پایان نامه های کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد مهاباد

شامل بیش از یکصد صفحه پایان نامه کارشناسی ارشد ادبیات


 

 

تحلیل سیمای علمی و ادبی مستوره اردلان

تحلیل سیمای علمی و ادبی مستوره اردلان

استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                          استاد مشاور :خانم دکتر فاطمه مدرسی

استاد داور:فرهاد کاکه رش                                             دانشجو: زهرا محمــــــــــــــــدی

تاریخ دفاع:۶/۷/۸۶                                                        نمره : ۲۵/۱۸

چکیده :

 

جلوه های نماز در شعر شعرای برجسته سبک خراسانی و عراقی

جلوه های نماز در شعر شعرای برجسته سبک خراسانی و عراقی

استاد راهنما : دکتر مصطفی خرم دل                                استاد مشاور :فرهاد کاکه رش

استاد داور: دکتر اردشیر صدر الدین                                   دانشـــــــــــــــــجو: ویدا رکاب

تاریخ دفاع:۱۷/۷/۸۶                                                       نمره : ۵/۱۸

چمقایسه ی سیمای معشوق در غزلیات سعدی و حافظ

استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                   استاد مشاور :دکتر مصطفی خرم دل 

استاد داور: دکتر بهمن نزهت                                   دانشجو: حسن  ابراهیم زاده عباس بلاغی

  تاریخ دفاع:۸/۹/۸۶                                                نمره : ۱۹

چکیده:

   معشوق-آنچه عاشق بدان عشق ورزد و خواهان وصال شود - در شعر فارسی از آغاز تا دوره ی مورد نظر ما بیشتر جنبه ی زمینی داشته و اغلب بر زنی لطیف و خوبرو٬و ندرتاْ بر پسری صاحب جمال اطلاق شده است. اگر چه در شعر شاعران عارف و یا در اشعار عارفانه ی دیگر شعرا در معنای معشوق عرفانی هم استعمال شده است.

   این واژه یا مناسبات و ملائمات همراه آن در غزلیات دو شاعر مورد بحث ما ـ سعدی و حافظ به رغم نظر برخی صاحب نظران که معشوق را در شعر حافظ٬ فقط در معانی عرفانی و در غزلیات سعدی در معنای معشوق زمینی تصور می کنند٬در هر دو معنای خود استعمال شده است.مهم ترین مباحث این تحقیق٬بررسی عشق و معشوق در غزلیّات سعدی و تعیین واژگان مورد استعمال این دو شاعر در معنای معشوق می باشد.

حجم پایان نامه۲۴۲ صفحه  

کیده :

 

اخوت و برادری در مثنوی معنوی

استاد راهنما: خانم دکتر فاطمه مدرسی                       استاد مشاور:دکتر بهمن نزهت

استاد داور:محمد حسین خان محمدی                          دانشجو:ادریس محمدی

تاریخ دفاع:۲۶/۱۱/۸۶                                                  نمره : ۱۹

چکیده:

   پایان نامه پیش رو تحقیق و پژوهشی است درباره ی مکتب فتیان و بازتاب مهم ترین خصایل اخلاقی این مکتب در مثنوی معنوی مولانا جلال الدّین رومی . نگارنده در این پژوهش سعی کرده است در حدّ گنجایش محدود ذهنی خود به بررسی آراء و عقاید مولانا در مورد مبانی اخلاقی اهل فتوّت و جونمردان و همچنین بعضی از اعمال اجتماعی و هنر های مخصوص آنها بپردازد. 

   از آنجا که مبانی اخلاقی اهل تصوّف و فتیان تا آن حدّ به هم نزدیک بوده که گاه٬ جز از طریق اصطلاحات مخصوص آن مکاتب ٬ منفک کردن آنها از هم دشوار می نماید  نگارنده در اثنای کار٬ تمام همّ خود را بر آن معطوف کرده تا از جانب التزام و استقلال فتوّت ٬ به عنوان یک مکتب خاصّ دور نشده و در راستای این امر  کوشیده است  با توسَل و تمسَک به آراء و عقاید بزرگان این مکتب و استفاده از منابع موثَق و حکایات مربوط به جوانمردان از کتب مختلف و مطابقت آنها با یافته های خود در مثنوی٬ بتواند شیوه و روال مطلوبی را جهت تدوین مطالب رساله بدست دهد.

حجم پایان نامه ۲۰۶ صفحه  

 

جامعه شناسی عصر پهلوی در آثار داستانی جلال آل احمد

استاد راهنما: خانم دکتر فاطمه مدرسی                       استاد مشاور:دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور:دکتر شهباز محسنی                                دانشجو:سوران شیخ الاسلامی مکری

تاریخ دفاع:۲۶/۱۱/۸۶                                                نمره : ۱۹

چکیده:

   آثار جلال آل احمد در ادبیّات داستانی از جایگاه ویژه ای برخورداراست. اهمیّت داستان های جلال بدان علّت است که وی نویسنده ای است که محیط پیرامون تاثیرات فراوانی بر ذهن ٬ فکر و قلم و نهاده است و به گونه ای که نوشته هایش بازتاب مسایل متعددی است و همین مسایل باعث گردیده است که جلال در حیات فرهنگی و افکار اجتماعی ایران مقام خاصی را دارا باشد. جلال در مدَت کوتاه زندگی ادبی اش هموراه نویسنده ای معترض بوده است. ذهن سیّال ٬اندیشه ی برتر و خلاَق وی سبب گردیده است که مجموعه ای از عوامل سیاسی ٬ اجتماعی و مذهبی و ... را که در دوران زندگی خود با آنها برخورد نموده است ٬ به شکلی قوی در داستان هایش بازگو نماید ٬ به گونه ای که آثار داستانی جلال را می توان آیینه ی تمام نمایی از اوضاع سیاسی ٬ لجتماعی و دینی عصر پهلوی دانست.

   در این پایان نامه سعی بر آن بوده تا آثار داستانی جلال آل احمد از حیث جامعه شناسی در عصر پهلوی مورد بحث و بررسی قرار گیرد و جامعه ای که نو.یسنده در آن متولّد شده رشد کرده و بزرگ شده و تالثیراتی که بر شخصیّت ٬ قلم و فکر او نهاده است٬ مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

    در این پایانامه جامعه پهلوی از دیدگاه های مختلف - به صورتی که در آثار جلال بازتاب پیدا کرده است - مورد کندو وکاو قرار می گیرد و از تمام موارد تضادها ٬ تعارض ها٬ تشابهات ٬ اندیشه ها٬ آراء و عقلیدی که جلال به نحوی متاثر ار آنان بوده است سخن خواهد رفت.

واژه های کلیدی:نثر٬ داستان کوتاه٬ جلال آل احمد٬ پهلوی٬ رمان

حجم پایان نامه۲۰۵ صفحه 

بازتاب مسایل سیاسی _ اجتماعی در اشعار مهدی اخوان ثالث

باستاد راهنما:خانم دکتر فاطمه مدرسی                    استاد مشاور:دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور:دکتر بهمن نزهت                                     دانشجو: امیر عباسی

تارخ دفاع:۲۶/۱۱/۸۶                                                 نمره : ۷۵/۱۸

چکیده:

مهدی اخوان ثالث (م.امّید)از شاعران صاحب سبک و از پیش قراولان شعر نو میباشد .وی توانست شعر نو را با به خدمت گرفتن زبان فخیم و استوار سبک خراسانی از رکود رهایی بخشد ٬و با نگارش مقالات فنّی در زمینه ی وزن نیمایی و قواعد و اسلوب شعر نو٬ این قالب جدید را نهادینه کند.

   دوره ی شاعری اخوان مقارن با یکی ا ز پر تشویش ترین دوره های تاریخ ایران می باشد. رویدادهای مهم سیاسی و اجتماعی که در این دوره به وقوع پیوسته نقش مهمّی در شکل گیری شخصیّت و سبک شعری اخوان داشته است.

   در بخشی از این پایان نامه زندگی ادبی اخوان و تاریخچه ای از تحوّل شعر از دوره ی مشروطه تا پیروزی انقلاب اسلامی و عوامل پیدایش شعر نو و موارد تاثیر گذار در تحوّل آن مورد بررسی قرار گرفته است.

   بخش دیگر ٬ به تجزیه و تحلیل زبان شناختی اشعار اخوان پرداخته و در آن قالب ها و زبان شعری اعمّ از حماسی و روایی و نیز اوزان نیمایی و قافیه در شعر نو و شعر اخوان بررسی شده است.همچنین در ادامه این بخش باستان گرایی و علل آن و درون مایه های فکری اخوان مورد بحث قرار گرفته است.

   بخش پایانی این پژوهش به مسایل اجتماعی و سیاسی در دوره ی شاعری اخوان به ویژه در دهه ی سی و اوایل ده ی چهل بررسی و بازتاب های این مسایل در لابه لای اشعار او احتصاص یافته است.

حجم پایان نامه۲۴۸ صفحه 

 شرح لغات، اصطلاحات، ترکیبات و کنایات در هفت اورنگ عبدالرحمن جامی

شرح لغات، اصطلاحات، ترکیبات و کنایات در هفت اورنگ عبدالرحمن جامی

استاد راهنما:دکتر سعید قره آغاجلو                                استاد مشاور: دکتر ناصر ناصری

استاد داور:خانم دکتر رویا سید الشهدائی                       دانشـــــــــــــــــجو: طاهره خضری

تاریخ دفاع:۱/۱۲/۸۶                                                      نمره : ۱۹

چکیده:

سبکی که در شعر فارسی از سده ی هفتم تا اواخر قرن نهم هجری در عراق عجم ٬اصفهان و دیگر نواحی مرکزی ایران ٬فارس و کرمان رواج داشت٬در دوران اخیر سبک عراقی نامیده شد.شعر صوفیانه و غزل توسعه یافت و ادبیات از برون گرایی به درون گرایی روی آورد و شاعران اطلاعات عمومی خود اعم از فلسفه٬ پزشکی٬نجوم و شطرنج را در شعر به کار بردند و از اصطلاحات و کنایات متنوع استفاده کردند. نورالدین عبدالرحمان جامی نیز از دیگر شاعران مستثنی نبوده٬از اصطلاحات و کنایات در اشعار خود به صورت گسترده استفاده کرده است.

   در این پایان نامه اصطلاحات مختلف عرفانی٬نجومی٬طبی و کنایات از دیگر شاعران شرح داده شده است. اصطلاحات عرفانی نظیر:اصطفاء٬بسط٬بقا٬بعد٬ذکر خفیّه٬ کشف و ...

   اصطلاحات موسقی نظیر:مضراب٬مزماری٬نغمه و چنگ...

اصطلاحات طبی نظیر:کافور٬ قاروره٬ حجّامی٬ تریاق و ...

اصطلاحات نجومی نظیر: محاق ٬ مجسطی٬مشتری٬ ناهید٬ ثوابت و ...

کنایاتی از قبیل : از پای افتادن٬ پای کشیدن٬ از خود خلاص شدن٬ پشت لب بر زدن٬ ریش جنبانیدن٬ جامه در نیل زدن و ...

حجم پایان نامه۳۳۳ صفحه

بهشت ودوزخ در شعر شاعران برجسته ی سبک هندی (صائب و بیدل )

بهشت ودوزخ در شعر شاعران برجسته ی سبک هندی (صائب و بیدل )

استاد راهنما:دکتر محمد امیر عبیدی نیا                              استاد مشاور:رویا سید الشهدائی

استاد داور: محمد حسین خان محمدی                               دانشـــــــــــــــــجو:امید قهرمانی

تاریخ دفاع:۳/۱۲/۸۶                                                          نمره : ۲۵/۱۹

چکیده:

رساله ی حاضر تاثیر معاد را در اشعار شاعران برجسته ی سبک هندی بررسی میکند. دیوان اشعار صائب و بیدل به عنوان جامعه ی آماری انتخاب شده است. در این پژوهش ابتدا اعتقاد به معاد در ادیان ایران باستان به ترتیب قدمت تاریخی بررسی شده است. سپس بهشت و دوزخ و توصیفات آن دو در قرآن و حدیث بررسی می شود. فصل دوم به تحول غزل در شعر فارسی اختصاص یافته است. در فصل سوم سبک هندی ٬ شرح حال صائب و بیدل و سبک شخصی أنان ٬ مورد بررسی قرار گرفته که نشان دهنده ی توجه مجدد محافل ادبی به شعر سبک هندی است. ابیاتی که حاوی یکی از واژه های بهشت٬ دوزخ یا واژه های مرتبط با آنها باشد به عنوان شاهد مثال جمع آوری شده و در دو فصل جداگانه مورد بررسی قرار می گیرد. در مرحله ی اول شواهدی که حاوی واژه های مدخل با معنی واقعی است به تفکیک بهشت و مترادفات آن ٬ دوزخ و مترادفاتش  و واژه های مرتبط با بهشت و دوزخ در یک فصل ذکر شده است. در مرحله ی بعد ٬ آن دسته از شواهد شعری که واژه های مدخل در آنها به ساختن تصاویر شعری کمک کرده اند بررسی و تحلیل شده اند. فصل مذکور به بخش هایی با عنوان تشبیه٬ استعاره ٬ پارادوکس٬ کاریکلماتور و اسلوب معادله تقسیم شده است. نتایج حاصله حاکی از وفور مضامین قرآنی در اشعار سبک هندی است. همچنین تاثیر واژه های مدخل در ایجاد تصاویر شعری چشم گیر است.

کلید واژه: بهشت٬ دوزخ٬ قرآن٬ سبک هندی٬ صائب٬ و بیدل

حجم پایان نامه ۳۳۴ صفحه

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم اردیبهشت 1389ساعت 

کاربرد لغات ، اصطلاحات و باورهای عامیانه در اشعار فارسی شهریار

    کاربرد لغات ، اصطلاحات و باورهای عامیانه در اشعار فارسی شهریار

استاد راهنما :  خانم دکتر نسرین علی اکبری             استاد مشاور :دکتر محمد حسین خان محمدی

استاد داور : دکتر بهمن نزهت                                  دانشجو : عزیزه چلبیانی

تاریخ دفاع : ۳/۱۲/۸۶                                              نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

 سید محمّدحسین شهریار به عنوان شاعری مردمی در اشعار خود از عناصر فولکلوریک، زبان کوچه و بازار در مقیاس وسیعی استفاده کرده و همین امر باعث شده که شعر او رنگ و بوی خاصی داشته و از شعــر شعرای دیگر به راحتی قابل تشخیص باشد به عبارتی دیگر جلوه های فرهنگ مردم «فولکلور» در اشعار شهریار یکی از عوامل بسیار مهم غناو جاذبه این اشعار و رمز نفوذ و رواج آنها  در بین قشرهای مختلف جامعه است .

      بررسی و ذکر نمونه های آنها در اشعار شهریار و تعمق در چگونگی کاربرد عناصرفرهنگ عامه در این اشعار در عین حال که قلمروی نسبتاً جدید در حوزه ی فرهنگ و ادب پدید می آورد، زمینه درک عمیق و همه جانبه  اشعار شهریار را نیز فراهم می کند .

استفـــاده ی ماهرانه ی شهریار از جلوه های متعدد و متنوع فرهنگ عامه گنجینه ای ارزشمند از لغات        و اصطـــلاحات و باورهای عامیانه، ضرب المثل ها،کنایه ها و... فراهم آورده است که بررسی آنها نتایج مهم اجتماعی،  ادبی و فرهنگی را در پی دارد .

 

حجم پایان نامه ۲۷۰ صفحه

 

مطاله و تحقیق در زمینه ی داستان پردازی کودکان

مطاله و تحقیق در زمینه ی داستان پردازی کودکان

استاد راهنما: دکتر محبوب طالعی                             استاد مشاور:محمد حسین خان محمدی

استاد داور: دکتر بهـــــــمن نزهت                               دانشجو:غلام حسین جعفر زاده

تاریخ دفاع:۳۱/۵/۸۷                                                  نمره : ۵/۱۸

چکیده:

انقلاب کبیر اسلامی آغاز دوره ی جدیدی در عرصه ی ادبّیات کودک است . این جنبش عظیم مردمی همان گونه که بنیادهای سیاسی و اجتماعی جامعه ی ایرانی را دگرگون ساخت ،‌ در سیر ادبّیات کودک بویژه داستان پردازی نیز تحوّلی چشمگیر پدید آورد. مهمترین مباحث این تحقیق، تعریف کودک  و ویژگی های کودک از نظر روحی و روانی و تحلیل کتابهای داستانی مرتبط با کودکان می باشد. تحوّل انقلاب هم در زمینه ی مضامین و هم در به کارگیری  اسلوب های نویسندگی نمایان است . در این تحقیق داستان پردازی کودکان از اوایل انقلاب اسلامی تا حال حاضر مورد بررسی قرار گرفته است و نتایج بدست آمده حاکی از آن است که مضامین و درونمایه های اغلب این داستانها منطبق با واقعیّات جامعه و آرمانها و ارزش های اسلامی در سال های اولّیه ی پیروزی انقلاب اسلامی ا ست که با حجم وسیعی از داستانهای مارکسیستی با درونمایه های ظلم ستیزی ،‌مبارزه با اختلاف طبقاتی جامعه و فقر حاکم بر آن و افشای چهره ی رژیم طاغوتی پهلوی منتشر شده است . امّا با آشکار شدن چهره ی واقعی نویسندگان این گونه داستانها ،‌فعالیّت آنها به تدریج کمرنگ شد و چهره های جدیدی در نسل انقلاب قلم به دست گرفتند و در اشکال و انواع مختلف ،‌داستان ، رمان ،‌داستان کوتاه و قصّه با مضامینی چون ایثار و از خود گذشتگی ملّت و مقاومت مردم در شهرهای مرزی را به تصویر کشیدند. در میان همان حرکت ،‌داستان نویسی کودکان نیز شکل تازه ای به خود گرفت و نوعی غنا و تعالی در مضامین  و محتوای اینگونه داستانها ایجاد شد . امّا این داستانها به سبب نداشتن تجربه ی کافی نویسندگان آنها و شتاب زدگی که جریان تند حوادث پس از انقلاب و جنگ در تمام زمینه ها ایجاد کرده بود ؛ بعضاً از ساخت و پرداختی کاملاً‌ پخته و سنجیده برخوردار نبودند.

 حجم پایان نامه ۱۶۰ صفحه

 

احادیث و کلمات قصار نهج البلاغه و مضامین آن در دیوان های برجسته ی فارسی

احادیث و کلمات قصار نهج البلاغه و مضامین آن در دیوان های برجسته ی فارسی

استاد راهنما:  دکتر مصطفی خرّم دل                          استاد مشاور: دکتر محمدباقر محسنی

استاد داور: فرهاد کاکه رش                                      دانشجو: لیلی خــــــــــــــــــــــــــیر الله زاده

تاریخ دفاع:۳۱/۶/۸۷                                                 نمره : ۵/۱۷

چکیده :

     با توجه به سخنان بزرگان ادب عرب که در مقدمه نهج البلاغه از قول استاد عالی مقدار جناب آقای دکتر سید جعفر شهیدی بیان شده آشکار است که آن بزرگان از همان ابتدای تاریخ بعد از شهادت حضرت علی(ع)یعنی سال40.هـ.ق و در ایام حکومت بنی امیه و بنی عباس همواره از خطبه های مولای متقیان بهره جسته و به اذعان خود خویش را مدیون و مرهون آن امام همام دانسته و به صراحت اعتراف نموده اند.که هرچه دارند همه از دولت ایشان است و حتّی قبل از تدوین نهج البلاغه بوسیله ی سید رضی خطبه های علی(ع) نویسندگان و خطبا و شاعران عرب را به شدّت تحت تاثیر قرار داده بوده است.نگارنده با بررسی قسمتی از آثار ادبی فارسی از جمله:دیوان رودکی، شاهنامه فردوسی، دیوان ناصرخسرو، دیوان سنایی، حدیقهّ الحقیقه سنایی،دیوان خاقانی،خسرو و شیرین نظامی، مخزن الاسرار نظامی،دیوان عطار، مثنوی معنوی مولانا جلال الدین، کلیات سعدی،دیوان امیرخسرو دهلوی،دیوان حافظ،دیوان بیدل دهلوی،دیوان صائب،دیوان کلیم کاشانی،دیوان محتشم کاشانی،دیوان پروین اعتصامی،دیوان ملک الشعرای بهار و دیوان شهریار درصدد است آشکار نماید که این شعرای زبر دست و این ستارگان درخشان آسمان ادب فارسی هم ، در آثار بزرگ  خود در حدّی وسیع از نهج البلاغه ی علی(ع) چه از نظر لفظ ظاهر و چه از نظر محتوا و مفهوم و چه از نظر بیان مصداق خطبه ها و      نامه ها و کلمات قصار که در نهج البلاغه بوسیله ی سید شریف رضی که خدایش قرین رحمت کناد،گردآوری شده و همچنین غررالحکم و دررالحکم که شامل احادیث مولای متقیان می باشد ، بهره ها جسته و اشعار خود را با کلمات جواهر آسای شیر خدا آراسته و مزین کرده اند.بخاطر وسعت کم انتهای نهج البلاغه حقیر فقط بیست موضوع از مضامین نهج البلاغه را انتخاب،با مطالعه و بررسی همان مضامین در آثار یاد شده،مشابهت و چگونگی بهره گیری شاعران آن اشعار رایادآوری نمودم.

سیمای نوشین روان در شاهنامه و متون تاریخی

                  سیمای نوشین روان در شاهنامه و متون تاریخی

استاد راهنما : دکتر محمد باقر محسنی                    استاد مشاور : دکتر محمد حسین خان محمدی

استاد داور: خانم دکتر فاطمه مدرسی                       دانشجو: خدیجه علی تاج

تاریخ دفاع: ۱۰/۱۲/۸۶                                             نمره : ۱۸

چکیده :

شاهنامه نه فقط بزرگترین و پرمایه ترین دفتر شعریست که از عهد روزگار سامانیان و غزنویان باز مانده است، بلکه در واقع مهمترین سند ارزش و عظمت زبان فارسی و روشن ترین گواه شکوه و رونق فرهنگ و تمدن ایران کهن است. خزانة لغت و گنجینة فصاحت زبان فارسی است.

شیوة بیان شاهنامه ساده و روشن است. فردوسی در بیشتر موارد سخن را کوتاه می گوید و از پیرایه سازی و سخن پردازی اجتناب می کند داستان هایی را که در اصل شاهنامه ی منثورابومنصوری بوده است شاعر با نهایت دقت در این کتاب به نظم درآورده است و سعی کرده است چیزی از اصل آنها نکاهد. اکثر این داستان ها از خدای نامه های قدیم اقتباس شده است و بعضی در اوستا و کتاب های پهلوی نیز مندرج بوده است. شاهنامه صرف نظر از جنبه‌ی تاریخی آن که فارسال[1] اثرلوکن[2] را به خاطر می آورد٬ مواد و عناصر اساطیر و حماسه نیز بسیار دارد. البتّه هدف شاعراین است که تاریخ ایران را از روی روایات کهن به نظم آورد. از این رو شاهنامه را قبل از هر چیز باید یک منظومة تاریخی شمرد. امّا در طیّ این منظومة بزرگ تاریخی چندین حماسه‌ی کامل و عالی نیز هست که در خور توجّه است. داستان ایرج، داستان سیاوش، داستان سهراب، و داستان اسفندیار . . . هر یک چه از نظر مادّه و چه از حیث صورت شایستة نام حماسه اند.

گفته اند صفت بارز شعر حماسی برانگیختن حسّ شگفتی و ستایش است. این خاصیّت به گمان محقّقان در شاهنامه از ایلیاد قویتر است. در حوادث ایلیاد که خدایان همه جا در ایجاد صحنه ها مداخله دارند جایی برای شگفتی نیست زیرا هیچ کاری نیست که از قلمرو قدرت خدایان بیرون باشد. امّا در شاهنامه احوال و اطوار قهرمانان مورث شگفتی و ستایش ماست زیرا آن احوال و اطوار از کسانی سر می زند که مانند ما انسانند با قدرت و توان محدود، و با ضعف و زَبونی بسیار. بدین گونه قدرت و عظمت قهرمانان در شاهنامه بیش از ایلیاد جلوه می کند و همین نکته نشان می دهد که روح حماسی در شاهنامه از ایلیاد قوی ترست و این چیزی است که روکرت٬1 شاعر و نقّاد آلمانی نیز آن را تا حدّی تصدیق کرده است.

حجم پایان نامه ۲۴۰ صفحه

چکیده پایان نامه های کارشناسی ارشد _ واحد مهاباد

تحلیل یکصد غزل حافظ بر اساس علم معانی

تحلیل یکصد غزل حافظ بر اساس علم معانی

استاد راهنما: دکتر تیمور مالمیر                              استاد مشاور:دکتر شهباز محسنی

استاد داور:دکتر بهمن نزهت                                   دانشــــــــــــــــــــــجو: نسرین حلاج

تاریخ دفاع:۳۱/۶/۸۷                                              نمره : ۱۹

چکیده:

علم معانی٬ به بررسی جمله  و معانی ثانوی جمله می پردازد همچنین ساختار جمله را با توجه به تقدم و تاخر ارکان جمله یا اطناب و ایجاز و قصر اجزای جمله بررسی می کند. تا میزان توفیق گوینده را در تاثیر سخن او بر خواننده روشن سازد و درجه ی ارزش هنری سخن او را آشکار کند.حافظ شیرازی شاعری است که از دانش معانی نیک آگاه بوده است از این روی٬ برای تبیین ارزش هنری و راز تاثیر سخن اوبر خوانندگان و تحلیل یکصد غزل نخست دیوان او بر اساس دانش معانی پرداخته ایم . معانی ثانوی غزل ها را بر اساس انواع جمله های خبری٬پرسشی٬امر و نهی مشخص کرده ایم. جدول ها با نمودارهایی که براساس این داده ها بدست آمده میزان بهره گیری شاعر از علم معانی را نشان می دهد و راز تاثیر سخن حافظ بر مخاطبان را آشکار می سازد.

واژگان کلیدی: غزل٬ معانی ثانوی٬ جمله٬ ایجاز٬ اطناب٬ قصر٬ مسند الیه.

حجم ایان نامه ۲۱۹ صفحه  

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم اردیبهشت

مضمون مادر در شعر شاعران برجسته ی فارسی

مضمون مادر در شعر شاعران برجسته ی فارسی

استاد راهنما:دکتر محمد امیر عبید ی نیا                  استاد مشاور: دکتر فرهاد کاکه رش

استاد داور: پرفسور فاطمه مدرسی                        دانشجو:طیبه  ترقی خواه دیلمقانی

تاریخ دفاع:۳۱/۶/۸۷                                              نمره : ۱۹

چکیده :

    طی بررسی انجام شده که به روش تحلیل محتوای کیفی صورت گرفته است ٬ مشحص شد که شعرا ویژگی ها و خصوصیات مادری را از دیدگاه های مختلفی مدّ نظر داشته اند که تعدادی از آن دیدگاه ها عبارتند از :

   تاثیر فقر بر مادران و کودکان٬ مرگ مادر و حسرت و اندوه فرزندان از آن ٬ ایثار و فداکاری و عشق مادر ٬ خطاها و لغزش های مادر و ...

   اسامی شاعرانی که مادر سروده هایشان در این پژوهش اورده شده  است به قرار زیر است.

۱- رشید الدین وطواط                                 ۱۶- مهدی اخوان ثالث

۲- عبدالرزاق اصفهانی                                 ۱۷- محمد حسین شهریار

۳- خاقانی شروانی                                     ۱۸- فریدون مشیری

۴- سعدی شیرازی                                      ۱۹- نادر نادر پور

۵- امیر خسرو دهلوی                                  ۲۰- سیمن بهبهانی

۶- ایرج میرزا                                               ۲۱- پروین دولن آبادی

۷- پروین اعتصامی                                       ۲۲- طاهره صفار زاده

۸- ملک الشعرا بهار                                      ۲۳-مشفق کاشان

۹- علی اسفندیاری                                      ۲۴- نصرت رحمانی

۱۰-فروغ فرخ زاد                                           ۲۵-ابوالقاسم حالت

۱۱- رهی معیری                                          ۲۶- ابوالحسن ورزی

۱۲- لطفعلی صورتگر                                      ۲۷- نصرت الله کاسمی

۱۳-پژمان بختیاری                                         ۲۸-نصرالله مردانی

۱۴-حمیدی شیرازی

۱۵-مهدی سهیلی

واژگان کلیدی: مادر٬ کودک٬ شعر٬ ویژگی ها با خصوصیات مادری

حجم پایان نامه ۲۲۶ صفحه

مفاهیم و تصاویر، آب ،باران و دریا در دیوان صائب تبریزی

مفاهیم و تصاویر، آب ،باران و دریا در دیوان صائب تبریزی

استاد راهنما: محمد امیر عبیدی نیا                             استاد مشاور: دکتر بهمن نزهت

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                                دانشجو: آرزو حسین پور چیانه

تاریخ دفاع: ۳۱/۶/۸۷                                                 نمره : ۵/۱۹

چکیده :

بازتاب مکتب رئالیسم بر داستان پردازی معاصر ایران با تکیه بر آثار بزرگ علوی

بازتاب مکتب رئالیسم بر داستان پردازی معاصر ایران با تکیه بر آثار بزرگ علوی

استاد راهنما: دکتر فاطمه مدرسی                            استاد مشاور: دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور: دکتر عزیز الیاسی پور                              دانشجو: سلیمان چینه ور                       

تاریخ دفاع : ۱۷/۷/۱۳۸۸                                           نمره : ۱۵

چکیده :

 

پند در شاهنامه ی فردوسی

پند در شاهنامه ی فردوسی

استاد راهنما: دکتر محبوب طالعی                         استاد مشاور: پرفسور فاطمه مدرسی

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                           دانشجو: رقیه ایرانی

تاریخ دفاع:۳۱/۶/۸۷                                              نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

شاهنامه ی حکیم توس یه عنوان یکی از کهن ترین مواریث ادبی ایران و جهان٬علاوه بر اینکه ایینه ی تمام نمای حماسه های اساطیری٬ تاریخی و ملی ایران زمین است ؛ در بطن خویش آمیزه ای از عناصری است که در کنار حماسه٬ حکایت از حکمت و اخلاق دارد و به گونه ای ملفوف با روح دیانت و معنویت در هم آمیخته اند.

   دین و اخلاق زیر بنای بشر است و انسانیت در سایه ی دین و پرتو اخلاق به تکامل می رسد. دین داری٬ خردورزی و اخلاق سه محور اصلی شاهنامه است که فردوسی ارزشهای اصیل ملی و خرد و حکمت ایرانی را به نحو شایسته ای با باور های ژرف دینی و معرفت اسلامی پیوند زده است.

   آنچه در این مجموعه ارائه شده است دربرگیرنده ی نظرات و عقاید حکیم توس در باب مسایل تعایم و تربیت است که خود آن نظرات بر پایه ی تاثیر از منابع دینی و به ویژه بر گرفته از کلمات قصار حضرت علی(ع) می باشند.به غیر از تاثیر پذیری مذکور٬ حکیم توس از آیات شریفه ی قرآن و احادیث نبوی نیز متاثر بوده است که صرفا جهت پرهیز از اطاله ی کلام ٬ فقط مواردی که در ارتباط با کلام امی المومنین علی (ع) بوده است گردآوری شده اند.

کلید واژه ها: پند و اندرز٬ فضایل اخلاقی٬ رذایل اخلاقی٬ ستایش خدا٬ علی (ع)٬ ستایش خرد٬ کلمات قصار٬ شاهنامه٬ فردوسی

حجم پایان نامه  ۳۴۰صفحه

مبانی زیبایی شناسی در غزلیات شمس

مبانی زیبا شناسی در غزلیات شمس

استاد راهنما: دکتر بهمن نزهت                             استاد مشاور: دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور: شهباز محسنی                                 دانشجو: عزیز عزیزی مودب

تاریخ دفاع:۱۶/۸/۱۳۸۷                                          نمره : ۵/۱۹

چکیده :

بازتاب اوضاع اجتماعی قاجاریه در سفر نامه های ابراهیم بیگ، حاجی بابای اصفهانی و مسالک المحسنین

بازتاب اوضاع اجتماعی قاجاریه در سفر نامه های ابراهیم  بیگ، حاجی بابای اصفهانی و مسالک المحسنین

استاد راهنما: محمد حسین خان محمدی                استاد مشاور: پرفوسور فاطمه مدرسی

استاد داور:محمد امیر عبیدی نیا                            دانشجو:علی مصطفی زاده

تاریخ دفاع:۳/۱۱/۸۷                                              نمره : ۲۵/۱۹

چکیده :

در تاریخ هر ملّتی بوده و هستند کسانی که ، برای آگاهی و روشن نمودن اذهان و رهنمود کردن آن ها به سوی بهروزی و سعادت و خوش بختی قدم برداشته ، کوشیده اند با نشان دادن زشتی ها و زیبایی ها ، کاستی و  کمال ها ، افق روشن زندگی را به مردم نشان دهند. زین العابدین مراغه ای ، عبدالرّحیم طالبوف و میرزا حبیب اصفهانی نیز از این دسته اند که با تلاش خود در سیر اندیشه و تحوّل بینش جامعه ی ما تأثیر به سزایی داشته اندوتوانسته اند به پیشرفت و اعتلای جامعه کمک کنند . این سه سفر نامه که جزو سفرنامه های خیالی محسوب می شوند هر کدام در جای خود به بررسی اوضاع ایران عصر قاجاری پرداخته اند . در آثار این سه نویسنده که با نثری روان ، داستانی و  دل پذیر نوشته شده اند ، گوشه هایی از تاریخ اجتماعی ایران را در عصر خود به تصویرکشانده اند .

در این پژوهش به بازتاب مسایل اجتــماعی عصـر قاجاری با بهره گیری از این سه سفرنامه پرداخته شده است  و دیدگاه های متفاوت و مشابه آن ها از وضعیّت نابسامان جامعه ی آن عصر بررسی گردیده و انتقاداتی که آن ها از عیب و ضعف روزگار خود داشته اند ، مورد کنکاش و تحقیق قرار گرفته است .

نویسندگان این آثــار ، مطالب خود را به تفصیل یا به اختصار برای خوانــندگان می آورند و چشم و گوش    آن ها را نسبت به دنیای آن روزگار باز می کنند و در « تقویت و توسیع خیال مطالعه کنندگان »[1] اثر می گذارند ، بارزترین خصیصه ی این سفرنامه ها انتقادات اجتماعی است و در خلال سفرنامه ها بسیاری نکته ها مطرح می گردد و در آن ضعف دولت مرکزی ، پریشانی ، فساد اخلاقی ، بی قانونی و ... به چشم می خورد و جامعه را برای اصلاح و دگرگونی و نجات وطن آماده می نمایند

حجم پایان نامه ۲۳۸ صفحه


1- مسالک المحسنین ؛ عبدالرّحیم طالبوف ، به همّت محمّد رمضانی ، انتشارات خاور ، ص 222

ظرایف بیانی در مثنوی معنوی

ظرایف بیانی در مثنوی معنوی

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                          استاد مشاور: دکتر محبوب طالعی

استاد داور: دکتر مهری پاکزاد                                   دانشجو: مظفر امامی

تاریخ دفاع: ۱۷/۱۱/۸۷                                             نمره : ۲۵/۱۹

چکیده :

   از نظر گاه مولاناجلال الدین محمد بلخی - در اثر ماندگار وی یعنی مثنوی معنوی - برای رسیدن به معنی باید از صورت گذشت. یعنی برای درک بهتر معانی ابیات توجه به ظاهر و زیبایی های کلام لازم است.بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی ظرایف و صور بیانی در دو دفتی مثنوی معنوی مولوی٬ اختصاص دارد و به پنج فصل تقسیم شده است . در فصل اول صورت و معنی را از دیدگاه مولانا مورد بحث و بررسی قرار داده و در فصل های دوم تا پنجم به بررسی مظاهر علم بیان در این اثر ماندگار پرداخته شده است و بسامد هر کدام از این ظرایف بیانی با نمودار در پایان فصل ها به معرض نمایش گذاشته شده است. شایان ذکر است که کنایه به عنوان بارزترین ابزار بلاغی مورد استفاده ی مولانا در مثنوی بوده و است و از دیگر مصادیق بلاغی به ترتیب٬ تشبیه٬ استعاره و مجاز در مراتب بعدی قرار دارند.

واژگان کلیدی:تشبیه ٬ استعاره٬ مجاز٬ کنایه٬ بیان ٬ مثنوی

حجم پایان نامه ۳۵۵ صفحه

تجلی جلوه های عرفانی در آثار نسیمی

تجلی جلوه های عرفانی در آثار نسیمی

استاد راهنما: دکتر محبوب طالعی                           استاد مشاور: پرفسور فاطمه مدرسی

استاد داور:دکتر شهباز محسنی                             دانشـــــــــــــــــــــــــــجو: پریزاد رضائی

تاریخ دفاع: ۱۷/۱۱/۸۷                                            نمره : ۱۹

چکیده :

شعرایی که در زبان ترکی آذری شعر سروده اند و در این راه پیشگام بوده اند کم نیستند . این شاعران با سرودن شعر هم زبان ترکی را زنده نگخ داشته اند٬ هم عقاید خود و  شرایط حاکم  را به نسل های بعدی شناسانده اند در این پژوهش سعی در شناساندن شخصیت و عقاید شاعر نامی قرن هشتم هجری- سید علی عماد الدین نسیمی - می باشد این رساله در هشت فصل تهیه شده و هر فصل نیز شامل چند بخش می باشد . فصل اول: تحت عنوان کلیات به عرفان و چگونگی پیدایش آن اختصاص دارد ٬ همچنین به وضع جامعه و مذهب و علوم رایج در زمان حیات شاعر پرداخته شده است. در فصل دوم: نیز اعتقاد حوفی و عرفانی شاعر مورد بررسی قرار گرفته است . فصل سوم: زندگی نامه ی شاعر ٬ بررسی آثار و نکات برجسته که در آثار وی وجود دارد ٬ مورد توجه قرار گرفته است. در فصل چهارم: به صنایع بدیعی ( لفظی- معنوی) موجود در آثار شاعر اشاره شده است . در فصل پنجم: مسئله ی توحید مورد بحث قرار گرفته است. فصل ششم: به مسئله ی ایمان و مذهب شاعر و تاثیر آیات الهی و احادیث در اشعار شاعر مورد توجه واقع شده است. در فصل هفتم: مایسه ی اجمالی تفکرات نسیمی با حلاج ٬ عارف دل سوخته ی قرن سوم و تاثر نسیمی از تفکر آن عارف نامدار در بوته ی نقد علمی قرار گرفته است .در  فصل پایانی: نیز واقعیت و تفکرات اجتماعی در آیینه ی آشعار نسیمی در معرض بحث و بررسی قرار گرفته است.

حجم پایان نامه ۲۴۱ صفحه

جایگاه بایزیر بسطامی در نظم و نثر صوفیه(اهم منابع)

جایگاه بایزیر بسطامی در نظم و نثر صوفیه(اهم منابع)

استاد راهنما: پرفسور فاطمه مدرسی                               استاد مشاور:دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر محمد حسن خان محمدی                        دانشجو: رعنا سائلی

تاریخ دفاع:۲۷/۱۲/۸۷                                                       نمره : ۱۹

چکیده :

   پایان نامه ی حاضر پژوهشی است که به شیوه ی تحقیق نظری و با رویکردی جدید به موضوع (جایگاه بایزید بسطامی در نظم و نثر صوفیه) صورت پذیرفته است. با چنین رویکردی ٬ این رساله در هشت فصل به صورت مجزا و در عین حال ٬ همسو مکمل همدیگر تدوین گردیده است. هدف اصلی از نگارش این رساله ٬ روشن نمودن جایگاه عارف نامی بایزید بسطامی در آثار مهم نظم و نثر صوفیه و همچنین روشن نمودن تاثیر ایشان در عرفان و عارفان بعد از خود می باشد.پرداختن به چنین محتوا از آن نظر حائز اهمیت است که نخست نسل کنونی جامعه با چهره های عرفانی بیشتر اشنایی پیدا نمایند و اوج فکری آنان را درک کنند و با خواندن آثار و حتی اقوال و سخنان ارزشمندشان ٬ به معرفت حقیقی نایل گردند. دوم اینکه خواهند دانست جایگاه هر یک از شخصیت های عرفانی از جمله بایزید بسطامی در آثار مهم صوفیه تا چه حد است . بدین منظور ابتدا به بررسی شرح احوال و سخنان وی پرداخته می شود٬ سپس جایگاه و مقام عرفانی وی در آثار مهم نظم و نثر صوفیه مورد تحقیق قرار می گیرد.

حجم پایان نامه۲۵۳

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و

یار در شعر شهریار

یار در شعر شهریار

استاد راهنما:دکترمحمّدحسین خان محمّدی                       استاد مشاور:دکترمحبوب طالعی

  استاد داور:دکتر خاور قربانید                                            انشجو: رقیه آقا پور 

   تاریخ دفاع:۱۷/۱۱/۸۷                                                    نمره : ۱۹

چکیده:

       موضوع این پژوهش بررسی مفاهیم یاردرشعرشهریار می باشد.هدف اصلی این پژوهش نشان دادن مفاهیم حقیقی ومجازی یارومعشوق درآثاراستادشهریاراست واین که شهریار با این مفاهیم چه برخوردی داشته وبسامد مفاهیم معنوی ومجازی عشق ومعشوق درآثارشهریارچگونه بوده است؟روش این تحقیق کتابخانه ای وابزارگردآوری اطّلاعات فیش ونوارهای ویدیوئی و صوتی اززبان خودشهـــریاربوده است.شیوه ی تجزیه وتحلیل وطبقه بندی مفاهیم،براساس استدلال عقلانی وشواهد منطقی صورت گرفته است.پایـــان نامه ی حاضرشامل شش فصل به شرح زیراست:فصل اوّل،مشتمل برمقدّمه،کلیّات،پیشینه ی پژوهش، متـــدولوژی وروش تحقیق،اهداف وسؤالات تحقیق،اهمّیّت تحقیق،محدودیّت های پژوهش،اجزای رساله، زندگینامه،سبک وآثارمی باشد.فصل دوّم،شامل:عشق ازمنظرشهریاربوده که خودبه نه بخش،شامل:عشق به خانـــــواده،دوستان،دولت مردان،شاهدان زمینی(زنان)،شعرا،هنرمندان،طبیعت،وطن وانقلاب اسلامی تقسیم می شود.فصل سوّم مشتمل برعرفان ازمنظرشهریاربوده که به پنج بخش، شامل:شهریارودین ودنیا،عشق الهی، انسان وانسانیّت ،مرگ وولایت می شود.فصل چهارم شامل؛شهریاروفراق یاران،فصل پنجم،شامـــل:شهریارازمنظـــربرخی ادبا وفصل ششم،شامل؛ضمائم وپیوست ها بوده که خودبه بخش های؛نتیجه گیری- که درآن نتایج پژوهش به طورخلاصه همراه باارائه ی پیشنهادهای لازم ذکرشده است.- پیوست ها،اعلام وکتابنامه تقسیم می شود.

 واژه های کلیدی:1- شهریار          2- یارومعشوق        3- دیوان اشعار       4- حیدربابایه سلام

حجم پایان نامه ۳۶۴ صفحه می باشد

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم اردیبهشت 1389ساعت 

بررسی اصطلاحات ومفاهیم عرفانی مشترک درنثر مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه و کشف المحجوب

بررسی اصطلاحات ومفاهیم عرفانی مشترک درنثر مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه و  کشف المحجوب

استاد راهنما : دکتر محبوب طالعی                            استاد مشاور: دکتر محمّد امیر عبیدی نیا  

استاد داور:شهباز محسنی                                      دانشجو: طاهر محمد آذر

تاریخ دفاع:۳۱/۲/۸۸                                                 نمره : ۵/۱۸          

چکیده :

         عرفان و مسائل عرفانی از اهمّیّت ویژه ای برخودار است؛ همین مسأله ذهن بیشتر مردم از جمله برخی از نویسندگان را به خود معطوف کرده و بخشی از ماحصل آن، آثار منثور عرفانی ازجمله مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه وکشف المحجوب است که در ادبیّات ما از جایگاه ویژه ای برخودار هستند .         

         در این رساله سعی برآن بوده که اصطلاحات و مفاهیم عرفانی مشترک در نثر مصباح الهدایه  و مفتاح الکفایه وکشف المحجوب که دراصل درون مایه ی آن آثار هم به شمار می روند و هدف واقعی از ذکر و تفسیرآن ها شناخت خدا و رسیدن به حقیقتی واحد بوده است، مورد جستجو و بررسی قرارگیرند.

         دراین پایان نامه، نخست، مطالبی مختصر در باب عرفان و تصوّف، زندگی نامه و عقاید و آثار نویسندگان دو اثر مورد تحقیق آمده است .

         در فصل دوّم، مباحثی پیرامون اعتقادات و بررسی اصول دین ، معرفت خدا ، ذات خدا ، اسماء و صفات خدا ، افعال بندگان ، رؤیت خدا ، فضیلت و برتری و اعمال خارق العاده آمده است .

       فصل سوّم پایان نامه، به بررسی ابعاد وجودی انسان از جمله روح ، دل ، عقل ، نفس و خواطر اختصاص داده شده است . 

        در فصل چهارم، اصطلاحاتی از قبیل مقامات و احوال ، مستحسنات، علم و... مورد بررسی قرار گرفته است .

        در فصل پنجم، از بحث نتیجه گیری بعمل آمده است و مبتنی برآن در هر دو اثرمورد تحقیق اصطلاحات و مفاهیم مشترک به وفور یافت می شود. هر دو نویسنده در بیشتر موارد از لحاظ تفصیل و اجمال مطالب مشابه، و درخصوص توضیح بهتر و روشن ساختن مفاهیم نسبتاً متفاوت عمل کرده اند . هم چنین از لحاظ لفظ، اشتراک کمتر و از لحاظ معنا، اشتراک بیشتر است .    

واژه های کلیدی : نثر ، مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه ، کشف المحجوب  ، عرفان ، تصوّف ، کاشانی ، هجویری  

            حجم پایان نامه ۱۹۸ صفحه می باشد.

بررسی اصطلاحات و مفاهیم فقهی در حدیقه و قصائد سنایی

بررسی اصطلاحات و مفاهیم فقهی در حدیقه و قصائد سنایی

استاد راهنما: دکتر محمد حسین خان محمدی                     استاد مشاور:دکتر محبوب طالعی

استاد داور:  دکتر شهباز محسنی                                       دانشجو:محمد میرزا پور

تاریخ دفاع:۱۱/۸/۸۸                                                          نمره : ۵/۱۸

چکیده  :

نار و نور در مثنوی مولوی

نار و نور در مثنوی مولوی 

استـاد راهنما :دکتر فاطـمه مـدرّسـی                        استـاد مشاور:دکتر شهـباز محسنی

استا داور: محبوب طالعی                                        دانشجو: یحیی الهامی حیدر لو

تاریخ دفاع:۳/۱۱/۸۷                                                 نمره : ۲۰

چکیـده :

      در مثنوی، مولانا، خدای سبحان را ـ با تأسی از قرآن ـ نور آسمان‌ها و زمین می‌داند و آن‌گـاه تمام نورهای دیگر را بازتاب انوارِ خداوندی می‌خواند. تنها دل انسان لیاقت دریافت انوار خداوندی را دارد، که با کنار زدن حجاب‌های مانعِ نور، در نارِ شورِ خداوندی اتّحاد نورانی می‌یابد.

     با چنین رویکردی، هـدف اصـلی پژوهشِ «نــار و نــور در مثنوی مولوی» نه تنها به تأثیر‌پذیری مثنوی از قرآن و احادیث می‌پردازد، بلکه ردّ پایی «حکمت اشراق»را در آن جستجو می‌کند.

     پرداختن به چنین مقوله‌ای ازآن نظرحائز اهمیّت است که نخست، نسل کنونی جامعه، با چهـره‌های ادبـی و فرهنگی و عرفانی و اشراقی، بیشتر آشنایی پیدا می‌نمایند و اوج فکری آنان را درک می‌کنند و با خواندن آثار ارزشمندشان، به نـور معـرفت و بصـیرت نایـل می‌گـردنـد.                                            دوّم این کـه، خواهند دانست ، ایران فلسفهای ریشه دارِ برگرفته از قرآن و اسلام دارد. بدین منظور ابتدا به بررسی نـــار و نــور از منظر قـرآن و مثنوی پرداخته می‌شود. سپس نار و نور از دیدگاه عرفا و اشراقیون مورد بررسی قرار می گیرد. بعد نار و نور و مصادیق آن به طور مفصّل درکتاب مثنوی  مولوی ، مورد تحقیق قرار می‌گیرد.که همهی اینها در موازات هم و هم سو با هم با حضور مثنوی از آغاز تا پایان تحقیق تدوین گردیده است.

     بررسی نار و نور در مثنوی مولوی، با نگاهی به حکمت اشراقی، و این که چرا مثنوی خود را نور می‌خواند، در میان تحقیقات و بررسی‌های مربوط به آثار مولانا، خالی می‌نمود، به همین سبب، نگارنده با عنایت حقّ، در این رساله، به آن پرداخت.

حجم پایان نامه ۲۲۹ صفحه می باشد.

زبان و ادبیات محاوره در اشعار صائب

زبان و ادبیات محاوره در اشعار صائب

استاد راهنما: دکتر امیر عبیدی نیا                             استاد مشاور: پرفسور فاطمه مدرسی

استاد داور: دکتر خاور قربانی                                    دانشجو: صلاح الدین محمدپور

تاریخ دفاع:۷/۵/۸۸                                                  نمره : ۵/۱۸

چکیده :

صائب به عنوان شاعری مردمی در اشعار خود از تعابیر روزمره ٬ زبان کوچه و بازار در مقیاس وسیعی استفاده کرده و شاعری بسیار گو بوده و همین امر باعث کاستی ها و مصامحاتی شده است اما در عین حال شعر او رنگ و بوی خاص داشته است شعر و از شعر شاعران دیگر به راحتی قابل تشخیص می باشد.

   به عبارتی دیگر جلوه های فرهنگ عوام در اشعار صائب یکی از عوامل بسیار مهم پر بار شدن و رواج آن در بین قشر های مختلف مردم است.

             ژرف کاوی چگونگی کاربرد اصطلاح ها و عبارات عامیانه و ذکر  نمونه های آنها در این پایان نامه از محمور های اساسی کار است تا از رهگذر آن زمینه ی درک عمیق و همه جانبه ی اشعار صائب فراهم گردد.

   اشعار ماهرانهی صائب از جلوه های متعدد و متنوع فرهنگ عامه ٬ و گنجینه ای ارزشمند از واژه ها اصطلاحات ٬ باورهای عامیانه ٬ ضرب المثل ها و ... است٬ که بررسی آنها می تواند نتایج مفیدی در پی داشته باشد.

واژگان کلیدی: ۱- سبک    ۲- صائب    ۳- محاوره    ۴- عامه   ۵- ضرب المثل      ۶- شعر

حجم پایان نامه ۱۸۸ صفحه می باشد. 

چکیده پایان نامه های کارشناسی ارشد _ واحد مهاباد

آموزه های اخلاقی در قابوس نامه

آموزه های اخلاقی در قابوس نامه

استاد راهنما:دکتر محمد امیر عبیدی نیا                        استاد مشاور: پرفسور فاطمه مدرسی

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                                  دانشجو: رحمان حسینی

تاریخ دفاع : ۷/۵/۸۸                                                     نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

    اخلاق در نظم و نثر فارسی مبحثی نا آشنا نسیت. تحقیق در مورد جنبه های اخلاقی برخی از آثار ادب غنی پارسی می تواند با یادآوری مفاهیم اخلاقی و مطرح ساختن آموزه های جدید و گوشزد کردن محاسن اخلاقی ٬ آدمی را در رساندن به سعادت حقیقی یاریگر باشد.

    قابوس نامه علاوه بر غنای ادبی و هنر نویسندگی ٬ حاوی اطلاعات وسیعی در زمینه تمدن ٬ اجتماعیات و اخلاقیات است و در این زمینه یک منبع غنی محسوب می شود ٬ به عبارتی دیگر٬ قابوس نامه را می توان یک اثر ادبی - اجتماعی- اخلاقی دانست. 

" آموزه های اخلاقی در قابوس نامه" کنکاشی است جدید در زمینه ی انعکاس آموزه ها ٬ هنجار ها ٬ ارزشها و ضد ارزشهای اخلاقی در اضلاع مختلف جامعه ی ایران در دوره ی نویسنده ی کتاب. هدف اصلی این پژوهش ٬ علاوه بر اشاره به ارزشهای ادبی و هنری اثر مورد بحث ٬ بررسی و واکاوی مسائل مهم اجتماعی ٬ مدنی٬ فرهنگی٬ اقتصادی و ... از لحاظ آموزه های اخلاقی است و نتایج به دست آمده و مطالب ارائه شده در آن ٬ می تواند برای علاقه مندان به پژوهش در متون ادبی و مسائل اجتماعی و دانشجویان رشته های مختلف علوم انسانی٬ مفید باشد.

کلید واژه ها: قابوس نامه ٬ عنصر المعالی٬ آموزه اخلاق٬ اخلاق اجتماعی ٬ اخلاق فردی

حجم پایان نامه۱۹۸ صفحه می باشد

سیمای حلاج در نظم و نثر صوفیه(اهم منابع)

سیمای حلاج در نظم و نثر صوفیه(اهم منابع)

استاد راهنما:پرفسور فاطمه مدرسی                         استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: محمد حسین خان محمدی                      دانشجو: محمد امین درویش هندو

تاریخ  دفاع :۲۷ /۱۲/۸۷                                            نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

       یک جامعه‌ی پویا باید ظرفیّت تحمّل آراء و قدرت هضم افکار گوناگونی را داشته باشد. اگر سیرِ تفکّر بشری فقط یک مسیر داشته باشد، پیشرفت در هیچ زمینه‌ای حاصل نمی‌شود. و اگر همگان همانند هم فکر کنند در واقع هیچ کس فکر نکرده است.

       سایه‌ی سنگین استبداد برخی حاکمان، برای دورانی مدید زمینه را برای ظهور فکر جدید به بن‌بست رسانده بود. اما با این همه شَمایل افکار حلّاج و اندیشه‌ی «وحدت وجودیِ» وی، مغزِ پر نغز آثار نظم و نثر تصوّف گردید.

       این پژوهش در پی آن است که برخلاف هرآن چه تاکنون گفته و نوشته شده، ثابت کند که حلّاج به دنبال اخذ استقلال «من» ناتوان«مرید» در برابر «ما»ی توانمند « مراد» بوده است. نگارنده می‌خواهد جان پیامِ تحقیق را در یک کلام چنین عرضه دارد که « شور بدون شعور» به خصوص برای اهالی دنیای امروز پذیرفتنی نیست.

حجم پایان نامه ۲۰۹ صفحه می باشد.

تمثیل نفس در مولوی

تمثیل نفس در مولوی

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                              استاد مشاور:دکتر محبوب طالعی

استاد داور: کاظم هاشمی                                          دانشجو : امید محمودی

تاریخ دفاع : ۷/۵/۸۸                                                   نمره : ۵/۱۸

چکیده :

رساله ی حاضر پزوهشی در باب "تمثیل نفس در مثنوی مولانا "است٬که خواننده در فصل اول به تعاریف و بررسی مثل ٬تمثیل وانواع مختلف انها ٬هم جنین چگونگی شکل گرفتن تمثیل و قدمت آن از گذشته تا به امروز و کاربردش در گویش هاو لهجه های رایج در بین مردم می پردازد .به علاوه ٬در این فصل با نظرات ودیدگاههای ادیبان عرب و اروپایی در مورد تعریف و اهمیت تمثیل ٬و قالب های آن آشنا می شویم .در بخش آخر فصل مذکور ٬نگارنده به نفس وتعاریف مختلفی که اندیشمندان و فیلسوفان در ان باب ارائه داده اند و اقسام نفس پرداخته است .

    فصل دوم تحت عنوان "زندگی نامه مولانا "ست .در این فصل به شرح احوال مختصری از مولانا جلال الدین محمدهم جنین به افکارو اعتقادات این عارف بزرگ  ٬و مراتب سیر صعودی او از عالم خاکی به عالم معنویات و غیبیات اشاره گردیده استدر پایان فصل ٬ آثار مولانا چه به نظم و چه به۹ نثر آورده شده است.

اما در فصل سوم که فصل " تجزیه و تحلیل"است٬ به شرح تحلیلی و توضیحی دفاتر مثنوی مولوی از اولین دفتر تا پایان دفتر ششم پرداخته شده است . خواننده در این فصل می تواند به سوژه ها و کارکترهایی که مولانا از آنها به عنوان تمثیل نفس استفاده کرده است٬ آشنا شود.

فهرست الفبایی منابع و مجلات فارسی و غیر فارسی ( کتاب نامه) فهرست الفبایی ابیات مثنوی (کشف الابیات)٬ فهرست الفبایی اعلام نفس در مثنوی ٬فهرست الفبایی آیات ٬ احادیث و عبارات عربی٬ فهرست الفبایی نامها ٬ اصطلاحات و کلید واژه ها ٬ و جداول تمثیل نفس در مثنوی فصل " پیوست" پایان نامه را شامل می شود.

واژه های کلیدی: مثل٬ تمثیل٬ مولانا٬ دیو٬ نفس

حجم پایان نامه ۲۴۹ صفحه می باشد

بدیع در خسرو و شیرین نظامی

 بدیع در خسرو و شیرین نظامی

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                                                     استاد مشاور : دکتر نسرین چیره

  استاد داور : لیلا اصلانی                                                 نام دانشجو : لیلا اصلانی

  تاریخ دفاع :91/6/6    

فرهنگ واره اصطلاحات زندان در شعر فارسی ( ازآغاز تا پایان قرن ششم هجری )

 فرهنگ واره اصطلاحات زندان در شعر فارسی ( ازآغاز تا پایان قرن ششم هجری )

استاد راهنما :دکتر محمد امیر عبیدی نیا                     استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکترخاور قربانی                              نام دانشجو : جعفر نصیری

  تاریخ دفاع :30 /91/6                                           نمره :

بررسی عناصر داستانهای جلال آل احمد

بررسی عناصر داستانهای جلال آل احمد

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                                                   استاد مشاور :  دکتر نسرین چیره

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                                 نام دانشجو : فروغ سعیدی

  تاریخ دفاع :  30/6/91                                 نمره :

اعتقادات و باورهای عامه در اشعار خاقانی شروانی

اعتقادات و باورهای عامه در اشعار خاقانی شروانی

 استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                     استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی  

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                              نام دانشجو : حسن محمدی

  تاریخ دفاع :11/3/91                                                 نمره :

نقد ادبی و تاریخی مم و زین احمد خانی

 نقد ادبی و تاریخی مم و زین احمد خانی

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                               استاد مشاور :  دکتر نسرین چیره

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                            نام دانشجو : ایران چاره گروه

  تاریخ دفاع :13/3/91                                              نمره :

مهارتهای خوب زندگی کردن در بوستان سعدی

 مهارتهای خوب زندگی کردن در بوستان سعدی

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                 استاد مشاور :  دکترکیومرث کریمی

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                 نام دانشجو : لیلا دانش پژوه

  تاریخ دفاع :11/12/90                                 نمره :

ریا در غزلیات شاعران عارف مسلک با تکیه بر سنایی ، مولانا ، سعدی و حافظ

 ریا در غزلیات شاعران عارف مسلک با تکیه بر سنایی ، مولانا ، سعدی و حافظ

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                 استاد مشاور :  دکتر محمد امیر عبیدی نیا

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                  نام دانشجو : کرم مردانی ایدیشه

  تاریخ دفاع :15/12/90                                 نمره :

بررسی اخلاق در ادبیات معاصر داستان کوتاه (محمدعلی جمالزاده ، صادق هدایت ، بزرگ علوی ، سیمین دانشور)

 بررسی اخلاق در ادبیات معاصر داستان کوتاه (محمدعلی جمالزاده ، صادق هدایت ، بزرگ علوی ، سیمین دانشور)

 استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                   استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی  

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                           نام دانشجو : مه لقا خدایی فام

  تاریخ دفاع :15/12/90                                             نمره : ۱۶

       چکیده :

محمدعلی­جمال­زاده، صادق­هدایت، بزرگ­علوی و سیمین­دانشور چهار نویسنده­ی توانای معاصراند، که با خلق آثار بی­مثال توانسته­اند یادگارهایی گران­بها و جاودانه­ از خود برجای گذارند و سهم بسزایی در ادبیات این مرزوبوم داشته باشند.

 در این تحقیق سیر و روال داستان­کوتاه در جهان و ایران و تفاوت آن با انواع داستان مورد بحث قرار گرفته، و در ادامه اخلاق و انواع آن در داستان­هایی کوتاه از نویسندگان مذکور با نظر تشریحی و انتقادی مورد بحث قرار می­گیرد.

این نوشتار، به شناخت تأثیر مسائل­اخلاقی حاکم بر یک برهه از زمان، در آثار نویسندگانی شاخص می­پردازد و از این مسیر، نتایج حاصله از آن را، در معرض نقد قرار می­دهد.

در پایان این مختصر، تلاش بر این بوده که ضمن شناسایی و استخراج فضائل و رذائل اخلاقی از این آثار ارزشمند، به تجزیه و تحلیل دیدگاه­ نویسندگانشان پرداخته شود، و تا آن جایی که مقدور بوده است خواسته شده که اثری از آثار نویسندگان از نظر دور نماند.

کلید واژه­ها:

اخلاق، داستان­کوتاه، صادق­هدایت، بزرگ­علوی، محمدعلی­جمال­زاده، سیمین­دانشور، نثر معاصر.

سبک شناسی نفثه المصدور با تاریخ جهانگشای جوینی

 سبک شناسی نفثه المصدور با تاریخ جهانگشای جوینی

 استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                  استاد مشاور :  دکتر محمدکاظم هاشمی

  استاد داور : دکترشمسی علیاری                          نام دانشجو : وحید امیری یاسی کند

  تاریخ دفاع :14/12/90                                            نمره :

نیایش و پرستش گری در شاهنامه ، بانوگشسب نامه ، بهرام نامه و گرشاسب نامه

 نیایش و پرستش گری در شاهنامه ، بانوگشسب نامه ، بهرام نامه و گرشاسب نامه

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                               استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر رحیم عبدالهی                               نام دانشجو : عارفه ممقانی بنابی

  تاریخ دفاع :14/12/90                                              نمره : ۱۸

        چکیده :  

 نیایش یکی از روحانی­ترین لحظات زندگی هر مؤمن است. در همۀ ادیان آسمانی متناسب با تلقی و درک مؤمنان از دین، شیوه­ها و شکل­هایی برای راز و نیاز با معبود فراهم شده است. شاعران هم به عنوان دارندگان روحهای لطیف و حساس در لابلای اشعار خود مناجات هایی نغز و دلنشین گنجانده اند که از لطیف ترین فرازهای آثارشان است. در این پایان نامه نیایش و پرستش ­گری در چهار اثر حماسی  مورد بررسی قرار گرفته است..این پایان نامه در پنج فصل تنظیم شده است. در فصل اول کلیاتی در مورد پایان نامه ، روش تحقیق ، اهداف و سؤالات و... ارائه گردیده است ، فصل دوم دربارۀ نیایش و معنای لغوی واصطلاحی آن و معادل و مترادف های دیگر آن کلیاتی بیان شده است. فصل سوم به معرفی کتب منبع پرداخته و همچنین ادبیات حماسی به طور مختصر مورد بررسی قرار گرفته است .در فصل چهارم ابتدا آداب نیایش در شعر حماسی بررسی شده و نمونه هایی برای آن ذکر گردیده سپس به بررسی جزئی و موشکافانه انواع نیایش در شعر فردوسی  اختصاص یافته است. فصل پنجم نیز تحت عنوان نمود نیایش درکتب حماسی دیگر، به بررسی نیایش در سه اثر مذکور پرداخته است . هدف از این تحقیق بررسی انواع دعا و نیایش در شاهنامه فردوسی ،بانوگشسپ نامه ، بهرام نامه و گرشاسب نامه است .

واژه های کلیدی: شاهنامه ، ادبیات حماسی ،خدا ، دعا ، نیایش.

تساهل و مدارا در شعر معاصر با تکیه بر اشعار سهراب سپهری ، سیمین بهبهانی و فروغ فرخزاد

 تساهل و مدارا در شعر معاصر با تکیه بر اشعار سهراب سپهری ، سیمین بهبهانی و فروغ فرخزاد

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                            استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر رحیم عبدالهی                            نام دانشجو : حمیده علیاری الاگوزی

  تاریخ دفاع :15/12/90                                          نمره : ۱۸

         چکیده :

در جهان پر از تضاد کنونی، تنها طریق منحصر بفرد ادامه ی حیات مسلمانان، تمسک به شیوه‌ی تساهل و مدارا در سطح ملی و همزیستی مسالمت آمیز در سطح بین المللی است. تساهل و مدارا یکی از خصوصیات اخلاقی است که مورد توجه اسلام قرار گرفته است و پیامبر گرامی اسلام، بارها مسلمانان را به مدارا و سازش با یکدیگر دعوت فرموده اند.

در این رساله سعی شده است، جایگاه تساهل و مدارا در اشعار سیمین بهبهانی، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری نشان داده شود.

تساهل و مدارا از جهات مختلف مانند حقوق شهروندی، اصل برابری انسانها در نظام آفرینش حقوق بشر، غمخواری، نگاه عمیق شاعر به دردهای انسانی و آسیب های گزنده ی اجتماعی، صبر، فقر، انسان دوستی، جایگاه زن در اجتماع و ... در اشعار شاعران مورد نظر بررسی و تحقیق شده است و به حد و قلمرویی که این شاعران برای آن ترسیم کرده‌اند پرداخته شده است. با توجه به اینکه بر آثار این شاعران و نقش آنان در ارتقاء فرهنگ سازی جامعه در زمینه‌ی تساهل و مدارا کاری مستقل انجام نگرفته است نگارنده را بر آن داشت تا به پژوهش در این زمینه بپردازد.

کلید واژه: تساهل و مدارا ، فقر، صبر، غمخواری، زن، مشکلات اجتماعی، انسان دوستی، احترام به قانون و حقوق دیگران، صلح و آزاد اندیشی

بررسی و مقایسه داستان های تاریخ طبری ، بلعمی ، شاهنامه و سیاستنامه

 بررسی و مقایسه داستان های تاریخ طبری ، بلعمی ، شاهنامه و سیاستنامه

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                         استاد مشاور :  دکتر خاور قربانی

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                     نام دانشجو : ثریا صدیقی ینگی ارخ

  تاریخ دفاع :23/12/90                                     نمره : ۵/۱۷

        چکیده :

در‌ گذشته ‌ادبیات‌‌ به‌ طور‌ کلی‌‌ در‌ حیطه‌ی ‌‌بینش ‌و ‌‌در‌خواست‌ حامیان‌ نویسندگان ‌بود و‌ مطابق ‌با‌ ذوق‌ و ‌‌‌سلیقه‌ی ‌شاهان‌ و ‌امیران‌ زمان‌ نوشته‌ می‌شد و ‌توجّهی ‌به‌ واقعیت‌های‌ زندگی ‌و ‌‌مردمان ‌فرودست ‌و‌‌ رنج‌ها‌ و نابسامانی‌های آن‌ها نمی‌شد. در واقع نویسندگان به عُلّت اینکه در حیطه‌ی منافع مخدومان خود زندگی می‌کردند‌‌و‌ طبیعتاً به شیوه‌ی فکر و اندیشه‌ی آن‌ها کشیده می‌شدند. در‌ این پایان‌نامه سعی شده به بررسی داستان‌های سه کتاب تاریخ طبری ـ بلعمی و شاهنامه و سیاست‌نامه پرداخته شود.

فصل اوّل به کلیات پژوهش و تحقیق اختصاص دارد. در فصل دوم به معرفی نویسندگان سه اثر «شاهنامه، تاریخ طبری و سیاست‌نامه» پرداخته شده است. فصل سوم مقدّمه‌ای در مورد داستان‌نویسی در سه اثر را مورد بحث قرار می‌دهد. علاوه بر آن از ویژگی‌های داستان‌های این سه کتاب به طور مفصل سخن گفته و به بررسی عوامل داستان‌نویسی و به کارگیری این عناصر به وسیله‌ی نویسندگان این سه اثر پرداخته است. فصل چهارم که متن اصلی تحقیق است، به مقایسه و بررسی داستان‌های‌‌مشترک در سه اثر فوق‌الذکر می‌پردازد. فصل پنجم به نتیجه‌گیری و جمع‌بندی مطالب فصل چهارم می‌پردازد. فصل ششم نیز پیشنهاد، کشف‌الابیات و فهرست منابع و مآخذ را در خود جای داده است.

کلمات کلیدی: شاهنامه، تاریخ طبری ـ بلعمی، سیاست‌نامه، سبک، عصر،داستان، مقایسه، اشتراک، افتراق.

ظرایف بیانی در دفتر پنج و شش مثنوی

 ظرایف بیانی در دفتر پنج و شش مثنوی

 استاد راهنما : دکتر خاور قربانی                                  استاد مشاور :  دکتر مهری پاکزاد

  استاد داور : دکترفرهاد کاکه رش                                نام دانشجو : شلر رامیدی نیا

  تاریخ دفاع :15/12/90                                              نمره : ۵/۱۷

        چکیده :

     از دیدگاه مولوی، در اثر ماندگار وی(مثنوی معنوی) برای رسیدن به معنی، باید از صورت گذشت؛ یعنی برای درک بهتر معانی ابیات توجّه به ظاهر و زیبایی­های کلام لازم است. بنابراین پژوهش حاضر به بررسی ظرایف و صور بیانی در دو دفتر پنجم و ششم مثنوی معنوی مولوی، اختصاص دارد و به پنج فصل تقسیم شده­است. در فصل اول کلیات تحقیق و صورت و معنی را از دیدگاه مولانا مورد بحث و بررسی قرار داده و در فصل­های دوم تا پنجم  به بررسی مظاهر علم بیان در این اثر ماندگار پرداخته شده­است.

شایان ذکر است که تشبیه به عنوان بارزترین ابزار بلاغی مورد استفاده­ی مولانا در مثنوی بوده و دیگر مصادیق بلاغی به ترتیب کنایه، استعاره و مجاز در مراتب بعدی قرار دارند.

کلیدواژه: بیان، استعاره، تشبیه، کنایه، مجاز، مثنوی.

مسائل اجتماعی در هزار و یک شب

 مسائل اجتماعی در هزار و یک شب

 استاد راهنما : دکتر عزیز الیاس پور                                استاد مشاور :  دکتر مهری پاکزاد  

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                                 نام دانشجو : گزیزه حسنخالی

  تاریخ دفاع :15/12/90                                                  نمره : ۱۸

        چکیده : 

ادبیات هر ملّت، بخشی بزرگ از فرهنگ، باورها و عقاید آن ملّت را بازگو می‌کند و یکی از شاخصه‌های اصلی آن تاثیرگذاری و تأثیرپذیری متقابل آن از جامعه است. از طریق مطالعه‌ی ادبیات هر ملّت می‌توان به بخش بزرگی از این عقاید پی برد. کتاب هزار و یک شب را عدّه‌ای به حقّ بزرگترین مجموعه‌ی داستانی مشرق زمین (ایران، هند و کشورهای عربی) دانسته‌اند و از این رو مستشرقین فراوانی پیرامون آن تحقیقات گسترده‌ای به عمل آورده‌اند. پایان‌نامه‌ی حاضر با تلفیق دو مطلب فوق قصد دارد تا باورهای اجتماعی را از خلال داستان‌های کتاب هزار و یک شب عبداللطیف طسوجی استخراج کرده و طبقه‌بندی کند؛ در خلال داستان‌ها برخی خرافه‌ها و عقاید عامیانه، ارتباطات خانوادگی، البِسه، پوشاک، آیین‌ها، آداب و رسوم، مشاغل و... از جمله مسایلی هستند که با جمع‌بندی و توجّه به شواهد ذکر شده در ذیل هر کدام می‌توان تصویر روشنی از باورهای پدیدآورندگان کتاب در ازمنه­ی مختلف نشان دهد. از دیگر سو هزار و یک شب کتابی یک دست نیست بلکه به مرور زمان و در نزد ملل مختلفی چون هندیان، ایرانیان و اَعراب تغییراتی پیدا ‌کرده تا به شیو‌ه‌ی امروز، ترجمه و بازنویسی آن به زبان فارسی به دست ما رسیده است. پایان‌نامه‌ی حاضر در پنج فصل تنظیم شده است؛ فصل اول به کلّیات موضوع می‌پردازد، فصل دوم به معرفی هزار و یک شب اختصاص داده شده ‌است؛ در فصل سوم به تأثیر متقابل ادبیات و جامعه، پرداخته شده است؛ فصل چهارم تنه‌ی اصلی تحقیق است که باورها و مسایل اجتماعی هزار و یک شب در آن بررسی شده است و در نهایت فصل پنجم که حاوی نتیجه‌گیری، ارایه‌ی پیشنهاد و فهرست منابع می‌باشد.

واژه‌های کلیدی: هزار و یک شب، مسایل اجتماعی، حکایت، زنان، مشاغل

بررسی تطبیقی عرفان در آثار جبران خلیل جبران و سهراب سپهری

بررسی تطبیقی عرفان در آثار جبران خلیل جبران و سهراب سپهری

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                           استاد مشاور :  دکترناصر حسینی

  استاد داور : دکترنسرین چیره                                    نام دانشجو : هلاله زکی

  تاریخ دفاع :20/11/90                                                 نمره :  ۱۷

         چکیده :

این پایان نامه به بررسی تطبیقی عرفان در آثار جبران خلیل جبران و سهراب سپهری می پردازد و عرفان به سه بخش اسلامی، مسیحی و بودایی تقسیم شده است.  در فصل اوّل پایان نامه به ذکر کلیات تحقیق اعم از بیان مسأله، اهمیت و ضرورت، اهداف و روش تحقیق می پردازیم. در فصل دوم مفاهیم مهم و اصلی تحقیق را جدا از یکدیگر معرفی می­کنیم. در فصل سوم، بعد از اینکه با مبانی نظری آشنا شدیم، یافته های تحقیق را در ازتباط با موضوع تحقیق با تجزیه و تحلیل در سه بخش کلی ارائه خواهیم داد. در فصل چهارم، به جمع بندی یافته ها و نتیجه گیری کلی می پردازیم.      

با توجه به اینکه جبران خلیل جبران در کشور لبنان و خانواده ای مسیحی به دنیا آمده است و همچنین به سبب منثور بودن آثارش توجه دقیق و اشارات مستقیمی به عرفان های اسلامی، مسیحی و بودایی دارد و هیچ یک در نظر او بر دیگری  برتری ندارد، طوری که موفق می شود عرفان خود را ارائه دهد. عرفان او از اصالتی کهن برخوردار است و خواننده را از ابتدای مسیر تا پایان راه راهنمایی می کند. عقاید جبران خلیل جبران در آثار سهراب سپهری بازتاب محدودی داشته است.

سهراب سپهری چهار سال قبل از مرگ جبران خلیل جبران، به دنیا آمد. بنابراین امکان تاثیرپذیری از آثار جبران خلیل جبران وجود دارد. سهراب سپهری شاعر بود و نمی توانست به مفاهیم و موضوعات عرفانی اشاره مستقیمی داشته باشد. به همین سبب امکان دریافت­­های گوناگون و یا حتی غیر عرفانی از آثار او وجود دارد. و نمی توان عقیده­ی دقیقی در مورد آثار او ابراز داشت. سپهری به عرفان اسلامی بیشتر از سایر عرفان ها توجه داشته و از عرفان مسیحی کمتر از بقیه یاری گرفته است. می توان گفت، سپهری در زمینه­ی ارائه­ی یک عرفان تلفیقی از جبران خلیل جبران تاثیر گرفته است.

اصطلاحات دیوان دوره قاجاریه با تاکید بر آثار برجسته

 اصطلاحات دیوان دوره قاجاریه با تاکید بر آثار برجسته

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                 استاد مشاور :  دکتر محمد امیر عبیدی نیا

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                  نام دانشجو : سیامک حسینقلی زاده

  تاریخ دفاع :24/11/90                                 نمره : ۷۵/۱۷

       چکیده :

      اصطلاحات دیوانی اصطلاحاتی است که در سازمان های اداری و حکومتی اعم از دربار و دیوان تداول داشته است. این پژوهش کوششی است در جهت گردآوری و دسته بندی و شرح اصطلاحات اداری و دیوانی ایران سال های 1173 تا 1304 ه.ش)قاجاریه) و شامل نه فصل عمده در زمینه نهاد های دیوانی که به مثابه دستگاههای اجرایی است می باشد. اصطلاحات دیوانی-اداری عصر قاجار همانند سایر اصطلاحات در اعصار دیگر، در حوزه ی تخصصی خود از معانی و کاربردهای ویژه ای برخوردار هستند و بیشتر در کار با اسناد بیوتات، فرمان ها و مکاتبات دولتی، رسومات مالیاتی و تشکیلات وزارتخانه ای مورد استفاده قرار می گرفت و تحت الشعاع پنج وزارتخانه مالیه (دارایی) داخله (کشور) جنگ، خارجه و دربار بود و پاره ای اصطلاحات نامأنوس دارد که امروزه متروک است. در کلیه اصطلاحات مذکورسعی شده تا از بحث نظری اجتناب شود و هر مدخل به عنوان یک اصطلاح دیوانی مورد بررسی قرار گیرد. نتایج تحقیق حاضر حاکی از آن است که بنا به اوضاع سیاسی، اجتماعی-فرهنگی عصر مزبور، حضور فراگیر دولتهای اروپایی در منطقه و به طبع آن توسعه ی تدریجی روابط خارجی، الگو گرفتن تشکیلات دیوانی و اداری دوره مذکور از دوره ی صفویه و زبان رسمی درباری، می توانند از عوامل مهمی در تغییرات و تحولات در تشکیلات دیوانی و تفسیر و تطور معنایی واژگان محسوب بشوند.

واژگان کلیدی: اصطلاح دیوانی، اصطلاح اداری، عصر قاجار، متون نثر

مسائل اجتماعی درقصاید محمدتقی بهار

 مسائل اجتماعی درقصاید محمدتقی بهار

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                 استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر شمسی علیاری                 نام دانشجو : مصلح شریف پور مقدم

  تاریخ دفاع :27/11/90                                 نمره : ۷۵/۱۷

     چکیده :

انقلاب مشروطیّت، یکی از تحوّلات بزگ اجتماعی در ایران معاصر است که در بسیاری از شؤون اجتماعی کشورمان مؤثر بوده است. از جمله این تأثیرات،می­توان به تأثیر انقلاب مشروطه در زمینه­ی ادبیّات و شعر شاعرانی همچون ملک­الشعرای بهار اشاره کرد. مسائل اجتماعی و سیاسی در قصاید محمّد تقی بهار بیشتر از هر موضوعی به چشم می­خورد. بخش عمده­ی این پژوهش به مسائل اجتماعی در قصاید محمّد تقی بهار و عده­ای از شاعران مشروطه­خواهی پرداخته شده است. ابتدا فصل اوّل با معرّفی کلّی         ملک­الشعرا و قلم و آثار او ازآغاز زندگی تا مرحله­ی مرگ می­باشد. در فصل دوّم به مطالبی چون استقلال، آزادی، انتخابات، بیگانه ستیزی تجدّد و ترقّی، روزنامه و سانسور،تعلیم و تربیت، صلح، توجّه به افکار عمومی،مبارزه با خرافات، جمهوری،جنگ، جهل و نادانی و زن و حجاب، وجود احزاب سیاسی و حقوق و مساوات، مدرسه، علم و دانش و عدالت خواهی، قانون، مبارزه با خرافات، مجلس و ملّت و وطن، امر به معروف و نهی از منکر، کارگر و حقوق کارگران توجّه شده و در فصل سوّم آن به بررسی تأثیر مشروطیّت بر شعر بهار و رویدادهای دوره مشروطه همچون جلوس پادشاهان بر تخت سلطنت و هرج و مرج حکمرانان و دخالت بیگانگان و استعمارگران در مسائل داخلی کشور، تاج­گذاری رضاشاه و مسائلی از این قبیل می­باشد. در نهایت در فصل چهارم مسائل اجتماعی و رخدادهای سیاسی در شعر بهار علاوه بر اشتراک دیدگاه او با شاعران، مسائل دیگری از قبیل: اقسام آزادی، اتّحاد، اختلاف بین طبقات، پادشاه، تورم و گرانی، دین، دولت، زن و تعلیم و تربیت، سنّت، غرب و تقلید از آن، فرهنگ، ورزش و بازتاب آنها در افکار عمومی و عکس­العمل مستبدین به گونه­ای در معرض دید قرار گرفته که چهارچوب نگرش   ملک­الشعرا در آثارش منعکس شده است.

کلید واژه: مشروطیّت، محمّدتقی بهار، اجتماع، آزادی، مردم

جایگاه زن در آثار عطار نیشابوری

 جایگاه زن در آثار عطار نیشابوری

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                            استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر محمدکاظم هاشمی                    نام دانشجو : نسرین سعادتی

  تاریخ دفاع :30/11/90                                           نمره : ۵/۱۷

         چکیده:

انسان از شیره ی وجود زن،اولین زمزمه ی عشق و ایثار را می آموزد و در دامان صبر وفداکاریش،انساینت را به ارمغان می برد و به حقیقت ، زنان ، وارثان حقیقی عطوفت و مهرند و تصویر زندگی در نگاه عاشقانه ی آن ها شکل می گیرد.در آثار تاریخی و ادبی کشورمان، زن در دو سیمای فعال و منفعل ،حضور داشته است؛ فعال به صورت زنان قهرمان و مادران تاریخ ساز و منفعل ، در سیمای زنان افسانه ها و معاشیق.در میان آثار فارسی ، آثاری یافت می شود که به حقیقت وجود زن پرداخته و حتی فراتر از جایگاه انسانی وی نگریسته اند،از آن جمله می توان به اشعار پیراسرار «عطار نیشابوری» اشاره کرد، به گونه ای که زنان در شعر او، در قالبمادر،همسر و به عنوان مظهر عشق و دلدادگی، پارسایی و خردمندی ظاهر میشوند.در آثار این شاعر برجسته ، نقش و تأثیر زنان ،مشهود است .با بررسی دقیق این آثار می توان سیمای زنان را در قالب مادر، همسر،معشوق،عاشق،عارف،حتی گاهی اوقات،فاسد و نیز خواهران و دختران عرفا،پیرزنان و کنیزکان مشاهده کرد.

این پژوهش،جایگاه زن در آثار عطار نیشابوری را دنبال می نماید،زنانی که در این آثار،نقش آفرینیمی‌نمایند و کنیزکان، معشوقان، و پیرزنان هم با پند و اندرزهای خود جایگاه خاصی دارند و از تأثیرگذاری،بی بهره نمانده اند.و به طور کلی،سیمای زن در نقش مادر، همسر، معشوق،عارف، وسایر موارد با توجه به نمونه های آن در آثار عطار بررسی می شود.                                                                                                   

واژگان کلیدی : زن ، عارف ، عطار نیشابوری ، مادر ، معشوق ، همسر

آسیب شناسی اجتماعی در قابوسنامه و کیمیای سعادت

 آسیب شناسی اجتماعی در قابوسنامه و کیمیای سعادت

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                         استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                         نام دانشجو : ارزو حسن زاده ارنایی

  تاریخ دفاع :23/11/90                                        نمره : ۱۷

          چکیده:

        آسیب های فردی و اجتماعی به صورت انحراف، خطا، بی نظمی، اختلال و مانند آن، موضوعی است که در همه زمان ها، افراد و جوامع با آن درگیر بوده اند. به دلیل تغییرات اجتماعی در جوامع، آسیب ها در هر دوره ای  متفاوت است.

آسیب ها به عنوان یک بیماری اجتماعی همواره مورد توجه اندیشمندان و بزرگان علم و فرهنگ بوده است؛ این موضوع از دیدگاه شاعران و نویسندگان بزرگ نیز پنهان نمانده و آنان هم با زبان خود آن را مطرح کرده اند. در این پژوهش برخی از موضوعات اساسی مانند: هنجار و ناهنجار، نسبی بودن آسیب ها، برخی ریشه ها و زمینه های آسیب ها، نابسامانی اجتماعی و مسائلی همچون مفاسد اخلاقی، مفاسد مالی، ریا و نفاق، کینه و حسد، حرص و طمع و گناه و ... از دیدگاه دو تن از بزرگان ادب فارسی– امیر عنصرالمعالی و امام غزّالی-  در دو اثر گرانبهای پندآمیز و اخلاقی – قابوسنامه و کیمیای سعادت- مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و راهکارها و توصیه ها وتأکیدات تربیتی و اخلاقی در زمینه برطرف کردن این معضلات، عموما بصورت امر به معروف و نهی از منکر و در موارد پراکنده دیگر، با استفاده از حکایات، تمثیلات و آیات و روایات، داده شده است

بررسی و کنکاشی که بر روی این موضوع در این دو کتاب صورت گرفته، درواقع بیانگر شرایط اجتماعی، دینی، اخلاقی و گاه سیاسی حاکم بر جامعه در آن زمانها بوده و نشان می دهد که آسیب ها و معضلات و مشکلات اجتماعی، اموری ثابت و همیشگی نیست بلکه ممکن است که مساله ای که در عصر و زمانه ای، امری معمول و مقبول بوده است، در روزگاری دیگر، امری بشدّت قبیح و زشت تلقی شود و برعکس، امور مذموم و زشت شمرده شده کهن، در گذر زمان و تاریخ، به امری مقبول و متعارف تبدیل شود.

واژگان کلیدی: آسیب اجتماعی،مفاسد اخلاقی، کیمیای سعادت، غزالی، قابوسنامه، امیر عنصرالمعالی

 شورا و مشورت در مثنوی وگلستان و بوستان سعدی

 شورا و مشورت در مثنوی وگلستان و بوستان سعدی

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                         استاد مشاور :  دکتر مهری پاکزاد  

  استاد داور : خانم شهربانو صحابی                          نام دانشجو : علی سروری

  تاریخ دفاع :30/11/90                                           نمره : ۵/۱۷

      چکیده : 

مولانا، در مثنوی، با تأسّی از قرآن، سیره­ی ­نبوی، داستان­های قرآنی و تاریخی «شورا و مشورت»  را یکی از اساسی­ترین اصول زندگی اجتماعی سیاسی انسان­ها دانسته و هم‏اندیشی با مشاور اهل و عاقل را، موجب پیشبرد اهداف اجتماعی و روشنگرنکات مبهم می‏داند.

مولانا مشکل و مسأله را مانند یک سخنران قدرتمند با مثالی روشن طرح کرده­است بلافاصله سراغ راه حل می­رود. رمز موفقیّت انسان را در مشورت کردن و استفاده از نظر دیگران معرفی می­کند. راز بهروزی و درامان بودن از حسد و حقد و کینه­ی دیگران را در راز­پوشی می­داند.

سعدی شیرازی نیز در بوستان و گلستان خود اگر چه کمتر از واژه­ی  مشورت و شورا  استفاده کرده، امّا آن دو کتاب خویش را به گل «رأی و نظر» آراسته­است. مشورت و تأمّل در هر امری را نشانه­ی رستگاری انسان می­داند و براین عقیده است که مردم هشیار، زمام عقل را به دست هوای نفس نمی­دهند چه در این صورت پشیمان خواهند شد.

با توجّه به موارد گفته­ شده، بررسی شورا و مشورت در میان پژوهش­های دانشگاهی در رشته ادبیات
علی­الخصوص شاهکارهای ادبی مانند مثنوی، گلستان و بوستان خالی به نظر می­رسید لذا نگارنده بدین مهم کمر همّت بست تا ضمن ارائه­ی تعاریف مختلف از شورا و مشورت با استناد به قرآن و حدیث و دیگر کتب دینی در این راستا در هشت فصل متفاوت موضوع را در آثار مذکور بررسی نماید.

فصل اوَل مباحث کلَی پایان­نامه شامل موضوع تحقیق، پرسش­های تحقیق،  هدف تحقیق، پیشینه­ی تحقیق و روش تحقیق می باشد که دور نمایی از پژوهش حاضر را نشان می­دهد. فصل دوم معانی لغوی شورا، مشورت، بایدها و نبایدهای آن را از دیدگاه های مختلف مورد بحث قرار می‌دهد. در فصل سوم به شورا، مشورت، ضرورت اهمیَت، شیوه، شرایط، ویژگی­ها و روش­ها و روش معاشرت و مشورت در مثنوی مولوی و تاثیرپذیری او ازآیات و روایات پرداخته می­شود. در فصل چهارم مشورت و جایگاه زن و همچنین زنان پسندیده و ناپسند و معیار و منش‌های یک زن مدیر قابل اعتماد و پشتیبان و طرف مشورت را مورد بحث قرار می‌دهد. فصل پنجم و ششم به شورا، مشورت و شرایط و ویژگی‌ها و تاثیر فردی و اجتماعی آن در بوستان و گلستان می‌پردازد. در فصل هفتم با پرداخت به مشورت و سیمای زن در بوستان و گلستان، سعدی را دراین دو اثر خود مورد سنجش قرار می­دهد. سپس با مقایسه‌ی مولوی و سعدی بسامد و درصد کلید واژه‌ها با نمودارهای مختلف نشان داده می‌شود. نتیجه­گیری کلَی، فهرست آیات،احادیث و ابیات فصل پایانی این پژوهش را تشکیل می‌دهد.

 کلید واژه‌ها: شورا، مشورت، مثنوی، مولوی، زن ،گلستان، بوستان، سعدی.

 

فرهنگ و عقاید مردم در مورد حیوانات در نظم کلاسیک

 فرهنگ و عقاید مردم در مورد حیوانات در نظم کلاسیک

 استاد راهنما : دکتر خاور قربانی                           استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی   

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                             نام دانشجو : صبری حلاج

  تاریخ دفاع :4/12/90                                          نمره : ۵/۱۷

       چکیده :

پایان‌نامۀ حاضر، پژوهشی است در بیان فرهنگ و عقاید مردم دربارۀ حیوانات در ادبیات با تکیه بر ادبیات منظوم تا قرن هشتم. برای نیل به این هدف، از روش تحقیق تحلیل مفهومی استفاده شده است. روش کار به این ترتیب است که  کلیات تحقیق در فصل نخست آورده شده‌است و در فصل دوم تصویر حیوانات در ادبیات بررسی شده است؛ در تبیین این تصاویر ابتدا به معرفی حیوانات از دیدگاه زیست‌شناسی و فیزیولوژی پرداخته شده، سپس دیدگاه و عقاید مردم که توسط شاعران کلاسیک ایران تا قرن هشتم در متون منظوم نمود پیدا کرده، بررسی شده است. در این راستا با توجه به این که تصاویر ادبی بیشتر از مسائل و موضوعات زیست‌شناختی و فیزیولوژیکی، در شعر نمود پیدا کرده به معرفی  نمادها، کنایات، تشبیهات، اصطلاحات مختلف و ضرب‌المثل‌ها هم پرداخته شده است. نتیجه این که در میان حیوانات به کار رفته می‌توان کاربرد برخی را بیشتر از برخی دیگر دانست؛ مثلاً حیواناتی مانند مار، گاو، اسب، فیل، خر، گرگ، سگ و ... که در زندگی روزمرۀ مردم و فرهنگ آنان نقش داشته‌اند، در ادبیات هم نمود زیادی پیدا کرده‌اند در حالی که برخی دیگر مانند سوسمار، شترمرغ، صعوه، ققنوس، قندز و ... که در زندگی آنان چندان کاربردی نداشته‌اند، در متون منظوم هم زیاد انعکاس پیدا نکرده‌اند. این امر علاوه بر حضور یا عدم حضور آنان در زندگی مردم، گاهی به دلایل دیگری می‌باشد که یکی از آن‌ها نیاز شاعر در کاربرد آنان است؛ به عنوان مثال کاربرد اسب در شعر شاعران مداح بیشتر است چون جزئی از لوازم ممدوح بوده و زبان ایجاب می‌کرده که جزئیات آن به دقت توصیف شود. به طور کلی این مسأله علاوه بر آنکه نمود فرهنگ را در ادبیات نشان می‌دهد می‌تواند دال بر اهمّیت جایگاه حیوانات در ادبیات باشد.

واژه‌های کلیدی: ادبیات کلاسیک، حیوانات، عقاید، مردم.

بررسی لالایی ها در ادب فارسی و ادب کردی منطقه موکریان

 بررسی لالایی ها در ادب فارسی و ادب کردی منطقه موکریان

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                 استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی   

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                 نام دانشجو : زلیخا خضری آذر

  تاریخ دفاع :27/11/90                                 نمره : ۱۷

     چکیده :

یکی ‌از شاخه‌های‌ فولکلور، ادبیات شفاهی است که شامل روایت‌های منظوم مانند ترانه‌ها، لالایی‌ها نوحه‌ها، بازی‌های‌ منظوم ‌و... ، همچنین‌ روایت‌های ‌منثور مانند اسطوره‌ها‌، قصه‌ها، چیستان‌ها، افسانه‌ها و... می‌باشد که این رساله به بررسی انواع لالایی‌های موجود در زبان‌های فارسی و کردی (به ‌ویژه، منطقه‌ی موکریان) می‌پردازد که علاوه بر تعلیم و تربیت کودکان‌، در انتقال مفاهیم بنیادی و ارزش‌های فرهنگی، مذهبی و تاریخی آنان موثر است.

در واقع، ادبیات شفاهی، بازتاب زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم، شیوه‌ی کار و تولید آن‌ها و نشان ‌دهنده‌ی رفتار و منش و اندیشه و احساس و مذهب و اخلاق و اعتقادات هر جامعه است که بعضاً هنوز هم صورت مکتوب نیافته و ثبت و ضبط نشده‌است. با مطالعه در آثار مهم کلاسیک، اعم از شعر و نثر، پی‌ می‌بریم که دست مایه‌ی این آثار به طور مستقیم و غیرمستقیم ادب شفاهی و عامه بوده است و در این میان، لالایی‌ها آغازگر ادبیات زنانه بوده‌اند که در پای گاهواره‌ی بچه‌هایشان شروع کرده‌اند و این زبان نسل به نسل انتقال یافته و همه‌ی ما بدون شک در مورد آن چیز هایی می‌دانیم. مادران ما با خواندن لالایی ‌گاهی برای ما سربلندی آرزو می‌کردند و گاهی سلامتی‌ و بعضی اوقات هم همراه لالایی‌ها خودشان را فدای ما می‌کردند.

زنان ایرانی از هر قوم و تباری در حفظ، انتقال و گسترش فرهنگ گذشتگان از نسلی به نسل دیگر، نقش به‌سزایی را برعهده دارند. لالایی، از منابع پرارزش مطالعه‌ی فرهنگ‌ عامه(فولکلور) در بین همه‌ی ملت‌هاست که اغلب مادران با انتخاب برگزیده‌ی اشعار و ملودی‌های عامیانه در قالب لالایی به ایفای این نقش می‌پردازند و میراث فرهنگی، مذهبی و موسیقایی قوم خود را به فرزندانشان منتقل می‌کنند.

 از آن‌جا که همه چیز را همگان دانند، از خوانندگان عزیز انتظار می‌رود کم‌ و کاستی‌های آن را با دیده‌ی اغماض بنگرند و امید است که مورد قبول واقع شود.

واژه‌های کلیدی: ادبیات شفاهی، ترانه، لالایی فارسی، لالایی‌ کردی، کودک، مادر.

 سبک شناسی اشعار هوشنگ ابتهاج

 سبک شناسی اشعار هوشنگ ابتهاج

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                          استاد مشاور :  دکترفرهاد کاکه رش   

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                           نام دانشجو : شبنم رحمانی

  تاریخ دفاع :11/12/90                                            نمره : ۱۹

        چکیده :

      هوشنگ ابتهاج «ه.ا. سایه» یکی از بزرگترین شاعران غزل­سرای معاصر است که دارای سبکی خاص می­باشد ایشان آثار ارزشمندی را در طول سال­های متمادی شاعری­اش به تاریخ ادبیّات ایران تقدیم داشته است. زبان اشعار سایه بسیار ساده، روان و پر احساس است. اشعار بسیار شیرین و پر شوری را به رشته­ی تحریر در آورده است که خواننده با خواندن آن غرق در زیبایی­ها می­شود.

      مضمون کلّی دراشعار زیبای سایه بر یک چیز استوار نیست بلکه او در اشعارش همانند سبک خراسانی بسیار از طبیعت الهام گرفته است و عشق را در اشعارش بسیار زیبا به تصویر کشانده است.

      هدف این پژوهش آن بود که اشعار سایه را به روشنی بررسی کرده تا بتوان ویژگی­های سبکی وی را به کتابت در آورده و در اختیار همگان قرار داد چرا که سایه شاعر معاصر و غزل­­سرایی بزرگ است که هنوز هم برای اقلیّت مردم ناشناخته است.

     قالب و زبان در اشعار هوشنگ ابتهاج سنّتی بوده امّا مفاهیم و مضامین، اندیشه­ها و پیام­های نو دارد و زمان و مکان و عقیده و حتی زیبایی­شناختی، به زبان و بیان و افکار او سبکی ویژه بخشیده و بیان مضامین اجتماعی را در قالب غزل به اوج رسانده است.

واژگان کلیدی:  هوشنگ ابتهاج، سبک­شناسی، مختصات زبانی، فکری، ادبی

 

جلوه های تجارب روزمره زندگی در مثنوی مولوی

 جلوه های تجارب روزمره زندگی در مثنوی مولوی

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                          استاد مشاور : دکتر مهری پاکزاد                 

  استاد داور : دکترمحمدکاظم هاشمی                         نام دانشجو : یوسف رشیدی

  تاریخ دفاع :11/12/90                                              نمره : ۷۵/۱۶

       چکیده :

بررسی مسایل روزمره و جامعه‌شناسی یکی از مهم‌ترین ارکان علوم در جوامع بشری بوده که عالمان و نویسندگان از قدیم در کتب ادبی نظم و نثر به آن پرداخته‌اند. خلق هر اثری که منشأ وجودی آن اندیشه‌ی خلاق و پویا باشد در جامعه تأثیر بیشتری از خود گذاشته است. این پایان‌نامه به منظور روشن ساختن میزان تأثیر اندیشه‌های بلند، معانی و مفاهیم اجتماعی، اخلاقی، عرفانی و مسایل روزمره‌ی تربیتی در مثنوی می‌پردازد. دیدگاهها و نظریات جامعه‌شناسی در قالب مسایل روزمره در رشد و تکامل اجتماعی و فرهنگی جوامع بشری بسیار مؤثر است.

مولانا نظریات اجتماعی، عرفانی و تربیتی و اخلاقی خود را در قالب قصه و حکایت بیان نموده است. او عقیده دارد قصه و حکایت به مثابه پیمانه و معانی و مفاهیم عمیق در حکم دانه و حبوبات است در این طرز تلقی، آنچه مهم و ارزشمند است دانه و حبوبات است نه ظرف و پیمانه!

پایان‌نامه‌ی حاضر شامل پنج فصل است؛ فصل اوّل کلیات طرح را از جمله: اهداف، انگیزه، پیشینه و... . فصل دوم، شرح حال و زندگی مولانا را در بردارد، فصل سوم، تعاریف مقدماتی در مورد مسایل روزمره و جامعه‌شناسی را شامل می‌شود، فصل چهارم که متن اصلی تحقیق را در خودی جای داده به مسایل روزمره‌ای که در مثنوی به آن‌ها اشاره شده می‌پردازد و به همراه شاهد مثال به توضیح آن‌ها می‌پردازد، فصل پنجم نیز مباحثی نظیر نتیجه‌گیری، پیشنهاد، کشف‌الابیات و فهرست منابع را در خود جای داده است.

کلید واژه: مولانا، مسایل روزمره، جامعه‌شناسی، قصه و حکایت، قرن هفتم، نظرات عرفانی، تربیتی و اخلاقی.

اسلوب معادله در اشعار صائب تبریزی

 اسلوب معادله در اشعار صائب تبریزی

 استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                 استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                           نام دانشجو : فرامرز شیخی

  تاریخ دفاع :  28 /7/90                                         نمره : ۱۸

        چکیده :

        صائب تبریزی یکی از شاعران معروف سبک هندی( اصفهانی) است که به علّت سادگی  زبان و استفـاده از اصطلاحات کوچه و بازار توانست در بین مردم زبانـــزد شود .یکی از مشخّصه های اصلی صائب در بیان اشعار استفاده از اسلوب معادله است . اسلوب معادله آن است که شاعر در یک مصراع دانشی را بیان و در مصراعی دیگر معادلی عینی از زندگی روزمرّه برگرفته و ارائه دهد که این مصراع در حکم مصداق و نمونه برای مصراع دیگر باشد .

       تلاش نگارنده در این پژوهش برآن است که به شناخت اسلوب معادله بپردازد و بازتاب آن را در اشعار صائب مورد بررسی قرار دهد .

       این تحقیق در یک مقدّمه و چهار فصل نگاشته شده است. فصل اوّل در خصوص دولت صفوی می باشد ، فصل دوم به معرّفی اسلوب معادله می پردازد، فصل سوم شناخت نامه‌ی صائب است و فصل چهارم شواهد شعری اسلوب معادله  که در دیوان صائب نمود پیدا کرده ، استخراج گردیده اند و آن ها نیز در سه بخش الف) اعتقادات، حقایق و باورها ب) فضائل ،ستایش و توصیه به آن ها ج)رذایل، نکوهش و توصیه به اجتناب از آن ها قرار گرفته اند .در پایان نوشته نیز نتیجه گیری و نمایه ها قراد دارد.

    واژگان کلیدی: صائب ، سبک ، تمثیل، اسلوب معادله ، غزل ، ارسال المثل 

دادگری در دوره پهلوانی شاهنامه فردوسی

                                                                                                                                                                                دادگری در دوره پهلوانی شاهنامه فردوسی

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                          استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                          نام دانشجو : ناهید علی نژاد

  تاریخ دفاع :4/8/90                                             نمره : ۷۵/۱۷

      چکیده :

دادگری جوهره و چکیده ی همه ی خوبی ها و شایستگی های انسان است و در جهان بینی توحیدی فردوسی به منزله ی زیربنای سعادت و مهم ترین وسیله ی رهایی فرزندان آدمی از هر پلیدی است. شاهنامه به دست انسان کلیدی می سپارد تا گام در جـهان راستی، آرامش، دادگـری، مردمی، خـداپرستی، میهن دوستی، پهلوانی و مردانگی و ارزش های والای انسانی بگذارد.

     در این پژوهش نگارنده ضمن بررسی ادبیّات سیاسی و دادگری در شعر برخی شاعران، با تأمّل در شاهنامه دادگری و بیدادگری شاهان را به ویژه، در دوره ی پهلوانی از ابتدای سلطنت فریدون تا پایان  دوره ی گشتاسب، بر اساس ترتیب زمانی دسته بندی نموده است و به بررسی دادگری و بیدادگری شاهان و شورش های مردمی علیه بیدادگری پرداخته و به اقدامات سیاسی، نظامی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و ...شاهان اشاره کرده است؛ تا کنش ها و منش های آنان را در ارتباط با طبقات اجتماعی، دین و آیین و باورهای مربوط به دوران آنان بشناسیم. این مطالب، گویای این حقیقت است که هر زمان پادشاه دادگر، خردمند و دینداری حکومت کرده است، مردم در سایه ی عدل او با آرامش و آسایش زیسته و فرهنگ پویا و تمدّن باروری را پی ریزی نموده اند.

      با توجّه به تأثیرگذاری برخی از پهلوانان نامدار در شاهنامه، نگارنده به بررسی دادگری و دادخواهی و احیاناً بیدادگری آنان نیز با رعایت اختصار پرداخته و به مناسبت ابیاتی را از شاهنامه نقل کرده است.

   واژگان کلیدی: شاهنامه، دادگری، بیدادگری، دادخواهی، شاهان، پهلوانان.

بررسی وتحلیل انواع زمان و وجه در گلستان سعدی و روضه خلد مجد خوافی با رویکرد تطبیقی

بررسی وتحلیل انواع زمان و وجه در گلستان سعدی و روضه خلد مجد خوافی با رویکرد تطبیقی

 استاد راهنما : دکتر غلام محمد فقیری                استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                 نام دانشجو : علی فاطمیان

  تاریخ دفاع :11/10/90                                 نمره : ۲۰

        چکیده‌‌‌ :

سبک­شناسی تطبیقی به منظور مقایسه­ی دو یا چند اثر، دوره، مکتب و... به بررسی مشخصه­های سبکی آن می­پردازد. در رساله­ی حاضر نیز انواع مشخصه­های زمان و وجه در گلستان سعدی و روضه­ی خلد با رویکرد فوق با یکدیگر مقایسه شده­است. مسئله­ی تحقیق کشف میزان تقلیدی بودن روضه­ی خلد بوده و هدف آن شناخت میزان تشابه و تفاوت دو اثر در مقوله­ی زمان و وجه است. حوزه­ی تحقیق به لحاظ مبانی نظری سبک­شناسی نقش­گرا و از نظر روش سبک­شناسی پیکره­ای است. روش تحقیق از نوع کیفی- کمّی است، متغیّرهای آن شامل 16 نوع زمان و 14 نوع وجه می­باشد و واحد تحلیل جمله بوده که از جامعه آماری گلستان (7510 جمله) و روضه­ی خلد (15672) به روش نمونه­گیری سیستماتیک انتخاب شده­است. یافته­های این تحقیق نشان می دهد که دو اثر در متغیّر وجه خبری دارای تشابه معنی داری است، گلستان 77% و روضه­ی خلد 76%. همچنین دو اثر در مقوله­ی زمان گذشته، حال، امر و آینده نسبتاً مشابه­اند، گلستان به ترتیب 45%، 49%، 5% و 1% و روضه­ی خلد به ترتیب 51%، 43، 6% و 0%. شواهد آماری نشان می­دهد که روضه­ی خلد به لحاظ نوع نگرش، تعامل با هستی، صدای دستوری و سبک روایی بسیار تحت تأثیر گلستان بوده­است.

کلید‌‌‌واژه‌‌‌ها: گلستان سعدی، روضه­ی خلد مجد خوافی، سبک‌‌‌شناسی تطبیقی، نقش‌‌‌گرایی، متغیّرِ زمان و وجه، کیفی، کمّی.

بررسی ومقایسه ارداویراف نامه با سیرالعباد الی المعاد سنایی

بررسی ومقایسه ارداویراف نامه با سیرالعباد الی المعاد سنایی

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

  استاد داور : دکتررؤیا سیدالشهدایی                 نام دانشجو : مسعود نباتی

  تاریخ دفاع :15/10/90                                  نمره : ۱۸

      چکیده :

      سرنوشت و پایان کار انسان از دوران بسیار کهن،اندیشه­ی بشر را به خود مشغول داشته و در آثار اکثر ادبیان جهان به اشکال مختلف بروز کرده­است. برخورداری انسان از قوه­ی تخیّل وتلاش  او برای فرار از محدودیّت­های بشری ، او را به تفکّری ماورایی واداشته است که یکی از مجاری  به روز این تفکر، خلق سفرنامه­های روحانی و آن جهانی است. منشاء این نوع سفرنامه­ها که برای خود یک«نوع ادبی» جداگانه به وجود آورده­اند، معلوم نیست.اما شباهت­های معناداری که گاه  در آن­ها به چشم می خورد انسان امروزی را به تفکّر وکنجکاوی وا می­دارد. ادبیات ایران نیز از این امر مستثنی نبوده است،«ارداویراف­نامه» و «سیرالعبادالی­المعاد» سنایی ازجمله ی این «سفرنامه­های روحانی»می­باشند، که اولی نماینده­ی دین و آیین زرتشتی و دیگری نماینده­ی عرفان اسلامی و تقلید گونه­ای از معراج رسول(ص) می­باشد. دراین نوشتار سعی شده است تا با بررسی نکته به نکته این دو اثر مهم به بیان شباهت­ها و تفاوت­های آن­ها بپردازیم. وآن­ها را از جهات گوناگونی­ چون:ساختار،درون­مایه و مبانی فلسفی بررسی خواهیم کرد،وبه ذکر دیدگاه­های این دو جریان مهم دینی وعرفانی ایران در مورد سرنوشت انسان پس از مرگ خواهیم پرداخت وتصویر برزخ،دوزخ وبهشت را در آن­ها نشان خواهیم داد ونوع عقاب­ها ،پاداش­ها و جایگاه گناهکاران ونیکوکاران را در این دو سفرنامه مشخص خواهیم­کرد.

   کلیدواژه:ارداویراف­نامه، سیرالعبادالی­المعاد، سفرنامه­ی ­­­­­­­­­­­­­­­­تمثیلی، راهنما، برزخ، دوزخ، بهشت

فرهنگ تلمیحات غزلیات و قصاید سعدی

فرهنگ تلمیحات غزلیات و قصاید سعدی 

                                                                                                                                                                                   

 استاد راهنما : دکتر عزیز الیاس پور                 استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی                    

                                                           

استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                    نام دانشجو : اسماعیل مؤیدزاده

  تاریخ دفاع : 18/10/90                                        نمره : ۱۸

     چکیده :

     بدون شک جایگاه سعدی دراذهان ایرانیان و ادب دوستان منیع و والاست . آثار وی پیوندی جدا

ناپذیربا روح و جان مردمان این سرزمین دارد . کاربرد آرایه های ادبی در آثار سعدی بسیار بجا  و

پنهان است  . و کشف آن ها بر اعجاز شعر وی می افزاید . آرایه ی تلمیح نیز از جمله آرایه های پر  

کاربرد و جذّاب ادبیّات فارسی است که در آثار سعدی به طور وسیع کاربرد دارد .  

     پایان نامه ی حاضر به کاربرد آرایه ی تلمیح و بسامد آن در غزلیّات و قصاید سعدی می پردازد .

و از طریق احصای تک تک ابیات غزلیّات و قصاید ، تلمیحات موجود را استخراج کرده ، و آن ها را

با توجّه به امّهات کتب مرتبط تشریح کرده است .  

     هدف این پایان نامه آن است تا در یابد کدام ابیات و با چه موضوعاتی در صدر تلمیحات سعدی

قرار دارند . پس از کار کتابخانه ای و تحقیقات لازم به این نتیجه رسیده است که تلمیحات دینی ، بویژه

آیات قرآنی و داستان پیامبران در صدر موضوعات مورد توجّه سعدی قرار دارند . جداول و نمودارــ

های پایانی ، این نتایج را به نمودارهای کمّی تبدیل کرده اند .

واژگان کلیدی: سعدی ، تلمیح ، قصاید ، غزلیّات ، انواع ، تکرار

آئین زندگی در کیمیای سعادت و اخلاق ناصری

 آئین زندگی در کیمیای سعادت و اخلاق ناصری

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                         استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی  

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                         نام دانشجو : آزیتا توفیق علی ملک

  تاریخ دفاع : 12/7/90                                        نمره : ۱۸

        چکیده :

از آنجائیکه کتب اخلاق ناصری و کیمیای سعادت را می توان نقاط درخشانی در نثر ادبیات فارسی دانست، در این پژوهش کوشیده شده است تا این را از جنبه های گوناگون آیین زندگی مورد بررسی قرار دهیم. و نظرات امام محمد غزالی و خواجه نصیر الدین طوسی را در این زمینه های اخلاقی، تعلیم تربیت، حکومت، اعمال مذهبی و ... بدانیم.  بی گمان دانسته های نویسندگان متون منثور فوق الذکر، که از یکسو، ریشه در فرهنگ ایرانی - اسلامی سده ها پیشین دارد. و از سویی دیگر از فرهنگهای گوناگون دیگری سرچشمه گرفته، همراه با تجربیات شخصی این نویسندگان در زمینه های مختلف زندگی، آموزشهای سودمندی را برای روبرو شدن با گرفتاریها، و بهره برداری از فرصتها به دست می دهد؛ که کاربرد این آموزشها، راه رسیدن به کامیابی را هموارترمی سازد. در انجام این پژوهش، با بررسی کتابها و رساله های اخلاقی یاد شده، و برگه برداری درباره موضوعات گوناگون، کوشش شده تا هر آنچه را که کاربرد آن یاریگر انسان در بهتر زیستن و بدست آوردن خوشبختی در دو جهان می گردد. و نویسندگان فوق الذکر، بطور مستقیم یا غیرمستقیم، در کتب کیمیای سعادت و اخلاق ناصری به آن اشاره کرده اند. گردآوری شود.

در کتاب اخلاق ناصری به  نقش زن و اعمال و آیین های مذهبی هیچ توجهی نشده است و در کتاب کیمیای سعادت به مسئله حکومت و مردم کمتر پرداخته شده است. بقیه موارد کم و بیش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند.

ساختارهای نحوی زبان مقالات شمس

 ساختارهای نحوی زبان مقالات شمس

 استاد راهنما : دکتر خاور قربانی                           استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی  

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                         نام دانشجو : نازیلا شلماشی

  تاریخ دفاع : 11/7/90                                        نمره : ۱۸

     چکیده :

پایان نامۀ حاضر٬ پژوهشی است که به بررسی نقش های کلمات و چگونگی و  طرز قرار گرفتن آن در جمله می پردازد و نگاهی مختصر به سبک خاص شمس و دلایل تفاوت ها در ساختار نحوی این اثر با زبان عادی٬  تحت عنوان "ساختارهای نحوی زبان در مقالات شمس تبریزی" دارد. خواننده در این پایان نامه ضمن آشنایی با این اثر ارزشمند٬ از طرز بیان و شیوۀ گفتار او و ساختار خاص آن اطلاعاتی به دست      می آورد. روش تحقیق در این پایان نامه به شیوۀ کیفی و توصیفی-تحلیلی و ابزارگردآوری اطلاعات در آن به شیوۀ فیش برداری می باشد.

در پنج فصل تهیه و تنظیم شده است: فصل اول تحت عنوان کلیات٬ شامل مسائلی کلّی است که مورد پژوهش قرار گرفته است. فصل دوم٬ زندگی شمس و مقالات او را مورد بررسی قرار می دهد. فصل سوم مبانی نظری نحو در دستور زبان فارسی٬ تاریخچه ای از زبان و تدوین دستور زبان فارسی٬ درآخر به گروه٬ جمله و انواع آن٬ شبه جمله٬ اصوات٬ منادا٬ جملۀ دعایی می پردازد. فصل چهارم ساختار نحوی زبان در مقالات شمس را بررسی می کند که به نه بخش تقسیم بندی شده است: بخش اول مباحثی دربارۀ فعل را مورد بررسی قرار می دهد. بخش دوم به نهاد (فاعل و مسند الیه) و طرز قرار گرفتن آن در جمله و حذف آن می پردازد. بخش سوم مفعول و جایگاه آن را بررسی می کند. بخش چهارم بحثی دربارۀ مسند است. بخش پنجم متمم و انواع آن٬ بخش ششم بدل٬ بخش هفتم تمییز٬ بخش هشتم ترکیبات اضافی و وصفی٬ در بخش نهم به قید می پردازد. فصل پنجم دلایل تفاوت ها در ساختار نحوی این اثر با زبان عادی را مورد مطالعه قرار می دهد.

 نتیجه این که مریدان مولانا مقالات را از سخنان شمس یادداشت برداری نموده٬ خود او آن را کتابت نکرده و هر یک از مریدان با سبک و روش خود آن را نوشته اند. این عامل یکی از دلایل گسستگی و بریدگی مطالب آن است. چون شمس یک عارف است و در قیدوبند قواعد نیست؛ نوعی هنجار شکنی در زبان او دیده می شود. سخنانش برگرفته از آیات و احادیث و حکایت هایی از قرآن است. نفوذ واژه های ترکی مغولی در دورۀ شمس متداول بود٬ این واژه ها اگرچه از لحاظ واژگانی تاثیر کمی گذاشته اند٬ اما   می تواند از لحاظ ساختار تاثیر پذیر باشد.

واژۀ کلیدی: شمس٬ مقالات٬  ساختار٬ نحو٬ سبک

بررسی اسرائیلیات در کشف الاسرار میبدی

 بررسی اسرائیلیات در کشف الاسرار میبدی

 استاد راهنما : دکتر خاور قربانی                           استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی  

  استاد داور : آقای امیر سلیمی اقدم                     نام دانشجو : زهرا خضری

  تاریخ دفاع : 12/7/90                                        نمره : ۱۸

          چکیده :  

اسرائیلیّات به معنای داستان یا افسانه­ایست که منشأ اسرائیلی دارد و از یک منبع یهودی سرچشمه گرفته است ولی در اصطلاح مفسّران و محدّثان این اصطلاح مفهوم وسیعتری به خود گرفته و شامل تمام
 افسانه­های کهنی است که از گذشتگان وارد تفسیر، حدیث و تاریخ شده است. تاریخ ورود اسرائیلیات را عصر صحابه و حدفاصل بین وفات رسول خدا(ص) و عصر تابعین دانسته­اند.

تفاسیر اسلامی در مواجهه با اسرائیلیات مواضعی متفاوتی را اتّخاد کرده­اند. برخی تنها آنها را نقل کرده و از نقد و بررسی آن خودداری کرده­اند. برخی سند این روایات را آورده­اند ولی به جز موارد اندک، به نقد آن نپرداخته­اند و برخی دیگر پس از نقل و ذکر سلسله سند آنها،به نقد و بررسی آنها پرداخته­­اند.از جمله این تفاسیر می­توان به تفسیر کشف الاسرار میبدی اشاره کرد،هدف کلی تحقیق آن است که ضمن بررسی نحوۀ تأثیر اسرائیلیات در کشف الاسرار میبدی و به ویژه در داستان­های آن ، عوامل مؤثر بر ورود اسرائیلیات در این تفسیر عظیم­ نیز شناسانده شود..این پایان­نامه در پنج فصل تهیه گردیده است : فصل اول تحت عنوان کلیات شامل کلیاتی در مورد پژوهش انجام شده می­باشد،فصل دوم به بررسی زندگی نامه میبدی و آثار و احوال وی می­پردازد،فصل سوم پایان­نامه به معرفی اسرائیلیات و بررسی عوامل مؤثر آن در واردشدن به تفاسیرتعلق دارد، فصل چهارم در داستان آفرینش است و فصل پنجم به بررسی اسرائیلیات در داستان پیامبران اختصاص دارد. نکته قابل اهمیت آن است که از عوامل ورود اسرائیلیات به تفاسیر قرآن ایجاز
 آیه­های قرآنی است، کوتاه بودن آیه­ها و همچنین روحیه کنجکاوی مردم به جزئیات وچیزهای بدیع  و همچنین ابهام از دلایل ورود اسرائیلیات و خرافه پردازی در تفاسیر قرآنی بوده است. 

واژه های کلیدی: اسرائیلیات، میبدی، کشف الاسرار، داستان­های کشف الاسرار

روانشناسی آثار صادق چوبک

 روانشناسی آثار صادق چوبک

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                        استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                            نام دانشجو : ثریا قادری

  تاریخ دفاع : 15/7/90                                            نمره :   ۵/۱۹

     چکیده :

       در ادبیات هر کشوری ، کسانی بوده اند که برای بالا بردن سطح آگاهی و روشن نمودن اذهان عمومی و همچنین برای رهنمود کردن مردم به سوی بهروزی و سعادت و خوشبختی گام برداشته اند و در این راه کوشیده اند که با به تصویر کشیدن زشتی ها و زیبایی ها ، فقر و فلاکت و ظلم به تشریح و تبیین مسایل اجتماعی و بیان مشکلات طبقات فرد است و محکوم جامعه ی عصر خود بپردازند و تبعات و پیامدهای منفی آن را که دامن گیر افراد بی شماری از اجتماع می شد ، بیان کند تا مسیری جدید فراروی نویسندگان ایرانی گشوده باشد .                                                                                      

     صادق چوبک نیز از جمله ی این بزرگانیست که با انگیزه ی قوی نویسندگی خود تا در آنجا که در توان داشته ، اوضاع نابسامان وقت خویش و احجاف هایی که از جانب طبقه ی حاکم بر طبقات ضعیف جامعه وارد می گردید را نشان می دهد . وی قصد داشته است که با سیر اندیشه و تحول فکری خود به پیشرفت و اعتلای کشور و جامعه اش کمک کند . آثار این نویسنده ، بازنمایی از زندگی مردم جامعه است که مشتمل بر عادات ، رفتارها و خلق و خوی کاراکترهای هر یک از اثرها می باشد .   در این پژوهش سعی شده است که به بررسی مسائل روانشناسی در آثار این نویسنده ی معاصر ، پرداخته شود و مورد تجزیه و تحلیل و کنکاش قرار گیرد.                                                                          

       پایان نامه ی حاضر در ده فصل تدوین شده است که حدود صد و پنجاه صفحه می باشد ، در بردارنده ی حیات ادبی و آثار نویسنده ، شیوه ی نویسندگی ، خلاصه ی داستان ها ، شخصیت پردازی ، بحث روانشناسی و مواردی دیگر است و بر این اساس سعی شده است با بررسی و پژوهش درباره ی موارد فوق ، شواهدی بارزتر از شناخت چوبک بدست داد ؛ بر همین مبنا به بررسی این مسایل پرداخته شده است . این پژوهش جدای از جدید و بکر بودن می تواند مأخذی مناسب برای تحقیقات علمی و ادبی به ویژه در مورد این نویسنده باشد و اطلاعاتی مفید به پژوهشندگان وخوانندگان چوبک ارائه دهد .                                                                                        

 کلید واژه ها :   صادق چوبک، روانشناسی ، جامعه ، شخصیت ، مرگ

 بررسی موضوعی مناجات نامه خواجه عبداله انصاری ( از نظر شریعت و عرفان )

 استاد راهنما : دکتر عزیز الیاس پور                            استاد مشاور :  دکتر خاور قربانی

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                             نام دانشجو : جمال غلامعلی

  تاریخ دفاع :30/11/90                                               نمره : ۷۵/۱۷

       چکیده:

      پایان نامة حاضر پژوهشی است در موضوع شریعت و عرفان، که به بررسی مناجات‌های خواجه عبدالله انصاری می‌پردازد. از آن جایی که خواجه عبدالله انصاری از جمله بزرگ‌ترین نظریه‌پردازان عرفانی است از این رو مناجات‌های وی گنجینه ای از مسائل عرفانی و شرعی به حساب می‌آید، بنابراین هدف از این پایان نامه استخراج مفاهیم عرفانی و شرعی و تفسیر آن‌ها از کتب معتبر عرفانی و شرعی و همچنین دسته‌بندی آن مفاهیم و تأثیر آموخته‌های دینی و عرفانی خواجه عبدالله بر مناجات‌هایش می‌باشد. لذا به منظور روشن شدن بیشتر موضوع، سعی گردیده است با استفاده از روش کیفی از نوع تحلیل مفهومی به جمع بندی مطالب پرداخته شود.

     این پایان‌نامه دارای شش فصل بدین ترتیب می‌باشد؛ در فصل اول، به کلیات تحقیق اشاره شده است. در فصل دوم، شرح احوال، افکار و آثار خواجه عبدالله انصاری آمده است. در فصل سوم، عرفان از دیدگاه خواجه عبدالله و همچنین اصطلاحات عرفانی در مناجات نامه آمده است. در فصل چهارم، به فقه و فواید آن اشاره شده است. در فصل پنجم، اصطلاحات شرعی در مناجات نامه ذکر شده است و در فصل ششم، به نتیجه‌گیری، پیشنهاد و فهرست‌ها اشاره گردیده است.

 نتیجه اینکه کاربرد اصطلاحات عرفانی چون: وقت، قرب، قبض و بسط در مناجات نامه بیشتر از دیگر اصطلاحات دیده می شود و همچنین کاربرد اصطلاحات عرفانی در مناجات نامه بیشتر از اصطلاحات شرعی است.

کلید واژه‌ها: خواجه عبدالله انصاری، مناجات نامه، عرفان، شریعت

سیمای زن در شعر شاعران معاصر ( کردی ، فارسی )

                                                                                                                                                                            سیمای زن در شعر شاعران معاصر ( کردی ، فارسی )

      استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                استاد مشاور :  آقای رحیم عبدالهی

     استاد داور : آقای مصطفی یگانی                     نام دانشجو : ناصرکاکه ممی

      تاریخ دفاع : 15/6/90                                     نمره :

خاطرات شهریار از لابلای اشعارش

 خاطرات شهریار از لابلای اشعارش

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : خانم شهربانو صحابی             نام دانشجو : رقیه  یاراحمد نسب

  تاریخ دفاع : 20/6/90                                نمره : ۷۵/۱۷

      چکیده:

شهریار شاعری است که شعرهایش آینه  تمام نمای خاطراتش از زندگی روزمره است. وی در اشعارش ادوار مختلفی از حیاتش را تجربه کرده است. که در این میان چهار دوره از حیات شعری وی از باقی ادوار مشخص تر و ملموس تر است:

1. دوره ی کودکی که بیشتر در اشعار ترکی «حیدر بابایه سلام» به چشم می خورد و در آن بیشتر از بازیهای دوران کودکی، آداب و رسوم و فرهنگ روستایی، تک تک کسانی که در روستای آنها زندگی می کردند و شهریار خاطره ای از هر کدام داشت و... یاد می کن

2. دورۀ جوانی که با رفتن به تهران و در گیری با عشقی مجازی و انسانی شروع می شود. وی در این دوره در شاعری به اوج خود می رسد و «حافظ زمان» لقب می گیرد چرا که غزل های عاشقانۀ فراوانی یا در رثای یار، یا در جفا و نامهربانی یار سروده است.

3. دورۀ میانسالی که با نیما وشعر «افسانه» آشنا می شود وتحت تأثیرآن، اشعارنوی زیبا یی می سراید. که در این گونه اشعار نیز بیشتر بر روی خاطرات گذشته تکیه دارد

4. دورۀ پیری و پختگی، که به عرفان و عشق حقیقی روی می آورد. ولی با این حال از یاد معشوق غافل نیست و خاطرات آن زمان را در ذهن یادآوری می کند.

کلید واژه ها: خاطرات، حیات شعری، دوره­ی کودکی، حیدر بابایه سلام، عشق مجازی، خانواده ، عشق حقیقی

بررسی اصطلاحات عرفانی در احیاء علوم الدین امام محمدغزالی

 

بررسی اصطلاحات عرفانی در احیاء علوم الدین امام محمدغزالی

 استاد راهنما : دکتر خاور قربانی               استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد              نام دانشجو : ایلقار محمدی نیگجه

  تاریخ دفاع : 20/6/90                           نمره : ۱۸

        چکیده :

در کتب عرفانی مجموعه‌ای از مقامات، منازل، حالات و رموزی وجود دارد که احتیاج به شرح و بسط بسیار دارد البته عارفان و شاعران بسیاری از جمله مولانا، عطار، کلابادی و هجویری به شرح و بیان آن‌ها در قالب نظم و نثر پراخته­اند و کتاب‌هایی در این مورد نوشته شده است.

غزالی نیز از عالمان عارفی است که در «احیاء علوم الدین» به بررسی و شرح بسیاری از اصطلاحات در این زمینه پرداخته است.

در این ایان نامه سعی شده است که اصطلاحات و مقامات عرفانی از دیدگاه این عارف بزرگ در احیاء علوم­الدین بررسی شود برای نیل به این هدف، تمامی اصطلاحات و مقامات و احوال عرفا در  چهار جلد احیاء علوم الدین بررسی شده و با دیدگاه‌های سایر عرفا نیز مقایسه شده است. این کار در سه فصل ارائه شده است؛ مبانی اصطلاحات تصوّف، مقامات و احوال در احیاء علوم­الدین بعد از بررسی اصطلاحات و مقامات در آن، به طور قطع نمی‌توان گفت که فقط دو قسم از احیاء علوم­الدین عرفانی هستند و اختصاص به علم باطن دارند چون غزالی حتی در اعمال ظاهری و عبادات و عادات هم تأویلات و تفسیرات روحانی کرده است حتی اصطلاحاتی در احیاء علوم الدین بکار رفته که در سایر کتب عرفانی دیده نمی‌شود. غزالی شرع و عرفان را در هم ادغام می‌کند و شرح بسیار متفاوتی از اصطلاحات عرفانی ارائه می‌دهد.

شرح و تصحیح اشعار خطی فارسی مصباح الدین ادب

 شرح و تصحیح اشعار خطی فارسی مصباح الدین ادب

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                استاد مشاور :  آقای فرهاد کاکه رش

 استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                      نام دانشجو : یوسف قادری اوزن قشلاق

 تاریخ دفاع : 16/6/90                                      نمره : ۱۸

      چکیده :

سرزمین ایران مهد علم و ادب و فرهنگ بوده و ادب و ادبیات در ایران ریشه‌یی بسیار کهن دارد و ادیبان و نویسندگان و شعرای بسیاری در خطّه‌ی گلگون ایران‌زمین قلم‌فرسایی نموده و اسب خیالات و ذهن و ذوق و سلیقه‌ی خویش را در عرصه‌ی پهناور ایران تازانده‌اند، یکی از این تک‌سوارن میدان شعر و ادب عبدالله بیگ مشهور به مصباح‌الدیوان و ملقب به ادب می‌باشد و دیوان اشعار کُردی و فارسی وی از ذخایر ارزشمند ادبی است که کانون عشق و شور و احساس است. قصاید و غزل‌های وی غنایی(عاشقانه ـ عارفانه) و دارای ریشه‌های عمیق در فرهنگ و ادب ایرانی ـ اسلامی است.

هدف اصلی پایان‌نامه، تصحیح، شرح و تعلیقات اشعار منتشر نشده‌ی فارسی و کُردی مصباح‌الدیوان، نقد و بررسی آثار منتشرشده‌ی وی‌ و معرفی نسخه‌هایی از اشعار خطّی شاعر اعم از فارسی و کُردی است.

پایان‌نامه دارای شش فصل است؛ فصل اوّل کلیات تحقیق، فصل دوم ادبیات کردی، فصل سوم زندگی احوال و آثار مصباح‌الدیوان ادب، فصل چهارم زیباشناسی در اشعار فارسی مصباح‌‌الدیوان ادب، فصل پنجم شرح تعلیقات اشعار کردی و فارسی، فصل ششم نتیجه‌گیری، پیشنهاد و کشف‌الابیات.

یکی از مهم‌ترین نتایج تحقیق این است که قصاید و غزل‌های مصباح‌الدیوان ادب اعم از فارسی و کُردی حاکی از عشق خالصانه و عارفانه نسبت به معشوق زمینی(نصرت‌خانم) و نیز معشوق آسمانی(خداوند) بوده و به سبک و سیاق شاعر شیرین‌سخن، سعدی شیرازی، شعر گفته و در این عرصه با هنرنمایی تمام، برگ زرّین دیگری به درخت تنومند ادبیات ایران زمین عرضه نموده است.

کلید واژه‌ها: مصباح‌الدیون ادب ـ قصاید ـ غزلیات ـ تصحیح ـ شرح و تعلیقات.

سیری در آثار و احوال علامه محمدباقربالکی ( مدرس کردستانی )

 سیری در آثار و احوال علامه محمدباقربالکی ( مدرس کردستانی )

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی               استاد مشاور :  آقای فرهاد کاکه رش

  استاد داور : دکتر فاطمه مدرسی                  نام دانشجو : امیر همتی نیا

  تاریخ دفاع : 16/6/90                                  نمره : ۱۸

       چکیده  :

       محمد باقر مدرس کردستانی متخلص به غریق یکی از استادان گرانقدر شعر و ادب و از متفکران برجسته شریعت اسلام و پیروان طریقت محمدی بوده­است. مروری مختصر بر تاریخچه­ی زندگانی کوتاه اما، پر بار ایشان به وضوح بیانگر این مطلب خواهد بود که آن عالِم، برای اعتلای پرچم دین مقدس اسلام از هیچ تلاش و کوششی فرو گذار ننموده است. یکی از خصوصیات بارزی که زندگانی روحانی و زوایای مختلف زندگی ایشان را تحت پوشش قرار داده است دارا بودن قلبی لبریز از عشق به خاتم النبیین، حضرت محمد (ص) است. ملا باقربالکی به خاطر دانش وافر،تدریس فراوان و پیوسته و به عنوان عالم زمانه در بین معاصران شهره ی خاص و عام بوده است و به مدرسی مشهور گشته است. وی شعر نیز سروده است و صاحب دیوان شعری نیز می باشد بالکی در این حوزه ملقب به غریق بوده است.

واژه­های کلیدی: محمد باقر بالکی، زندگی­نامه ، شیوخ و استادان ، آثار 

بررسی عناصرداستان درسی داستان مثنوی

 بررسی عناصرداستان درسی داستان مثنوی

 استاد راهنما : دکتر خاور قربانی               استاد مشاور :  آقای رحیم عبدالهی  

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی               نام دانشجو : شیرین پیروتی

  تاریخ دفاع : 30/6/90                           نمره :  ۱۸

        چکیده :

      پایان­نامة حاضر نگاهی است ساختارشناسانه به عناصرداستان، چون پیرنگ، شخصیّت، گفتگو، زاویة­ دید، روایت، لحن، مکان و زمان یا همان صحنه و...که نگارنده بعد از  تحقیقی مفصل در رابطه با هر یک از از عناصر مذکور از زبان صاحب­نظران عرصة داستان وداستان­پردازی کاوش خود را در لابه لای سی داستان از مثنوی معنوی، در پنج فصل وتحت عناوینی بدین شرح به انجام رساند:

فصل اوّل: کلّیات تحقیق

فصل دوم: مفاهیم نظری در ادبیات داستانی

فصل سوم: معرفی عناصر داستان

فصل چهارم: ساختار مثنوی

فصل پنجم: بررسی عناصر داستان­های مثنوی با رویکرد تحلیلی

  تحقیق حاضر در بر دارندة نتایجی نیز بود که به صورت کلّی وفشرده می­توان اذعان داشت که مولانا تمامی عناصر داستانی رایج را در داستان­های خود رعایت کرده است که با اندکی تفاوت کاملاً منطبق با معیار­های رایج و استاندارد داستان نویسی معاصر است. واگر اختلافی جزئی نیز دیده شد به لحاظ    دیدگاه­های سنتی ورایج آن عصر می­باشد درحالیکه اهداف ومقاصد مولانا طرح قصه­هایی برای بیان  دیدگاه­های عرفانی است.

  لذا تکیة اصلی پایان­نامه بر جنبه­های ساختاری است نه محتوایی زیرا بررسی محتوایی داستان، خود مبحث دیگری می­طلبد، لکن درتبیین ساختار داستان، ناگزیر به برخی جنبه­های نمادین ومحتوایی نیز تا حد ضرورت اشاره شده است.

کلید واژگان: مولانا، مثنوی، داستان، عناصر داستان.

فرهنگ البسه در اشعار کردی و فارسی با تکیه بر اهم متون

 فرهنگ البسه در اشعار کردی و فارسی با تکیه بر اهم متون

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                            استاد مشاور :  دکتر مهری پاکزاد   

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                                نام دانشجو : پرنگ آذربار

  تاریخ دفاع : 31/6/90                                                 نمره : ۲۰

        چکیده:

تاریخ و خاستگاه لباس در زندگی انسان­ها قدمتی به دیرینگی آنان دارد. لباس هم از جنبه­ی مادّی و هم از جنبه­ی معنوی از اهمیّت ویژه­ای برخوردار است. این موهبت الهی به سبب کارکردهای مختلف، در زندگی آدمی از چنان اهمیتی برخوردار است که جزو نیازهای اولیه­ی انسان به شمار می­آید و بارها در قرآن کریم به اهمیّت آن اشاره شده است. فواید فراوان و کارکردهای گسترده­ی لباس و اهمیّت و ارزش آن هم از لحاظ فرهنگ و هویت ملّی و هم از جنبه­ی دینی سبب شده است که لباس و مباحث مرتبط با آن در ادبیات یک ملّت نیز، رسوخ کند و جلوه­های گوناگون و قابل ملاحظه­ای داشته باشد؛ به طوری که می­بینیم شاعران و نویسندگان، اقسام لباس، مباحث مرتبط با آن و ویژگی­های لباس قوم خود را در لابه‌لای آثارشان گنجانده‌اند و به نام، کاربرد، جنس، نقش و جایگاه انواع پوشش اشاره کرده‌اند.

نظر به این که ادب کردی و فارسی از بالنده­ترین و غنی­ترین ادبیّات­های مشرق زمین به شمار می­آیند، از این دریچه بازنمودن دواوین شعرا می­تواند مباحثی نو در جامعه‌شناسی، تاریخ، فرهنگ و ادب این مرز و بوم ایجاد کند. نگارنده در این پایان‌نامه با بررسی دیوان شعرای کُرد و فارس با توجّه به اهمّ متون نظم، انواع لباس و پوشش را همراه با شواهد شعری استخراج کرده و کوشیده است در قالب یک فرهنگ تخصّصی تحت عنوان "فرهنگ البسه در شعر کُردی و فارسی" آن را تهیّه و تنظیم کند.

پایان‌نامه­ی حاضر در قالب یک فرهنگ چنین طرح‌ریزی شده است که خواننده پس از کلّیات تحقیق، در فصل دوم به طور کلّی با تاریخچه­ی لباس آشنا خواهد شد، سپس جهت آشنایی بیشتر خوانندگان غیر‌کُرد، فصلی به بیوگرافی شاعران کُرد اختصاص داده شده است؛ فصل چهارم، شامل بخش کُردی نمودهای البسه در شعر شاعران کُرد و فصل پنجم، شامل بخش فارسی نمودهای البسه در شعر شاعران فارس است که در آن‌ها شواهد شعری هر دو زبان از قدیمی‌ترین شعرا تا شعرای معاصر استخراج شده است. فصل پایانی نیز شامل جدول تطبیقی واژگان بخش کُردی و فارسی، نمونه‌عکس‌هایی از لباس‌های کُردی و فارسی، کشف‌الابیات، نتیجه‌گیری و فهرست منابع است.

کلیدواژه: لباس، پوشش، اصطلاحات پوشش، شعر کردی و فارسی، فرهنگ.

جلوه های کودک در امهات نظم فارسی و کردی

 جلوه های کودک در امهات نظم فارسی و کردی

 استاد راهنما : دکتر مهری پاکزاد                        استاد مشاور :  آقای رحیم عبدالهی  

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                     نام دانشجو : نسرین روکش

  تاریخ دفاع : 31/6/90                                      نمره : ۲۰

         چکیده :

ریشه­­های ادبیّات کودک را نخست باید در ادبیّات شفاهی جستجو کرد. به عبارت دیگر ادبیّات منظوم مرتبط با دنیای کودک، با اوّلین لالایی­ها و اشعار ریتمیک مادران و کودکان شکل گرفته و سینه به سینه تا به امروز به ما رسیده است. به طور کلّی ادبیّات مستقل کودک در شاخه­ی نظم به عنوان یک نوع ادبی تا مشروطیت در شعر رسمی ایران وجود ندارد، امّا نمود کودک در اشکال مختلف آن در ادب منظوم فارسی، کُردی، نقش و جایگاه وی به عنوان یک پدیده که از دیرباز مورد توجّه شعرا بوده است، قابل تأمّل و تفحّص است. می­توان گفت تنها با بررسی آثار منظوم شعرا در سده­های مختلف انواع جلوه­ی کودک مشخّص می­شود.

این پژوهش کوشیده است تا با بررسی امّهات نظم فارسی و کُردی نمود و جلوه­های مختلف کودک و گاه نوجوان را در این دو ادب منظوم بررسی کند. خواننده در این پژوهش با دو بخش کلّی مواجه می­شود، بخش اوّل شعر شاعران فارسی زبان و بخش دوم شعر شاعران کُرد زبان. برای هر بخش مقدّمه­ای در بیان تاریخچه‌­ی ادبیّات منظوم کودک نوشته شده است. بعد از آن به شرح، تفسیر و ذکر شواهد شعری از مصادیق جلوه­ی کودک در دواوین شعرا پرداخته است. با توجّه به منابع موجود به ترتیب اولویّت زمانی هر کدام از شاعران همراه با آثارشان به طور اختصار معرفی شده­اند. همین رعایت ترتیب زمانی باعث شده است که یافتن جلوه‌های مختلف کودک از شعر شعرای کلاسیک آغاز گردد و به ادب معاصر ختم شود. در بخش کُردی سعی شده است شواهد شعری برای فهم خوانندگان غیر کُرد حتّی­الامکان ترجمه شود. در پایان با دو نتیجه‌گیری مجزّا از هر دو بخش فارسی و کُردی، یک نتیجه­گیری کلّی نیز از همه­ی مطالب و شواهد پایان‌نامه گرفته شده است.

در کلّ می­توان گفت اگر در ادب منظوم گذشته، کودک، بیشتر جلوه­های شاعرانه یا ابزاری داشته و به شخصیّت کودک و دنیای کودکانه­ی او اهمّیّتی داده نشده است، از مشروطیّت به بعد با وجود شواهد مشخّص می­شود که کودک و ادبیّات مختصّ به کودکان اعمّ از نظم و نثر به طور کلّی نسبت به گذشته، از اهمیت و جایگاه ویژه­ای برخوردار گشته است.

کلیدواژه: ادبیّات کودکان، شعر کودک، جلوه­ی کودک، شعر کلاسیک، شعر معاصر.

نقد و شخصیت پردازی داستان های کلیله و دمنه و مرزبان نامه

 نقد و شخصیت پردازی داستان های کلیله و دمنه و مرزبان نامه

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                       استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی  

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                       نام دانشجو : عبدالناصر صالح پور

  تاریخ دفاع : ۳۱/6/90                                       نمره :

زبان زنانه در آثار سیمین دانشور

زبان زنانه در آثار سیمین دانشور

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                           استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                               نام دانشجو : مریم هوشیار             

  تاریخ دفاع : 9/10/89                                               نمره :  18

        چکیده:

زبان ابزار کارآمدی است برای انتقال عواطف، اندیشه ها و تجربیّات افراد به یکدیگر. با توجه به تفاوت جنسی زن و مرد و تمایزات طبیعی آن ها، داشتن زبان و بیان متفاوت در آن ها امری واضح و آشکار است. زبان فرهنگی زن و مرد، با تغییر رفتارهای اجتماعی و تجربه های این دو جنس در طول تاریخ، متفاوت است. تحوّلات ادبیّات و زبان نوشتار زنان را در طول تاریخ به سه دوره می توان تقسیم کرد:

- در دوره ی اوّل، زنان در حالی حضور خود را در عرصه ی ادبیّات و فرهنگ اعلام می کنند که به دلیل قرار داشتن در نظام و فرهنگ مردسالار و مردمحور، زبان مردانه دارند. دلیل اصلی این امر، دور بودن و بی تجربگی زنان از عرصه ی نوشتار و ادبیّات است.

- در دوره ی دوم که فمینیسم نامیده می شود، تلاش زنان در مطرح کردن هویّت خود، همراه با زبانی است که پرخاش و موضع گیری نسبت به مردان دارد. رمان های نویسندگان زن ایرانی در دوران پس از انقلاب، اغلب در این دسته قرار می گیرند. سیمین دانشور هم در حوزه ی نویسندگانی قرار دارد که با ادبیّات فمینیستی به بیان ستم هایی که به زنان در طول تاریخ رفته، پرداخته است.

- در دوره ی سوم که زبان ، زنانه – فیمیل- نامیده می شود، زنان تابوهای سنّتی را می شکنند و با زبانی متفاوت از زبان مردان از آرزوها و خواسته هایشان با صراحت سخن می گویند. در این حوزه نیز دانشور از زبان زنانه به عنوان کلیدی در جهت گشایش سیر تکاملی زنان در اجتماع استفاده نموده است.

نگارنده در این پایان نامه کوشیده است علاوه بر مشخّصه های ادبیّات فمینیستی و بنیان گذاران این ادبیّات، به زبان زنانه که طبیعت گرایی، توصیف جزئیّات، پرداختن به مسائل عاطفی و عشق به خانواده و فرزند، ایثار و دیگرخواهی، هویّت دادن به اشیا، زبان اشاره و تمثیل، خیال پردازی، خرافاتی بودن، قصّه گویی، قسم خوردن، تاثیرپذیری از لهجه های زبانی و استفاده از رنگ‌ها‌یی که زنان در  دایره‌ی واژگان خود به کار می‌برند، از ویژگی‌های آن به حساب می‌آید و در آثار سیمین دانشور نمود بیشتری دارد، بپردازد.

کلید واژه ها: سیمین دانشور، آثار، ادبیّات زنانه (فمینیسم)، زبان زنانه، جنسیّت، کارکردهای زبان

نگاه سبک شناسانه در اشعار سهراب سپهری

نگاه سبک شناسانه در اشعار سهراب سپهری

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                             استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر غلام محمد فقیری                            نام دانشجو : شبنم نانوازاده       

  تاریخ دفاع : 9/10/89                                                 نمره :  ۱۸ 

       چکیده :  

سهراب سپهری از معدود شاعرانی است که دستگاه منسجم فکری خاصّ خود را دارند و برای فهمیدن شعر او باید با کلید آن ساختمان فکری آشنا بود او جهان بینی خاصی را با زبان و اصطلاحات خاصی توصیف می­کند .اثر شعری ارزشمند وی ، هشت کتاب  ،در سطح زبانی و واژگانی دارای همان واژگان و ترکیباتی است که در زبان فصیح ادبی امروز هم دیده می­شود؛ یعنی زبانی روی هم رفته ساده و فصیح که در آن لغات عامیانه و ادبی در کنار هم دیده می­شوند. به طور کلّی زبان سپهری، زبانی نرم و ساده است که در بعضی از مواقع به زبان محاوره نزدیک می شود.این رساله بر آن است تا با بررسی و مدّاقه  اشعار این شاعر معاصر مهم ترین ویژگی های سبک شعری وی را برشمارد .

واژه های کلیدی: سپهری ، شعر ، هشت کتاب ، هنجار شکنی ، موسیقی .

نمادهای اسطوره ای در شعر سهراب سپهری

 نمادهای اسطوره ای در شعر سهراب سپهری 

      استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                استاد مشاور :  دکتر شهبازمحسنی                  

      استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                     نام دانشجو : سیامند خوشبخت

      تاریخ دفاع : 3/6/90                                     نمره : ۲۰

     چکیده :

رساله­ی پیش رو به بررسی رابطه­ی بین اسطوره و ادبیات پرداخته است. در این راستا با بررسی نمونه­ی موردی آثار سهراب سپهری تلاش شده جایگاه اسطوره در آفرینش ادبی و هنری این شاعر نوگرا مورد برررسی و تحلیل قرار گیرد. سؤالات محوری رساله به قرار زیر بوده­اند: مهمترین نمادها و مضامین اسطوره­ای به کار رفته در اشعار و نیز نقاشی­های سهراب کدام­ها هستند؟ جایگاه اسطوره در آثار وی چیست و آیا اسطوره­های مورد استفاده‌ی وی صرفا ایرانی هستند یا از اسطوره­های فرهنگ­های دیگر نیز استفاده کرده است؟ در بخش نظری رساله کوشش کرده­ایم با مرور و ارائه­ی رویکردهای نظری موجود به اسطوره، به شناخت مبسوط آن نایل شویم و در نهایت چارچوبی برای فهم پیوند ادبیات و اسطوره و تبیین مسأله جایگاه اسطوره در آثار سهراب حاصل آوریم. روش‌شناسی مورد استفاده رو­ش­شناسی کیفی بوده است و از تفسیر متن برای تجزیه و تحلیل داده­های خود استفاده کرده­ایم. یافته­های ما نشان می‌دهد که نمادهای اسطوره­ای، حضوری پررنگ در اشعار و نیز نقاشی‌های سهراب دارد. همچنین سهراب از طیف وسیعی از نمادهای اسطوره­ای استفاده کرده است و علاوه بر اسطوره‌های ایرانی، اسطوره­های جهانی نیز بازتابی وسیع در شعر وی یافته است.

واژگان کلیدی: اسطوره، نماد، ادبیات، نقاشی، سپهری.

تأثیر پذیری پروین اعتصامی از شاعران کلاسیک

تأثیر پذیری پروین اعتصامی از شاعران کلاسیک

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی          استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                  نام دانشجو : مهتاب ناس

  تاریخ دفاع : 12/6/90                             نمره :

شرح حال و تحلیل آثار سواره ایلخانی زاده

شرح حال و تحلیل آثار سواره ایلخانی زاده

 استاد راهنما : دکتر شهبازمحسنی                   استاد مشاور : دکتر محمد امیر عبیدی نیا

   استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                     نام دانشجو : علی مصطفی نژاد

  تاریخ دفاع :    8 /5/۹۰                                      نمره : ۱۸

         چکیده :  

سواره ایلخانی زاده شاعری است با شناسنامه‌ی کوتاه اما پر از حماسه و ماجرا . جهان‌بینی و دغدغه­ی او در مسیر یک پارچگی انسان برای رسیدن به عشق ، آزادی و رفاه و عدالت اجتماعی و رهایی از یوغ سلطه و بالندگی اندیشه و تفکّر والای آدمی است.وی شاعری است توانا و با احساس که در اشعار کردیش گوی سبقت از اشعار فارسی خود می‌رباید و طرحی نو در زبان و ساختار و مضامین شعری برای ما کردها و فارسی زبانان به جای می‌گذارد.او هنرمندیست که ریزه‌کارهای اشعار حماسی گذشته و حال را می‌شناسد ،حماسه را در شاهنامه فردوسی خوانده­است و با آثار فرزند خلف ایران زمین ، فردوسی حماسه‌ساز معاصر، اخوان ثالث آشناست، شعر کلاسیک سبک خراسانی، ابداعات و صنایع آن را کم و بیش می‌داند، با نگرشی تازه تحوّلات شعر نیمایی و شعرمعاصر ایران و کردستان را دنبال کرده است.در این پایان نامه  سعی شده  است تا ماهیت شعر وی نمایان گردد و زیبایی های نظم و نثر وی بررسی گردیده است. درپایان نیز نتیجه گیری و فهرست ها ارائه گردیده است .

واژه های کلیدی: سواره ، شعر کردی ، به­یت ، خه­وه­به­ردینه ، شار ، هه­لو، دعوت پنجره.

تصویر آب و عناصر واژگان آن در آثار مولانا

تصویر آب و عناصر واژگان آن در آثار مولانا 

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی                    استاد داور : آقای محمدکاظم هاشمی             نام دانشجو : سهیلا فیضل اله بیگی

  تاریخ دفاع : 13/6/90                                  نمره : ۱۸

       چکیده :

      این تحقیق تلاشی است برای بررسی تصویر آب و دایره­ی واژگانی آن در آثار مولانا. در این کار سعی شده است تا رویکرد مولانا نسبت به آب و دایره­ی واژگانی آن مورد واکاوی قرار گیرد. تحقیق حاضر به روش کتابخانه­ای صورت گرفته، و در چهار فصل تنظیم شده است. فصل اول نگاهی گذرا دارد به زندگینامه­ی مولانا و جستاری است در آثار و افکار او. فصل دوم آب را به لحاظ فرهنگی بررسی می­کند. در فصل سوم تصویر آب در آثار مولانا به لحاظ زیباشناختی، در صنایعی چون تشبیه، استعاره، کنایه، تمثیل و نماد مورد بررسی قرار می­گیرد. در فصل چهارم تعابیر مختلف آب و دایره­ی واژگانی آن در کلام مولانا مورد واکاوی قرار گرفته، که به سه بخش تقسیم می­شود. در بخش اول تشبیهات عرفانی آب و متفرعات آن در مواردی چون: کف و دریا، نفس، قطره، باران و ماهی طرح گردیده است. در بخش دوم آموزه­های عمیق عرفانی چون فنا، وحدت وجود، انسان کامل و بازگشت به اصل، در قالب آب و دایره­ی واژگانی آن مورد بررسی قرار گرفته است و بخش سوم به متناقض­نماها در خصوص این واژگان مرتبط است.

    نتیجه­ی تحقیق این است که مولانا بزرگ­ترین تجربه­های عرفانی را در قالب واژه­ی دریا و متفرعات و مترادفات واژگانی آن می­ریزد. او شهودات و مکاشفات خود را در دریای وحدت می­بیند. دریا یا متفرعات آن در افکار مولانا تنها یک نماد و راز نیست، بلکه خود محلی برای آفرینش نماد و راز بوده و فرایندی است نمادین برای رازهای ناگفته. از این رو دامنه و گستره­ی معنایی واژه­ی دریا و دیگر عناصر واژگانی آن از یک نماد فراتر رفته و در قالب عمیق­ترین مفاهیم عرفانی مجال ظهور یافته است.

کلیدواژه­ها: مولانا، دیوان شمس، مثنوی، آب، دریا.

بررسی اهم آثار ادبیات کودک و نوجوان در سالهای 86و87و88

بررسی اهم آثار ادبیات کودک و نوجوان در سالهای 86و87و88

 استاد راهنما : آقای رحیم عبدالهی                            استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

 استاد داور : آقای محمدکاظم هاشمی                        نام دانشجو : منصورقربانی

  تاریخ دفاع : 3/6/90                                                 نمره : ۱۸

      چکیده :

       ادبیات کودک و نوجوان به عنوان بخشی از ادبیات هرچند نوظهور و نوپاست اما روز به روز بر کیفیت و کمیت آن افزوده می­شود. کتاب­های کودکان و نوجوانان نقش عمده­ای در پاسخگویی به نیازها و رفع مشکلات آنان دارند. نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان بایستی خود را با خصوصیات ذهنی، روحی و عاطفی مخاطبان خود سازگار سازند و آثاری که می­آفرینند مناسب­ترین موضوعات را برای گروه­های سنی مختلف شامل شود. ادبیات کودک و نوجوان به مثابه شاخه­ای جوان و روییده بر درخت تناور ادبیات است و این بدان معناست که باید روح و جان کودکان و نوجوانان را با مفهوم زیبایی و زیبایی­شناسی و درک و پذیرش مفاهیم زیبا آماده سازد. نویسندگان توانا بر طراوت و شادابی این شاخه­ها می­افزایند و آن را پربارتر و مثمر ثمرتر می­سازند. در این تحقیق به بررسی ادبیات کودک و نوجوان در سه سال 86، 87و 88 پرداخته شده است و آثار از نظر موضوعی طبقه­بندی و بررسی شده­اند و بر اساس سال انتشار آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته­­اند. اهمیت تحقیق در این است که موضوع محدود به بررسی اهم آثار در سه سال مورد نظر می­­باشد.

واژه­های کلیدی: ادبیات کودک و نوجوان، داستان، شعر، مذهبی، طنز، اخلاقی

فلسفه هستی شناسی اشعار قیصرامین پور

فلسفه هستی شناسی اشعار  قیصرامین پور

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                استاد مشاور :  دکتر محمد حسین خان محمدی  

استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                  نام دانشجو : معصومه امینی                                       

تاریخ دفاع : ۱/4/90                                        نمره : ۱۸

         چکیده :

مراد از هستی شناسی امین پور،مجموعه ی عقاید،باورها ونظریات او در رابطه با هستی، مسائل فلسفی و روان شناسی است، که به نوعی آثار او را تحت شعاع قرار داده اند؛ و به سبک و سیاق خاص ومنحصر به فرد، آثار او را آراسته اند. نگاه امین پور به هستی، عمیق، ناب و متناسب با ذهن بشر امروزی و برخاسته ازفلسفه اسلامی است. آشنایی وی با فرهنگ غنی اسلام، سبب شد تا دیدی عمیق و نکته پرداز، به هستی و مقوله های آن داشته باشد؛ و شناسایی هستی را برای انسان تشنه ی حقیقت امروز، سهل تر و شفّاف تر نماید؛ زیرا او به زبان واندیشه ی زمان خود سخن می گوید.

هستی شناسی، یعنی شناخت خدا، انسان، جهان و هرآنچه که در هستی است. ازسوی منتقدان شعر معاصر که درآثار قیصر امین پور به تحقیق پرداخته اند، در باب یکی از اساسی ترین و برجسته ترین جنبه ها و تأمّلات شاعرانه ی وی، که پرداختن به مفاهیم مجرّد و ماورایی است، کتابی ننوشته اند.

امتیاز ویژه ی امین پور در این است که، مضامین و معانی بلند عرفانی را درقالب شعر، با زبانی بسیار ساده و شیوا بیان می کند؛ تا فهم مطالب و تأثیر کلامش را برای تمامی طبقات و سنین مختلف جامعه آسان سازد.

واژگان کلیدی: امین پور، خدا، انسان، طبیعت، عشق، مرگ

 

تجلی اندیشه های علمی مولانا در مثنوی

تجلی اندیشه های علمی مولانا در مثنوی

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                 استاد مشاور :  دکتر محمد امیر عبیدی نیا  

  استاد داور : دکتر شفیع برهانی                    نام دانشجو : دیاکو الهی

  تاریخ دفاع : 3/4/90                                        نمره :  ۱۸

      چکیده:

در بررسی اشعار مثنوی مولانا به نوعی خاصّ الخاص از نوع آوری و نوآوری استدراک مفاهیم طبیعی و فراطبیعی بر می خوریم، چه اگر اندک مایه‌ای از علوم معلومه‌ی زمان را داشته باشیم، به سادگی مضامین علمی جدید و آن هم از نوع پیشرفته اش را از آن می توانیم استنتاج کنیم و شیوه های بیان جادویی آن مقوله های شگفت انگیز و شگرد آمیز را به آسانی توجیهی مضاف بر دریافت های حسّی و عقلی و علمی، نسبت به آن مفاهیم فراحسّی و فرا علمی و فراعینی و فراذهنی داشته باشیم.

«وکلر، فیزیکدان روسی می گوید که: «پوزیترون با بار الکتریکی مثبت قابل رؤیت نیست و الکترون با بار الکتریکی منفی از آن پدید می‌آید یعنی الکترون از ضدّ خود یعنی پوزیترون بوجود می‌آید و در تاریکی‌روشنایی‌پدید آمده‌و از تبدیل هیدروژن به‌هلیوم درستارگان نور وحرارت تولید می‌شود. پوزیترون‌ همان عدم‌ است که ضد مادّه اش نامیده اند و الکترون‌ ضدّ آن، یعنی ‌عدم، عدم همان هستی است» (فرشاد، 1384: 351)

و ریشه‌ی منفی معادله‌ی انیشتن  نیز مؤید این موضوع است. بنابراین می توان گفت که مولانا اشاره‌ای واضح دارد که می فرماید:  

ضدّ ها از ضدّها آید پدید

در سویدا روشنایی آفرید

 

  (مثنوی، 1،3865)    )       

با توجه به مطالب یاد شده نگارنده در کلیه ابیاتی که همچون مفاهیم را القا کند با عنایت الهی و استفاده مستمر از کتب مختلف علمی، و نیز برداشت های شخصی خود و تکیه بر مطالعات قبلی اقدام به انشای این پایان نامه نمود.

   واژه های کلیدی: مولوی، مثنوی ، جماد ، ضد ، ذرّه ، نور ، عدم ، جبر ، اختیار

بررسی متناقض نما در دیوان اشعار خواجوی کرمانی

بررسی متناقض نما در دیوان اشعار خواجوی کرمانی

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

       استاد راهنما : دکتر خاور قربانی                      استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

      استاد داور : دکتر نسرین چیره                          نام دانشجو : پرشنگ عزیزی

       تاریخ دفاع : 11/3/90                                     نمره : ۷۵/۱۸

          چکیده :  

وجود عبارات متناقض­نما در شعر خواجو یکی از ویژگی­های مهم ادبی دیوان وی به شمار می­رود. خواجو یکی از آن شاعرانی است که در کلام خود از تصاویر پارادوکسی زیاد استفاده کرده است، به گونه­ای که این امکان را بر هر محققی هموار می­سازد تا در این زمینه به تحقیق و کاوش بپردازد.

         رساله­ی حاضر تلاشی برای نمود دادن این تصاویر پارادوکسی است، که دریک کلیات وپنج فصل تهیه و تنظیم گردیده است: فصل اول سیری بر احوال خواجوی کرمانی و معرفی احوال و آثار اوست . فصل دوم به بررسی تفاوت متناقض­نما و تضاد و عوامل وجود تناقض در کلام شاعران می­پردازد.فصل سوم به بررسی صنایع بدیعی و توصیف ساختار زبانی متناقض­نما در شعر خواجو پرداخته است ،فصل چهارم ترکیبات متناقض­نمای در شعر خواجو را بیان می دارد و فصل پنجم بخش عرفانی و کلامی مبحث را ارزیابی می­کند. مبحث ساختار زبانی چندان از عمق ومحتوای موضوعی برخوردار نیست و تنها به لحاظ ساختار ظاهری می­توان آن را بررسی کرد، ولی از آن جایی که موضوع ما یک موضوع باطنی و درون­گرایانه است، مبحث ترکیبات متناقض نمایی و مبحث عرفانی و کلامی آن هدف اصلی ما را نمود می­دهد و متناقض­نماها را برای ما به خوبی تبیین می­نماید.

واژه های کلیدی: خواجوی کرمانی ، متناقض نما ،‌ تضاد.متناقض نمای لفظی ، متناقض نمای معنایی.

نکات اخلاقی در اشعار محمدعلی معلم ، علی موسوی گرمارودی و سپیده کاشانی

نکات اخلاقی در اشعار محمدعلی معلم ، علی موسوی گرمارودی و سپیده کاشانی

 

       استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی            استاد مشاور :  دکتر شهباز محسنی

       استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش             نام دانشجو : غلامرضا طالبی شیخ سرمست

      تاریخ دفاع : 19/3/90                             نمره :  ۱۸

    چکیده :

   ادبیّات ، از آغاز آفرینش و پیدایش زبان و شکل‌گیری ادبیّات، به نحو تفکیک ناپذیری با اخلاق آمیخته شده است. آثار این آمیختگی را می‌توان درهشت هزارسال قبل در سروده های زرتشت در گاتها یافت. در ادبیّات فارسی نیز با توجّه به روح شرقی و ایرانی حاکم بر ذهنیّت عامّه‌ی مردم، از همان آغاز شکل‌گیری تمدّن ایرانی و آریایی، موضوعات اخلاقی نقش مهمّی پیدا کردند که می‌توان آن را در کتیبه‌ی هخامنشی یافت.بعد از پذیرش اسلام توسّط ایرانیان، روح اخلاق ایرانی با اخلاق اسلامی عجین شد و ثمره‌ی محکم و عالی به دست داد. از مشخّصات بارز ایرانیان، الهام‌گیری از دستورات و فرامین الهی و به کار بستن آن در زندگی فردی واجتماعی بوده که نتیجه‌ی آن تعالی روح آزادگی و حماسه در بین‌ملّت ایران است.

     ملّت ایران در طول تاریخ هیچ گاه در مقابل استبداد و زورگویان، تسلیم نشده و به مصداق کلام  حضرت علی (ع) که  فرمود((لا تَظلِم کَما تُحِبُّ اَن تُظلَم )) معنی)) ستم نکن همانطورکه دوست نداری موردستم واقع شوی ( نهج البلاغه ،1376: 159 ) .  همواره خواسته که مردم ، آزاد زندگی کنند . این موضوع در اشعارفارسی قبل و بعداز  انقلاب اسلامی تبلور یافته است. شعر فارسی که انعکاس دهنده‌ی فرهنگ ایرانی است ، بعد از فراز و نشیب‌ها و پشت سر گذاشتن مراحل طولانی، ناگاه در دوران انقلاب اسلامی شکوفا شد و تحوّلی بنیادین در آن صورت گرفت و سبک تازه‌ای به وجود آمد که بی‌مبالغه هزاران شاعر و گوینده از پیر و جوان با تمام توان بدان روی آوردند. از جمله افرادی که با سرودن اشعار خود به سبب احساس مسؤولیّت و رسالت شاعری ، در بیدار ساختن اذهان عمومی مردم و بارورکردن ‌اندیشه‌های آزادگی و استقامت وخودباوری، نقش بسزایی داشتند می‌توان از شاعران گرانقدر: محمّدعلی معلّم، سیّدعلی موسوی گرمارودی و سپیده کاشانی نام برد. باتوجه به این که شاعران بعد از انقلاب محتوای سروده هایشان، عموماً حول محورمسائلی چون پایداری و تعهّد بررسالت انسانی ، اسلامی می‌باشد ، در این پژوهش سعی شده است که ویژگیهای بارز این سه شاعر ارجمند ، نقش آنها در بیداری جامعه و ایفای رسالت خطیر ایشان در مکتوباتشان بیان گردد تا میزان تأثیر گذاری آنان در جاودانگی شعر و ادب پایداری ومقاومت آشکار شود، هم چنین مفهوم اخلاق و ویژگی‌های سبکی شعر بخصوص غزل و شعر نو نیمایی که بعد از انقلاب اسلامی، قالبی مناسب برای بیان واقعیات جامعه بوده، تبیین گردد.

  کلمات کلیدی: اخلاق ، نقد ، ادبیّات پایداری، محمّدعلی معلّم  ،  سیّدعلی موسوی گرمارودی و سپیده کاشانی

تجلی اندیشه های اجتماعی در دیوان پروین اعتصامی

تجلی اندیشه های اجتماعی در دیوان پروین اعتصامی

 استاد راهنما : دکتر شهبازمحسنی                  استاد مشاور : خانم دکتر  فاطمه مدرسی

  استاد داور : محمدکاظم هاشمی                     نام دانشجو : حسن عسکری

  تاریخ دفاع :19/3/90                                       نمره :  ۵/۱۷

          چکیده :

     شعر آیینه و شاعر آیینه دار زمان خویش است . پروین اعتصامی نیز از این مهم به دور نیست و توانسته به خوبی اوضاع اجتماعی خویش را به تصویر بکشد .

این پژوهش اندیشه های  اجتماعی در شعر پروین را تحلیل و بررسی می کند که در بررسی این مقولات ابتدا به شیوه بیان مسایل اجتماعی توسط او اشاره شده و سپس مسایل اجتماعی که بیشتر در دیوان او مد نظر است مورد بررسی قرار گرفته شده است که می توان نمونه های ذیل را بیان کرد:

اخلاق و صفات اخلاقی و چگونگی نمود آن در زندگی اجتماعی . 

بررسی جایگاه خانواده به عنوان یکی از مهمترین نهاد های تاثیر گذار اجتماعی در تربیت انسانها

بررسی نظرات پروین در باب حکومت و کارگزاران حکومتی و دستگاه قضایی حاکم بر جامعه

بررسی جهان بینی پروین که نظر و دیدگاه او نسبت به جهان هستی را بیان می کند.

و در پایان جهان ایده آل و آرمانی او که در آن نابسامانی ها و کمبود ها معنی نداردمورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است.

منابع زیادی در این پژوهش به کار گرفته شده که دیوان پروین از اصلی ترین منابع می باشدو مجموعه مقالات ارایه شده در کنگره های  گرامیداشت او و همین طور کتب مختلف مورد بررسی قرار گرفته است.

 نتایجی که در این تحقیق به آن دست یافتیم، مردمی بودن این شاعره است که با وجود شاعران زیادی که در ایران وجود دارد نام او این اندازه ماندگار بوده است . واکاری عصرپروین موجب  روشن تر نمودن چهره انتقادی او از لابه لای اشعارش، و در معرض قضاوت مردم و تاریخ قرار دادن این چهره و شاعره نامدار کشورمان  نیز شده است .

    کلید واژه : اندیشه ، پروین ، حکومت ، اخلاق، اجتماع ، زندگی

مقایسه زیبا شناسی لیلی و مجنون نظامی با لیلی و مجنون فضولی

مقایسه زیبا شناسی لیلی و مجنون نظامی با لیلی و مجنون فضولی

        استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                استاد مشاور :  فرشاد ولیزاده                               

       استاد داور : شهربانو صحابی                    نام دانشجو : رضا عسکری

       تاریخ دفاع : 24/3/90                                        نمره : ۱۸

       چکیده :

شاعرانی که هم در زبان فارسی و هم در زبان ترکی شعر سروده اند و در این راستا پیش گام بوده اند، کم نیستند. تا جایی که گروهی از شعر پژوهان، مکتب یا سبک خاصی را به عنوان سبک آذر بایجانی معرفی کرده اند و بزرگانی همچون خاقانی، نظامی، اخسیتکی و حتی قطران را در این سبک گنجانده اند. سبک شاعران غیر فارسی اما فارسی گوی، که تجربه های هنرمندانه به زبان مادری خود نیز داشته­اند. این شاعران گاه با سرودن شعر به هر دو زبان خدمت کرده و میراث کهن دو یا چند ملت را به آیندگان نمایانده­اند و نیز عقاید خود، زیباییها و معیارهای آن و شرایط حاکم بر روزگار خود را به نسل­های بعدی رسانده­اند. در این پژوهش تلاش شده است در حد وسع، شناساندن و مقایسه زیباشناسی لیلی و مجنون نظامی و لیلی و مجنون فضولی به انجام برسد.

این رساله در دو بخش تهیه شده، که بخش اول شامل چهار فصل است. بخش اول از دیدگاه کلاسیک به معیارها و مصادیق زیبا شناسی پرداخته شده است. فصل اول: تحت عنوان کلیات است و تلاش شده است به ارائه ی تعریفی از زیبایی اقدام شود و مسائل زیبا شناسی و ارتباط آن با ادبیات مورد بررسی قرار گیرد. در فصول دوم تا چهارم زیبا شناسی کلاسیک در شاخه اصلی آن یعنی بدیع، معانی و بیان مورد ارزیابی قرار گرفته است و به ارائه ی نمونه هایی چند از آثار دو اندیشمند و شاعر مورد بحث، پرداخته شده است.

اما در بخش دوم این رساله، زیبا شناسی از دید گاه معاصر مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل اول این بخش: ابتدا به بحث مدرنیته و ارائه ی تعریفی مختصر از زیبایی در دوران معاصر پرداخته شده و مقایسه ی کوتاهی از شخصیت ها (نظامی و فضولی) صورت گرفته است. فصل دوم: در این فصل نمادها و اسطوره ها تا حد امکان و در وسع نگارنده مورد بررسی قرار گرفته است. فصل سوم: این فصل که بحث پایانی رساله را در بر می گیرد، تلاش کرده است با ارا ئه ی تعریفی از موسیقی زبان و در نهایت شعر کلاسیک به کشف جلوه ای دیگر از زیبایی در آثار مورد بحث بپردازد.

سیمای مشایخ صوفیه در مثنوی مولوی

سیمای مشایخ صوفیه در مثنوی مولوی  

     استاد راهنما : دکتر بهمن نزهت                          استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

     استاد داور : دکتر شهباز محسنی                       نام دانشجو : راحله مرادی قشلاق

     تاریخ دفاع : 15/2/90                                         نمره : ۷۵/۱۸

    چکیده :

      در تاریخ عرفان و تصوف اسلامی، شاهد اندیشه های زیبا و دلنشین عرفانی هستیم که سرشار از عشق، مهرورزی، نوع دوستی و معارف الهی و انسانی است. عرفای اسلام در باب هستی، مبدأ و منشأ آفرینش و رابطه ی انسان و خدا تأملات عمیق داشته و در این زمینه به ابراز نظرهای زیبا و گوناگون پرداخته اند. تعالیم وآموزه های مشایخ بزرگ صوفیه در ادب عرفان چنان گسترش یافت که پس از اندک زمانی منجر به تألیفات مستقل در باب اندیشه های عرفانی شد و هر نسلی ضمن بهره وری از تجارب و گفتار های اسلاف خود و مشایخ پیشین نکات ظریف و پرشوری بدان افزود.

      یکی از مشهورترین و مهمترین آثارعرفانی، بی شک مثنوی معنوی مولانا جلال الدین بلخی است. مولانا با کمال آگاهی از نیاز های روحانی و عاطفی بشر به عرفان، همواره مخاطبان خود را به گشت و گذار در دریای مثنوی فرا می خواند تا از دُرر مواعظ گران بهای او بهره مند شوند. اما باید یادآور شد که برخی از اندیشه های عرفانی مولانا در مثنوی تحت تأثیر اندیشه های اسلاف او ومشایخ پیشین شکل گرفته است. گاهی در مثنوی اندیشه های مشایخ پیشین، با اندیشه های مولانا آمیخته شده و مولانا آنها را به زیبایی و با شور و شوق و جذابیت خاصی بیان نموده است. بنا بر این برای شناخت بنیادین اندیشه های عرفانی مولانا در مثنوی، مطالعه و بررسی اندیشه های عرفانی مشایخ پیش را نباید نادیده گرفت و فراموش کرد. اندیشه هایی چون « خود شناسی »، « خدا شناسی »، « وحدت وجود و اتحاد با مطلق » که در اقوال مشایخ بزرگی چون : تستری، جنید، بایزید و... برجستگی خاصی دارد و در افکار و گفتار مولانا به شکل شگرف و زیبایی انعکاس یافته است .

واژگان کلیدی: عرفان، تصوف، مشایخ، مولانا

طبیعت عنصرتصویرساز در اشعار سهراب سپهری

طبیعت عنصرتصویرساز در اشعار سهراب سپهری

    ستاد راهنما : دکتر  فاطمه مدرسی                              استاد مشاور : دکتر شهبازمحسنی  

    استاد داور : خانم منیره ایازی                                           نام دانشجو : صونا ارشادی

    تاریخ دفاع :26/12/89                                                 نمره : 75/17

           چکیده :

استفاده از طبیعت  در اشعار شاعران دیگر جدا از سهراب سپهری، دیدگاهی است وارد شده در حوزه علوم انسانی که حوزه ادبیات را تحت تأثیر خویش قرار داده و از ارکان واسباب زیبایی شعر قلمداد می گردد.

در این پژوهش بر آن هستیم که نمود طبیعت را بعنوان عنصر تصویر ساز در اشعار سهراب سپهری مورد بررسی قرار دهیم. بدین منظور ابتدا به مبحث طبیعت گرایی سهراب و پیشینه آن به جهت روشنگری وجوه موضوع و ارایه­ی نظریات گوناگون در رابطه با طبیعت گرایی و وجوه  مشترک آن با شعر خواهیم پرداخت و در پایان با بررسی این موضوع که طبیعت به عنوان عنصری که به  تصویر سازی در اشعار سپهری نمود پیدا کرده، می رسیم و موضوع را از دیگران متمایز میکنیم. پر کاربردترین عنصر سازنده­ی صور خیال در اشعار سپهری استفاده از تشبیه و استعاره با عناصر طبیعت بوده است،که سپهری توانسته با نیروی عاطفی و زبان آتشین خود ترکیبات زیبا و بدیعی را ایجاد کند. شایان ذکر است نقاش بودن سهراب علت تأثیرگذاری مستقیم و کارآمد در تصویر سازی عناصر در اشعار وی بوده است.

  واژه های کلیدی:

طبیعت، سهراب سپهری، عناصر طبیعت، تصویرسازی

جشن ، سوگ وآیین های مربوط به آنها درنویسندگان معاصر : هدایت ، آل احمد ، دانشور

جشن ، سوگ وآیین های مربوط به آنها درنویسندگان معاصر : هدایت ، آل احمد ، دانشور

 

 استاد راهنما : دکتر محبوب طالعی                 استاد مشاور :  دکتر فاطمه مدرسی

                                                                  

  استاد داور : دکتررؤیا سیدالشهدایی                    نام دانشجو : شهربانو شیدا

  تاریخ دفاع : 14/12/89                                        نمره :

مقایسه غزلهای شهریاربا هوشنگ ابتهاج ( ه ، ا ، سایه )

                                                                                                                      

مقایسه غزلهای شهریاربا هوشنگ ابتهاج ( ه ، ا ، سایه )

 استاد راهنما : دکتر محبوب طالعی                 استاد مشاور : دکترمحمدحسین خان محمدی

 استاد داور : دکتر شهباز محسنی                    نام دانشجو : رقیه قلیزاده

  تاریخ دفاع : 14/12/89                                        نمره : ۱۸

    چکیده :

در این تحقیق خلاصه زندگینامه شهریار و هوشنگ ابتهاج ، ویژ گیهای اشعار و ... در فصل اول آورده شده است .

و همچنین تعریف غزل و اشعاری از سایه و شهریارو مقایسه غزل های آنها و، مضامین عرفانی و تلمیحات و وحدت وجود  مورد بررسی قرار گرفته است . و همچنین نقل و قول هایی از بزرگان در این تحقیق آمده است .

تصویرغم درغزلیات شمس

تصویرغم درغزلیات شمس

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                        استاد مشاور : آقای محمدکاظم هاشمی

 استاد داور : دکتر خاور قربانی                                  نام دانشجو : ناهیده ماورانی

  تاریخ دفاع : 14/12/89                                          نمره :

بررسی سبک ، آموزه های اخلاقی و شیوه های بیان کیمیای سعادت و اخلاق محتشمی

بررسی سبک ، آموزه های اخلاقی و شیوه های بیان کیمیای سعادت و اخلاق محتشمی

 

   استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                        استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی 

   استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                                 نام دانشجو : نصرالدین عبدالله زاده

   تاریخ دفاع : 5/12/89                                                 نمره :  ۱۹

 

  چکیده :

کیمیای سعادت چکیده‌ای است از کتاب بزرگ «احیاء علوم الدین» که غزالی با نثری روان و زیبا به زبان مادری خود یعنی فارسی نوشته که این کتاب گرچه دایرة المعارفی اسلامی – عرفانی کم حجم به شمار می آید اما نثر آن از جهات بسیار هنوز هم زنده، نغز و لطیف است.

اخلاق محتشمی از خواجه‌ نصیر طوسی است که مانند اخلاق ناصری جنبه‌ی فلسفی و اخلاقی دارد ولی جنبه‌ی عملی آن در قیاس با اخلاق ناصری پررنگ تر بوده و به زبان فارسی با نثری بسیار روان نوشته شده است.

اگر چه «اخلاق» یکی از عناصر مهم در حیطه‌ی روانشناسی و جامعه شناسی است، اما در عرصه‌ی ادبیات نیز به آن توجه شده و مجال خوبی برای نویسندگان بزرگی چون غزالی و خواجه نصیر برای هنرنمایی بوده است. در این تحقیق به بررسی ویژگی‌های سبکی دو اثر از لحاظ زبانی، فکری و ادبی و همچنین چگونگی آموزه‌های اخلاقی و شیوه‌های بیان مسائل آن پرداخته شده است و نتایج به دست آمده می تواند برای علاقه مندان به پژوهش در متون ادبی و مسایل سبک شناسی و دانشجویان رشته‌های علوم انسانی، مفید باشد.

این تحقیق، در 274 صفحه و با بهره گیری از 45 منبع تنظیم شده و شامل یک مقدمه‌ی کوتاه و شش فصل است.

واژه های کلید: کیمیای سعادت، غزالی، اخلاق محتشمی، خواجه نصیر، نثر، سبک، زبان، ادب، فکر، اخلاق.

تجلی عصیان در حماسه های ایران با تأکید برشاهنامه ، گرشاسپ نامه ، گوش نامه ، بانوگشسپ نامه ، بهمن نام

تجلی عصیان در حماسه های ایران با تأکید برشاهنامه ، گرشاسپ نامه ، گوش نامه ، بانوگشسپ نامه ، بهمن نامه

 استاد راهنما : دکتر قدم علی سرامی                           استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                                     نام دانشجو : لقمان سهرابی

  تاریخ دفاع : 10/12/89                                                نمره : ۱۹

        چکیده :  

     رساله­ی حاضر پژوهشی است در بررسی حضور عصیان  درحماسه­ها و اساطیر و ضرورت وجود آن در نهاد آدمی با عنوان  «تجلّی عصیان در حماسه­های ایران با تاکید بر شاهنامه، گرشاسپ­نامه، کوش­نامه، بانوگشسپ­نامه و بهمن نامه » که به بررسی این مقوله می­پردازد.خواننده در این رساله ضمن آشنایی نسبی با این آثار منظوم، به علل و انگیزه­های  عصیان در اساطیر و حماسه­ها  پی می­برد.این پایان­نامه در پنج فصل تهیه گردیده است: فصل اول تحت عنوان کلیات شامل کلیاتی در مورد پژوهش انجام شده، فصل دوم به دوگانگی و عصیان در اساطیر، فصل سوم عصیان در حماسه­ی ملی، فصل چهارم به ابزارهایی که به ظهور عصیان کمک می­کنند. فصل پنجم به عصیان در حماسه­های دیگر، پرداخته است. درتحریر این پایان­نامه از  هفتاد منبع دست اول و تعداد بیست و سه  منبع ترجمه شده استفاده شده است. برای تدوین این پایان­نامه از روش فیش­برداری و کتاب­خانه­ای استفاده شده است. در مجموع به این نتیجه رسیده است که عصیان یکی از زیرساخت­های اساسی اسطوره­ها و حماسه­های ایرانی است که از  ستیز و آویز دوگانگی­ها وتضادهای ازلی در دو جبهه­ی نیکی و بدی برآمده­است. 

 واژه های کلیدی:  عصیان، طغیان،حماسه، اساطیر، نیکی، بدی، خیر، شر، اهورامزدا، اهریمن.

بازتاب اندیشه های رندی وملامتی در قصاید و غزلیات سنایی

بازتاب اندیشه های رندی وملامتی در قصاید و غزلیات سنایی

 استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                      استاد مشاور : خانم دکتر  فاطمه مدرسی

  استاد داور : دکتر شهبازمحسنی                                نام دانشجو : کمال کشاورزی

  تاریخ دفاع :30/10/89                                                نمره :  ۱۸

    چکیده :

      سنایی یکی از شاعران عارف ایران است که افکار صوفیانه را به گستردگی وارد شعر پارسی نموده است . او از بزرگ­ترین مروّجان مکتب رندی و ملامتی است که بدون تردید، تأثیر قابل ملاحظه­ای در اندیشه­ی ملامتی و رندی دیگر شاعران بزرگ پارسی زبان چون خواجه­ی شیراز و عطار و مولانا دارد.

       تلاش نگارنده در این پژوهش بر آن است که به شناخت فرقه­ی ملامتیه و اندیشه­های رندی بپردازد و بازتاب این اندیشه­ها را در غزلیّات و قصاید سنایی غزنوی مورد بررسی قرار دهد .

        این تحقیق در یک مقدّمه و متن اصلی شامل چهار فصل نگاشته شده است، فصل اول شناخت نامه­ی سنایی است، فصل دوم به معرّفی ملامتیان، رندیه و قلندریان و بررسی آرا و افکار ایشان اختصاص دارد ، در فصل سوم اندیشه­های رندی و ملامتی سنایی بیان شده است و فصل چهارم به بازنمودن این اندیشه­ها در غزلیّات و قصاید سنایی می پردازد . در پایان نوشته نیز نتیجه گیری و نمایه ها قرار دارد .     

    واژگان کلیدی : سنایی، غزلیّات، قصاید، ملامتی، رند، قلندر، خرابات .

بررسی تشبیه و انواع آن در دیوان سید حسن غزنوی

بررسی تشبیه و انواع آن در دیوان سید حسن غزنوی

 

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                            استاد مشاور : خانم دکتر  خاور قربانی 

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                               نام دانشجو : آرزو خضری

  تاریخ دفاع :9/11/89                                                 نمره :  ۱۸

 

    چکیده :  

رساله­ی حاضر پژوهشی است که به بررسی یکی از مؤلّفه های صورخیال «تشبیه»  با عنوان « بررسی تشبیه و انواع آن در اشعار سیّد حسن غزنوی »  می­پردازد .نگارنده در این رساله ضمن آشنایی با شعر سیّد حسن غزنوی مجموعه­ای از توصیفات و تشبیهات به کار رفته در شعر وی را نیز دیده و زیبایی­های آن را درک می­نماید.این پایان­نامه در پنج فصل تهیه گردیده است : فصل اول تحت عنوان کلیّات شامل کلیّاتی در مورد پژوهش انجام شده می­باشد،فصل دوم به بررسی زندگی نامه سیّد حسن غزنوی و ویژگی شعری و اخلاقی وی می­پردازد،فصل سوم پایان­نامه که تخیّل نام دارد ، تعاریف مختصری در رابطه با تخیّل و ارتباط آن با شعر ارایه گردیده است ، فصل چهارم به بررسی بسامد تشبیه در دیوان سید حسن غزنوی می­پردازد و در فصل پنجم ، تشبیهاتی نو و بدیع که ویژگی ممتاز شعر وی است ، برشمرده شده است .شایان ذکر است که تشبیه به عنوان بارزترین ابزار صورخیال در شعر وی نمایان است . در شعر سیّد حسن غزنوی از میان صورخیال مختلف بیان ، تشبیه و از میان آن­ها تشبیه حسی به حسی در طرفین مفرد و مرکب ، نمود بیشتری دارد ، هرچند استعاره نیز کم استعمال نشده است . به نظر می­رسد شاعر با وجود آن که از شعرای پیش از خود متأثر بوده است ، اما در این تأثیر پذیری مقلّد خاص نبوده و توانسته است به مضامین استفاده شده شاعران پس از خود بیانی تازه ببخشد و همچون مضمون تازه­ای بیان نماید.

واژه های کلیدی: حسن غزنوی ،دیوان ،تشبیه ، تشبیه مرسل ، تشبیه حسی به حسی ،

مضامین تصاویر و ترکیبات مشترک بین اشعار نو هوشنگ ابتهاج و محمد رضاشفیعی کدکنی

مضامین تصاویر و ترکیبات مشترک بین اشعار نو هوشنگ ابتهاج و محمد رضاشفیعی کدکنی

   استاد راهنما : دکتر محمد امیر عبیدی نیا                        استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

    استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                                       نام دانشجو : روناک نوربخش

    تاریخ دفاع : 20/11/89                                                 نمره : ۷۵/۱۸

    چکیده :

امیر هوشنگ ابتهاج (سایه) و دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی (م . سرشک) دو تن از شاعران معاصر که در عرصه­ی شعرنو نام و نشانی رفیع به خود اختصاص داده­اند، به دلیل زندگی کردن در عصری واحد و جامعه­ای همسان و حال و هوایی نزدیک به هم، در عرصه­ی شعر و شاعری اشتراکاتی دارند که شعر آنها را به هم نزدیک کرده است. این اشتراکات در عرصه­های ترکیب کلام – از ترکیب واژه و طرز ساخت آن گرفته تا جمله و عبارت و کل یک شعر واحد – و صور خیال در گونه­ها و نمودهای مختلف آن و مضمون اشعار جلوه دارد. خواننده­ی اشعار این دو شاعر با تأملاتی متوجه این اشتراکات می شود.

در این رساله، قلم حاضر تا حد بضاعت خود به این اشتراکات پرداخته و هر کدام از آنها را در فصل­های جداگانه کاویده است.

واژگان کلیدی:   هوشنگ ابتهاج، سایه ،شفیعی کدکنی، م. سرشک، ترکیب، تصویر، مضمون، واژه

تأثیر رؤیا بر زندگی عارفان تا قرن نهم با تکیه بر متون نثر

تأثیر رؤیا بر زندگی عارفان تا قرن نهم با تکیه بر متون نثر

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                              استاد مشاور : دکتر خاور قربانی

  استاد داور : آقای امیر سلیمی اقدم                              نام دانشجو : شایسته محمودی

  تاریخ دفاع : 28/11/89                                                نمره : ۷۵/۱۸

      چکیده :

مهمترین اتفاق فرهنگی در سراسر دورة اسلامی ایران، ظهور پدیده­ای به نام عرفان است و در سراسر تاریخ عرفان ایرانی، عارفان بزرگ و استثنایی ظهور کرده­اند که اعمال و رفتار و حوادث پیش آمده برای آنان به نوعی سرمشقی برای سایرین بوده است. در این میان بیشتر بزرگان تصوّف بر اثر رؤیا متحول شده­اند. می‌توان خواب را نوعی کیمیا دانست که باعث دگرگونی می‌شود. خواب در متون صوفیه شیوه‌ای منحصر به فرد برای بیان و معرفی بسیاری از مضامین و اندیشه­های کلیدی تصوّف می­باشد. این پژوهش بر آن است تا رؤیا و نقش آن را در زندگی عارفان تا قرن نهم هجری با تکیه بر متون نثر مورد مدّاقه و بررسی قرار داده و تحوّلات و دگرگونی­های ناشی از آن را در زندگی ایشان بیان نماید، و بررسی این مسأله که آیا رؤیا می­تواند به عنوان ابزاری برای دستیابی به اهداف قابل اعتماد باشد؟ در این پژوهش فصل اول به کلیات اختصاص یافته است. در فصل دوم مباحثی دربارة خواب و رؤیا ازدیدگاه قرآن و حدیث، بزرگان عرفان و روانشناسان و آثار خواب و رؤیا آورده شده است. فصل سوم که محوری­ترین و اصلی­ترین موضوع رساله را در بردارد، خواب­های را که سبب تحوّل عرفا شده و ایشان به سبب این رؤیاها متحوّل شده­اند، بیان می­نماید. گاهی خواب‌ها ابزاری برای تبلیغ مسائل عرفانی و احکام شرعی هستند و از این نظر خواب در نزد عرفا دارای بار دینی و معنایی ویژه­ای است که در فصل چهارم به آنها پرداخته شده است. در بسیاری موارد خواب ابزاری برای تحقیق عرفا بوده است که فصل پنجم به آن اختصاص یافته است. در فصل ششم خواب ها از دیدگاه روانشناسان بررسی و تحلیل شده است.

کلید واژه: عرفا، متون صوفیه، خواب و رؤیا، تحول

بررسی آثارمنظوم در ادبیات کودک ونوجوان از سال های 81 تا 85

بررسی آثارمنظوم در ادبیات کودک ونوجوان از سال های 81 تا ۸۵

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                        استاد مشاور : آقای رحیم عبدالهی

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                                  نام دانشجو : لاوین آبروش

  تاریخ دفاع : 28/11/89                                           نمره :  ۱۸    

        چکیده:

      پایان نامه ی حاضرتحت عنوان بررسی آثارمنظوم ادبیات کودک ونوجوان ازسال های ۸۵-۸۱ درواقع گامی است برای آشناساختن کسانی که به ادبیات کودک ونوجوان در«برهه ای »معین ازتاریخ ادبی این سرزمین علاقه نشان می دهندوکندوکاوی درمیان آثارادبی است که دراین دوره ی چند ساله برای کودک ونوجوان به رشته ی تحریردرآمده است.    دراین پایان نامه سعی شده است تعریف ادبیات کودک،خاستگاه، تاریخ تطورورابطه ی روان کودک وادبیات به صورت مختصروموجز مورد مداقه قرارگیرد.دربخش های دیگرپایان نامه به انواع رایج ادبی نوشته های کودکان پرداخته شده است وسرانجام دربخش اصلی پایان نامه به نقدوبررسی شکل شناسانه واجزای سازنده ی تخیل وادب کودک دراین دوره ی زمانی پرداخته شده وموردتجزیه وتحلیل واقع شده است. در واقع هدف پژوهش حاضر، بررسی ادبیات منظوم کودک است. مبتنی بر پیش فرض های این پژوهش، کشف این هدف از دو طریق امکان پذیر است. اول، از طریق تحلیل آثاری که طی سالیان دراز، به عنوان "ادبیات کودک و نوجوان" مورد اقبال مخاطبان خود قرار گرفته اند، همچون افسانه ها و ادبیات کودک و نوجوان کلاسیک، و دوم، از طریق تحلیل نظریه های گونه گون روان شناختی، تربیتی و فلسفی در مورد مفهوم "کودکی-نوجوانی" و کشف همگانی های این نظریات ،پژوهش حاضر، بر آن است که حرکت از هر کدام از سویه های مطرح شده به طور طبیعی به نتیجه ای واحد منجر خواهد شد، از همین رو، با محور قرار دادن ادبیات منظوم، نگارنده کوشیده است با گروه بندی نظریات مربوط به کودکی و نقد آنها، در مورد این مقوله عینیت بخشد و سپس هدف ادبیات منظوم « کودک-نوجوان» را، بر آن مبنا تعیین نماید. نتیجه این پژوهش آن گاه که در تحلیل افسانه ها و آثار کلاسیک ادبیات کودک و نوجوان، آزمایش شود، می تواند همچون معیاری در نقد و بررسی آثار آفریده شده برای کودکان و نوجوانان به کار گرفته شود.

 واژه های کلیدی:کودکان،نوجوانان،ادبیات،شعر

 

رنگ در غزلیات شمس

رنگ در غزلیات شمس

    استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                        استاد مشاور : دکتر مهری پاکزاد

    استاد داور :دکتر نسرین چیره                                 نام دانشجو : سیران نجم زاده

    تاریخ دفاع : 29/11/89                                           نمره :  ۷۵/۱۹

     چکیده :

رساله‌ی حاضر پژوهشی است در زمینه‌ی بررسی رنگ‌ها و تأثیر آن‌ها در غزلیات مولانا. نگارنده در ابتدا پیش‌گفتار، فرضیه‌ی تحقیق، سؤال تحقیق، مراحل تحقیق، منبع اصلی و مشکل تحقیق، را مطرح نموده است.

فصل اوّل‌‌ شامل چهار بخش است که در حقیقت حسن مطلعی است برای پژوهش حاضر تا مقدّمات و پیش‌زمینه‌ای را برای مخاطب مهیا کرده باشد که در تفهیم مطالب اصلی مؤثر واقع شود. اجزای این پژوهش را تعاریفی از هنر و زیبایی‌شناسی، رنگ و رنگ‌شناسی‌، تقسیم‌بندی رنگ، جایگاه و کاربرد رنگ‌ها در اجتماع، ادبیات و قرآن کریم، نمادگرایی و اسطوره‌شناسی رنگ‌ها، روانشناسی رنگ‌ها و رنگ درمانی تشکیل می‌دهد و به جنبه‌ها‌ی مادی و معنوی رنگ نیز پرداخته شده است.

فصل دوم، شامل بخش‌هایی است که هر کدام مربوط به یکی از انواع رنگ‌ها است؛ در مرحله‌ی اوّل به بررسی واژه‌ی رنگ و مفاهیم آن در غزلیات مولوی پرداخته شده است، سپس به ترتیب، رنگ‌های سیاه، سبز، قرمز، زرد، سفید و آبی مورد بررسی قرار داده شده که هر فصل شواهدی از هر عنصر رنگی مطرح شده در غزلیات مولوی را مورد کندوکاو قرار می‌دهد.

فصل سوم، شامل نتیجه‌گیری و پیشنهادهاست و بعد از آن کشف‌الابیات و نموداری از رنگ‌ها که نشان‌دهنده‌ی بسامد استفاده‌ی رنگ در غزلیات مولوی به عنوان ضمایم این کار پژوهشی تهیه شده است و در آخر، فهرست منابع و چکیده‌ی انگلیسی آورده شده است. لازم به ذکر است که رنگ‌ها مؤثرترین و برجسته‌ترین ابزار تصویرسازی‌های حسی، عاطفی و توصیفات تخیلی و واقعی شاعران هستند و به طور کلی در آفرینش صورخیال و روایات توصیفی غزلیّات شمس و بیان روحیّات مولانا نقش بارزی دارند. بررسی آماری رنگ واژه‌ها، نشان دادن دریچه‌ی نگاه مولانا به کرانه‌ها‌ی هستی و رنگ‌ها‌ی موجود در آن، تفاوت میزان کاربرد رنگ‌ها، مشخّص کردن تأثیرات روانشناسانه‌ی رنگ‌ها‌ی متفاوت موجود در غزلیّات مولانا، نشان از روحیّه‌ و جهان‌بینی شاعر است.

به طور کلی نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان می‌دهد که رنگ‌ها یکی از عوامل خلاقیت‌های ذهنی شعراست و اثری را می‌توان از نظر زیبایی در اوج دانست که هم از جنبه‌ی صوری برتر باشد و هم از جنبه‌ی معنا و محتوا. نمود رنگ‌ها در اشعار مولوی نشان می‌دهد که رنگ‌ها با روحیه و جهان‌بینی شاعر و مضمون شعرهایش در ارتباط است و یکی از عوامل دخیل در ایجاد موسیقی درونی و معنوی غرلیات وی باشد، چرا که رنگ بیانگر روحیات انسان‌هاست.

کلید واژه: رنگ، روانشناسی، غزلیات شمس، مولانا، عشق.

 

ریشه شناختی واژگان ایرانی بر اساس نام آوا

ریشه شناختی واژگان ایرانی بر اساس نام آوا

 استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                        استاد مشاور : دکتر شفیع برهانی

  استاد داور : آقای فرهاد کاکه رش                           نام دانشجو : خداداد محمدی

  تاریخ دفاع : 30/11/89                                        نمره :  ۵/۱۸

     چکیده :

زبان، یک نظام است که به یک قوم تعلق دارد و جهان‌بینی آن قوم را تشکیل می‌دهد و به عنوان صورت علوم ، تفکر بر پایه‌ی آن صورت می‌گیرد. شناخت تاریخ تحول زبان در طول زمان، مربوط به دانش زبان‌شناسی است که ‌ریشه‌شناختی واژگان، جزئی از این دانش است.

تلاش برای ریشه‌شناختی واژگان زبان‌‌های ایرانی جهت تبیین نحوه تکامل و چگونگی ماندگاری و کاربرد آن تاکنون، از موضوعات مورد علاقه پژوهشگر بوده است. الهام گرفتن از طبیعت و تقلید آواهای موجود در آن توسط انسان، در ریشه‌ی بسیاری از کلمات زبان‌های ایرانی و بویژه زبان کردی مشهود است. وسعت نفوذ و بسط این کلمات در سایر زبان‌های ایرانی و حتی زبان‌های اروپایی، نشان از قدرت آوایی این کلمات دارد. اهمیت شناخت ریشه‌ی واژگان از طریق نام‌آوا، می‌تواند به عنوان یکی از مهمترین موضوعات مطرح در علم زبان‌شناسی(همچنین رشته‌ی ادبیات) قابل طرح ‌باشد. در این پژوهش، ریشه‌ی تعدادی از این واژگان جهت نشان دادن طبیعی بودن زبان‌های ایرانی آورده شده است. لازم به ذکر است با توجه به اینکه زبان مادری نگارنده کردی است، بیشتر مثال‌های شعری و واژگان، متعلق به این دسته از زبان‌های ایرانی است . هرچند مشاهده می‌گردد که ریشه‌ی این زبان تا اعماق زبان‌‌های اقوام دیگر ایرانی همچون فارس‌ها، گسترده شده است. که این موضوع نیز به عنوان ریشه‌ی مشترک زبانی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد .

اهداف کلی پایان‌نامه، آشنایی با تاریخ تحول واژگان و شناخت ریشه‌ی واژگان ایرانی بر اساس نام‌آوا است.

در پایان ، یافته‌های تحقیق عبارت بودند از :

1.         شناخت ریشه‌ی واژگان ایرانی از طریق نام‌آو‌اهای مربوط به آن زبان.

2.         پذیرش نظریه‌ی طبیعی بودن زبان ابتدایی انسان‌ها.

3.         شناخت تحول واج‌ها در واژگان زبان ایرانی و ایجاد زبان‌ها و لهجه‌‌های متعدد در زبان.

4.         اشتراک واژگان در زبان‌های مختلف، دلیل بر هم ‌ریشه‌بودن و هم‌خانوادگی بودن زبان‌ها نیست بلکه تقلید همسان انسان از طبیعت، باعث اشتراک در بعضی از واژگان شده است.

در تحقیق به این نتیجه رسیده شد که ریشه‌ی واژگان کهن ایرانی دارای سه منشأ «حرکتی»، «شکلی» و «نام‌آوا» بوده‌اند.

با توجه به موضوع اصلی پژوهش، نام‌آواها در زبان کردی و فارسی به ترتیب «یک‌واجی» و «چند واجی» با روش استقرائی- بر اساس مفهوم هر نام‌آوا و واژگانی که دال بر آن مفهوم باشند- و با درنظر گرفتن تحول و اشتراک واجی ، بیان و تشریح شده‌اند.

 

تجلی عشق در شاهنامه فردوسی

تجلی عشق در شاهنامه فردوسی

 

 استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                         استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر خاور قربانی                              نام دانشجو : راحله نصرالله زاده

  تاریخ دفاع :  3/12/89                                        نمره :

 

سیر تفکر زنان شاعر(پروین اعتصامی،فروغ فرخزاد، سیمین بهبهانی)

سیر تفکر زنان شاعر(پروین اعتصامی،فروغ فرخزاد، سیمین بهبهانی)

استاد راهنما: دکتر  پرویز محمدی                                استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر لیلا نوحی تهرانی                               دانشجو:پروین تیموری نقده

تاریخ دفاع:۲۰/۷/۸۸                                                    نمره : ۱۹

چکیده :

اصطلاحات فقهی در مثنوی

  اصطلاحات فقهی در مثنوی

استاد راهنما: دکتر مصطفی خرم دل                              استاد مشاور: دکتر مهری پاکزاد

استاد داور: دکتر  شفیع برهانی                                   دانشجو : طاهر بابایی

تاریخ دفاع : ۲۷/۶/۸۸                                                    نمره :  ۱۹

چکیده :

رساله‌ی حاضر پژوهشی است در موضوع فقه، که به بررسی مسایل فقهی تحت عنوان "اصطلاحات فقهی در مثنوی" می‌پردازد. خواننده در این رساله ضمن آشنایی با فقه و مسایل فقهی با دیدگاه و مشرب فکری و مذهبی مولانا جلال‌الدّین رومی آشنا خواهد شد.

اجزای رساله دارای نُه فصل بدین ترتیب می‌باشد؛ فصل اوّل شامل کلّیاتی راجع به مباحث فقهی و مشرب فکری مولانا می‌باشد. فصل دوّم، عبادات را در بر می‌گیرد که شامل بخش‌هایی از قبیل طهارت، نماز، جنائز، زکات، روزه و حج است. فصل سوّم مربوط به احکام خانواده می‌باشد که نکاح و طلاق بخش‌های آن را تشکیل می‌دهند. فصل چهارم مربوط به معاملات است و بخش‌های بیع و شری، کفالت و حواله، غَصب، رهن، وکالت و شرکت از این مجموعه هستند. فصل پنجم به احکام حدود و قصاص نظیر حدّ، جنایات، قصاص و دیه اختصاص دارد. فصل ششم به تشریح وصایا و وقف پرداخته است. فصل هفتم جهاد و غنایم و فصل هشتم با عنوان احکام متفرّقه مباحثی چون قضاوت، شهادت، سحر و جادو، مباح و مکروه را شامل می‌شود. نتیجه‌گیری، پیشنهاد، فهرست‌های آیات، احادیث، عبارات عربی، اعلام، اصطلاحات فقهی، کشف‌الابیات و فهرست‌های‌ منابع رساله در فصل نهم جلوه‌‌گر هستند.

لازم به ذکر است علوم فقهی به عنوان یکی از تعالیم مورد توجّه مولوی، نمود بارزی در مثنوی او دارد، به همین دلیل استخراج اصطلاحات فقهی از لابه‌لای ابیات آن و مطابقت با کتب فقهی از اهداف اصلی پایان‌نامه به شمار می‌رود.

کلید واژه‌ها: قرآن، مثنوی مولانا، فقه حنفی، حدیث.

حجم پایان نامه۲۷۲ صفحه می باشد

دیدگاه روانشناختی مولانا در سه دفتر اول مثنوی ( از خود بیگانگی )

بررسی دیدگاه روانشناختی مولانا در سه دفتر اول مثنوی ( از خود بیگانگی )

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                             استاد مشاور: دکتر محمد آزاد عبدالله پور

استاد داور: دکتر  خاور قربانی                                     دانشجو: نایله سعیدی نای بین

تاریخ دفاع:۲۷/۶/۸۸                                                  نمره : ۱۹

چکیده :

      پایان نامه ی پیش رو پژوهشی است در باره ی دیدگاه های روان شناختی مولانا در مثنوی معنوی.به علّت گستردگی اشارات روان شناختی مثنوی،موضوع به بحث«از خود بیگانگی در سه دفتر اوّل مثنوی» محدود شده است.

       از آنجا که موضوع،ارتباط تنگاتنگی با علم روانشناسی دارد نگارنده همّ خود رابرآن معطوف کرده تا از جانب التزام اشاراتی به تاریچه ی علم روانشناسی و مطالب مرتبط به موضوع را در فصلی با عنوان«از خود بیگانگی از منظر روانشناسی علمی وآموزه های مولانا»بیاورد.دراین فصل برای بررسی ازخود بیگانگی در روانشناسی از بحث هویّت استفاده شده است که جامع ترین مفهوم برای پرداختن به مبحث «خود» می باشد وبه نظر روانشناسان مختلف مثل،اریکسون ومارشیا اشاره شده است وعلل از خود بیگانگی از نظر روانشناسان علمی ومولانا بیان گردیده است. در خاتمه حکایاتی را که در سه دفتر نخست مثنوی به نحوی با موضوع« از خود بیگانگی» مرتبط بودند انتخاب کرده و به تفسیر آنها پرداخته شده است.

واژه های کلیدی:  خود، هویّت،از خود بیگانگی،روانشناسی

حجم پایان نامه۱۷۵ صفحه می باشد

وصف میدان جنگ در شاهنامه فارسی

وصف میدان جنگ در شاهنامه فارسی

استاد راهنما: دکتر محبوب طالعی                             استاد مشاور: دکتر فاطمه مدرسی

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                               دانشجو: آی جمال استادی

تاریخ دفاع:۲/۷/۸۸                                                   نمره : ۵/۱۷

چکیده :

مطالب  این رساله شامل  چهار فصل میباشد :در ابتدا بعد از آوردن شرح حال مختصری از فردوسی ، توضیحاتی درباره شاهنامه به حماسه و انواع آن و مختصات و منشأ  پیدایش حماسه  پرداخته شد  و در فصل سوم که به وصف میدان جنگ اختصاص دارد جنگهای مهم شاهنامه و انگیزه های نبرد و آداب و آلات جنگی و ویژگی پهلوانان و ... مطالبی نگاشته شد . در حماسه اصلی ترین کردار جنگ در جلوه های گوناگون آن است بنابراین در شاهنامه که یکی از متون معتبر حماسی می باشد به این مهم با  عنایت خاصی پرداخته شده است و فردوسی در تشبیه و توصیف صحنه های آن چیره دستی خاصی از خود نشان داده است و به گونه ای عمل می کند که صحنه در نزد خواننده مجسم شود و این خود بهترین نوع وصف محسوب می شود . روش پژوهش به شیوه اسنادی و بهره گیری از منابع و مآخذ موجود درباره موضوع تحقیق می باشد و با توجه به توصیفی بودن رساله ، در استخراج مفاهیم از خود شاهنامه استفاده گردید و بنابراین از پرسشنامه یا ابزار دیگری استفاده نشده است .

 

امثال قرآنی در نظم فارسی

امثال قرآنی در نظم فارسی

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                           استاد مشاور: دکتر مصطفی خرم دل

استاد داور: دکتر  عزیز الیاسی پور                             دانشجو:فاروق نریمان

تاریخ دفاع:۲۱/۱۰/۸۸                                               نمره : ۱۹

چکیده :

امثال غالباً در قالب جملاتی کوتاه و دربردارنده نکاتی مهم و ارزشمند، دارای اهداف اخلاقی و تربیتی ویژه ای هستند. قرآن به عنوان معجزه ی الهی وکتابی تمدن ساز، حاوی آیاتی است که به خاطر تکرار فراوان بین مسلمانان حکم «مثل» پیدا کرده اند و پس از آشنایی و ورود ایرانیان به اسلام بر ذهن و زبان شاعران ایرانی اثر گذاشته است و سخنوران فارسی زبان نیز از این امثال قرآنی بهره گرفته اند. به همین منظور بر اساس کتاب « الامثال فی القران الکریم » تألیف «محمد عبد الرحیم » که حاوی تعداد 824 آیات قرآنی است به جستجو و استقراء در دیوان اشعار چهار شاعر بزرگ (مولوی، سعدی، نظامی و فردوسی) پرداخته شده و ابیات متأثر از این امثال آیات استخراج شده و در موارد ضروری توضیح داده شده اند.

کلید واژه ها: قرآن، امثال، مثل، مولوی، سعدی، نظامی و فردوسی.

 حجم پایان نامه ۲۲۹ صفحه می باشد.

آموزه های اخلاقی در مرزبان نامه

آموزه های اخلاقی در مرزبان نامه

استاد راهنما: دکتر  محبوب طالعی                           استاد مشاور: دکتر فاطمه مدرسی

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                              دانشجو:ایرج عزیزی

تاریخ دفاع:۴/۱۱/۸۸                                                نمره : ۱۹

         چکیده :

      وفور اندرزها و رهنمودهای ارزشمند اخلاقی از جمله مزایای ادب غنی فارسی است ؛ آثار اخلاقی ادبیات فارسی ، بیانگر حکمت عملی و راه و رسم زندگی شرافتمندانه و وظایف فردی و اجتماعی انسان است .

       مرزبان نامه یکی از آثار تعلیمی ادب فارسی است که در آن پسندها و ناپسندهای اخلاقی به گونه­ای غیر مستقیم و بیشتر در قالب گفتگوی میان شخصیّت­ها بیان شده است . سعدالدّین وراوینی ، نویسنده­ی این اثر، سعی دارد با استفاده از آیات و احادیث و اشعار عربی و فارسی ، تعالیم اخلاقی مورد نظر خود را برای بهترسازی اجتماع ارائه کند و بدین گونه در نقش یک مصلح اجتماعی ظاهر گردد .

       پژوهش حاضر با عنوان « آموزه­های اخلاقی در مرزبان نامه » به بررسی تعالیم اخلاق فردی نظیر صبر و قناعت و آموزه­های اجتماعی چون مشورت و تعاون ، در کتاب مرزبان نامه می پردازد ؛ سعی نگارنده بر این است که تعالیم ارزشمند اخلاقی را که نویسنده ­ی کتاب در پس الفاظ و عبارات ثقیل نهان کرده است ، به دوستداران علم اخلاق بنمایاند .

     این تحقیق ، در یک مقدّمه و چهار فصل با عناوین : شناخت نامه­ی اثر، علم اخلاق و جایگاه آن ، اخلاق فردی و اخلاق اجتماعی و همچنین یک نتیجه­گیری نهایی تنظیم شده است .

       کلید واژه­ها : آموزه­های اخلاقی ، مرزبان نامه ، سعدالدّین وراوینی ، اخلاق اجتماعی ، اخلاق فردی .

شرح احوال و آثار استاد ملاعبدالکریم مدرس

شرح احوال و آثار استاد ملاعبدالکریم مدرس

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                            استاد مشاور: دکتر شفیع برهانی

استاد داور: دکتر امیر سلیمی اقدم                             دانشجو: ابراهیم ابوبکری

تاریخ دفاع: ۷/۱۱/۸۸                                                نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

عبدالکریم مدرّس متخلّص به «نامی» از نویسندگان و شاعران بزرگ و برجسته و از پیشگامان نوشتن به زبان کردی است. وی توانست در دوران عُمر یکصد و چند ساله­ی خود، با تلاش و اراده­ی بی­نظیر، به یادگیری علوم مختلف بپردازد و هرگز جریان‌های سیاسی و مشکلات شدید اقتصادی و اجتماعی، کوچک­ترین تأثیری در مسیر علمی و زندگی وی برجای نگذارد.

    مدرّس با نشستن بر کرسی تدریس و تعلیم آن هم حدود 45سال، توانست شاگردان زیادی تربیت کند. از طرف دیگر وی یکی از نویسندگان پرکاری است که در حوزه­های مختلف علوم به سه زبان کردی، عربی و فارسی آثار ماندگار و گران­بهایی از خود به یادگار گذاشته است.

    دوران زندگی مدرّس مقارن بوده است با یکی از پرتشویش ترین دوران تاریخ عراق؛ زیرا که وی جنگ جهانی اوّل و دوم، انقلاب اکتبر1958م، جنگ هشت­ساله­ی عراق و ایران، حمله ی عراق به کویت و در نهایت حمله­ی آمریکا و هم پیمانانش به عراق را شاهد بوده است.

    در بخشی از این پایان­نامه، اوضاع سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی دوران زندگی مدرّس مورد بررسی قرار گرفته است.

    بخش دیگر، به شرح زندگی شخصی و علمی مدرّس می‌پردازد و دوره‌های مختلف زندگی وی را از بدو تولّد تا مرگ، مورد بررسی قرار می‌دهد.

   در بخش سوم، آثار و نوشته‌های مدرّس شناسانده و هر یک از آن تألیفات در حوزه­ی علمی مربوط معرفی شده اند.  

   بخش چهارم و پایانی، نتیجه گیری است.   

حجم پایان نامه ۱۶۳ صفحه می باشد

هویت ایرانی در ادب کردی(با تکیه بر شعرشاعران جریان ساز کرد هیمن و هژار)

هویت ایرانی در ادب کردی(با تکیه بر شعرشاعران جریان ساز کرد هیمن و هژار)

استاد راهنما: دکتر محمد امیر عبیدی نیا                       استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر عبدالخالق عبادی                               دانشجو: شهلا امینی

تاریخ دفاع:۱۱/۱۱/۸۸                                                 نمره : ۱۹

چکیده :

اندیشه های حکیمانه در دیوان انوری

اندیشه های حکیمانه در دیوان انوری

استاد راهنما: دکتر محمد امیر عبیدی نیا                        استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر خاور قربانی                                         دانشجو:چیمن درویشی

تاریخ دفاع: ۱۱/۱۱/۸۸                                                  نمره : ۱۹

چکیده :

"اندیشه های حکیمانه در دیوان انوری" گزارشی است از تلاقی ادبیات و فلسفه در نمونه ای از ادب فارسی قرن ششم هجریو این پژوهش در دو بخش عمده ی حکمت الهی و حکمت طبیعی تنظیم شده است . رابطه ای که بین ابن دو بخش وجود دارد ٬ این است که هر دو به معرفی سلسه ی موجودات عالم (مراتب وجود) می پردازند. در بحث سلسله ی مراتب هستی ابتدا خالق متعال و سپس عقل اول٬ نفس کل ٬ صورت٬ هیولی٬ جسم ٬ افلاک٬ عناصر چهار گانه و موالید سه گانه قرار گرفته اند. عناصر چهار گانه به کمک طبایع چهار گانه ٬ عالم تحت قمر یا عالم مرکبات را شکل می دهند . هدف رساله ی حاضر ٬ بررسی تلیل مفاهیم و اصطلاحات حکیمانه در دیوان انوری است دوازده فصل به بررسی آن پرداخته ایم. فصل اول معرفی فلسفه٬ سابقه ی حکمت در شعر فارسی ٬ نوع مشرب فلسفس انوری و مختصری از شرح حال انوری را در بر می گیرد.در ده فصل دیگر به موضوعاتی چون وجود٬ ذات و صفات و افعال حق تعالی ٬ اجرام سماوی٬ حرکت ٬ مکان ٬ زمان٬ کون و فساد٬ عناصر چهار گانه و طبایع چهار گانه٬ حوادث جوی ٬ نفس و اقسام آن ٬ نفس نباتی ٬ نفس حیوانی و نفس انسانی پرداخته شده است.

بررسی و تحلیل و توصیف مباحث نشان می دهد که حکیم انوری با پیروی از افکار مشائیان ٬ جهان را نتیجه ی فیض الهی می داند و افاضه ی وجود و اعن=تقاد به نظریه ی (فیض) از جناب باری تعالی مهم ترین چیزی است که در کلام انوری مشاهده می شود . همچنین طبیعیات را در مقایسه با الهیات در دیوان انوری را می توان داراری بیشترین بسامد دانست. 

کلید واژه ها: انوری٬ شعر٬ حکمت الهی ٬ حکمت طبیعی.

حجم پایان نامه ۳۳۷ صفحه می باشد.   

 

 

کاریرد جانوران در ادبیات معاصر با تکیه بر اشعار(نیما یوشیج ،مهدی اخوان ثالث، سهراب سپهری)

کاریرد جانوران در ادبیات معاصر با تکیه بر اشعار(نیما یوشیج ،مهدی اخوان ثالث، سهراب سپهری)

استاد راهنما: دکتر پرویز محمدی                                   استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر رحیم عبدالهی                                    دانشجو : نازیله شیری

تاریخ دفاع:۲۸/۱۱/۸۸                                                   نمره : ۵/۱۸

چکیده :

این پلیان نامه که در سیزده فصل گردآوری شده است٬ تحقیق و پژوهشی است درباره ی (( کاربرد جانوران در مجوعه اشعار سه شاعر معاصر نیما ٬ اخوان ثالث٬ سهراب سپهری)) و هدف از آن بررسی میزان کابرد و بسامد جانوری در مجموعه اشعار این سه شاعر معاصر می باشد.

- فصل اول شامل مقدماتی در مورد نیما و روحیه ی نیما ٬ ویژگی ها و مضامین شعر او آشنایی زدایی نیما در اشعارش می باشد.

- فصل دوم: به بررسی فهرست کاربرد جانوران در دیوان نیما به ترتیب حروف الفبا اخنصاص داده شده است.

- فصل سوم: فهرست کاربرد جانورانی است که در دیوان نیما عنوان شعری او قرار گرفته اند.

- فصل چهارم: شامل مقدماتی درباره ی اخوان و ارتباط او با اجنماع است.

- فصل پنجم خم اختصاص به کاربرد نام جانورانی دارد که در مجموعه ی اشعار اخوان به ترتیب حروف الفبا ذکر شده است .و در فصل ششم به کاربرد جانوانی که در اشعار اخوان عنوان شعری قرار گرفته اند اشاره شده است.

- فصل هفتم: پایان نامه هم شامل مقدماتی درباره سهراب سپهری٬ حقیقت گرایی و اندیشه های او و در گفتاری مجزا به طبیعت گرایی او است و در فصل هشتم به روال سایر بخش ها و فصل نهم به صورت مجزا به کاربرد جانورانی که عنوان شعری او قرار گرفته اند اشاره شده است.

- فصل دهم به جنبه های اساطیری و آرکی تایپ و کهن الگو: اختصاص یافته است که در فصل های یازدهم ٬ دوازدهم و سیزدهم به صورت مجزا به جایگاه آن در اشعار نیما یوشیج و مهدی اخوان ثالث و سهراب سپهری اشاره شده است.

حجم پایان نامه ۲۱۲ صفحه می باشد.  

شکنجه در امهات نثر فارسی

شکنجه در امهات نثر فارسی

استاد راهنما: دکتر  شهباز محسنی                    استاد مشاور: دکتر محمد حسین خان محمدی

استاد داور: دکتر فاطمه مدرسی                         دانشجو: رضا عزیزی

تاریخ دفاع:۲۹/۱۱/۸۸                                        نمره : ۲۵/۱۹

چکیده : 

       از موضوعات قابل توجه و تاکنون کار نشده بررسی موضوع « شکنجه و انواع ان » در کتاب های نثر کلاسیک فارسی است که در بعضی از آن ها حوادث مختلف تاریخی که منجر به مسائل دردناکی چون قتل و غارت و شکنجه و اذیّت و آزار افراد شده گزارش شده اند .جمع آوری این اطلاعات و تفکیک و طبقه بندی و تحلیل و بررسی آن ها که بحثی است بین رشته ای میان کُتب و آثار حوزه ی ادبیّات فارسی از سویی و تاریخ و جامعه شناسی و سیاست از سوی دیگر ،‌مهم به نظر می رسد

واژه های کلیدی: شکنجه ، نابینا کردن ، مصادره ی اموال ، به دار آویختن  ، سلاطین .

 حجم پایان نامه۱۶۱ صفحه می باشد.

جلوه های رمانتیسم در اشعار سهراب سپهری

جلوه های رمانتیسم در اشعار سهراب سپهری

استاد راهنما: دکتر  فاطمه مدرسی                               استاد مشاور: دکتر بهمن نزهت

استاد داور: دکتر خاور قربانی                                        دانشجو: نادر غلام زاده قره قشلاق

تاریخ دفاع:۲۹/۱۱/۸۸                                                   نمره : ۱۹

چکیده :

هدف اساسی در تدوین این پایان‌نامه بررسی جلوه‌های رمانتیسم در اشعار سهراب سپهری است. امّا برای درک خود مکتب رمانتیسم و ویژگی‌های آن به بررسی تاریخچه، تعاریف و ویژگی‌های آن پرداخته شده است و پس از آن تجلّی ویژگی‌های رمانتیسم در ادبیّات فارسی مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت اشعار سهراب سپهری از منظر نمود ویژگی‌های رمانتیسم در آن توأم با معانی آنها مورد کاوش و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. و درنهایت تصویر نسبتا" جامعی از جایگاه رمانتیسم در شعر سهراب ارائه گردیده است.

واژه های کلیدی: رمانتیسم،شعر معاصر، سهراب سپهری ، رمانتیسم

حجم پایان نامه۵۹۸ صفحه می باشد.

مقایسه صور خیال مخزا الاسرار با مطلع الانوار

مقایسه صور خیال مخزا الاسرار با مطلع الانوار

استاد راهنما: دکتر فاطمه مدرسی                             استاد مشاور: دکتر احمد علیزاده

استاد داور: دکترپرویز محمدی                                     دانشجو:  روح الله شجاعی بابا قاضی

تاریخ دفاع:۶/۱۲/۸۸                                                  نمره : ۵/۱۸

چکیده :

 

در پایان نامه حاضر ، آنچه از نظر خوانندگان می گذرد ، پژوهشی است که به شیوه ی مقایسه ای و با رویکردی جدید به موضوع«مقایسه صور خیال مخزن الاسرار نظامی با مطلع الانوار امیر خسرو دهلوی» صورت پذیرفته است.  هدف اصلی از نگارش این رساله مقایسه ی صور خیال موجود در مخزن الاسرار با صور خیال مطلع الانوار از حیث انواع  تصویرها ، میزان کاربرد و نحوه ی کاربرد آنها می باشد.نظامی در انتخاب الفاظ و کلمات مناسب و ایجاد ترکیبات خاص و تازه و ابداع معانی و مضامین بدیع و دلپسند وتصویر جزئیّات با نیروی تخیّل و دقّت در وصف مناظرها و توصیف های طبیعت و اشخاص و به کار بردن تشبیه و استعارات،مطبوع و نو در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نیافته است. به این دلیل مورد تقلید شاعران بسیار قرار گرفت. نخستین شاعری که به تقلید از او پرداخت، امیر خسرو دهلوی بود . ولی حقیقت امر این است که از لحاظ صور خیال مطلع الانوار قابل مقایسه با مخزن الاسرار نیست،چرا که استعارات و کنایاتش به پای کنایات و استعارات مخزن الاسرار نمی رسد.و در ضمن فاقد مجاز است. دهلوی تنها در آوردن تشبیهات است که توانسته تا اندازه ای  به نظامی نزدیک شود. با این حال کمترین تصویری را می توان در مطلع الانوار پیدا نمود که دهلوی در خلق آن از نظامی تقلید نکرده باشد.چرا که امیر خسرو زمان اندکی را به سرودن کتاب خود اختصاص داده و این عامل موجب ضعف کتاب از لحاظ صور خیال شده است.

واژه گان کلیدی:صورخیال، استعاره،تشبیه، کنایه،مجاز

حجم پایان نامه ۱۸۹ صفحه می باشد.

+ نوشته شده در  سه شنبه چهارم خرداد 1389ساعت 12:33  توسط 

طنز و تحلیل زمینه های تاریخی ،اجتماعی و سیاسی در آثار عبید زاکانی

طنز و تحلیل زمینه های تاریخی ،اجتماعی و سیاسی در آثار عبید زاکانی

استاد راهنما: دکتر فاطمه مدرسی                                استاد مشاور: دکتر احمد علیزاده

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                                  دانشجو: صمد دوستی

تاریخ دفاع:۶/۱۲/۸۸                                                    نمره : ۵/۱۸

چکیده :

عبید شاعری مردمی و آزاد اندیش که با جسارت و بی باکی، یکّه و تنها با سلاح برّنده ی طنز به جنگ با نابرابری ها و بی عدالتی ها شتافته است و در این راستا تمام گروه های مختلف اجتماعی از حاکم و امیر گرفته تا شیخ و قاضی و شهری و روستایی، در طنز عبید مورد هجوم بی پروای او قرار گرفته اند.

در این رساله با بررسی آثار به یادگار مانده از شاعر منتقد و طنز پرداز قرن هشتم،وضعیّت سیاسی،اجتماعی، این دوره از تاریخ کشورمان را مورد مطالعه قرار داده ایم. با توجّه به قرابت مفهومی که بین طنز، هزل، هجو، فکاهه و لطیفه وجود دارد و بعضاً مردم به اشتباه آنها را به جای یکدیگر به کار می برند، تفاوت بین این واژه ها را بیان کرده ایم و در فصل های بعد به بررسی طنزهای سیاسی و اجتماعی که قسمت اصلی  این پژوهش است، پرداخته ایم.

آن چنان که از سروده ها و نوشته های عبید استنباط می شود، وی با دقّت نظر و تأمّل، همه ی اقشار جامعه و رفتارهای اجتماعی آنها را نقد کرده است، از رفتارهای نسنجیده ی شاهان گرفته تا کارهای خلاف عرف مردم عادّی، هیچ کدام از چشم تیز بین این شاعر توانا دور نمانده است. با توجّه به تنوّع موضوع و مخاطب، ابتدا یادداشت های جمع آوری شده را در دو فصل سیاسی و اجتماعی طبقه بندی نموده و هرکدام از آنها را به عناوین کوچکتری تقسیم کرده ایم.

برای درک درست از وضعیّت تاریخ اجتماعی ایران در قرن هشتم ، مطالعه ی کلیّات عبید زاکانی ضروری است ، طوری که بدون توجّه به آثار عبید درک درست در این زمینه غیر ممکن است ، چرا که آثار عبید به لحاظ چند جنبه بودن بازتابی از سیمای واقعی جامعه ایران قرن هشتم است.

واژگان کلید ی:تاریخ اجتماعی ایران قرن هشتم،عبید زاکانی، طنز اجتماعی ، طنز سیاسی .

 حجم پایان نامه ۱۵۲ صفحه می باشد.

واسوخت گرایی در شعر شاخص سبک هندی، وحشی بافقی، محتشم کاشانی و کلیم همدانی

واسوخت گرایی در شعر شاخص سبک هندی، وحشی بافقی، محتشم کاشانی و کلیم همدانی

استاد راهنما: دکتر محمد امیر عبیدی نیا                                استاد مشاور: دکتر بهمن نزهت

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                                          دانشجو: گلزار قادری

تاریخ دفاع:۶/۱۲/۸۸                                                             نمره : ۷۵/۱۸

چکیده : 

 مکتب واسوخت یکی از نحله های شعر فارسی است که برخلاف جریان متداول در شعرفارسی  ، عاشق از معشوق روی بر می تابد ، دیگر ناز ِ او را نمی خرد و به سرا غ ِ معشوق ِ دیگر می رود یا از صرف بخشی از زندگی اش در راه عشق اظهار ندامت می کند. اگر چه در شعر شاعران مختلفی در ادوار مختلف شعر فارسی  می توان نمونه های این شعر را جستجو نمود ، اما ظهور اصلی مکتب واسوخت مصادف است با تحولی که در شعر فارسی پس از افول سبک عراقی و پیش از شیوع سبک هندی انجام گرفت. وحشی بافقی ، محتشم کاشانی و کلیم همدانی از مهم ترین شاعرانی هستند که در این دوره مکتب واسوخت را رواج دادند. دراین پایان نامه ابتدا مختصات مکتب واسوخت و وقوع تشریح می شود. در ادامه پیشینه ی واسوخت گرایی پیش از قرن دهم بررسی می شود. در مهم ترین بخش پژوهش، واسوخت گرایی در دیوان های وحشی بافقی ، محتشم کاشانی و کلیم همدانی با استناد به شواهد شعری مورد بحث قرار می گیرد .

کلید واژه‌ها:

وحشی بافقی ، محتشم کاشانی ، کلیم همدانی ، وقوع، مکتب واسوخت ، قرن دهم ، شعرمعاصر

 

دستگاهها و گوشه ها و نغمه های موسیقی ایرانی و ریتم در دیوان شمس

دستگاهها و گوشه ها و نغمه های موسیقی ایرانی و ریتم در دیوان شمس

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                                      استاد مشاور: دکتر مهری پاکزاد

استاد داور: دکتر محمد حسین خان محمدی                           دانشجو: بهرام بختیاری

تاریخ دفاع:۲۵/۱۲/۸۸                                                           نمره : ۱۹

چکیده :

 دیوان شمس‌ آیینه‌ی‌ تمام نمایِ دلدادگی‌ و شیدایی‌ مولاناست، که ‌درآن جلوه‌های گوناگونی از انواع معرفت بشری یافت می‌شود، و جویندگان گوهر معانی در این اقیانوس بی‌کران هرآنچه از معرفت، کمال و زیبایی ‌می‌جویند،‌ می‌یابند. موسیقی یکی از مباحث مهمّ‌ و قابل ‌تأمّل‌ در دیوان شمس است. کاربرد موسیقی، چه موسیقی درونی‌ و چه بیرونی، این دیوان را از سایر آثارِ ‌ادبی متمایز و متفاوت کرده‌است. این گستردگی‌ و تنوّع بیش‌ از حد در استفاده از جلوه‌های موسیقی، حاکی از احاطه و تسلّط مولانا بر موسیقی و آگاهی از تأثیرات آن بر ذهن و روان و زندگی انسان‌ها است. لذا این پژوهش با محور قراردادن دستگاه‌ها، سازها، گوشه‌ها و نغمه‌های موسیقی ایرانی ‌و نقش آنها در دیوان شمس‌، به جستجوی گوشه‌ای از ویژگی‌های گوناگون ‌ِ این‌ اثرعظیم می‌پردازد، که در حقیقت بازتابِ روح جستجوگر و پرتب‌‌وتاب این ‌عارف شوریده‌است.

حجم پایان نامه ۲۳۴ صفحه می باشد.

درون مایه های داستان های محمود دولت آبادی

درون مایه های داستان های محمود دولت آبادی

استاد راهنما: دکتر محمد حسین خان محمدی                      استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر فرهاد کاکه رش                                          دانشجو: فردین شریفی دیزجی

تاریخ دفاع:۱۵/۱۲/۸۸                                                          نمره : ۱۹

چکیده :

آثار محمود دولت آبادی در ادبیات داستانی کشور ما از جایگاه پر اهمیتی بر خوردار است. این اهمیّت بدان علّت است که وی نویسنده ای است که از تحوّلات عمیق فکری نسبت به مسائل اجتماعی جدا نبوده است. به گونه ای که درون مایۀ نوشته هایش بازتاب مسائل متعددی از جامعه است، که این خود نشان گر، روحیه ی انتقاد و اعتراض او به معضلات عصر خود است. تفکّر و اندیشه ی برتر و خلّاق وی موجب گردیده تا مجموعه ای از عوامل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و...را که در طول زندگی خود با آن ها بر خورد نموده است، به شکلی قوی و به طور غیر صریح در آثارش بگنجاند.

 پژوهش حاضر، سعی برآن دارد تا درون مایه ی آثار داستانی دولت آبادی را مورد بحث و بررسی قرار دهد. به این منظور ، ابتدا به بررسی ادبیات داستانی و مکاتب ادبی، سپس به تعریف و بررسی عناصر داستانی پرداخته شده، چرا که عناصر اصلی داستان برای کشف درون مایه، اهمیّت اساسی دارند. هم چنین شگردهایی که نویسنده از این عناصر در راستای پیش برد هر چه بهتر داستان ها بهره جسته است با ارایه ی شاهد مثال هایی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است. در بخشی دیگر، به بررسی ساختار داستان ها  (مکاتب ادبی) نیز توجه شده است.

در تحلیل محتوایی آثار دولت آبادی مسائل مختلف فرهنگی، اجتماعی وسیاسی همچون اختلافات طبقاتی، معضلات اخلاقی، فقر اقتصادی و فرهنگی، نفوذ و تسلط فرهنگی و سیاسی بیگانگان در ادوار مختلف تاریخی، سرگردانی اعتقادی و سیاسی جوانان، ایستادگی در برابر جور وستم و...بازمینه ی روستایی و شهری را دست مایه ی آثار خود قرار داده است.

واژگان کلیدی: دولت آبادی ، درون مایه ، داستان ، رمان  

حجم پایان نامه ۱۹۸ صفحه می باشد

کنایه در مثنوی (دفترهای سوم و چهارم )

کنایه در مثنوی ( دفترهای سوم و چهارم )

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                     استاد مشاور: دکتر محمد حسین خان محمدی

استاد داور: دکترشمسی علیاری                        دانشجو: ایوب قادری

تاریخ دفاع:۱۷/۱۲/۸۸                                         نمره : ۵/۱۸

چکیده :

موسیقی در مثنوی خسرو شیرین نظامی

موسیقی در مثنوی خسرو شیرین نظامی

    استاد راهنما: دکتر  شهباز محسنی                    استاد مشاور: دکتر مهری پاکزاد

   استاد داور: دکتر نسرین چیره                             دانشجو: عبدالرحمن رحیم نژاد

   تاریخ دفاع: ۱۷/۱۲/۸۸                                        نمره : ۵/۱۸

       چکیده :

رساله‌ی حاضر پژوهشی است در زمینه‌ی موسیقی در خسرو و شیرین نظامی و بررسی سازها، آوازها و دستگاه‌های موسیقی در عصر ساسانی. خواننده در فصل اول با نظامی و آثار وی آشنا شده و شرحی بر منظومه‌ی خسرو و شیرین و تحلیلی از داستان و شخصیت‌های هنری آن ـ باربد و نکیسا ـ را از نظر می‌گذراند.

فصل موسیقی در ادبیات به بررسی نکاتی در زمینه‌ی موسیقی و شعر و تلفیق آن دو هنر با هم می‌پردازد و در فصل دیگر با تعاریف و چگونگی پیدایش موسیقی و پیوستگی شعر و موسیقی و شیوه‌ی خوانندگی آشنا می‌گردد. پیدایش سازها و تقسیم‌بندی آنان به گروه‌های سیمی، کوبه‌ای و بادی را در فصل موسیقی در عصر ساسانی می‌توان یافت.

فصل سازشناسی نظامی به بررسی سازهای موسیقی ایرانی در عصر ساسانی پرداخته و چگونگی شکل و صدا و ساخت آن و ابیاتی که در مثنوی خسرو و شیرین بدان سازها مرتبط می‌گردد، به ترتیب حروف الفبای فارسی آمده است. دستگاه‌ها و گوشه‌های آوازی ایرانی در خسرو و شیرین، عنوان فصل دیگر است که خواننده با آن آشنا می‌شود.

   فهرست منابع و مآخذ، نام‌ها، کتب، مکان، جداول، نمودار و کشف‌الابیات بخش پایانی رساله را شامل می‌شود.

دیدگاه اقبال لاهوری نسبت به مولوی

دیدگاه اقبال لاهوری نسبت به مولوی

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                      استاد مشاور: دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور: دکتر شمسی الیاری                         دانشجو: لقمان زارع

تاریخ دفاع:۱۸/۱۲/۸۸                                          نمره : ۱۸

چکیده :

سیری در احوال و آثار شیخ عبدالرئوف نقشبندی

                          سیری در احوال و آثار شیخ عبدالرئوف نقشبندی

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی                     استاد مشاور: دکتر مصطفی خرم دل

استاد داور: دکتر  فرهاد کاکه رش                        دانشجو:محمد زبیر بایزیدی میر آباد

تاریخ دفاع:۱۸/۱۲/۸۸                                         نمره : ۲۵/۱۹

چکیده :

پایان نامه ی حاضر تحقیق و پژوهشی است درباره ی سیر در احوال و آثار یکی از اندیشمندان و شیفتگان گلستان معرفت ٬ عارف عالم ٬ دانشمند بلند پایه ٬ مرحوم شیخ عبدالرووف نقشبندی٬ حفید حضرت شیخ محمد امین نقشبندی( بیژوه).

در این تحقیق سعی بر آن شده است در حد وسع و طاقت و اندک بضاعت علم ٬ خدمات ارزنده ی این دانشمند گمنام در محافل علمی از منطقه ی آلان سردشت به اسلام و علم و دانش ٬ به جامعه ی ادبی و علمی ٬ شناسانده شود تا پس از این تارو پود عنکبوت جهل و نادانی ٬ گریبان گیر اندیشمندان و عالمان این خطه نگردد.

نگارنده در اثنای کار٬ سعی بر آن نموده است تا در تحقیق و نگارش این پایان نامه٬ هر چیز از فراخنای واقعی آن صورت پذیرد و مطالب مندرج در این تحقیق ٬ حاصل مطالعه و بررسی همه ی آثار و دستنوشته های مرحوم استاد نقشبندی و انجام مصاحبه و بحث و گفتگو با صاحبان قلم و اندیشمندان و شاعران می باشد و هدف شناساندن این چهره ی فقاهت و تقوی ٬ عرفان و سلوک و علم و دانش به جامعه ی علمی ٬ ادبی و فرهنگی است.

حجم پایان نامه ۱۴۳ صفحه می باشد. 

+ نوشته شده در  شنبه هشتم خرداد 1389ساعت 11:41  توسط خضرالله 

انسان و اجتماع در شعر معاصر با تکیه بر نیما و اخوان

انسان و اجتماع در شعر معاصر با تکیه بر نیما و اخوان

استاد راهنما: دکتر پرویز محمدی                     استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر رحیم عبدالهی                      دانشجو: بهروز امیر نادری

تاریخ دفاع: ۱۹/۱۲/۸۸                                    نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

در این پژوهش بخشی از ادبیات ( شعر ) معاصر که در دوران حیات نیما تا امروز تکوین یافته است ٬ تحت عنوان انسان و اجتماع در شعر معاصر با تکیه بر نیما و اخوان مورد تجزیه و تحلیا قرار می گیرد.

نگارنده در این پژوهش سعی نموده است با استفاده از منابع خام و منابع پژوهشی مرتبط با موضوع تحقیق ٬ به روش تفسیری و تطبیقی و مقایسه ی ادبیات معاصر را از حیث محتوا و نگرش به انسان و اجتماع  به اختصار بکاود. آن چه در این تحقیق بدان برمی خوریم ٬ در وهله ی اول تشریح زندگی نامه های نیما و اخوان و بازنمودن طرز تلقی این شاعران ٬از ماهیت و جلوه های انسانی و اجتماعی از دیدگاه آنها است.

در نهایت آن چه از مطالعه ی این مجموعه و جمع بندی مباحث آن برای یک خواننده محرز می شود این است که اخوان با بکار گیری ساختار روایی و بهر ه گیری از تمثیل ها و نماد های گوناگون از لغزش گاه ها و دشواری ها به خوبی گذشته و رویدادهای سیاسی و اختماعی را به گونه ای نمادین و تمثیلی روایت کرده است. و نیما٬ با شناخت ادب کهن فارسی و همه ی ضرورت هایی که تحول در شعر فارسی را الزامی می کرد ٬ زبان ( افسانه ی ) خود را در وصف بهار و طبیعت با عنصری مقایسه نموده است و جوهر انقلاب ادبی نیما ٬ همین تفاوت بین نگاه او ( عنصری )ها  به هستی است.

واژگان کلیدی: انسان ٬ اجتماع٬ نیما٬ اخوان ٬ معاصر

حجم پایان نامه  ۱۷۰صفحه می باشد

بررسی توصیه های سلامت جسم و روان در مثنوی

بررسی توصیه های سلامت جسم و روان در مثنوی

استاد راهنما: دکتر فاطمه مدرسی                                 استاد مشاور: دکتر خاور قربانی

استاد داور: دکتر مهری پاکزاد                                         دانشجو: زعفر مراغه

تاریخ دفاع:۲۰/۱۲/۸۸                                                    نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

هدف پایان نامه حاضر ، ذکر و بررسی توصیه های سلامت جسم و روان در مثنوی است که به بررسی این موضوع ئر شش فصل پرداخته است ، پس از ارایه ی کلیات تحقیق در فصل نخست ، در فصل دوم ، برای دستیابی مخاطب به دید کلی و آشنایی او با توصیه های سلامت جسم و روان ، بسامد آن ها در مثنوی ، آورده سده است ، در فصل سوم و چهارم به خاطر کثرت این توصیه ها ، به بررسی و تحلیل مهم ترین آن ها پرداخته شده است ، درفصل پنجم ، نوع جملات تعیین سده ودر فصل آخر برای نشان دادن آ گاهی مولانا از توصیه های روانی ، داستان کنیزک و پادشاه ، از لحاظ رفتار درمانی بررسی شده است .

نتیجه اینکه در کل مثنوی ۲۰۵۴ بیت دارای وجه امری ( اعم از مستقیم و غیر مستقیم ) به کار رفته است که تقریبا ۱۲/۱( یک دوازدهم ) ابیات مثنوی را تشکیل می دهد . این امر می تواند نشان دهد که بحث در مورد اموری چون تأویلات ، بیان حقایق امور و چیستی آنها و مسایل کاربردی ذهن مولانا را به خود ، مشغول می داشته است و مولانا بیشتر به فکر اصلاح تفکر و اندیشه بوده است تا اصلاح اعمال .

نحوه ی بیان توصیه ها در مثنوی بدین گونه است : ۵/۶۷درصد این توصیه ها به صورت غیر مستقیم بیان شده اند ، ۴/درصد به صورت امر مستقیم و ۱/۵درصد به صورت نهی مستقیم هستند .

کلید واژه ها : مولوی ، مثنوی ، توصیه های بهداشت ، جسم ، روان

حقوق شهروندی در آثار سعدی

حقوق شهروندی در آثار سعدی

استاد راهنما: دکتر پرویز محمدی                       استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر حسن رشیدی                        دانشجو: حسن گنجوی

تاریخ دفاع:۲۲/۱۲/۸۸                                       نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

حقوق شهروندی ریشه در تاریخ دارد و امروز از مهم ترین مباحث حقوق بین المللی است. عنصر اساسی در تعریف شهروند ٬ آگاهی افراد است. در واقع شهروند کسی است که در برابر واکنش های محیطی خود آگاهانه تصمیم می گیرد .

در این پژوهش ٬ سعی شده از میان همه ی موضوعات متنوعی که سعدی بدان پرداخته است حقوق شهروندی در آثار وی گردآوری و سپس به تجزیه و تحلیل آنها پرداخته شود.به این ترتیب که ٬ سعدی به عنوان نماینده ی رعیت و پرچم دار جامعه مدنی در تاریخ گذشته ی ایران یاد شده و نگارنده تلاش دارد تا از نگاه شاعر ٬ حقوق مسلم انسان ها را از زوایای گوناگون مورد توجه قرار دهد. و با پند و اندرز و توصیه های که سعدی به حاکمان زورگو مستبد دوران خویش نموده ٬ حقوق رعیت و تکالیف حاکمیت را یادآوری نماید.در این تحقیق سعدی آزاد اندیشی معرفی شده که از حق و حقوق انسانی سخن می گوید و جامعه را به رعایت حقوق همگان فرار می خواند. در نتیجه تبعیض و بی عدالتی را نمی پسندد و ملتها را به همبستگی انسانی خهت مقابله با زورگویان و ستمگران دعوت می نماید. حاکمان را به تحمل مخالفان و دگر اندیشان سفارش می کند. بر ظلم و ستم حاکمیت هشدار می دهد. و شیوه ی مملکت داری و رعیت نوازی را یادآور می شود . بر عدالت اجتماعی و تعلیم و تربیت تاکید می ورزد و با حکایات و روایات خود در مقابل تضییع حقوق رعیت واکنش نشان می دهد: 

شهی که پاس رعیت  نگاه می دارد                حلال باد خراجش که مزد چوپانی است

و گر ٬ نه راعی خلق است زهر مارش باد         که هر چه می خورد او جزیت مسلمانیست

همه ی این دستورات اخلاقی و انسانی سعدی که مشحون به ملاطفت و نرمی است ٬ مبتنی بر دو اصل قرار گرفته : نخست اعتدال و میانه روی و دو دیگر مدارا و تسامح. و همین اعتدال و ملامیت صفت ممیزه اخلاق انسانی سعدی است.

کلید واژه ها: حقوق ٬ شهروند٬ رعیت٬ سعدی ٬ حاکمیت

حجم پایان نامه  ۱۷۵ صفحه می باشد

نقد و بررسی آثار کودک و نوجوان در دهه ی هشتاد با تاکید بر شعر و اهم آثار شاعران این دوره

نقد و بررسی آثار کودک و نوجوان در دهه ی هشتاد با تاکید بر شعر و اهم آثار شاعران این دوره

استاد راهنما: دکتر فاطمه مدرسی                             استاد مشاور: دکتر محمد حسین خان محمدی

استاد داور: دکتر  شهباز محسنی          دانشجو: رحمت وهاب زاده

تاریخ دفاع: ۴/۲/۸۹                                                    نمره:۱۹   

چکیده :

 در این تحقیق ابتدا در باره ی تعریف ادبیات کودک ٬ خوزه ی موضوعی ادبیات و نحوه ی طبق بندی ادبیات کودک بحث شده است. سپس کم و بیش به صورت یک سیر تاریخی از نحوه ی پیدایش و شکل گیری ادبیات کودک و سرچشمه ی اصلی آن به عنوان یک جریان نو سخن گفته شده است. تنه ی اصلی این پژوهش مبتنی بر طبقه بندی موضوعی شعر کودک و نوجوان می باشد که نگارنده آثار شاعران شعر کودک و نوجوان در دهه ی هشتاد را از همان منظرگاه مورد نقد و تجزیه و تحلیل قرار داده است و پژوهش انجام شده به شرح مذکور در قالب ۴ فصل به شرح ذیل ارایه شده است:

فصل اول کلیات است و شامل دو بخش است که بخش اول شامل دلایل انتخاب موضوع ٬سوالات تحقیق اهداف  تحقیق و مسئله ی تحقیق است و بخش دوم به بررسی روش تحیقیق و شاخه های آن می پردازد .

فصل دوم: "دآمد"که متشکل ازپنج بخش است .۱- تعریف ادبیات کودک ۲- انواع ادبیات کودک ۳- شعر کودک و مشخصات آن ۴- قالب های شعر کوک٬ ۵- خصوصیات بیانی در شعر کودک

فصل سوم: تحت عنوان ( بررسی مضامین شعر کودک و نوجوان در ئهه ی هشتاد ) مشخص گردیده و شامل شش بخش است.۱- شعر طبیعت گرا٬ ۲- مضامین سرگرم کننده و لذت بخش ٬۳- مضامین سیاسی- اجتماعی٬ ۴- مضامین دینی - مذهبی ٬ ۵- مضامین آموزشی- علمی ٬ ۶- مضامین اخلاقی - تعلیمی٬

فصل چهام در بر گیرنده ی نتیجه گیری و نمودار و فهرست است.

البته باید به این نکته نیز اشاره شود که در پایان هر بخش نمودار بسامد آن گنجانده شده است.

واژه های کلیدی : ادبیات٬ شعر کودک و نوجوان٬ طبیعت٬ اخلاق٬ بازی و سرگرمی٬ دینی

حجم پایان نامه ۱۷۴ صفحه می باشد

مظاهر مدارا و مبانی فکری آن در شعر صوفیه با تاکید بر شعر سنایی، حافظ و مولوی

مظاهر مدارا و مبانی فکری آن در شعر صوفیه با تاکید بر شعر سنایی، حافظ و مولوی

استاد راهنما: دکتر محمد حسین خان محمدی              استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر امیر سلیمی اقدم                           دانشجو: نوبار داوطلب بالقرا

تاریخ دفاع :۴/۲/۸۹                                           نمره : ۱۹

چکیده :

    مدارا  به معنی پذیرش حضور دیگری مقوله ای جدید است که بعد از عصر روشنگری در غرب شکل گرفت و در عصر مشروطه به ایران راه یافت. ما معتقدیم در تعالیم صوفیه از مدارا سخن رفته و در این رساله کوشیده ایم با بازخوانی ادبیات صوفیه این جنبه از تعلیمات آنان را برجسته کرده و عمق آن را از ابعاد مختلف بررسی نماییم.

    در فصل اول ضمن تعریف واژۀ «مدارا» معانی گوناگون آن را که در شعر پیشینیان بکار رفته، شرح داده و معنی مورد نظر خود را تبیین کرده ایم. در فصل دوم پیشینة مدارا و خشونت را در غرب و جهان اسلام و هند و ایران بررسی کرده ایم. و در فصل بعدی به کالبد شکافی خشونت پرداخته ایم و ضمن کند و کاو در علل بروز خشونت؛ راه هایی را برای غلبه بر خشونت و ترویج مدارا پیشنهاد کرده ایم. در فصل چهارم  مدارا در تصوف  و در سه فصل بعدی موضوع مدارا در سروده های سنایی و مولوی و حافظ مورد بررسی قرار گرفته است.

  در نقل قول صاحب نظران سعی کرده ایم روش مدارا پیش گیریم و بدون جانب داری از نظریه ای خاص نظرات متفاوت را بازگو کنیم و قضاوت را به عهدۀ  خوانندگان بگذاریم.

  در بارۀ مسألة تحقیق و سابقة پژوهش در بارۀ مفهوم مدارا و جنبة کاربردی آن و همچنین شیوۀ کار در مقدمه سخن رفته است. در پایان منابعی که در انجام این تحقیق به آنها مراجعه شده ذکر گردیده است.

واژه کلیدها: مدارا، تسامح، تساهل، تولورانس، خشونت ، شعر فارسی، تصوف ، سنایی، مولوی و حافظ.

صور خیال در آثار سیاوش کسرایی

صور خیال در آثار سیاوش کسرایی

 استاد راهنما: دکتر  فاطمه مدرسی                       استاد مشاور: دکتر رویا سید الشهدایی

 استاد داور: دکتر  شهباز محسنی                         دانشجو: خدیجه دریایی

 تاریخ دفاع :۹/۲/۸۹                                       نمره : ۱۹                 

    چکیده :

رساله ی حاضر پژوهشی است در باب موضوع" بررسی صورخیال در اشعار سیاوش کسرایی" که در آن سعی شده است با دقّت کامل ابیات مرتبط با تصاویر معنوی و علم بیان (تشبیه، استعاره ،کنایه و مجاز) مورد بررسی قرار گیرد.

در این پایان نامه، نخست، پیش گفتاری در زمینه ی ورود به بحث و انتخاب موضوع، اهداف تحقیق ، سؤالات تحقیق، پیشینه ی تحقیق ، روش تحقیق و دستاورد آن ، زندگی نامه ، ویژگی شعری شاعر و آثار وی همچنین مباحثی پیرامون صورخیال و زیبایی آمده است . درفصل دوم، تصاویرمعنوی ازجمله عشق ، آزادی ، غم وامید و شادی و... مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. در فصل سوم، مباحثی پیرامون تشبیه و انواع و میزان بسامد آن آمده است. فصل چهارم به استعاره و انواع آن همچنین بسامد آن اختصاص یافته است. درفصل پنجم مباحثی پیرامون کنایه و انواع و میزان بسامد آن آمده است. درفصل ششم به بررسی مجاز و انواع آن پرداخته شده است. فصل هفتم به نتیجه گیری ، منابع و نمودار ها اختصاص داده شده است.

شایان ذکر است که شاعر تصاویرمعنوی زیبایی خلق کرده ، علاوه برآن تشبیه به عنوان بارزترین عناصر بلاغی(صورخیال)مورد توجّه شاعر بوده است و از دیگر عناصر به ترتیب ،استعاره، کنایه و، مجاز می باشد.  

کلید واژه ها :  صورخیال، سیاوش کسرایی، شعر، تصاویر معنوی،تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز.

خود شیفتگی در شعر شاعران شاخص سبک عراقی

خود شیفتگی در شعر شاعران شاخص سبک عراقی

       

استاد راهنما: دکتر پرویزمحمدی                   استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

استاد داور: دکتر رویاسید الشهدایی             دانشجو: مهناز حسینی

تاریخ دفاع:۲۹/۳/۸۹                                   نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

   خودشیفتگی در پایان نامه ی حاضر بیشتر در مفهوم « مفاخره » و یا « خودستایی » در شعر فارسی مطرح می باشد . منظور از خودشیفتگی فخر و مباهات شعرا به مراتب فضل و کمال و سخن سایر امتیازات فردی می باشد . جلوه های دیگر آن در شعر ناز و تبختر معشوق در برابر نیاز و خواهش و استرحام عاشق مطرح می گردد . تفضیل و برتری معشوق به سایر زیبایی های هستی در این مجموعه جای می گیرد . مفاخره از پیدایش شعر دری در ادبیات پیدا شده و تاکنون نیز ادامه داشته است و یکی از بارزترین موضوعات سنّت شعر فارسی به حساب می آید . نگارنده در این پایان نامه ضمن بررسی ریشه های نارسی سیسم یا خود شیفتگی از منظر روانشناسان، جامعه شناسان ، اسلام و قرآن و ادبیات فارسی به بیان ابعاد گوناگون این پدیده پرداخته است . ابتدا به زندگی شاعر و محیط اجتماعی حاکم بر آن عصر پرداخته سپس شخصیت و فکر و شعر شاعر را مورد بررسی و تحلیل قرار داده و آنگاه با جستجو در دیوان شاعران شاخص سبک عراقی (نظامی-خاقانی-مولوی-سعدی-حافظ) بر جسته ترین نمودهای مفاخره را از آثار شعرای مذکور استخراج نموده و با ذکر شاهد شعری شیوه های مختلف آن را مورد بررسی قرار داده است .

بازتاب ناتور الیسم در آثار محمد مسعود دهاتی

بازتاب ناتور الیسم در آثار محمد مسعود دهاتی

  استاد راهنما : دکتر حسین نوین               استاد مشاور : دکتر بهمن نزهت

  استاد داور : دکتر عزیز الیاس پور                نام دانشجو : سامان بی باک

  تاریخ دفاع : ۲۴/۵/۸۷                               نمره : ۵/۱۸

چکیده :

در این پایان نامه ابتدا مکتب ناتورالیسم را برّرسی و به مشخصّات آن اشاره می کنیم  سپس بازتاب آن را در آثار یکی از پیشگامان ادب فارسی معاصر به نام محمّدمسعود دهاتی که با نمود خاصّی متجلّی شده است مورد تحلیل قرار می دهیم .

این نویسنده به تشریح و تبیین مسایل اجتماعی و بیان مشکلات طبقات فرودست و محکوم جامعه ی عصر خود پرداخته و سعی کرده است تا اوضاع نابسامان جامعه ی خویش و اجحاف هایی که از جانب طبقه ی حاکم بر طبقات ضعیف جامعه وارد می گردید و پیامدهای آن را با زبانی عامیانه بیان کند .

هدف این پایان نامه اثبات ناتورالیست بودن دهاتی نیست بلکه سعی بر آن است که از زاویه ا ی خاص و از دیدگاهی موشکافانه تأثیری را که یک نویسنده ی ایرانی از مکتبی اروپایی پذیرفته است ، برجسته کنیم و مورد توجّه قرار دهیم .

 

چهره حضرت موسی (ع ) در ادبیات منظوم زبان فارسی

چهره حضرت موسی (ع ) در ادبیات منظوم زبان فارسی

استاد راهنما: دکتر شهباز محسنی             استاد مشاور: دکتر منصور معتمدی

استاد داور: دکترفرهاد کاکه رش                 دانشجو: ماشاء الله علی پاشایی

تاریخ دفاع: ۲۰/۲/۸۹                                نمره : ۱۹

چکیده :

موسی(ع) شخصیتی شناخته شده در بین اهل کتاب و مسلمانان است. فراوانی یاد و نام موسی در قرآن و حضور طولانی مدت یهودیان در ایران زمینه‌ای بوده است برای بازتاب نام موسی در ادبیات منظوم ایران.

    منابع مورد استناد شاعران اعم از متون دینی اسلامی و غیر آن، اسرائیلیات، شخصیت‌های مشهور در ارتباط با موسی و معاصر وی، دلیل اعطای معجزاتی چون عصا و یدبیضا و برخی یافته‌های جدید درباره‌ی خروج از مصر و در نهایت انتخاب شواهد منظوم از دیوان‌های شاعران شرح و توضیح آن ها با توجه به مطالب ذکر شده در بالا حاصل نگارش این پایان‌نامه است. در این گذر از مقایسه‌ی مطالب با کتاب مقدس و کتب قصص اسلاف نیز بهره گرفته شده است. این پژوهش در پی آن است با تبیین منابع مورد استفاده‌ی شاعران در مضمون پردازی‌ها از نخستین دوره‌ی پیدایش شعر فارسی تا دوران معاصر در زمینه‌ی ادبیات کلاسیک زبان فارسی شخصیت موسی را بیش از پیش به خوانندگان و مخاطبان شاعران بشناساند.  

واژه‌های کلیدی: قرآن - موسی –  اسفار پنجگانه – بنی‌اسرائیل – فرعون – عصا – ید بیض

نمایه های گوناگون در امثال و حکم دهخدا

نمایه های گوناگون در امثال و حکم دهخدا

استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی              استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

 استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                     نام دانشجو : ندا مهر جویی سرد رود

  تاریخ دفاع : ۱۲/۴/۸۹                              نمره : ۵/۱۷

چکیده :

این پژوهش شامل نمایه سازی مطالب امثال وحکم دهخدا می باشد که در این نمایه سازی سعی بر آن بود تا واژه‌هایی گزیده شود که این امکان را به پژوهشگر بدهد تا در حداقل زمان به اطلاعات خود دست یابد. این کار مستلزم آن بود تا ابتدا فیش برداری به عمل آید سپس به صورت موضوعی ترتیب داده شود و پس از آن بصورت الفبایی تنظیم شود تا جوینده به آسانی بتواند به هدف خود نایل شود. این نمایه سازی که از نوع موضوعی می باشد اطلاعات بر اساس نظمی خاص و با استفاده از واژگان کنترل شده تنظیم شده تا در هنگام  بازیابی اطلاعات جستجوگر با مشکل مواجه نشود.

کلید واژه :

امثال و حکم ،دهخدا ، اشخاص ، آیات ،احادیث ،حیوانات ، اماکن ، قبایل و اقوام، کوه‌ها

حرمت و جایگاه گیاهان و جانوران در ادب فارسی با تاکید بر اهم متون

حرمت و جایگاه گیاهان و جانوران در ادب فارسی با تاکید بر اهم متون

   استاد راهنما : دکتر شهباز محسنی                                استاد مشاور : دکتر پرویز محمدی

  استاد داور : امیرسلیمی اقدم                                         نام دانشجو : لقمان عبدالهی

  تاریخ دفاع : ۱۱/۵/۸۹                                                     نمره : ۵/۱۸

چکیده :

       روابط دیرینه میان انسان و حیوان همواره بر دو پایه استوار بوده است :تنازع بقا و نیاز متقابل . انسان در کشمکشِ خشن و طولانی ولی همواره هیجان آور ، در کشف خود و تسخیر عالم خود در میان حیوانات چهره رقبا و همنوعان خود را می دیده است .انسان همواره از حیوانات  در جهت کسب منافع و رفع  احتیاجاتش بهره برداری کرده و با وجود ترسی که از آنان داشته ؛ آنها را ستوده ، دوست داشته ، تقلید کرده و پرورش داده است . به همین سبب ، حیوانات از ابتدا نقش فعال و گسترده ای  در کلیه جوانب زندگی بشر داشته اند .از سویی دیگر درختان و گیاهان نیز در زندگی انسان نقش گسترده ای دارا هستند و همانا درخت همواره مظهر زندگانی بوده است . در این بین همیشه در زندگی انسان ، حیوانات و درختانی بوده اند که ارزشی فراتر از سایر داشته و مقدس شمرده شده و قابل احترام بودند . این رساله بر آن است تا آن دسته از حیوانات و گیاهان و درختانی را که در زندگی انسان مقدس و قابل احترام بوده اند ، برشمارد.

جلوه های تجارب روزمره زندگی در غزلیات صائب تبریزی

جلوه های تجارب روزمره زندگی در غزلیات صائب تبریزی

استاد راهنما : دکتر محدحسین خان محمدی                   استاد مشاور : دکتر محمدامیر عبیدی نیا

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                               نام دانشجو : حسن حاجی خضری

  تاریخ دفاع : ۱۷/۵/۸۹                                                 نمره : ۷۵/۱۸

چکیده :

نام صائب، بعد از بزرگان چهارگانه­ی فرهنگ و ادب فارسی یعنی فردوسی، مولانا، سعدی و حافظ در ردیف نام سنایی، خاقانی، نظامی و عطّار، به عنوان قله­های سرافراز ادبیات فارسی و در زمره­ی شاعران همیشه جاوید ایران زمین نقش بسته است.

دوران صفویّه عصر رونق تخیّل ادبی بود. بنابراین در این عصر شاعران به هزاران مضمون شعری جان تازه می­بخشیدند و به قالبهای گذشته کمتر نظر داشتند. صائب نیز از جمله­ی این شاعران است که با استفاده از تشبیهات یا استعارات نو؛ تغییر دادن موضوعات و تمثیلات قدیمی؛ و به کارگیری ظرافت فوق­العاده در توصیف یک احساس یا مضمون تلاش کرده است. اکثر این مضامین از ساده­ترین تجربیات روزمرّه و اتفاقات عادیّ زندگی است، که قبل از آن وارد شعر شاعران نشده بود. شاید علّت این دقّت و توجّه به امور روزمرّه­ی زندگی، خارج شدن شعر از دربار پادشاهان و ورود آن به میان عامه­ی مردم باشد. تماس مستقیم با زندگی باعث شده بدیع­ترین مضامین شعری صائب از حوادث زندگی و مشهودات روزانه گرفته­شود. این عامل باعث شده است که مفاهیم و مضامین غزلیّات صائب زبان­زد مردم باشد.

جلوه های نمادین شب در ادبیات معاصر

جلوه های نمادین شب در ادبیات معاصر

استاد راهنما : دکتر محمدامیر عبیدی نیا                     استاد مشاور : عباس باقی نژاد

  استاد داور : دکتر پرویز محمدی                                نام دانشجو : پروانه مولودی

  تاریخ دفاع : 1۷/5/89                                             نمره : ۱۹

 چکیده :

     هدف این پژوهش ، تبیین و تشریح ابعاد نمادین واژه ی شب در شعر معاصر است ؛ زیرا این واژه یکی از  پرکابردترین واژه ها در شعر امروز بوده و معانی ، مفاهیم و مضامین مختلف ، متنوع و متعددی توسط شاعران معاصر با آن پرداخته شده است . البته کاربرد این واژه ، منحصر به شعر امروز نیست و در شعر گذشته ی فارسی نیز همواره به عنوان واژه ای اساسی و کلیدی مورد توجه و استفاده ی شاعران بوده ؛ به همین جهت، اشکالی از کاربرد آن در شعر کلاسیک نیز نشان داده شده است . بدیهی است گونه ی بهره مندی شعرای کلاسیک از این واژه با آنچه در شعر معاصر می بینیم تفاوت های اساسی دارد . واژه ی شب در گذشته کمتر جنبه ی نمادین - با تعریف گسترده ای که امروزه از نماد هست - یافته ،بلکه بیانگر حالات و معانی محدودی است . اما در شعر معاصر،شاعران آن را با عواطف ، اندیشه ها و مفاهیم مختلفی درآمیخته اند که در سابقه ی شعر فارسی مصداق های آن موجود نیست . هر یک از شاعران معاصر به فراخور تفکر و دنیای ویژه ی خویش برخوردی خاص با واژه ی شب داشته و معانی آن را به نوبه ی خود گسترش داده اند . در این پژوهش ، چگونگی کاربرد این واژه در شعر پنج شاعر از شاعران مطرح و صاحب سبک معاصر مورد بررسی قرار گرفته و طی آن، پیوندهای ذهنیت و نگرش شاعران با نمادهای شعری آنها خصوصا نماد شب تبیین شده است .

کلید واژه: نماد، شب ، نیما یوشیج، اخوان ثالث، هوشنگ ابتهاج، سیاوش کسرایی ، شفیعی کدکنی،شعر و معاصر.

بررسی جنبه های عرفانی در دیوان اشعار امام خمینی ( ع )

بررسی جنبه های عرفانی در دیوان اشعار امام خمینی ( ع )

استاد راهنما : دکتر پرویز محمدی                   استاد مشاور : رحیم عبدالهی

  استاد داور : دکتر شهباز محسنی                  نام دانشجو : علی صمدی عباسی

  تاریخ دفاع : ۱۷/5/89                                 نمره : ۲۵/18

چکیده :

   در ایـــــن پـــایان نامه ، ابتدا دیوان اشعــار امـام خمینی  ( ره )و شخصیت عرفانی حکیم و عــــــــارف بزرگوار مورد تحلیل قرار گرفته و سپس سعی بر آن شده است کـــــه جنبه هــــــای عرفان در دیوان اشعار ایشان کــــــه بــــا نمود خـــاصی متجلی شده ، درمقایسه با شاعرانی همچون حافظ ، مولوی ، سعدی و ... مورد بــــــــررسی قــرار گــــیرد

و اصطلاحات عرفانی همـــراه با شواهد شعری استخراج گــــردیده و توضیح داده شده است

کلید واژه ها :  امام خمینی ( ره ) ، عرفان ، عشق ، حافظ ، عاشق ، دوست  ، میکده ، میخانه

رئالیسم اجتماعی در آثار سیمین دانشور

رئالیسم اجتماعی در آثار سیمین دانشور

استاد راهنما:دکترمحمدحسین خان محمدی      استاد مشاور:دکترشهبازمحسنی

  استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                        نام دانشجو : نهضت قاسمی

  تاریخ دفاع : ۲۱/5/89                                    نمره : ۱۹

 چکیده:

          با بررسی آثار داستانی (مجموعه داستانهای کوتاه و رمان) خانم سیمین دانشور از دیدگاه توجه به رئالیسم اجتماعی در آثار او به راحتی و با وضوح می‌توان این آثار را – خصوصاً رمانهای سووشون ، جزیره‌ی سرگردانی و ساربان سرگردان – آینه روشنی برای بازتاب کنش‌ها ، منش‌ها و روشهای زندگی و مبارزه با ناملایمات و فراز و فرودهای زندگی شخصی ، اجتماعی و سیاسی مردم زمانه‌ی خود دانست.  مخصوصاً‌ زنان و مردمان طبقات پایین جامعه که معمولاٌ در بررسی‌ها و نگاههای کلی سیاسی و اجتماعی کمتر به حساب آمده و نقش و تأثیر آنها در روند حرکت‌های اجتماعی ناچیز یا کم اهمیت قلمداد شده است.

       چهره‌ی زن به عنوان یک کنشگر اجتماعی فعال در آثار سیمین نقش و نمودی اساسی و قابل توجه پیدا کرده است. او در داستانهایش به عنوان ناظری تیزبین و بی‌طرف به طرح مشکلات ، مصائب ، درگیری‌ها و مبارزات اقشار پایین جامعه (طبقه‌ی متوسط و محروم جامعه) برای احقاق حقوق طبیعی و نادیده گرفته شده‌ی خود می‌پردازد. 

   در اکثر آثار او این زنان و محرومان جامعه هستند که نقش اساسی و کلیدی را در اختیار دارند.

واژگان کلیدی: رئالیسم، روابط اجتماعی، زنان، سیمین ه

جمال شناسی در آثار خواجوی کرمانی

جمال شناسی در آثار خواجوی کرمانی

استاد راهنما:دکترمحمدحسین خان محمدی      استاد مشاور:دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : دکتر فرهاد کاکه رش                   نام دانشجو : بهناز عظیمی میاوقی

  تاریخ دفاع : ۲۱/5/89                                    نمره : ۵/۱۷

چکیده :

رساله ی حاضر به بررسی جمال شناسی غزلیـات خواجـوی کرمانـی اختصـاص یافته است. در این رساله توضیح مختصری از پیدایش ادبیات فارسـی، غزل سرایی در شعر فارسی و سبک خراسانی و عراقی و سبک شعـر خواجـو داده شـده است و نیـز مباحثی در رابطه با جمال شناسی در غزلیات خواجو دارد و همچنیـن غـزلیات خـواجو از نظر علم بیان (تشبیه ،استعاره،مجاز وکنایه)مورد بررسـی قرارگرفته شده است.       لازم به ذکـر است که: تنـوع در اشعـار خواجو که به زبان خاص و جهان بینی مشخصـی دست یافته است،  دیده نمی شود و ایـن عـدم تنـوع در شعـر او از لحـاظ فکـر و انـدیشـه بـود و«فضـا»و«سـاخـت» در کـارهای او رنـگ و جلـوه ی خـاص خـود را دارد و شعـرهای هـر دوره ی او صــورت متـکامل دوره های قبل است.

    خواجو از عوامل بسیاری برای تصویر سازی و جمـال بخشـی به اشعـار خود استفاده کـرده است  که  نتایـج به دست آمده از این تحقیق نشان می دهد خـواجو در غـزلیات بیشتر به تشبیـه پرداخته

 است و سپـس به استعـاره، در حالی که با مطالعـه غـزلیات خواجـو چنیـن بـه نظـر مـی آید که او  شـاعـری استعاره گر است، اما تشبیه عنصـر اصلـی در غـزلیات او مـی باشـد و درصـد خیلـی کـم به مجاز و کنایه پرداخته شده است.این درصدها ی به دست آمـده به صـورت توضیـحی و نمـوداری  در قسمت نتیجه گیری همین تحقیق آمده است.

    کلیدواژه :

   خواجوی کرمانی، غزلیات، تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز

زبان روایت در دیوان پروین اعتصامی

زبان روایت در دیوان پروین اعتصامی

استاد راهنما : دکترفاطمه مدرسی                استاد مشاور : دکتر شهبازمحسنی

استاد داور : دکتر عزیز الیاس پور                        نام دانشجو : رسول پژوهیده

تاریخ دفاع : 2/6/89                                        نمره : ۷۵/۱۷

چکیده :

ارتباط تنگاتنگ شعر و داستان در هر برهه ای از زمان بوده، و خواهد بود. مخصوصاً اشعار منظومی که جنبه ی روایتی دارند حتماً از عناصر داستانی برخوردار خواهند بود. به همین سبب اشعار پروین اعتصامی نیز که از تمثیل، مناظره، گفتگو و شخصیّت پردازی مایه گرفته است جزو منظومه های داستانی است و در این میدان جولان کرده است. بنابراین، مسأله ی مهم چگونگی استفاده ی پروین از زبان روایت و عناصر داستانی از جمله «گفتگو»، «شخصیّت پردازی» و «زاویه ی دید» یا «زاویه ی روایت» است. به همین منظور محقّق از منابع متعدّد داستانی برای تبیین این مسأله استفاده نموده است.

این تحقیق حاوی پنج فصل است، در فصل اوّل کلّیّات پژوهش و درآمدی بر ادبیّات و منظومه ی روایی مورد بحث و بررسی قرار گرفته که ارتباط تنگاتنگی با تحقیق دارد. در فصل دوم اشعار پروین از لحاظ زاویه ی دید یا زاویه ی روایت در شش بخش مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه ی حاصله این بوده که اشعار پروین بیشتر از زاویه ی دید اوّل شخص و سوم شخص روایت شده است. فصل سوم این تحقیق، گفتگو در اشعار پروین است که شامل چهار بخش است و نتیجه ی به دست آمده در این فصل این بوده که اشعار پروین بیشتر از سیاق گفتگو برخوردار هستند. فصل چهارم در این تحقیق به بررسی شخصیّت های داستانی می پردازد که شامل شش بخش است و ثابت می کند اشعار پروین حاوی شخصیّت های سطحی و جامع، ایستا و پویا، قالبی و قراردادی، شخصیّت نوعی، تمثیلی و شخصیّت های نمادین است. فصل پنجم نیز به تقسیم بندی اشعار پروین از لحاظ مضمون و محتوا می پردازد که شامل چهار بخش می باشد و بیان می کند اشعار پروین حاوی پندهای اخلاقی و تعلیمی، انتقادهای اجتماعی، بیان نکته های فلسفی و عرفانی و نمایش فقر و رنج است. این تحقیق با نتیجه گیری کلّی و پیشنهادات به انجام می رسد.

واژگان کلیدی: دیوان پروین اعتصامی، روایت، زاویه ی دید، مناظره، تمثیل، گفتگو، شخصیّت پردازی

تاثیر متون کلاسیک بر نثر داستانی معاصر در چهار نویسنده جلال آل احمد ، دانشور ، علوی ، جمالزاده

تاثیر متون کلاسیک بر نثر داستانی معاصر در چهار نویسنده جلال آل احمد ، دانشور ، علوی ، جمالزاده

استاد راهنما : دکترفاطمه مدرسی                استاد مشاور : دکترشهبازمحسنی

استاد داور : دکتر پرویزمحمدی                        نام دانشجو : افشین سنایی پورناک

تاریخ دفاع : 2/6/89                                       نمره : ۱۹

چکیده :

این تحقیق به بررسی تاثیرپذیری نثر معاصر داستانی از متون کهن زبان و ادبیات فارسی در آثار، محمد علی جمال زاده، جلال آل احمد، سیمین دانشور و بزرگ علوی می پردازد و شامل مقدمه و سه فصل هست.

زبان و ادبیات هر دوره ای، با بازخوانی­ها و نقدهای متفاوتی که از ادبیات کهن، به عمل می آید، حاصل می شود. در زبان و ادبیات فارسی، ادبیات کلاسیک منثور و منظوم، مانند گنجینه ای گرانبها ادب و فرهنگ امروز را رونق می بخشد.

داستان معاصر زبان فارسی، با تأثیرپذیری از آثار کهن فارسی، غنای ادبی و زبانی خود را فراهم آورده است. با این­که از لحاظ محتوایی و مضمون، به انسان مدرن وفادار می­ماند. امّا در شیوه های نثرنویسی و استفاده از صنایع ادبی در داستان و رمان از آثار کهن تأثیرپذیر بوده­ و هستند.

در این پژوهش با بررسی های موردی تأثیر پذیری جمال زاده، آل احمد، علوی و دانشور از متون کهن

این نتایج حاصل شد؛ الف: تاثیر پذیری جمال زاده از متون کهن در بخش ویژگی های دستوری و مضامین کهن بیشتر از سایرین است. ب: تاثیر پذیری بزرگ علوی در استفاده از واژگان و تعبیرات کهن بیشتر از جمال زاده و آل احمد است. ج: کاربرد ایجاز و مؤجز نویسی به عنوان یکی از شیوه های نثر نویسی در متون کهن در آثار آل احمد بیشتر است. د: سیمین دانشور در کاربرد شعر و استفاده از تعبیرات کهن از متون کهن فارسی تأثیر پذیرفته است.

آداب و سنن اجتماعی دوره ی غزنویان در تاریخ بیهقی

آداب و سنن اجتماعی دوره ی غزنویان در تاریخ بیهقی

استاد راهنما : دکترفاطمه مدرسی                  استاد مشاور : دکترشهبازمحسنی

استاد داور : دکترپرویزمحمدی                        نام دانشجو : جواد جنگی

تاریخ دفاع : 2/6/89                                        نمره : ۱۹

چکیده :

آداب و رسوم هر ملتی نمودار میزان تمدن و فرهنگ آن ملت است . با بررسی این آداب و رسوم از خلال متون گذشتگان ، می توان به آراء و اندیشه ها رفتارها و سلیقه ها و در  نتیجه آیین های زندگی اجتماعی آنان پی برد .

در این پژوهش – آداب و رسوم اجتماعی دوره غزنوی در تاریخ  بیهقی سعی شده است با مطالعه دقیق تاریخ  بیهقی که منبع اصلی پژوهش است و با استفاده از منابع موجود سده های چهارم و پنجم هجری در کتابخانه ها ، و مراجعه به کتابهای ادبی ، دینی ، تاریخی و اجتماعی که در سالهای اخیر نوشته و تألیف شده اند ، به انگیزه و چگونگی اجرای تشریفات و آداب و رسوم ایرانیان در پیش از اسلام و بعد از آن ، بخصوص عصر حکومت  غزنویان پرداخته و آن را مورد توصیف و تحلیل قرار دهد .

همچنین نگارنده در این پژوهش کوشیده  آداب و رسومی که از دیرباز تاکنون علی رغم پیش آمدهای مختلف طبیعی ، سیاسی و اجتماعی استوار مانده و یا بر عکس بر اثر تحولات زمانی و مکانی ، سیاسی و اجتماعی کم رنگ شده  و یا از بین رفته اند نیزبه گونه ای بیان دارد .

از آن جایی که عادات و رسوم هر ملتی ، نمودار میزان تمدن و فرهنگ آن قوم و ملت است ، می توان تاریخ بیهقی را بهترین آیینه افکار ،‌اخلاق و رسوم روزگار غزنویان دانست.

سیمای جامعه در شرح زندگانی من

سیمای جامعه در شرح زندگانی من

استاد راهنما : دکترپرویزمحمدی                   استاد مشاور : دکترشهبازمحسنی

استاد داور : دکترمهری پاکزاد                       نام دانشجو : ژاله خدابنده

تاریخ دفاع : ۶/۶/۸۹                                    نمره : ۱۸

چکیده :

در تاریخ هر ملّتی بوده و هستند کسانی که قلم به دست می گیرند و علیه جبهه ی عظیمی از عادت و سنّت و کهنه پرستی و خرافه می جنگند و در کنار آن ، با نشان دادن زیبایی ها و کمالات ، افق روشن حیات را به مردم نشان می دهند. عبدالله مستوفی جزو این دسته از انسانهاست که با نوشته های خود به سهم خویش، در ساختن تاریخ جامعه ی خود شرکت نموده و هدفش خدمت صمیمانه به فرهنگ و ادب کشور بوده است. خاطرات وی با نثری ساده و جذّاب ، منعکس کننده گوشه هایی از تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران است.

در این پژوهش ، بازتاب مسائل اجتماعی و سیاسی عصر قاجار با بهره گیری از کتاب «شرح زندگانی من » به نمایش گذاشته شده است . انتقادات و ایراداتی که نویسنده به جامعه عصر خویش وارد کرده است، مورد کنکاش و تحقیق قرار گرفته است و سعی شده است به شناسایی پیوند دقیق طبقات و باورهای جامعه ی عصر مستوفی، با استناد به نظرات اهل فنّ پرداخته شود. ازآنجایی که جایگاه جامعه شناسی «شرح زندگانی من» در میان تحقیقات و پژوهش های مربوط به جامعه شناسی ادبیّات خالی    می نمود، همین امر نگارنده را راغب ساخت که به طور دقیق به بررسی و کنکاش در مورد آن بپردازد .

شکار در ادب فارسی ( با تأکید بر امهات نظم و نثر کلاسیک )

شکار در ادب فارسی (با تأکید بر امهات نظم و نثر کلاسیک )

استاد راهنما:دکترشهبازمحسنی                   استاد مشاور : دکتر مهری ژاکزاد

استاد داور :دکتر فرهادکاکه رش                     نام دانشجو : عبدالرحمان کاکااله

  تاریخ دفاع : ۲۱/۶/۸۹                                 نمره : ۵/۱۹

چکیده : 

     از ابتدای خلقت آدم تاکنون، شکار حیوانات، چه برای تأمین خوراک و پوشاک و چه از روی تفنن و سرگرمی، همواره در زندگی انسان‌ها نقش و اهمیت خاصی داشته است و این موضوع، در متون نظم و نثر شعرا و نویسندگان بازتاب گسترده و زیبایی داشته است.

     در فرهنگ ایرانی، شکار جزو برنامه‌های تفریحی پادشاهان و بزرگان بوده است. از این رو در ادب فارسی، به خصوص در شعر شاعران ایرانی، شعر شکار بیشتر به عنوان وسیله‌ای برای مدح و ستایش پادشاهان و فرمانروایان به کار رفته است. موضوع شکار، در آثار منثور ادب فارسی بیشتر از آثار منظوم به معنای واقعی آن به کار رفته است، اما شاعران ایرانی، از شکار بیشتر به عنوان تمثیل بهره جسته و با به کار‌گیری آن در لابه‌لای شعر و متون خویش به بیان مضامین والا و ارزشمند پرداخته‌اند. آنان از نخجیر و نخجیرگاه، دستمایه‌ای ساخته‌اند تا بدان‌وسیله به بیان مضامین بلند اخلاقی، عرفانی و معنوی بپردازند.

     پایان‌نامه‌ی حاضر در یازده فصل، انعکاس موضوع شکار را در ادب فارسی و به ویژه در آثار نظم و نثر کلاسیک بررسی کرده است. پس از ارایه‌ی کلیات تحقیق در فصل نخست، در فصل دوم پیشینه‌ی شکار بیان شده است. در فصل‌های سوم و چهارم، به شرح مهمترین اصطلاحات مربوط به شکار و ابزار و آلات صید پرداخته شده و فصل‌های پنجم و ششم، به حیوانات شکار‌شونده و جانوران‌ شکار‌کننده اختصاص یافته است. در فصل هفتم، آداب و رسوم و روش‌های شکار بررسی شده است. فصل‌های هشتم و نهم، در بر گیرنده‌ی شکار در ادب تعلیمی و غنایی(عاشقانه و عرفانی) است. فصل دهم، مربوط به صید و شکار در شرع اسلام و فصل پایانی نیز شامل نتیجه‌گیری، پیشنهادها و کتابنامه است.

کلید‌واژه: شکار و صید، آداب و رسوم، ادب فارسی، نظم و نثر کلاسیک.

روح حقیقت جویی و آرمان خواهی و آزادگی در ادبیات معاصر منظوم با تکیه بر آثار فرخ ، پروین ، بهار ، شام

روح حقیقت جویی و آرمان خواهی و آزادگی در ادبیات معاصر منظوم با تکیه بر آثار فرخ ، پروین ، بهار ، شاملو ، اخوان و شفیعی کدکنی

استاد راهنما :دکترپرویزمحمدی                        استاد مشاور : شهبازمحسنی

استاد داور : دکتر مهری پاکزاد                        نام دانشجو : مریم حسین پور

تاریخ دفاع : ۲۱/۶/۸۹                                    نمره : 5/۱۷

 

چکیده :

این رساله با عنوان روح حقیقت جویی و آرمان خواهی و آزادگی ایرانی در آثار شعرای معاصر تهیه و تدوین شده است و درون مایه های شعری حول محورهای آزادی، عدالت خواهی، امنیت- قانون گرایی، آرمان خواهی و آزادگی، دموکراسی، حقوق شهروندی و تکالیف حاکمیت، وطن پرستی، استبداد و استعمار ستیزی، قانون گرایی ملیت گرایی و هویت طلبی و تجدّد و نوگرایی، تعلیم و تربیت و رشد علمی و فرهنگ پروری، مبارزه با ظلم، اندیشه ورزی و خِرَدگرایی و استقلال و اتحاد و وحدت ملی، حقوق زن وغیره مورد مطالعه و بحث و بررسی قرار گرفته است و تحقیق حاضر از نوع تحقیقات تحلیلی و توصیفی بوده و به صورت کتابخانه ای انجام شده است و ریشه های مباحث مورد نظر این پژوهش از منظر قرآن و اسلام و از دیدگاه جامعه شناسان و اندیشمندان مورد نقد و بررسی واقع شده است و با توجه به اینکه خاستگاه اندیشه آزادی خواهی ناشی از تأثیر گذاری انقلاب فرانسه در قرن نوزدهم بر ادبیات ایران و تحول و نوزائی آن شکل گرفته است و علل و عوامل فرهنگی و اجتماعی و محیط زندگی شاعران در شکل گیری درون مایه های شعری مؤثر بوده است، ابتدا به بیان ابعاد گوناگون این موضوع پرداخته است، سپس با مطالعه ی دیوان و آثار شعرای مورد بحث (فرخی یزدی، پروین، بهار، شاملو، اخوان و شفیعی کدکنی) اشعار مربوط به حوزه ی پژوهش استخراج و با ذکر شواهد شعری به عنوان مستندات ارائه و اقدام نموده است.

صور خیال در اشعار سید علی موسوی گرمارودی

صور خیال در اشعار سید علی موسوی گرمارودی

استاد راهنما:دکترفاطمه مدرسی        استاد مشاور:دکترمحمدحسین خان محمدی

استاد داور : آقای رحیم عبدالهی         نام دانشجو : مکرمه تقی زاده

تاریخ دفاع : ۲2/6/89                         نمره : 18

 چکیده :

    سخن گفتن نتیجـه ی تلاش انسان ها برای برقراری ارتباط بایکدیگراست. هرانسانی ناگـزیر از انتقـال تجـربه ها وعـواطف و اندیشه هایش به دیگران می باشد، ابزار این کار نیز، زبان است.امّا، زبان عادی و مأنوس از باز نمودن زمینه های فکری وتجربه های دور از واقعیّت محسوس، عاجز است و به ناچار از صور خیال کمک می گیرد تا ظرفیّت بیانی خود را افزایش دهد .                                  

  نگارنده، دراین پایان نامه می کوشد،عناصر اصلی سازنده ی شعر،(خیال وعاطفه) وعوامل تصویرآفرین از قبیـل طبیعت، نمـاد، رنگ،  متناقض نمـا وآشنایی زدایی های شاعرانه وابزارهای بلاغی بیان را، درشش مجموعه ی شعـری: عبـور، در سایه سارنخل ولایت، سرود رگبار، چمن لاله، خط خون و صدای سبز علی موسوی گرمارودی  بررسی کند .

این کاوش نشان می دهدکه طبیعت با مواهب گوناگون خودمنشأ تصویرهای عینـی گرمارودی است وبعضی ازنمادهای عمومی به دلیل نگرش خاصّ گرمارودی، درشعراو کارکرد تازه ای  یافته اندورنگ ها نیز، در ملموس گـردانیدن مفـاهیم انتزاعی در شعراو بسیـار مؤثّرواقع شده اند .

  ازمیان ابزارهای بلاغی بیان تشبیه، بیش ازانواع دیگردر صورخیال وی نمود یافته است.استعاره پس ازتشبیه دراشعار گرمارودی نمودبیشتری دارد.کنایات او از نوع قریب و ایما است. و مجاز کم کاربردترین صورت خیالی درسـروده های اوست. هم چنین گرمارودی با خلق تصاویر پارادکسی وزدودن مفاهیم آشنا درپی تازه گردانیدن سخنان تکراری بی جـلوه وگسترش دادن صورخیال خود می باشد.

کلید واژه ها: صورخیال، موسوی گرمارودی، طبیعت، نماد، رنگ، تشبیه، استعاره، تصویر

 

اصطلاحات حقوقی درمتون نثر کلاسیک فارسی

اصطلاحات حقوقی درمتون نثر کلاسیک فارسی

استاد راهنما:دکتر شهباز محسنی                   استاد مشاور:دکتر محمدمولودی

استاد داور:آقای فرهادکاکه رش                        نام دانشجو : سیدکمال کریمی

تاریخ دفاع : 27/6/89                                        نمره :19

چکیده :

 

شرح احوال وآثاراستاد عبداله احمدیان

شرح احوال وآثاراستاد عبداله احمدیان

استاد راهنما:دکتر شهباز محسنی            استاد مشاور:دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور:دکتراردشیرصدرالدینی              نام دانشجو : کاوه بال نور

تاریخ دفاع : 31/6/89                                        نمره :

 چکیده :

آداب و رسوم ایرانیان در عهد مغول با تکیه بر متون نثر

آداب و رسوم ایرانیان در عهد مغول با تکیه بر متون نثر

 استاد راهنما:دکتر پرویز محمدی                              استاد مشاور:دکتر شهباز محسنی

  استاد داور:دکتر مهری پاکزاد                                  نام دانشجو : ناصر قوی پنجه

  تاریخ دفاع : 31/6/89                                           نمره : ۵/۱۷

چکیده :    

 مغولان در هجوم به ایران و فتح آن با معتقدات مردم روبرو بوده­اند که می­بایست یا آن را ریشه کن کنند یا با آن کنار آیند ؛ و این نبردی بود که تا زمان اسلام آوردن حکومت مغولی مستقردر ایران و در نتیجه بازسازی نیروی مغلوبین همچنان ادامه داشت ، در پی این تهاجم مغولان آداب و رسوم فراوانی را با خود به ایران آوردند و ایران و ایرانیان نیز دست خوش تغییرات و تحولات فراوانی در زندگی خود شدند . دوره­ی مغول از جمله ادواری است که درباره­ی آن منابع مهم و مفیدی چه به لحاظ کمّی و چه از حیث کیفی وجود دارد و مطالعات و تحقیقات بسیاری نیز در مورد این دوره انجام گرفته است ولی هیچ گاه از چگونگی آداب و رسوم و تشکیلات جامعه­ی مغول سخن نرفته است ، این رساله بر آن است تا نقش مغولان و آداب و رسوم آنان را در زندگی ایرانیان به تصویر بکشد .

واژه های کلیدی:  مغول ،دین ،‌آداب و رسوم ، چنگیز ،‌ خرافات ،‌غازان­خان،ایران .

شخصیت پردازی در داستان های مثنوی مولوی

شخصیت پردازی در داستان های مثنوی مولوی

     استاد راهنما:دکتر شهباز محسنی                           استاد مشاور:آقای فرهاد کاکه رش

     استاد داور:آقای احمد احمدیان                                 نام دانشجو :یحیی پاکزاد

 تاریخ دفاع : 3/۷/89                                                   نمره :  ۱۷

           چکیده :

دیار کهن ایران‌زمین از دیرباز، خاستگاه تفکّرات عرفانی و تأمّلات اشراقی بوده است، یکی از اختران تابناک متصوّفه و از عارفان نام‌آور و صاحب اندیشه مولانا جلاالدّین محمّد بلخی می‌باشد و مثنوی وی از ذخایر ادبی است که کانون شگرف اشراق و الهام و سایر معانی ظریف و عرفانی است و دایره‌المعارف عرفان اسلامی و الگوی شعر کلاسیک و عارفانه ـ عاشقانه می‌باشد که دارای ریشه‌های عمیق در فرهنگ و ادبیات ایرانی ـ اسلامی است.

محقّق درصدد شخصیّت‌پردازی در این اثر مولوی است، تحقیق با هدف اصلی «شناسایی جلوه‌های شخصیّت‌پردازی در مثنوی معنوی مولوی» و اهداف جزیی شناسایی «شیوه‌ها، ابزارها، دسته‌بندی‌ها، عناصر، شخصیّت‌ها، ویژگی‌های شخصیّت‌ها» که در داستان‌های مثنوی معنوی مولوی صورت می‌گیرد. منظور از آثار داستانی در این تحقیق کلیه‌ی آثاری هستند که متضمّن نقل حادثه‌ای تخیلی می‌باشند و ویژگی‌هایی برای آن متصوّر است: نقل حادثه‌ای، وجود تخیل، حجم مشخص و منثور بودن.

به علاوه از عناصر کلیدی هر داستانی شخصیّت‌های داستان‌اند که این تحقیق در پی شناسایی شخصیّت‌پردازی در داستان‌های مثنوی مولوی است و بدین‌گونه راه‌های شخصیّت‌پردازی، انواع شخصیّت را در چند داستان مثنوی(پیر چنگی، درویش و ماجرای زن او به سبب قلّت و درویشی، صوفی و خادم خانقاه، شهری و روستایی، شاهزاده و پیرزن جادوگر، شکم‌باره‌ی بسیار خوار، جوحی و زن زیبای او و مفتون شدن قاضی) بررسی می‌نماید، ذکر خلاصه‌ای از هر داستان و شخصیّت‌پردازی از طریق شرح و تفسیر «قیافه‌ی ظاهری»، «گفتگو»، «خصوصیات اخلاقی»، «رفتار»، «ظرافت‌های رفتاری» از فاکتورهای مد نظر محقّق برای نیل به هدف تحقیق است. از طرف دیگر انواع شخصیّت‌های(پویا، نوعی، همراز، ایستا، تمثیلی، شریر، مخالف، قالبی و...) برای شخصیّت‌های در هر یک از داستان‌ها پیگیری می‌نماید .

    کلید واژه‌ها:

مثنوی معنوی، مولوی، داستان، شخصیّت‌پردازی، عناصر شخصیّت، شیوه‌های شخصیّت‌پردازی.

جامعه شناسی عصرمغول با تکیه بر سه اثر تاریخ جهانگشا ، جامع التواریخ ، تاریخ وصاف

جامعه شناسی عصرمغول با تکیه بر سه  اثر تاریخ جهانگشا ، جامع التواریخ ، تاریخ وصاف

استاد راهنما:دکتر شهباز محسنی         استاد مشاور:آقای محمد کاظم هاشمی

استاد داور:آقای عبدالخالق عبادی            نام دانشجو : احمد ظاهری

تاریخ دفاع : 4/7/89                               نمره : ۱۸

 

چکیده :  

       در تاریخ اسلام، مسلمانان با سه واقعه بزرگ و خونین روبه‏رو شدند. در این سه واقعه صلیبی‏ها و مغول‏ها و پرتغالی‏ها به منظور نابودی اسلام بر مسلمانان حمله بردند اما به آرزوی خود نرسیدند؛ صلیبی‏ها رانده شدند، مغول‏ها به اسلام گرویدند و پرتغالی‏ها شکست خوردند. این رساله بر آن است تا چگونگی حمله مغول و سلطه‏گری و نفوذ آنها در میان مسلمانان پرداخته  تا خواننده با دیده بصیرت بتواند حقایق را از گفته‏ها و نوشته‏های باطل تمییز دهد و از خطر تحریف تاریخ به دور باشد.

مطالعه تاریخ مغول عبرت‏انگیز است. در تاریخ، جنگ‏های فراوانی روی داده است اما جنگ‏های مغولان با جنگ‏های دیگر تفاوت‏های بسیار دارد که مطالعه آن برای نسل امروزی بسیار مفید است.بررسی همه سویه اوضاع سیاسی  و اجتماعی ایران قوم مغول می­تواند یاری رسان ما در شناخت جامعه­ی ایران آن زمان باشد .

واژه های کلیدی: چنگیزخان ، مغول ،‌خوارزمشاه ،‌جنگ ،‌ زن ،‌حقوق .

صوت و نام آوا در شعر معاصر نیمایوشیج ، فروغ فرخزاد ، سهراب سپهری ، فریدون مشیری ، مهدی اخوان ثالث

صوت و نام آوا در شعر معاصر نیمایوشیج ، فروغ فرخزاد ، سهراب سپهری ، فریدون مشیری ، مهدی اخوان ثالث

استاد راهنما:دکتر شهباز محسنی          استاد مشاور:آقای محمد کاظم هاشمی

استاد داور: آقای رحیم عبدالهی             نام دانشجو : اسماعیل سواره

تاریخ دفاع : 4/7/89                             نمره : ۱۸

چکیده :

      با پیدایش شعر نو، شاعران از مواد و مصالح جدیدی برای آفرینش شعر بهره گرفتند ؛ ویژگی های مربوط به سبک گفتار دست شاعر را بازگذاشته است که از هر گونه امکانات زبانی به خوبی بهره گیرد . یکی از این امکانات زبانی کاربرد نام آواست .

      نام آوا، به صداهای طبیعی و بی معنای موجودات زنده و غیر زنده اطلاق می­شود که انسان با مواجهه و شنیدن آنها ، به تقلید و تکرارشان می پردازد . کاربرد وسیع نام آوا در شعر نو در مقایسه با ادبیات سنّتی از نمودهای تغییر و تحوّل در حوزه­ی اندیشه و زبان به شمار می آید .

      این تحقیق در 178 صفحه با بهره گیری از 81 منبع و در شش فصل به بررسی نام آوا در آثار شعری پنج تن از شاعران جاودانه­ی معاصر (نیما یوشیج، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری، فریدون مشیری و مهدی اخوان ثالث) می پردازد . فصل نخست پایان نامه به توصیف و بررسی نام آوا و کارکردهای آن اختصاص دارد و هر کدام از پنج فصل دیگر رساله، به چگونگی کاربرد این واحد زبانی در اشعار یکی از شاعران مذکور می پردازد . 

کلید واژه­ها :

نام آوا ، صوت، نیما یوشیج، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری، فریدون مشیری، مهدی اخوان ثالث 

جامعه شناسی آثار داستانی علی اشرف درویشان

جامعه شناسی آثار داستانی علی اشرف درویشان

استاد راهنما:دکتر فاطمه مدرسی                    استاد مشاور: خانم خاور قربانی

استاد داور:دکتر محمد امیر عبیدی نیا              نام دانشجو : بهار پناهی

تاریخ دفاع : 8/7/89                                      نمره : ۱۸

چکیده :

کتاب سالهای ابری روایتی است خاطره گون وتصویری از زندگی راوی. در این اثر، نویسنده حدود 30-40 سال از زندگی خود و خانواده اش، جامعه و طبقه حاکمه را به تصویر می‌کشد. وی برای خلق اثر هنری اش از زندگی، باور و اندیشه‌های خود و اجتماع  وام می‌گیرد و حوادث را عیناً و آن گونه که هست ترسیم می‌کند. در واقع   باید گفت سالهای ابری همچون دفتر خاطراتی ورق می‌خورد و نویسنده با روایتی احساسی و دردناک به بیان وقایع نگاری تاریخی و روزشمار  زندگی خود می‌پردازد. درویشیان در طبقات فرودست جامعه می بالد و در این مسیر نه تنها خود سختی های بسیاری متحمّل می شود ، بلکه با رنج و امیال و آرزوهای فقرا هم مستقیماً در ارتباط است .این رساله بر آن است تا کتاب سال های ابری را به لحاظ بازتاب مسایل سیاسی و اجتماعی و آداب و رسوم و عقایدی که در آن نهفته است ، بررسی نماید.

کلید واژه :« سال های ابری »  ،‌ فقر ،‌ مسایل اجتماعی ، اقتصاد ، مصدق، درویشیان .

اشعار نظامی و خاقانی در ترازوی نقد خرد

اشعار نظامی و خاقانی در ترازوی نقد خرد

استاد راهنما:دکتر محمد امیر عبیدی نیا                             استاد مشاور: دکترشهباز محسنی

  استاد داور:دکتر سعیدحاتمی تاجیک                               نام دانشجو :بهنام رسولی

  تاریخ دفاع : 8/7/89                                                      نمره : ۱۸

      چکیده :

از میان موضوعات متنوعِ شعر قرن ششم هجری و سبک آذربایجان، یکی، بحث پیرامون گرایش به خرد و گریز از آن، یا به عبارتی برخورد عقل با عشق است، که اولین بار به تأسی از سنایی در این دوره مطرح گردیده است. نوشتار حاضر برآن است تا ضمن معرفی خرد و تاریخچه‏ی مختصر آن، اشعار دو شاعر بزرگ این دوره یعنی؛ «نظامی» و «خاقانی» را مطالعه و با ارائه‏ی شواهد شعری و نمودارهای آماری، پیرامون خرد و مشتقات و مترادف‏های آن، از میان اشعار این دو شاعر، دیدگاه‏های هریک را در مورد «خرد» بشناسد و آن‏ها را با یکدیگر مقایسه کند. سپس با بیرون‏کشیدن اندیشه‏های فلسفی و حکمی و جهان‏بینی عمومی آن‏ها، میزان تأثیرپذیری هرکدام را از خرد آشکار کند.

آن‏چه در این باب، پیش از این مورد اشاره قرارگرفته‏است، محدود به اشارات مختصر و گذرای محققان، نسبت به حکیم بودن این دو شاعر، یا معرفی آرای حکمی و فلسفی نظامی و پژوهش‏های خاقانی‏شناسیی است که به نحو جداگانه صورت گرفته‏است. اما در هیچ تحقیقی اختصاصاً به مقایسه‏ی آرای نظامی و خاقانی در باب خرد پرداخته‏نشده‏است.

بازتاب خرد در اشعار نظامی با بسامد بالای خردگرایی همراه است. او هم متأثر از تعالیم اخلاقی ایران کهن و هم معتقد به مبانی اسلامی است. نظامی در جای‏جایِ ابیات حکمی‏اش مخاطب را به فراگیری دانش و به‏کارگیری عقل سفارش می‏کند. اما رستگاریِ عقل را در پرتو نور شرع و هدایت نبوت می‏داند. او برای دانشمندان و فلاسفه نیز اهمیت خاصی قائل است. در مقابل آن‏چه از اشعار خاقانی به‏دست می‏آید، بیانگر بسامد بالای خردستیزی این شاعر است. خردستیزی خاقانی ناشی از سیطره‏ی مدارس نظامیه، دین‏دوستی و فقیه‏پسندی اوست. البته خاقانی مانند سایر عرفا با خرد شرعی و نظری مخالف نیست، بلکه با اندیشه‏ی فلسفی یونان و پیروان آن مخالف است. در بررسی آرای فلسفی نظامی، علاوه بر اندیشه‏های فلسفیِ برگرفته از آیین مهر و زرتشت، که وجه تشابه آرای فلسفی نظامی و خاقانی است، آن‏چه بیشتر جلب توجه می‏کند، دیدگاه‏های کلامی- فلسفی و حکمی نظامی است، که او را به فلاسفه و حکما نزدیک‏تر و از خاقانی دورتر می‏کند.

     کلید واژه: نظامی، خاقانی، خرد، فلسفه، حکمت، عرفان، شعر.

بررسی تصویر طبیعت در اشعار شهریار

بررسی تصویر طبیعت در اشعار شهریار

استاد راهنما:دکترمحمدحسین خان محمدی           استاد مشاور: دکتربهمن نزهت

استاد داور: آقای فرهاد کاکه رش                           نام دانشجو :پیمان رفیعی

  تاریخ دفاع : 9/7/89                                           نمره : ۱۸

 

چکیده :

   شهریار در ابعاد گوناگون به اظهار نظر در خصوص شعر پرداخته و شعر را تأثیر و ارتعاش لطیفی می داند که بر روی اعصاب انسان نقش می بندد . یکی از مهمترین ویژگی های شعری شهریار سادگی در کلام شعر می باشد که در غزلیات خویش بهره ی فراوانی از این ویژگی برده است . دیگر خصوصیت شعری او ، نوگرایی و ابداع او درترسیم تابلوهای شاعرانه است . شاید بتوان گفت که یکی ازدلایل موفقیت شهریار در سرودن اشعار ، آشنایی عمیق او با موسیقی ایرانی می باشد .

  استاد شهریار تحت تأثیر مکتب ناتورالیست ، اشعار زیبایی در وصف طبیعت و جلوه های زیبای آن سروده است که این نمود در شاهکار ارزشمند وی « حیدر بابایه سلام » به زیبایی جلوه گر شده است . در بیشتر غزلیات و قصاید شاعر ، نمود طبیعت و عناصر آن زینت بخش اشعار شده است . او به هیچ روی ، به طبیعت و زیباییهای آن بی توجه نبوده و همیشه آن را همچون شاعری حاذق و عارفی نکته سنج در احساس لطیف خود پروریده است .

   شهریار نیز همانند اکثر شاعران بر این اعتقاد است که برای اینکه تأثیر کلام و قدرت بیان خویش را تعمیق بخشد از صور خیال با استادی تمام و کمال مهارت بهره جسته است . چرا که شهریار تخیل و صورتهای خیال را پیش نیاز شعر مخاطب پسند و تأثیر گذار می داند .

روابط خانوادگی و خویشاوندی در شاهنامه فردوسی

روابط خانوادگی و خویشاوندی در شاهنامه فردوسی

استاد راهنما:دکتر پرویز محمدی                                     استاد مشاور: دکتر شهبازمحسنی

استاد داور: آقای محمدکاظم هاشمی                             نام دانشجو :حکیمه صحابی

تاریخ دفاع : 11/7/89                                                   نمره : ۱۸

     چکیده :

این رساله و کار تحقیقی، پژوهشی نظری و تحلیلی است که مفاهیم خویشاوندی و ازدواج و سنن کهن مربوط به آن را، در اثر خداوندگار شعر فارسی، فردوسی بزرگ، بررسی می­کند. هدف بنیادین از این پژوهش، مطرح کردن فردوسی است، به­عنوان بزرگترین شاعر حماسه سرا و سبک شعر او، خصوصاً نمایان کردن مفاهیم و تصاویر آشنایی چون، همبود خویشی، نژاد ، نسب، خون، زن، ازدواج، به­عنوان واژگانی که در این اثر از بسامد بالایی برخوردارند. همچنین روشن نمودن زوایای اندیشه شگرف شاعر، که توانسته با ذهن توانای خود این روابط خویشاوندی را درابعاد مختلف (سببی، نسبی) آن، باز نماید.

این رساله ضمن معرفی اوضاع سیاسی و فرهنگی، ساختار­های فکری و نظام خویشاوندی ادوار مختلف (از عهد پیشدادیان تا انقراض ساسانیان) مندرج در شاهنامه را به نمایش می­گذارد و در قالب مباحثی جداگانه به بررسی تاریخچة خویشاوندی و ازدواج و بن مایه­ی کاربرد این مفاهیم، در اساطیر ایران باستان و متون کهن دینی مبادرت می­کند؛ همچنین به کم و کیف جلوة آن در اساطیر کشورهای بیگانه، چون یونان، می­پردازد. در حاشیه­ی طرح داستان­های شاهنامه، به بررسی جنبه­های اخلاقی و تربیتی، زنان نام­آور، صفات بارز آنان، حضور گرم و گستردة آنان همپای مردان در میادین رزم و بزم پرداخته، و ظرایف و دقایق شخصیت آنان به تصویر کشیده شده است.

کلید واژه­ها : روابط خویشاوندی، نژاد، همبود خویشی، زن، ازدواج، باستان، شاهنامه

بازتاب مسایل اجتماعی در آثار مرتضی مشفق کاظمی با تکیه بر« تهران مخوف » و « یادگار یک شب »

بازتاب مسایل اجتماعی در آثار مرتضی مشفق کاظمی با تکیه بر« تهران مخوف » و « یادگار یک شب »

استاد راهنما:دکتر حسین نوین رنگرز           استاد مشاور: دکتر پرویز محمدی

استاد داور: دکتر طاهرلاوژه                        نام دانشجو :شادمان راهرو مام کاوه

تاریخ دفاع : 11/7/89                                نمره :

امثال نبوی و تأثیر آن بر نظم فارسی

امثال نبوی و تأثیر آن بر نظم فارسی

     استاد راهنما:دکتر شفیع برهانی                  استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

     استاد داور: آقای امیر سلیمی اقدم              نام دانشجو :معصومه نوازی

     تاریخ دفاع : 13/7/89                                 نمره : ۱۹

     چکیده :

امثال غالباً در قالب عباراتی حاوی نکاتی ارزشمند، اهداف اخلاقی و تربیتی ویژه ای است که پس از قرآن کریم دومین سرچشمه ی جوشان معارف است و علاوه بر جنبه های زیبایی بلاغی و هنری سرشار از حکمت و معرفت است و همواره برای مسلمانان گنجینه ی گرانبهایی به شمار آمده است.بهره گیری از قرآن و حدیث در شعر افزون بر اینکه نشانه ی دانایی و فرهیختگی است به سروده های شاعران نوعی قداست و حرمت می بخشد پاره ای از پدیده های فرهنگی که پیوند آنها با شعر فارسی و اثر پذیری از قرآن و حدیث را گسترش می دهد عبارتند از : الف-بهره گیری از شعر برای تبلیغ دینی که برای نمونه در شعر ناصر خسرو دیده می شود ب-استفاده از شعر به عنوان قالب وعظ و پند برای گرایش مردم به پاکی و پیراستگی مانند اشعار سعدی ج-استفاده از شعر به عنوان جلوه گاه عرفان و تصوف مانند شعر عطار و مولوی.

آنچه در این پژوهش انجام گرفته به دست دادن نمونه های زیاد از اشعاری است که متاثر از احادیث گرانبهای نبوی بوده است و تلاشی است در جهت یافتن حلقه های پیوند میان شعر فارسی و سرچشمه های اصل فرهنگ و معارف اسلامی،به همین منظور بر اساس کتاب «تیسیر الوصول الی امثال و حکم الرسول» تالیف«محمد عبدالرحیم» که حاوی تعداد 3838 حدیث نبوی است به جستجو و استقراء در دیوان اشعار شاعران برجسته پرداخته شده و ابیات متاثر از این امثال استخراج و ذکر گردیده اند.

  کلید واژه ها :  امثال نبوی ،شعر فارسی، حدیث ، مثل، فردوسی، نظامی ، مولوی، سعدی ، حافظ و...

جلوه های ادبیات غنایی در غزلیات سعدی

جلوه های ادبیات غنایی در غزلیات سعدی

استادراهنما:دکترمحمدحسین خان محمدی                   استاد مشاور:دکتر محمد امیر عبیدی نیا

استاد داور: دکترشهباز محسنی                                  نام دانشجو : ژاله محامد شبانلو

  تاریخ دفاع : 9/7/89                                                نمره : ۱۹

     چکیده :

ادبیات غنایی یکی از شاخه­های انواع ادبی است که با احساسات و عواطف شخصی و به طور کلی «من» شاعر مربوط است و به این علت طیف وسیعی از معانی و مضامین شاعرانه را به خود اختصاص می­دهد. عشق و جوانی تا پیری و مرگ و غم­ها و شادی­های ناشی از حوادث روزگار، علایق انسان نسبت به خدا و خلق، وطن­پرستی، مدح، هجو، عرفان و ... و به همین جهت شعر غنایی دامنه­دار­ترین انواع شعر فارسی است.

غزل و داستان­های عاشقانه و بزمی در ادب ما دو جلوه­ی مهم از شعر غنایی هستند که یکی احساسات مختلف شاعر را در برابر مسائل جهان در قالب و صورتی کوتاه منعکس می­کند، و دیگری در داستان­های عاشقانه و بزمی، که محدوده­ی وسیع­تری دارند.

سعدی استاد غزل عاشقانه، زیباترین جلوه­های غنا را در غزلیات خود جا داده و با هنرمندی هر چه تمام آنها را به نمایش گذاشته است. در این رساله سعی شده است جلوه­های ادبیات غنایی که شامل اشعار عاشقانه، فلسفی، عرفانی، وصف طبیعت و ... در غزلیات سعدی است نشان داده­شود.

    کلمات کلیدی: انواع ادبی، ادبیات غنایی، غزل، سعدی، عرفان، عشق.

بررسی نکات بیانی و بدیعی در دیوان اشعار مولانا خالد نقشبندی ( شهرزور )

بررسی نکات بیانی و بدیعی در دیوان اشعار مولانا خالد نقشبندی ( شهرزور )

استادراهنما:دکتر شهباز محسنی                 استاد مشاور:دکتر شفیع برهانی

  استاد داور: آقای امیر سلیمی اقدم                             نام دانشجو : ناصر آغابرا

  تاریخ دفاع : 13/7/89                                                نمره :  ۱۸

     چکیده : 

      رساله­ی حاضر پژوهشی است در موضوع صور بلاغی که به بررسی این علم در دیوان اشعار مولانا خالد نقشبندی می پردازد . خواننده در این رساله ضمن آشنایی با تشبیه و استعاره،‌ زیبایی آن را در اشعار مولانا می بیند و افزون بر این عمده ترین مسائل بدیعی و آرایه های لفظی و معنوی را در اشعار وی درک می نماید .

      تحقیق پیش رو شامل یک کلیات و چهار فصل است . ابتدا کلیاتی درباره پژوهش ارائه گردیده و درآن انگیزه ی تحقیق ،‌ سؤالات تحقیق ، اهداف و تنگناهای تحقیق بحث شده است. فصل اول پایان نامه « شناخت نامه­ی مولانا خالد نقشبندی » نام دارد . در این بخش  نگارنده به بررسی زندگی نامه ی شاعر و ویژگی های شعری و آثار و اشعار وی پرداخته است .فصل دوم پایان نامه « آشنایی با علم بلاغت » نام دارد و شامل مقدمه ای درباره ی علم بلاغت ، اقسام بلاغت و تعریف هر کدام پرداخته است . فصل سوم « بیان » نام گرفته است که به بررسی چهار مقوله ی علم بیان ( تشبیه ، استعاره ، مجاز و کنایه ) و بسامد آنها در شعر مولانا خالد پرداخته است . فصل چهارم « بدیع » است که به بررسی آرایه های لفظی و معنوی در شعر مولانا خالد و بسامد هر کدام می پردازد.

واژه های کلیدی : مولانا خالد نقشبندی ، تشبیه ، استعاره ، ‌بدیع ،‌ ایهام .

جامعه شناسی منظومه ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی

جامعه شناسی منظومه ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی

 استاد راهنما:دکتر شهباز محسنی                 استاد مشاور:دکتر فاطمه مدرسی

  استاد داور: دکتر مهری پاکزاد                        نام دانشجو : محمد وجدی

  تاریخ دفاع : 13/7/89                                  نمره :

موت معنوی و تمثیلات آن در مثنوی مولوی

موت معنوی و تمثیلات آن در مثنوی مولوی

استاد راهنما:دکتر بهمن نزهت                               استاد مشاور: دکترمحمد امیر عبیدی نیا

استاد داور: خانم نسرین چیره                               نام دانشجو : بابک حشمت نجف آباد

تاریخ دفاع : 15/7/89                                           نمره : ۷۵/۱۸

   چکیده :

           امروز مولانا جلال الدّین محمّد بلخی بیش از هرزمان دیگر در کانون توجه متفکّران و اندیشمندان شرقی و غربی قرار گرفته ، به گونه ای که اندیشه های والای او مرزهای جغرافیایی را در نوردیده وجای خویش را در اقصی نقاط عالم گشوده است.

         شناسایی ابعاد فکری و نظری این شخصیت بزرگ عالم عرفان و تصوّف بدون توجه به آبشخورهای فکری او و شناسایی علل و عوامل تأثیر گذار بر او، کاری عبث و بیهوده می نماید.

      قرآن کریم و احادیث و سیره ی نبوی و امامان از سویی و اقوال و نوشته های بزرگان و مشایخ صوفیه کسانی چون  احمد و محمدغزّالی و عین القضات همدانی و حلّاج و عطّار و سنایی و بهاء ولد از سوی دیگر  یاریگر اندیشه ی خلّاق مولانا در مسیر پردازش حکایات و تمثیلات و قصص عرفانی بوده است.

           ما در این پایان نامه در هفت فصل به موضوع تمثیل و فنا و موت معنوی و مرگ از دیدگاه عرفا پرداخته ایم و سعی در آن داشته ایم تا با ریشه شناسی موت معنوی، زیباییِ بیان مولانا را در تبیین این موضو ع بنیادین عرفانی از طریق تمثیلات و حکایات تشریح کنیم.

         مولانا با تمثیلات زیبا و حکایات شیرین و ابیاتی نغز و دلنشین نه تنها توانسته است به تبیینِ مفاهیمِ انتزاعیِ عرفانی نظیر فنا و موت معنوی  بپردازد بلکه  از مرگ چهره ای زیبا و دلنشین به جهانیان ارایه داده است.مولانا مرگ را تولّدی دیگر ، بهاری زیبا، گامی در جهت تکامل و رهایی و آزادی انسان می داند.

      اگر مثنوی را جزو متون تعلیمی صوفیّه بدانیم موت معنوی بخش عمده ی آن را به خود اختصاص داده است. وی در  تبیین مفهومِ موت معنوی به دونکته ی تعلیمی عنایت تامّ داشته است : نخست میزان درک و فهم مخاطبان و دیگری ابعاد اجتماعی سخنانش . این دونکته از رموز اصلی توفیق و ماندگاریِ اندیشه های مولانا می تواند باشد.

واژگان کلیدی:   فنا ، موت معنوی ، تمثیل ،مولانا، وحدت  وجود ، وصال

جلوه های طبیعت در اشعار محمد رضا شفیعی کدکنی

جلوه های طبیعت در اشعار محمد رضا شفیعی کدکنی

استادراهنما:دکترفاطمه مدرسی                            استاد مشاور:دکتر محمدحسین خان محمدی

استاد داور: دکتر شهباز محسنی                            نام دانشجو : رقیه مشاری

  تاریخ دفاع : 15/7/89                                          نمره :  ۱۹

       چکیده :

طبیعت یکی از عناصری است که شاعران در سرودن شعرهایشان به آن توجّه می‌کنند و چه بسا که از آن الهام می‌گیرند. رساله‌ی حاضر در نگاهی تحلیلی و توصیفی به بررسی طبیعت و نقش آن در تصویرآفرینی شعرهای دکتر محمد‌رضا شفیعی کدکنی می‌پردازد. نگارنده در فصل اوّل ضمن آوردن مقدّمه‌ای، کلیّات تحقیق را بیان می‌دارد. فصل دوم، تخیّل، اندیشه، عاطفه و تصویر را مورد بررسی قرار داده سپس ارتباط آن‌ها را با شعر بررسی می‌نماید. همچنین چگونگی تصویرآفرینی شفیعی کدکنی را با استفاده از طبیعت مورد تحلیل قرار می‌دهد.

فصل سوم به موجودات جاندار در شعر م.سرشک اختصاص دارد که انسان‌ها و جانوران را با تقسیم‌بندی‌های خاصّی در شعر شفیعی کدکنی، همراه با نوع به‌کارگیری صورخیال در آن‌ها را تحلیل می‌کند. فصل چهارم نیز جلوه‌های طبیعت از جمله درختان و گیاهان، گل‌ها، آسمان و زمین و جلوه‌های آن‌ها را به همراه عناصر اربعه و فصول سال و زمان مورد بررسی قرار داده و صورخیال به کار رفته در آن را تحلیل نموده است.

فصل پنجم، آمار، نتیجه، پیشنهاد و فهرست منابع را در بردارد. از نتایج تحقیق می‌توان به استفاده‌ی بیش از حدّ شاعر از طبیعت با همه‌ی جوانب آن اشاره کرد که در تصویرسازی شعر او به کمک صورخیال نقش اساسی را در انتقال مفاهیم و پیام‌ها به مخاطب ایفا می‌کنند.

      واژگان کلیدی: طبیعت، صورخیال، م.سرشک، تصویرآفرینی و توصیف. 

نقد و بررسی آثار نمایشی دکتر غلامحسین ساعدی با تکیه بر دو اثر عزاداران بیل و آی با کلا – ای بی کلا

نقد و بررسی آثار نمایشی دکتر غلامحسین ساعدی با تکیه بر دو اثر عزاداران بیل و آی با کلا – ای بی کلا

استاد راهنما:دکترمحمدحسین خان محمدی                          استاد مشاور:آقای رحیم عبدالهی

استاد داور: آقای احمد احمدیان                                            نام دانشجو :صلاح الدین عزیزی

تاریخ دفاع : 15/7/89                                                          نمره :   ۱۸

          چکیده :

      غلامحسین ساعدی بی­تردید برای تمامی دوستداران هنر و ادبیات معاصر ایران نامی آشناست. به سبب بهره­گیری ساعدی از مایه­های غنی اقلیمی، می­توان او را «پیشرو ادبیات روستایی» در عرصه­ی معاصر و از پیشگامان و جاودانه­های نمایشنامه نویسی ایران به شمار آورد .

     این پژوهش به نقد و بررسی اندیشه­ها و آثار ساعدی به ویژه دو اثر موفق او یعنی کتاب عزاداران بیل و نمایشنامه­ی آی بی کلاه، آی با کلاه می پردازد .

     پایان نامه­ی حاضر شامل یک مقدمه، پنج فصل، یک نتیجه­گیری کلّی و فهرست منابع و مآخذ است . فصل اول آن به معرفی ساعدی و آثار او می پردازد . فصل دوم ادبیات نمایشی و سابقه­ی آن در کشورمان را بررسی می کند، بررسی کلّی آثار ساعدی در فصل سوم قرار دارد و هرکدام از فصل های چهارم و پنجم به نقد عزاداران بیل و نمایشنامه­ی آی بی کلاه، آی با کلاه اختصاص دارد .

     کلید واژه­ها : ساعدی، نمایشنامه، فقر، عزاداران بیل، آی بی کلاه آی با کلاه .

ریخت شناسی داستان های هزار و یک شب

ریخت شناسی داستان های هزار و یک شب

  استاد راهنما:دکتر فاطمه مدرسی             استاد مشاور: دکتر شهباز محسنی

  استاد داور: آقای احمد احمدیان                 نام دانشجو : کیوان گورگ

  تاریخ دفاع : 15/8/89                               نمره :

نمود گیاهان دارویی در متون نظم خاقانی و نظامی

نمود گیاهان دارویی در متون نظم خاقانی و نظامی

 

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                            استاد مشاور : دکتر شهباز محسنی

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                               نام دانشجو : فوزیه فتاحی قاضی

  تاریخ دفاع : 12/12/89                                            نمره :

 

باید و نباید اخلاقی سه دفتر اول مثنوی معنوی

باید و نباید اخلاقی سه دفتر اول مثنوی معنوی

 استاد راهنما : دکتر فاطمه مدرسی                            استاد مشاور : دکتر خاور قربانی

  استاد داور : آقای رحیم عبدالهی                               نام دانشجو : شیدا نوری

  تاریخ دفاع : 30/11/89                                                نمره :

 

 



تاريخ : ۱۳٩٢/٧/٢۱ | ٥:٢۸ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.