشت ۱۳۴۰)؛
- نمایشگاه انفرادی در تالار فرهنگ تهران (خرداد ۱۳۴۱، دی ۱۳۴۱)؛
- نمایشگاه گروهی در گالری گیل گمش (تهران، ۱۳۴۲)؛
- نمایشگاه انفرادی در استودیو فیلم گلستان (تهران، تیر ۱۳۴۲)؛
- دوسالانه ی سان پاولو (برزیل، ۱۳۴۲)؛
- نمایشگاه گروهی هنرهای معاصر ایران (موزه بندر لوهار، فرانسه، ۱۳۴۲)؛
- نمایشگاه گروهی در گالری نیالا (تهران، ۱۳۴۲)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری صبا (تهران، ۱۳۴۲)؛
- نمایشگاه گروهی در گالری بورگز (تهران، ۱۳۴۴)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری بورگز (تهران، ۱۳۴۴)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری سیحون (تهران، بهمن ۱۳۴۶)؛
- نمایشگاه گروهی در گالری مس تهران (۱۳۴۷)؛
- نمایشگاه جشنواره ی رویان (فرانسه، ۱۳۴۷)؛
- نمایشگاه هنر معاصر ایران در باغ موسسه گوته (تهران، خرداد ۱۳۴۷)؛
- نمایشگاه دانشگاه شیراز (شهریور ۱۳۴۷)؛
- جشنواره ی بین المللی نقاشی در فرانسه (اخذ امتیاز مخصوص، ۱۳۴۸)؛
- نمایشگاه گروهی در بریج همپتن امریکا (۱۳۴۹)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری بنسن نیویورک (۱۳۵۰)؛
- نمایشگاهانفرادی در گالری لیتو (تهران، ۱۳۵۰)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری سیروس (پاریس، ۱۳۵۱)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری سیحون تهران (۱۳۵۱)؛
- اولین نمایشگاه هنری بین المللی تهران (دی ۱۳۵۳)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری سیحون تهران (۱۳۵۴)؛
- نمایشگاه هنر معاصر ایران در « بازار هنر » (بال، سوییس، خرداد ۱۳۵۵)؛
- نمایشگاه انفرادی در گالری سیحون تهران (۱۳۵۷).
سهراب در آغاز کار شاعری تحت تاثیر شعرهای نیما بود و این تاثیر در «مرگ رنگ» به خوبی مشهود است و در آثار بعدی او کم کم کارش شکل می گیرد و شعرش با دیگر شاعران هم دوره ی خویش متمایز می گردد.

از جمله مجموعه شعرهای دیگر سهراب سپهری می توان به این عنوان ها اشاره نمود:

- آوار آفتاب (۱۳۴۰)
- شرق اندوه (۱۳۴۰)

-  شعر بلند صدای پای آب (1346)
- شعر بلند مسافر(1347)

- حجم سبز (۱۳۴7)
- ما هیچ ما نگاه (۱۳۵۶)
برخی از اشعار وی در سال های ۱۳۴۴ و ۱۳۴۵ در فصلنامه ی «آرش» به چاپ رسید.

سهراب سپهری در سوم اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۸ در بیمارستان پارس تهران به علت مبتلا بودن به بیماری سرطان درگذشت. طبق وصیت خود