چکیده پایان نامه ادبیات فارسی مقطع دکتری ،بخش اول

 بخش اول

 

دراین بخش با چکیده 50پایان نامه دکتری رشته زبان و ادب فارسی آشنا می شوید.اطلاعاتی در زمینه سال دفاع و اساتید راهنما ، مشاور ودانشگاه مربوطه نیز آماده است.....

 


زکات علم نشر آن است.

دوست عزیز باعرض سلام،امیدوارم که همیشه موفق و سربلند باشید وبه قله های سربلند علم و دانش برسید.چنانچه مطالبی در باره پایان نامه ی زبان و ادبیات فارسی در مقطع ارشد و دکتری،پورپوینت دفاعیه،یا هر گونه اطلاعاتی در این زمینه دارید خوشحال می شوم که به ایمیل زیر ارسال کنید تا در این وبلاگ در اختیار کلیه ی دانشجویان و علاقه مندان به زبان و ادب فارسی قرار گیرد و بتوانیم با هم مجموعه ای بزرگ در زمینه پایان نامه های زبان و ادب فارسی گرد آوریم    باتشکر  عبدالرضا سبزی

ایمیل:    sabzi_reza@yahoo.com 

    آدرس وبلاگ: سبوی تشنهhttp://rezasabziadabiyat1385.persianblog.ir/

بخش های دیگر را از دست ندهید .در 3بخش تهیه شده است.

شرح الف و خمسمائة بیت من دیوان الشریف الرضی / جرفی، محمد

 

تاریخ درج : ‎1389/1/16 | بازدید : 674
کلید واژه ها : شریف الرضی، محمدبن حسین، 359-406ق ، دیوان ، نقد و تفسیر ، سرگذشتنامه ها ، شعر مذهبی عربی

مقطع : دکترا

استاد راهنما : فقهی، عبدالحسین

رشته گرایش : زبان وادبیات فارسی

استاد مشاور : دزفولی، محمد، باستانی، علی اصغر

دانشگاه : تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1386

 

چکیده:

قرن چهارم هجری یکی از درخشنده ترین دوره های جهان اسلام از نظر علمی و ادبی است. در این قرن دانشمندان و ادیبان بنامی ظهور کردند که تا چندین نسل بعد از خود و حتی تا به امروز بشریت از نتایج اندیشه و فکرشان بهره ها برده است. شخصیتهائی همچون شیخ مفید، شیخ نصیرالدین طوسی، شریف مرتضی، ابوعلی سینا، ابوریحان بیرونی و... در زمینه های علمی فلسفی به فرهنگ اسلامی غنایی خاص بخشیده اند. در زمینه ادبیات و شعر نامهائی چون متنبی، ابوالعلاء معری، ابوفراس حمدانی و شریف رضی و... بر تارک این قرن می درخشند همچنین ادیبان و نویسندگانی در این قرن به عرصه علم و ادب قدم نهاده اند که فن نویسندگی را از نظر شیوائی، بلاغت و فصاحت به اوج خود رساندند ومی توان از ادیبانی همچون ابن العمید که صاحب اسلوبی ممتاز در نویسندگی است و ابواسحاق صابئی، صاحب ابن عباد، ابوبکر خوارزمی، ابوالفرج اصفهانی، ابوعلی القالی و شریف رضی نام برد.همچنین در زمینه نقد، ناقدان بزرگی ظهور کرده اند همچون: ابن طباطبا صاحب «عیار الشعر»، قدامة بن جعفر دوکتاب ارزشمند «نقد الشعر» و«نقد النثر»، علی بن عبد العزیز جرجانی نویسنده کتاب بسیار دقیق و منصف «الوساطة بین المتنبّی و خصومه» حسن بن بشر آمدی مؤلف کتاب «الموازنة بین أبی تمام و البحتری»، ابوهلال عسکری مؤلف کتاب «الصناعتین»، ابومنصور ثعالبی مؤلف کتاب «یتیمةالدهر» و بالاخره ابوالعلاء معری مؤلف کتاب «رسالة الغفران». این ناقدان بزرگ در نقد خود صاحب سبک بودند و بر اساس اصول و معیارهای نقدی که تا قبل از زمان آنها معمول نبوده است، به کار نقد و بررسی آثار و اشعار دیگران پرداختند. همچنین در قرن چهارم، آزادی فکر و اندیشه و ارائه نظریات جدید متفاوت با باورهای گذشته قوّت گرفت و در هر زمینه علمی یا ادبی، علما و ادبا آزادی عمل داشتند، لذا جو مناظره و تبادل افکار گسترش یافت و البته عوامل زیادی ازجمله تشویق خلفاء عباسی، وجود حکمرانان فرهنگ دوست چون بویهیان در عراق و ایران و حمدانیان در شام آرامش نسبی در قلمرو خلافت و استحکام پایه های آن از جمله این عوامل بودند. شریف رضی در مرکز خلافت یعنی بغداد زندگی می کرد، وی فرزند ابواحمد الحسین بن موسی? یکی از اشراف بغداد و متنفذان و مقربان دستگاه خلافت بود. همچنین میان مردم مقامی ارجمند داشت، وی یکی از شیعیان مخلص و با فرهنگ آن روزگار بود و غالبا ً از نفوذ خود به نفع وحدت میان مسلمانان و خاموش کردن آتش فتنه های مذهبی اهتمام داشت. مقام اجتماعی و نفوذ شخصیتی وی میان اصحاب همه مذاهب اسلامی باعث شد که از ریختن خونهایی که غالبا ً در فتنه های مذهبی جای می شد، جلوگیری نماید. شریف رضی فرزند چنین شخصیت والا مقامی بود. یکی از آرزوهای این پدر گرانقدر این بوده که فرزندان بزرگی را تحویل جامعه اسلامی بدهد. در شریف رضی عوامل مهمی از جمله عوامل محیطی، تربیت شایست? پدر و عوامل وراثتی که از اجداد طاهرینش به ارث برده بود، هوش و استعداد بی مانندش، تمام این عوامل از شریف رضی شخصیتی والا، عالمی بزرگوار، ادیبی بنام و شاعری بزرگ ساخته اند. شریف رضی نزد بزرگان علما در فنون مختلف از دوران خردسالی تلمذ نمود، به عنوان مثال شیخ مفید یکی از معلمان دور? ابتدائی او بودند. ابن جنی، سیرانی، ابوعلی الفارسی سرآمدان نحو و صرف معلمان صرف و نحو ایشان بودند، در تمام مواد درسی نزد استادان و دانشمندان برجسته عصر خویش شاگردی کرد. همچنین شاگردان ارجمندی را تربیت نمود که هریک از ایشان بعدها در زمر? علمای بزرگ ازجمله ایشان شیخ طوسی صاحب «تفسیر تبیان» می باشد، ازدیگر خدمات ارزشمند شریف رضی تأسیس حوزه علمیه دارالعلم است که طالبان دانش از نواحی دور و نزدیک به بغداد سفر می کردند و در این مرکز علمی به تحصیل معارف اسلامی می پرداختند. سالهاست شخصیت جامع الاطراف شریف رضی به عنوان ادیب و دانشمندی بزرگ ذهن بنده را مشغول به خود کرده و به دنبال فرصتی برای مطالعه بیشتر در احوال و آثار این شخصیت بلندپایه بودم. درمورد شخصیت علمی و ادبی ایشان از دیرباز تألیفاتی به رشته تحریر درآمده است و تقریبا ً هم? تألیفات در مورد شخصیت علمی وی بوده، و کارهای علمی ایشان را مورد بررسی قرار داده اند، اما درمورد اشعار وی و شرح آن تألیفی جامع نیافتم و دیوان شعرش بدون شرح یا با شرح اجمالی واژگان همراه بوده، و البته ناگفته پیداست که شعر آنگاه که شرح و تحقیق و نقد و بررسی شود، قابل استفاده برای همگان خواهد بود و شعر شرح نشده جز ادباء و دانشمندان و ارباب فضل، طبقات دیگر جامعه نمی توانند از آن بهره ببرند، شاید یکی از اسرار جاودانگی و انتشار گسترده اشعار متنبی، شاعر معاصر شریف، شرحهای متعددی است که بر دیوانش نوشته شده است. بنابراین شرح اشعار شریف رضی را با توجه به علاقه شخصی و نیاز جامعه و تشویق استادان بزرگوار دانشگاه تهران مناسبترین موضوع برای تحقیق یافتم. این تحقیق دربردارنده شرح هزار و پانصد بیت از دیوان است، یعنی از اول دیوان تا آخر قصید? سی و هفتم از جلد اول. با توجه به اینکه در مدت زمانی محدود و معین باید این تحقیق به پایان برسد، لذا شرح ابیاتی بیشتر علیرغم میل اینجانب میسر نگردید. این تحقیق شامل یک مقدمه و سه فصل می باشد. در فصل اول وضعیت اجتماعی و سیاسی وادبی زمان شریف رضی بررسی شده است و در فصل دوم زندگی شریف و معرفی شخصیت ادبی و اشعارش مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم به شرح ابیات پرداخته می شود. روش کاردر شرح بدین صورت است که ابتدا واژگان دشوار معنا می شوند و چنانچه بیت از نظر صرفی و نحوی حاوی نکته ای مشکل باشد به تبیین آن پرداخته ام و آنگاه بیت را شرح کرده ام. در مواردی که احساس شده یک بیت احتیاج به توضیح بیشتری دارد از بیان کاملتر آن دریغ نورزیده ام. از کتابهای بسیاری به عنوان منابع و مآخذ مدد گرفته ام؛ مخصوصا ً در فصلهای یک و دو، و در فصل سوم از کتابهای لغت بویژه لسان العرب، تهذیب اللغ? ازهری، العین خلیل بن احمد فراهیدی و دیگر فرهنگهای مرجع استفاده نموده ام. در مسیر این تحقیق با مشکلات عدیده ای روبرو بودم که بحمدالله با کمک خدا و ارشاد استادان بزرگوار موانع این تحقیق برطرف گشت و هم اکنون بخش معتنا بِهِ ازدیوان گرانسنگ شریف رضی به لطف ایزد منان شرح گردید

تصحیح و تدوین گلشن اذهان. اثر سید میرابوالحسن عبدالعلی تحسین / شاه (حسینی)، سید مهدی

 

تاریخ درج : ‎1389/1/16 | بازدید : 204
کلید واژه ها : تحسین, میرابوالحسن عبدالعلی ، شعر فارسی ، گلشن اذهان (نام کتاب) ، بلتستان (پاکستان) ، قرن:12ق ، تصحیح انتقادی

مقطع : دکترا

استاد راهنما : اکبری، منوچهر

رشته گرایش : زبان وادبیات فارسی

استاد مشاور : احمدی، احمد، علیخان، زیب النساء

دانشگاه : تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1386

 

چکیده:

سید میرابوالحسن عبدالعلی تحسین شاعر و سخنوری توانا است. وی در شعر بالاترین مدارج کمال را پیموده و بحق سرآمد خیل شاعران "بلتستان" است. تحسین در انواع قالب های شعر فارسی طبع آزمایی کرده است, اما او را باید غزل سرای برجسته به شیوه هندی, به شمار آورد. هنر او در کار برد اصطلاحات, ترکیبات و صور خیال مانند شاعر معروف سبک هندی "صائب تبریزی" است. وی در غزل سرای همانند "صائب تبریزی" استعارات و تشبیهات و کنایه های زیبا را به کار می برد و در شعر, خویش را شاگرد " صائب" می داند. غزل های تحسین چنان روان است که خواننده ناخودآگاه, آن را همراهی می کند. وی در این کلیات, غیر از غزل سرایی, به مرثیه سرایی, تخمیس, مناجات, حکایات منظوم, نامه های منظوم و... نیز اشعاری نغز سروده است. وی اساسا" صوفی منش بوده, به همین جهت, واردات قلبی و مشاهدات درونی خود را بدون کم و کاست در قالب شعر ریخته است. در این پایان نامه, مقدمه ای, در باره اوضاع تاریخی, فرهنگی و ادبی محیط زیست شاعر (بلتستان) و شرح احوال شاعر پرداخته شده است. در تصحیح نسخه (گلشن اذهان) که منحصر به فرد است, شیوه قیاسی و انتقادی را به کار گرفته شده است. تصحیح و تدوین دیوان (گلشن اذهان) و تحقیق درباره آن, در واقع, احیای میراث فرهنگی و ادبی فارسی در شبه قاره پاکستان و هند, خواهد بود, زیرا تحقیق راجع به شناخت شخصیت و آثار ادبی این سراینده, به بازیافت تاریخ فرهنگ و ادب منطقه "بلتستان" که پرتوی از ادبیات فارسی است, کمک خواهد کرد

مقایسه و بررسی مهمترین مضامین دو اثر حماسی : حمزه نامه و حمزه العرب / البکور، مصطفی

 

تاریخ درج : ‎1389/1/16 | بازدید : 232
کلید واژه ها : ادبیات تطبیقی ، ادبیات عربی ، ادبیات فارسی ، ادبیات عامه ، حمزه نامه (نام کتاب) ، حمزة العرب (نام کتاب) ، ادبیات حماسی

مقطع : دکترا

استاد راهنما : حریرچی، فیروز

رشته گرایش : زبان وادبیات فارسی

استاد مشاور : آذرشب، محمدعلی

دانشگاه : تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1386

 

چکیده:

این تحقیق در چهار چوب ادبیات عامیانه تطبیقی قرار می گیرد, لذا در ابتدا به درآمدی بر ادبیات تطبیقی که شامل مکتب ها, ویژگیها, اهمیت آن است اشاره می کند, پس از آن به فصلی در باره ادبیات عامیانه و سیره ملی که شامل تعریف, معمترین ویژیگهای سیره ملی و حکایات عامیانه, مانند ابهام زمانی و مکانی, ناشناخته بودن مولف شخصیات قهرمان و قهرمانی آمیزش خیالی و تاریخی مضامین مشترک و ویژگیهای بیانی می پردازد. در فصل دوم خلاصه دو اثر- مورد نظرمان - (حمزه نامه) (حمزة العرب) عرضه شده است. اما در فصل سوم که مهمترین مطلب تحقیق ما است, به تبیین مضامین اساسی دو اثر, و مقایسه و تحلیل آن پرداخت شده است و این مضامین عبارتند از مضامین سیاسی و دینی و اجتماعی, که در مقوله سیاسی قضیه های متعدد مانند صراع عربی- اسلامی با دیگر ملتها مانند فارس و روم و مصریها و حبشیان, مورد مقایسه و بررسی قرار گرفته شده است. و در جنبه دینی مسئله صراع دین اسلام با دیگر ادیان مانند آتش پرستی, بت پرستی, ستاره پرستی, بررسی شده است و در مقوله اجتماعی قضیه های مختلف مانند زن و عشق, نسب, عادات و رسوم, مورد مقایسه و بررسی قرار گرفته است. پس همانا این تحقیق به نتیجه ای خلاصه می شود که آن عباتست از وجود اشتراک زیادی در جنبه های اساسی مقوله های مذکور, چرا که اصل و منشاء این دو اثر یکی است همچنین ویژگیهای و عناصر مختلف برای هر کدام وجود دارد, و این البته به ارتباط این دو اثر به اوضاع اجتماعی و دینی و فکری و تاریخی و اسطوره ای دو عالم که در آن پرورش یافته اند بر می گردد. همارا در روایت فارسی ( حمزه نامه) و قهرمانش ( همزه) مملوء از عناصر و ارزشهای ایرانی و آریایی ظاهر می شود چه در مرحله پیش از اسلام و چه پس از اسلام در حالیکه روایت عربی ( حمزه العرب) بیشتر به روح عربی و سامی - قبل از اسلام و بعد از آن- نزدیک است و سیره در دو روایت در بیان آن مسایل از تلمیح و رمزگرایی به دو تصریح استفاده می کند

بررسی مباحث کلامی در حدیقه ی سنایی / محمودپور، لقمان

 

تاریخ درج : ‎1389/1/16 | بازدید : 328
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : شیخ الاسلامی، علی

رشته گرایش : زبان وادبیات فارسی

استاد مشاور : موذنی، علی محمد، سیف، عبدالرضا

دانشگاه : تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1386

 

چکیده:

کلام از جمله ی علوم اسلامی است که سابقه ای طولانی دارد. اولین کسی که به مباحثات کلامی پرداخت امام علی(ع) بود در اوایل قرن دوم هجری با ظهور معتزله علم کلام رسما" پدید آمد. بعدا" فرقه های متعدد دیگری در علم کلام ظاهر شدند از جمله شیعه و اشاعره. علم کلام علمی است که به اثبات عقلانی عقاید اسلامی و دفعا عقلانی از این عقاید می پردازد. موضوع علم کلام بیش تر خدا و صفات اوست ادبیات فارسی از این علم هم مانند بسیاری دیگر از علوم تاثیر پذیرفته و این علم در اشعار شاعران انعکاس یافته است. حدیقه ی سنائی از جمله آثاری است که مباحث کلامی فراوانی در آن آمده است از جمله: خداوند صفات او نبوت رزق و مسایل دیگری از این قبیل فهم دقیق اشعاری که این مطالب در آن ها آمده احتیاج به بررسی و بیان آنها بر اساس آراء متکمین دارد اشعار سنائی در این پژوهش بر این اساس بررسی و مشکلات آن حل شده است و در این زمینه جوابگوی نیاز خوانندگان حدیقه است

تطبیق و مقایسه اندیشه های فلسفی و عرفانی سنایی و مولانا / سنگری، محمدرضا

 

تاریخ درج : ‎1388/7/19 | بازدید : 357
کلید واژه ها :

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد راهنما : مظاهر مصفا

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1373

 

چکیده:

این رساله شامل چهار فصل است. فصل اول شامل مقدمه و وجوه اشتراک و افتراق سنایی و مولانا در زبان و روش و تأثیر و وام گیری مولانا از سنایی است. فصل دوم هستی شناسی است که مباحث عمده و مهم در راز وارگی هستی، خدا و آفرینش، وحدت وجود، اسماء و صفات، اثبات وجود خدا، نظام علت و معلول و .... را شامل می شود. فصل سوم که در مورد انسان در هستی است که مسائل مختلف در انسان شناسی را از منظر نگاه و اندیشه این دو شاعر بزرگ نشان می دهد، جایگاه انسان ، انسان و مرگ، انسان کامل، انسان و اختیار، جبر وا ختیار، نکوهیده و ستوده و توکل و رضا از مهمترین مباحث این فصل محسوب می شود. در فصل پایانی هم مباحثی همچون ناشناختگی عشق، عشق مجازی و حقیقی، عقل و عشق، عاشق و معشوق، بدایت عاشقی، نشانه های عاشقی، فرجام عشق محوری ترین مباحث این فصل هستند.

حضرت موسی (ع) در آثار جلال الدین محمد رومی / مهدوی، بتول

 

تاریخ درج : ‎1388/7/18 | بازدید : 221
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : محمد رادمنش

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1375

 

چکیده:

رساله حاضر در دو بخش فراهم شده است. بخش نخست آن بررسی شواهد مربوط به حضرت موسی (ع) است که تقریباً به تمامی حوادث اصلی و فرعی زندگی آن حضرت از تولد تا وفات اشاره دارد. مایه های تلمیحی چون تولد موسی (ع)، معجزات آن حضرت و سرکشی ها و عصیان قوم او، ... که جزء حوادث برجسته بود و نیز داستان قارون و بلغم با عورا و تلمیحاتی چون مرغ طور و نور رخ موسی (ع) مربوط بوده که از دیدگاههای رمز و نماد و زیباشناسی و بلاغی و نکات تعلیمی و اخلاقی عرفانی تحلیل شده است. بخش دوم دربرگیرندة گزارش تلمیحاتی است که در آثار مولانا به کار رفته است. لازم به یادآوری است که صحت و سقم داستانها، افسانه و واقع بودن آن در حیطه کار نگارنده نبوده، آنچه مدنظر بوده، ردیابی این داستانها در متون پیش از مولانا بوده است. ولی تمامی این قصه ها با قرآن، تورات و برخی تفاسیر و تواریخ معتبر پیش از مولانا مقابله شده است

رموز عارفانه در شعر فارسی / مجتبی، مهدی

 

تاریخ درج : ‎1388/7/15 | بازدید : 101
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : مظاهر مصفا

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1374

 

چکیده:

در بخش اول این پژوهش تاملی در چند و چون و قلمرو رمز به عمل آمده وتاریخچه، قلمرو، تعریف و انگیزه های آن کاویده شده است. در همین بخش فصلی هم به بررسی عرفان و زبان رمزی و فصلی دیگر به وجوه اشتراک شعر و زبان رمزی اختصاص یافته است. در بخش دوم به تفضیل نخستین دیدارهای شعر فارسی با عرفان، راز و رمزهای شعر با عرفان و نخستین تجربه های عرفانی در شعر فارسی مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش سوم ضمن ارائه اصول بنیادی برای فهم تفکر و بینش عرفانی متولوژی تحقیق آورده شده و سپس دیوان و کتب پنج شاعر بزرگ که اساسی ترین تفکرات و یافته های عرفانی در زبان و اندیشه این پنج شاعر گنجانده شده، مورد بررسی قرار گرفته و رمزهای عرفانی درآن از جهت معنا و ساختار نیز مورد ارزیابی قرار گرفته و در آخر شواهد شعری و تشریفات ارائه شده است .

مراتب و انواع وحی در مثنوی (پژوهشی درگفتگوی خدا و انسان در مثنوی) / یاری، فاطمه

 

تاریخ درج : ‎1388/7/14 | بازدید : 215
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : منصور پهلوان

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1380

 

چکیده:

رساله حاضر در چهار فصل تنظیم شده است. فصل اول شامل بررسی معانی لغوی و اصطلاحی نفس از دیدگاه فلاسفه، عرفا و .... است.فصل دوم به بررسی معانی نفس در قرآن کریم می پردازد که ابتدا آیاتی چند از کلام الله مجیدکه در ارتباط با نفس است ولی در آن نامی از نفس برده نشده، اما مضمون آن دال بر مفاهیمی راجع به نفس است و در ادامه معانی نفوس مختلفه که شامل نفس اماره، مطمئنه، ملهمه و لوامه می باشد، مورد بررسی قرار می گیرد. فصل سوم هم به بررسی نفس در روایات معصومین(ع) و اطلاعاتی راجع به شناخت و موانع رشد نفس و راههای مبارزه با آنها می پردازد. فصل پایانی هم مطالبی را در مورد نفس از دیدگاه فلاسفه وعرفا بیان می کند.

قصه های عرفانی در ادب فارسی تاقرن هشتم هجری همراه باخصوصیات سبک ادبی در قصه ها از نظم و نثر / فرزاد، عبدالحسین

 

تاریخ درج : ‎1388/7/12 | بازدید : 130
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : اسماعیل حاکمی

رشته گرایش : ادبیات و علوم انسانی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1371

 

چکیده:

در این رساله نخست ماهیت قصه و عناصر سازنده آن مورد بررسی قرار گرفته است و به دنبال آن انواع قصه چه از نظر تفاوت شخصیت ها و چه از نظر اهداف پردازنده و درونمایه آن قصه ها تقسیم بندی شده است. در بخش دوم در مورد عرفان سخن گفته شده است و سپس عرفان اسلامی در قرآن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. در بخش پایانی هم در باب تمثیل و قصه رمزی، تفاوت این دو نشان داده شده است.

تصویر پردازی های قرآنی در آثار منظوم جامی / مهرآوران، محمود

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 229
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : رادمنش، محمد

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1380

 

چکیده:

یکی از منابع غنی که ادب فارسی بسیار از آن بهره گرفته، قرآن کریم است. شاعران و نویسندگان ما به صورتهای مختلف از قرآن، تأثیر و بهره گرفته اند. شیوة تصویر سازی (ایماژ) و بهره گیری از صور خیال قرآن، یکی از راههای غنی سازی متون به ویژه در شعر است. عبدالرحمن جامی شاعر بلند آوازة قرن نهم هجری، در آثار منظوم خود همانند مثنوی مولوی فراوان از آیات قرآن تأثیر پذیرفته است. او در غزلیاتش که بیانگر حالات و عشق های عرفانی است و در مثنوی های هفت گانه اش، متأثر از آیات قرآن است. در این رساله سعی بر آن است که در بعضی از زمینه های عرفانی و اخلاقی و پند آموزی، ابیاتی از اشعار جامی آورده شود که در تصویرها و صحنه سازیها از آیات بهره گرفته است. شیوة تصویر سازی با تأثیر از آیات قرآن، تاکنون کمترمورد توجه بوده است. اما در این رساله ما بیشتر بر آن تأکید خواهیم کرد و نشان خواهیم داد که جامی در اشعار به ویژه مثنوی هایش حالات، منظره ها و صحنه های گوناگونی را با تأثیر از آیات قرآن، مجسّم کرده است.

تربیت در مثنوی (در قلمرو عشق) / حجتی، هما

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 451
کلید واژه ها : مثنوی / دانش / آزادی / انسان / مولوی، جلال الدین محمد بن محمد، 604 - 672 ق / اخلاق عرفانی / شناخت (فلسفه ) / عشق (دین ) / تربیت

مقطع : دکترا

استاد راهنما : زرین کوب، عبدالحسین

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1377

 

چکیده:

مباحث این پایان نامه به شش بخش تقسیم شده است. بخش اول در مورد واژه و تعریف تربیت، هدف های تربیتی (فردی و اجتماعی)، هدف های تربیتی قرآن و اسلام، وظیفه تربیت، عوامل مؤثر در تربیت و علم تربیت بحث می کند. بخش دوم در مورد معرفت و شناخت حق، آگاهی، هدف خلقت و سعادت است. بخش سوم درباره انسان و شناخت خود، انسان کامل و کمال انسان، هدف دین و انبیا، رابطه دین با اخلاق، ارزش ها، اخلاق، فطرت، مسئولیت و تکلیف و غریزه بحث می کند. بخش چهارم که با نام شیوه و روش تربیت است به سه بخش 1- عشق و اخلاص و 2- استعداد و قابلیت و 3- استاد راهنما تقسیم می شود. بخش پنجم هم با عنوان رهایی و آزادگی در مورد توبه و آزادگی و آرامش مباحثی را ارائه می دهد. بخش پایانی هم در مورد آرامش و سعادت حقیقی است.

تجلی در عرفان اسلامی و تاثیر آن در ادب فارسی / دهقانی فیروزآبادی، محمد حسین

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 480
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : شیخ الاسلامی، علی

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1374

 

چکیده:

رساله حاضر از هفت فصل تشکیل شده است. فصل اول تحت کلیات خلاصه ای است از عنوان و معنی لغوی و اصلاحی تجلی ومفهوم تجلی تقسیمات وتعاریف و تعابیر مختلف از تجلی به شهادت متون و مراجع متعدد. فصل دوم فکر و اندیشه تجلی در میان ملل و مذاهب و مکاتب مختلف فکری و فلسفی مانند: 0نوافلاطونیان، اخوان الصّفا، عرفان یهود و .... مورد بررسی قرار می گیرد. فصل سوم به بررسی تجلی ومفاهیم و مصادیق آن در قرآن مجید، تقریرات، نوشته ها و تفاسیر عرفانی اعراف عرفا و امام خمینی (ره) پرداخته است. فصل چهارم در مورد نظر متکلمین وعرفا در تجلّی و موضوعاتی که در این حوزه قابل بحث و تأمل است ، بحث می کند. فصل پنجم و ششم به ابن عربی و نظرات وی در این زمینه اختصاص دارد. در فصل آخر، تاثیرات تجلی در ادب فارسی و در دیوان تعداد معینی از نخبگان ادب و عرفان چون عطار، مولانا، شمس معزبی، فخرالدین عراقی و حافظ را مورد بررسی قرار داده است.

تاویل قرآن در مثنوی ( مبانی، موارد، ماخذ) / روحانی، رضا

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 192
کلید واژه ها : قرآن / عارفان / اندیشه و تفکر / تفاسیر عرفانی / تفسیر / تفاسیر ادبی / مثنوی (نام کتاب ) / مولوی، جلال الدین محمدبن محمد، 604-672ق

مقطع : دکترا

استاد راهنما : شفیعی کدکنی، محمد رضا

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1377

 

چکیده:

انگیزه این تحقیق آن است که مثنوی را به عنوان یک تفسیر عرفانی و صوفیانه معرفی کند. در نتیجه در بخش اول ابتدا به دیدگاه مولانا درباره ارج و مقام قرآن پرداخته و سعی شده مواردی که مولانا با صراحت بیشتری دربارة قرآن بحث یا اشاره دارد از سراسر مثنوی استخراج شود. سپس به مباحث تأویلی پرداخته و ضمن بیان معانی لفظی واژه تأویل و هرمنوتیک، در فرهنگ اسلامی و فرهنگ غربی،دیدگاههای صاحب نظران جدید نیز از زبان آنها ارائه شده است. بخش دوم به دیدگاه مولانا درباره تأویل و نشانه های راستی و ناراستی آن و همچنین به انگیزه ها و عوامل و اهدافی که مولانا از تأویل گری دارد پرداخته شده است. بخش پایانی که بخش موارد و مآخذ تأویل در مثنوی است، 1- مواردی که مولانا دست به تأویل قرآن زده از سراسر مثنوی استخراج گردیده، 2- آیات مربوط یافته شده و درج و بیان شده است، 3- مآخذ یا اندیشه های مشابه تأویلی مولانا از قرآن، در چهار تفسیر مشهور و ارجمند عرفانی، استخراج و بیان گشته است، 4-تبیین و تشریح وتحلیلی نیز بر ابیات و اندیشه های مولانا و عارفان پیشین نگاشته شده است.

تاثیر قرآن در ادبیات فارسی ( مشتمل ره) مواردی که خواجه حافظ در دیوان خود و حکیم سنایی در حدیقه از آیات ربانی استفاده کرده اند / شهابی قریب، مصطفی

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 365
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : مدرس رضوی

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع :

 

چکیده:

رساله حاضر شامل مباحث ذیل می باشد: مقدمه شامل سه بخش کلی به نام های قرآن و چگونگی تدوین آن در نهایت اختصار تأثیر قرآن در ادبیات عربی و فارسی و تاریخ تصوف و شعر صوفیانه و تصوف در قرن سنائی و حافظ به طور خلاصه. کتاب اول مشتمل بر مواردی که خواجه حافظ در دیوان خود از آیات ربانی استفاده کرده است. مانند: روز الست قضا و قدر کلمه و اصطلاحات قرآن حل و اقتباس. کتاب دوم به ذکر مواردی که حکیم سنائی در حدیقه از الفاظ واصطلاحات قرآن مجید استفاده کرده است، می پردازد که عبارتند از: اسماء و صفات باری عزاسمه نام پیغمبران و خاندان و معاصرین آن ها کتب مذهبی بهشت، دوزخ، ابلیس و قیامت در ذکر ملائک در اسماء امکنه و بلاد.

تأثیر نهج البلاغه و کلام امیرالمؤمنین (ع) در شعر فارسی و... / راثی، محسن

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 299
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : تجلیل، جلیل

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1375

 

چکیده:

رساله حاضر شامل دو بخش کلی است: بخش اول در مورد جاحظ، نخستین گردآورنده سخنان امام علی (ع)، الحمد وتحمید یه در نهج البلاغه، رشید و سخنان حضرت علی (ع)، ترجمه تفسیر طبری، مفتاح المعاملات، از محمد بن ایوب طبری، خداشناسی و... مطالبی را ارایه نموده است. بخش دوم هم در مورد انسان کامل، احسان، نیکی و مردمی، خدای بی انباز، ترس از خدا، طاعت کردن، توبه، پرهیزکاری، نعمت دنیا، اجل، زکات، دروغ، پاداش عمل، عذر گناهان، ذکر، حسد، حسن خلق، قرآن، قناعت، صبر و استقامت، مرگ، اجل، ظلم، نفس، اجتناب از هوی پرستی، تزکیه نفس و توجه به آخرت و... نیز مطالبی بیان نموده است.

قرآن و حدیث و عرفان ابن عربی و ابن الفارض در آیینه اشعار عرفانی جامی / الزیموسی، وداد

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 1747
کلید واژه ها : قرآن / عرفان / شعر عرفانی / حدیث / انسان شناسی / شناخت شناسی / هستی شناسی / ابن عربی، محمدبن علی 560-638ق / ابن فارض، عمربن علی 576- 632ق / جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817-898ق

مقطع : دکترا

استاد راهنما : انوار، سید امیر محمود

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1384

 

چکیده:

موضوع و طرح مسأله موضوع این تحقیق، بررسی تأثیر قرآن کریم، حدیث شریف و عرفان ابن عربی و ابن فارض است بر اشعار عرفانی جامی. این بررسی با هدف پاسخگویی به این مسأله صورت گرفته است که آیا عبدالرحمن جامی در آثار عرفانی منظوم خود تحت تاثیر متن دینی و عرفان «شیخ اکبر» و «سلطان العاشقین» بوده است؟ یا نه. اهمیت این موضوع، آنگاه مشخص می شود که این حقیقت را یادآوریم: * اولاً: عرفان یکی از پربارترین شاخه های فرهنگ اسلامی است که از قرآن کریم و حدیث شریف سرچشمه می گیرد. * ثانیاً: ابن عربی، ابن فارض و جامی سه شخصیت معتبر عرفان اسلامی به شمار می روند. ب- مبانی نظری منبع اصلی این تحقیق را قرآن، حدیث، فصوص الحکم، الفتوحات المکیه، دیوان ابن فارض - بویژه تائیه کبری و خمریه او - و اشعار عرفانی جامی تشکیل می دهد. علاوه بر این آثار، از نوشته های دیگر جامی، ابن عربی و کتاب های بسیاری در حوزه عرفان و فلسفه اسلامی استفاده شده است. چارچوب نظری این تحقیق بر پایه عرفان نظری که دارای سنت و اصطلاحات مخصوص به خویش می باشد، شکل گرفته است. پرسش هایی که پیرامون مسأله اصلی تحقیق مطرح بوده است، چنین است: از آنجا که جامی به تفسیر قرآن کریم ترجمه احادیث و شرح آثار و تعالیم ابن عربی و ابن فارض همت گماشته و در این زمینه کتاب ها و رساله ها از خود به یادگار گذاشته است، آیا این امر روی اشعار عرفانی عبدالرحمان جامی تأثیر گذاشته است؟ میزان این اثرپذیری تا چه حد بوده است؟ پ- روش تحقیق: روش تحقیق در تدوین این رساله، اسنادی و کتابخانه ای، شیوه گردآوری اطلاعات فیش برداری و تحلیل و بررسی مباحث این رساله، بر اساس شیوه خاص و لازم هر مبحث صورت گرفته است. ت- یافته های تحقیق 1- قرآن کریم و حدیث شریف، دو چشمه جوشانی هستند که درخت شعر عرفان جامی را درون مایه ای مقدس بخشیده و به تجربه معنوی او مشروعیتی ویژه داده اند. 2- مسأله وجود و دیگر مباحث برآمده از آن، همچون اعیان ثابته، اسماء و صفات وحدت وجود و... گراینگاهی است که اشعار جامی و بویژه مثنویات و رباعیات او برگرد آن می چرخند. او در انتخاب ویژگی های این گراینگاه از چارچوبی که مرزهایش را شیخ اکبر در «فصوص الحکم» و «الفتوحات المکیة» ترسیم کرده و رازهای فرو بسته اش را شاگردانش در قالب شروح خود بر آموزه های عرفانی او گشوده بودند، پا فراتر نگذاشت. 3- مسأله انسان کامل، محور تکمیلی مبحث وجود، گراینگاهی دیگر شمرده می شود که آثار جامی و ابن عربی، چونان هماغوشی فرزند و مادر در هم تنیده و به هم پیوسته اند. نتیجه این هماغوشی، تجلی نشانه آموزه های ابن عربی بر اندیشه جامی در این عرصه است. 4- در پهنه عشق و معرفت هم جامی از بوستان اندیشه و تجربه عرفانی ابن فارض که عالی ترین جلوه آن در قصیده های خمریه و تائیه کبری نمود یافته، گل ها چیده است، هر چند که آن در مقایسه با تأثیر تجربه شیخ اکبر کم رنگ تر بنماید. در مورد تأثیرپذیری جامی از قرآن کریم، احادیث شریف و اندیشه های ابن عربی و ابن فارض، می توان گفت این عناصر از رودهایی است که به دریای اندیشه جامی سرازیر شده و در کنار عناصر بی شمار دیگر قرار گرفته است که جامی با اطلاعات سرشار خود از فرهنگ و معارف اسلامی و گنجینه عارفان پیشین اقتباس کرده است، در اینجا توان و زبردستی جامی در فراهم آوردن این دستمایه ها در قالب یک همنوایی کم نظیر هویدا می گردد؛ قالبی که مهر ویژه جامی را در سپهر عرفان اسلامی به طور عام و عرفان ایرانی به گونه خاص، بنا نهاده است. کار حاضر همانگونه که پیشتر بیان گردید بررسی «قرآن..

پرتوی از قصص قرآن در آثار سعدی / یاسائی، محمدحسین

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 182
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : صورتگر، لطفعلی

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1340

 

چکیده:

رساله حاضر شامل سه فصل زیر می باشد: فصل اول بیان مختصری است در باب کلام الله شامل: نزول قرآن و مطالب قرآن به اختصار فصل دوم متن قصص قرآن است شامل: قصه های آدم، نوح، هود، صالح، ابراهیم، لوط، یعقوب، یوسف، شعیب، موسی، طالوت، داود، سلیمان، ایوب، یونس، ذکریا و یحیی، مریم، عیسی، و قصه های اصحاب کهف و اصحاب فیل. فصل سوم نیز در مورد آثار سعدی است که در آن ها اشاره ای به قصص قرآن شده، شامل: مجالس، گلستان، بوستان، قصائد عربی، ملمعات، طیبات، بدایع، غزلیات قدیم، رباعیات و صاحبیه.

بررسی شعر شیعه تا قرن 10 در فارسی و عربی / شیخ مونسی، حوریه

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 336
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : تجلیل، جلیل

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1377

 

چکیده:

شعر از دیرباز در زبان اقوام و ملل گوناگون زبان گویا برای بیان احساسات و عواطف بوده است در دوره اسلامی نیز با مطرح شدن موضوعات اعتقادی و باروهای مذهبی در شعر و دگرگون شدن انگیزه های شعرا کلام ایشان از حوزه مدح و هجو خارج شد وگسترة وسیع تری را در برگرفت. شعر شیعه به دلیل این که شیعیان همواره متحمل مشکلات و مصائب بوده اند که احساسات آنان را جریحه دار می کرده و عواطف ایشان را بر می انگیخته دارای پشتوانه قوی عاطفی است. از عمده ترین مضامین مطرح شده در آن اظهار عشق به ساحت پیامبر اکرم(ص) و خاندان ایشان و اثبات حقانیت ائمه در رهبری جامعه، استناد به واقعه غدیر و احادیث معروفی چون منزلت هارون مدینه علم، سفینه نوح و موضوع بسیار مهم ادب، عاشوراست که بازتاب وسیعی دارد و نیز بیان باور «مهدویت» و انتظار فرج آن منجی غایب و .... . شعرای شیعه اعم از فارسی زبان و عرب تمامی در این زمینه طبع آزموده اند و با داشتن باورها و عقاید متفاوتی از جمله قوامی رازی (شیعه، امامیه) کثیر عزه (کیسانیه) کمیت بن زید (زیدیه) ناصر خسرو و مؤید الدین شیرازی (اسماعیلیه) ملک سخن را به تصرف آورده اند. در این رساله کوشش بر این است که سروده های ایشان با توجه به مضامین مشترک و بیان های متفاوت هر یک از ایشان بررسی و گردآوری شود

بررسی تاثیر نام مهین خداوند در متون تفسیری و انعکاس آن در متون عرفانی با نگاهی به آثار مولانا ، سنایی ، عطار و حافظ / دهنبی ، حمید

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 288
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : سیف، عبدالرضا

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1384

 

چکیده:

تفاسیر قرآن و کتاب های صوفیه، در برگیرندة مفاهیم بسیاری در ارتباط با الهیات و ادبیات اسلامی که مطالعة روشمند و دقیق این مفاهیم می تواند به نتایج درخشانی منجر شود. در پایان نامة حاضر «اسم اعظم» خداوند به عنوان یکی از اصلی ترین مفاهیم بحث انگیز در عالم اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. در درجة نخست کلیة روایت های تفسیری دربارة مفهوم اسم اعظم گردآوری و نقد شده است. سپس به نقش و اهمیت اسم اعظم در دوران اسلامی پرداخته شده است و موضع گیری که هر یک از متفکران دربارة آن داشته اند. در این باره بیشتر اقوال پیامبر اسلام زمینه ساز طرح این مفهوم در دورة اسلامی بوده است. همچنین از پیامبر گرامی اسلام روایت شده است که خداوند عزّوجلّ- دارای نود و نه اسم است و این روایت خود به مباحث گسترده ای دامن زده است. بسیاری از اندیشمندان، یک اسم از میان این نود و نه اسم را اسم اعظم خداوند دانسته اند و برخی دیگر نیز نام دیگری را که خارج از این نود ونه است را به عنوان اسم اعظم پذیرفته اند. و همچنین به برخی از آیات قرآنی که با اسم اعظم یا به طور کلی اسم مرتبط است پرداخته ایم و نظرات مختلف را دربارة آن نقل کرده ایم. اگر چه در خود قرآن اظهار نظر صریحی دربارة اسم اعظم نشده است امّا مفسرین برخی از آیات را در ارتباط با اسم اعظم دانسته اند. دستیابی به اسم اعظم نیز در طول تاریخی آن همواره یکی از کوشش های اصلی برای برخی بوده است و در طول تاریخ تصوّف کسانی که به داشتن اسم اعظم مشهور بوده اند و جزو شگف ترین شخصیت های صوفیه بوده اند و توان انجام کارهای بسیار عظیم داشته اند. در تاریخ تصوّف دستیابی به این امتیاز کوششی مطلوب تلقی شده است. ما سعی کرده ایم آراء و عقاید سنایی و عطار و مولانا را دربارة اسم اعظم خداوند بدانیم و به اعتقاد ما حافظ نیز به این مقوله توجّه خاصی داشته است و وی اسم اعظم خداوند را همان نام «حافظ» می داند. در این رساله در اثبات این نکته استدلال های قابل توجّهی ارائه شده است.

اویس و اویسیه در تصوّف اسلامی وادب پارسی / فروهر، نصرت الله

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 350
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : دکتر شهیدی، سیدجعفر / دکتر حاکمی، اسماعیل

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1368

 

چکیده:

مطالب ارائه شده در این رساله به قرار ذیل می باشد: 1- سرآغاز و پیش گفتار فصل نخست 1- درباره کتب رجال و حدیث 2- اویس در کتاب های رجال و حدیث 3- کتاب های پیشین صوفیانه 4- تصوف در قرون اولیه 5- احادیث نبوی و اویس در کتاب های صوفیه 6- حدیث شفاعت اویس 7- اویس و دیدار نکردن با پیامبر 8- اویس دیوانه 9- اویس و دیدار خلیفه دوم 10- اویس و ملاقات با هرم بن حیان 11- ویژگیهای اویس و نشانی های وی 12- سخنان اویس 13- دعای اویس 14- مرگ اویس فصل دوم 1- اویس در تذکره بغراخانی و نقد مطالب آن 2- اویس در شرح التصرف لمذهب اهل التصرف 3- اویس در کشف المحجوب 4- اویس در شرح شطحیات 5- اویس در نامه ها و تمهیدات 6- اویس در تذکره الاولیاء 7- اویس در جواهر و زوارهر الانوار فصل سوم 1- اویسی کیست و اویسیان کدامند؟ 2- اویس در شعر شاعران 3- نقد تذکره اویسیه ماوراءالنهر (بغراخانی) فصل چهارم متن های عربی 1- ادریس در رساله قشیریه 2- ادریس در حلیه الاولیاء 3- ادریس در الاصابه 4- ادریس در میزان الاعتدال 5- ادریس در لسان المیزان فهرست مراجع و منابع فهرست آیات فهرست احادیث نام ها و اعلام

اویس و اویسیه در تصوّف اسلامی وادب پارسی / فروهر، نصرت الله

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 350
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : دکتر شهیدی، سیدجعفر / دکتر حاکمی، اسماعیل

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1368

 

چکیده:

مطالب ارائه شده در این رساله به قرار ذیل می باشد: 1- سرآغاز و پیش گفتار فصل نخست 1- درباره کتب رجال و حدیث 2- اویس در کتاب های رجال و حدیث 3- کتاب های پیشین صوفیانه 4- تصوف در قرون اولیه 5- احادیث نبوی و اویس در کتاب های صوفیه 6- حدیث شفاعت اویس 7- اویس و دیدار نکردن با پیامبر 8- اویس دیوانه 9- اویس و دیدار خلیفه دوم 10- اویس و ملاقات با هرم بن حیان 11- ویژگیهای اویس و نشانی های وی 12- سخنان اویس 13- دعای اویس 14- مرگ اویس فصل دوم 1- اویس در تذکره بغراخانی و نقد مطالب آن 2- اویس در شرح التصرف لمذهب اهل التصرف 3- اویس در کشف المحجوب 4- اویس در شرح شطحیات 5- اویس در نامه ها و تمهیدات 6- اویس در تذکره الاولیاء 7- اویس در جواهر و زوارهر الانوار فصل سوم 1- اویسی کیست و اویسیان کدامند؟ 2- اویس در شعر شاعران 3- نقد تذکره اویسیه ماوراءالنهر (بغراخانی) فصل چهارم متن های عربی 1- ادریس در رساله قشیریه 2- ادریس در حلیه الاولیاء 3- ادریس در الاصابه 4- ادریس در میزان الاعتدال 5- ادریس در لسان المیزان فهرست مراجع و منابع فهرست آیات فهرست احادیث نام ها و اعلام

انعکاس هنری و بلاغی آیات در مثنوی مولوی / علیزاده خیاط، ناصر

 

تاریخ درج : ‎1387/12/26 | بازدید : 133
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : تجلیل، جلیل

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1379

 

چکیده:

نویسنده با استفاده از نسخه نیکلسون به بازنمایی زیبایی های بلاغی و حضور هنری آیات قرآن در ابیات مثنوی مولوی پرداخته است. برخی از عناوین عبارت است از: شور هستی، رقص طور، صورت بی صورتی، چشمه ایوبی و بحر عسل، آراسته حق، شحنگی قهر خدا، آب حیوان، گواهی زمین، طوق نفس، رنج و گنج.

تصحیح و مقایسه تحلیلی، ادبی و زبانی ترجمه قرآن موجود در موزه حضرت شاه چراغ(ع) با ترجمه های قرآن مجید تا قرن ششم / ریاحی زمین

 

تاریخ درج : ‎1386/2/31 | بازدید : 134
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : افراسیابی، غلامرضا

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : شیراز

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1378

 

چکیده:

در این تحقیق، محقق ترجمه ای از قرآن را که در موزه شاه چراع(ع) موجود بوده، تصحیح کرده و در پاورقی موارد اختلاف نسخ ها را ذکر کرده است و نیز آن را با ترجمه فارسی دیگر مانند کشف الاسرار میبدی مقایسه کرده و اختلافات را در پاورقی یاد کرده است؛ همچنین در برخی از موارد شرحی نیز بر آن افزوده است؛ نظیر این که برخی از واژگان غریب ترجمه با استفاده از فرهنگ های لغت فارسی مانند ناظم الاطبا و لغتنامه دهخدا توضیح داده است

سبک و خصوصیات دستوری و لغوی تفسیر ابوالفتوح رازی(1) / حقوقی، عسکر

 

تاریخ درج : ‎1386/2/31 | بازدید : 378
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : فروزانفر، بدیع الزمان

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1353

 

چکیده:

این پایان نامه در سه بخش تنظیم شده است. بخش اول به ترجمه احوال و تاریخ حیات ابوالفتوح رازی،بیان مختصات نسخه های خطی و چاپی تفسیر او،معرفی سبک و خصوصیات دستوری و لغوی آن، طرح مباحث تاریخی آن و بررسی علم کلام و فقه در آن تفسیر اختصاص دارد. بخش دوم حاوی فهرست احادیث حضرت رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع)،اشعار عربی و فارسی، امثال عربی و فارسی، مباحث فقهی و کلامی، سخنان بزرگان و غزوات پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان (ع) است . در بخش سوم اعلام ورجال مندرج در تفسیر ابوالفتوح معرفی شده اند.

تأثیر قرآن در خمسه نظامی / مقدس، روح اللّه

 

تاریخ درج : ‎1386/2/26 | بازدید : 175
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : شیخ الاسلامی، علی

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1379

 

چکیده:

نویسنده در این رساله، ابتدا به بررسی زندگی نظامی و اعتقادات مذهبی او پرداخته، سپس انواع تأثیرپذیری نظامی را از آیات در سه بخش اقتباس کل آیه، اقتباس جزئی و اقتباس آیه با تغییر در آن، توضیح داده است. در ادامه آیاتی را در مورد توحید، نبوت، انسان و قیامت، اخلاق، تربیت و اسلام که نظامی از آنها تأثیر پذیرفته و در اشعار او انعکاس یافته، گردآوری و شرح کرده است. به نبال آن اصطلاحات و اعلام قرآنی از جمله نام های خداوند، فرشتگان و پیغمبران را که در شعر نظامی آمده، شرح داده است

پژوهشی درباره تفسیر عرفانی نجم الدین رازی موسوم به بحر الحقایق و المعانی / موحدی، محمد رضا

 

تاریخ درج : ‎1386/2/26 | بازدید : 181
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : واعظ، سعید

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : علامه طباطبایی

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1380

 

چکیده:

در این رساله تلاش شده است صحت انتساب تفسیر «بحر الحقایق و المعانی» به شیخ نجم الدین رازی اثبات شود. وی با نگاهی به تأویل و تفاوت آن با تفسیر، به بیان انگیزه عارفان از به کار بردن اصطلاحات رمزی و سیر تحول تفاسیر عرفانی می پردازد. در ادامه پس از بیان شرح حال مختصری از نجم الدین رازی، دیدگاه های تفسیری وی را براساس قدیمی ترین منابع بررسی می کند و صحت انتساب آن را به وی ثابت می کند. آنگاه پس از بحث جداگانه ای در مورد نجم الدین کبری، با اشاره به تکمیل بحرالحقایق توسط علاءالدوله سمنانی، مقایسه ای میان ذهن و زبان او با شیخ رازی صورت می دهد. سپس عارفان و مفسرانی که از این تفسیر تأثیر پذیرفته اند و نیز نوع جهان بینی و روش تفسیری رازی را معرفی می کند

قصص قرآن در ادبیات فارسی / حدیدی، خلیل

 

تاریخ درج : ‎1386/2/6 | بازدید : 148
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : حیدری، مرتضی

رشته گرایش :

استاد مشاور :

دانشگاه : تبریز

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1362

 

چکیده:

در رساله حاضر قصه های حضرت ابراهیم(ع)، حضرت داود(ع)، حضرت سلیمان(ع) و بلقیس، حضرت عیسی(ع) و مریم(س) و نیز قصه اصحاب کهف از آثار ادبی فارسی گردآوری و بررسی شده است.

تحقیق در واژگان قرآنی کشف الاسرار میبدی / الهام بخش، سیدمحمود

 

تاریخ درج : ‎1385/9/24 | بازدید : 92
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : جوئین، عزیزالله

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1376

 

چکیده:

عناوین مباحث در این رساله عبارتند از؛ نگاهی به تحقیق متن نسخه ناشناخته ای در

تأویل قرآن در مثنوی / روحانی، رضا

 

تاریخ درج : ‎1385/9/23 | بازدید : 65
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : شفیعی کدکنی، محمدرضا

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1377

 

چکیده:

در این پایان نامه سعی شده مبانی مولانا در تأویل آیات قرآن و نیز مواردی که در ابیات او جنبه تأویلی دارد، بررسی شوند. مباحث پژوهش در دو بخش تدوین شده اند؛ در بخش اول ضمن بحث پیرامون دیدگاه مولانادرباره مقام قرآن معنای تأویل در فرهنگ اسلامی وفرهنگ غربی بیان شده است. در بخش دوم موارد ومأخذ تأویل در مثنوی بررسی شده اند. این پژوهش آیات تأویل شده در مثنوی استخراج و بیان مولانا باتأویلات چند تفسیر عرفانی مقایسه شده است . همچنین شرحی به ابیات مربوط نوشته شده است.

تأویل آیات و احادیث در متون فارسی تا قرن هفتم / محمدی، محمدعلی

 

تاریخ درج : ‎1385/9/23 | بازدید : 274
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : پورنامداریان،تقی

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1374

 

چکیده:

یکی از موضوعات مهم مطرح در حوزه علوم قرآنی تأویل است. تأویل عبارت است از کشف معانی باطنی آیات قرآن. این واژه در گذشته به کتب مقدس اختصاص داشت ولی اکنون به عنوان هرمنوتیک درزمینه های مذهبی، فلسفی و ادبی رواج و توسعه یافته است. هر گروه و فرقه ای از تأویل قرآن برای اثبات وتحکیم عقاید خود و احیانا رد آرای دیگران سود جسته است. آنچه در این پایان نامه آمده، تأویلات موجود درآثار فارسی از ابتدا (اواخر قرن چهارم) تا اوایل قرن هفتم هجری و تجزیه و تحلیل آنهاست. اهم اهداف این تحقیق عبارت است از: 1) جمع آوری و طبقه بندی آیات و احادیث تأویل شده در متون فارسی، 2)طبقه بندی تأویل برحسب موضوعی، 3) شیوه تأویل درموارد مختلف و برحسب موضوعی، 4) اینکه کدام یک از انواع تأویل باتوجه به ظاهر متن قانع کننده است.

تأثیر دقایق و لطایف بلاغی قرآن کریم در ادب فارسی (آثار حکیم سنایی، حافظ و سعدی) / میرجلیل، اکرم

 

تاریخ درج : ‎1385/9/22 | بازدید : 262
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : تجلیل، جلیل

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1375

 

چکیده:

از ظهور اسلام تاکنون کسانی که با سخنوری به تغذیه ذوقها پرداخته و شهد ادب در کام ادب دوستان ریخته اند، دستی در خوان پربرکت قرآن داشته و اندیشه خود را به عصاره الوان نعمت آن آمیخته اند و بهترین تمثیل، فنی ترین استعاره، زیباترین تشبیه، کاملترین تصویر، گویاترین عبارت و سخت ترین ترکیبات را درقرآن جسته اند. حافظ، سعدی و سنایی از جمله این افراد بودند. ایهام گویی، صورتگری و شخصیت پردازی،استفاده از تناسبهای لفظی، آهنگ و وزن، تشبیه،استعاره، تمثیل اقتباس، تلمیح و اشاره از مواردمشخصی هستند که تحت تأثیر کلام قرآن در سخن حافظ تجلی پیدا کرده است. استفاده از واژه های قرآنی،تضمین و اقتباس آیات و معانی آنها، تشبیه، استعاره،مجاز، کنایه، مثل، طباق نمونه هایی ا زتأثیر قرآن در آثارسعدی است. بهره جویی از آیات یا قسمتی از آنها، معانی و مضامین آنها در گسترده ای وسیع در اکثر قصایدسنایی به چشم می خورد. اقتباس، تلمیح، حل، تشبیه،تمثیل و کنایه نیز مواردی هستند که تحت تأثیر قرآن درآثار سنایی نمودار است. حافظ، سعدی، سنایی در تنوع اسلوب بیان در زمینه استفهام، امر، نهی و معانی متعددآنها، اطناب و ایجاز و التفات کلام خود را به شیوه قرآنی آراسته اند .

پرتوی از قصص قرآن در آثار سعدی / پارسایی، محمدحسین

 

تاریخ درج : ‎1385/9/21 | بازدید : 250
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : حکمت

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1340

 

چکیده:

رساله حاضر در سه فصل تدوین شده است. درفصل اول بیان مختصری درباره کلام خدا شامل نزول قرآن و محتوای آن آمده است. در فصل دوم قصه هایی از قرآن به ترتیب زیر گزارش شده اند: آدم (ع)، نوح(ع)، هود (ع)، صالح (ع)، ابراهیم (ع)، لوط (ع)، یعقوب(ع)، یوسف (ع)، شعیب (ع)، موسی (ع)، طالوت (ع)،داود (ع)، سلیمان (ع)، ایوب (ع)، یونس (ع)، زکریا(ع)، یحیی (ع)، مریم (ع)، عیسی (ع)، اصحاب کهف واصحاب فیل. فصل سوم به معرفی آثار سعدی که درآن ها قصص قرآن آمده، اختصاص دارد؛ نظیر مجالس،گلستان، بوستان، قصائد عربی، ملمعات، طیبات، بدایع،غزلیات قدیم، صاحبیه و رباعیات.

هفت شهر عشق در آیات و روایات / چنگایی، زینب

 

تاریخ درج : ‎1385/9/11 | بازدید : 193
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : حاکمی، اسماعیل

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1375

 

چکیده:

در این پایان نامه هفت شهر عشق عطار نیشابوری که در کتاب منطق الطیر به تصویر کشیده شده باتوجه به آیات و روایات بررسی شده است. در ابتدا در هر وادی توضیح عرفانی آن وادی سپس آیات مربوط به آن وادی آمده است و بعد از آیات، روایات و احادیث معصومین علیهم السلام در رابطه با هر وادی نقل شده است. درانتخاب احادیث از کتابهای معتبر شیعه و اهل تسنن استفاده شده است

مقامات عرفانی در آیات قرآنی / روحانی، زهرا

 

تاریخ درج : ‎1385/9/10 | بازدید : 134
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : حاکمی، اسماعیل

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1374

 

چکیده:

در این پایان نامه کتاب منازل السائرین که در آن خواجه عبدالله انصاری به بیان منازل و مقامات رهروان راه خدا پرداخته، بررسی شده و در تطبیق منازل عرفانی کتاب با آیات و روایات و کتاب و سنت، آیات وروایات مربوط به هر منزل آورده شده است. در تحقیق پیرامون هر بخش نخست آیات و احادیث متناسب با آن منزل و در ذیل آیه معنای کلی باب و بخش بیان شده ونظریات خواجه شرح داده شده است.

جلوه های عرفانی قرآن در ادب فارسی از آغاز تا پایان قرن هفتم / مؤذنی، علی محمد

 

تاریخ درج : ‎1385/9/8 | بازدید : 181
کلید واژه ها :

مقطع : دکترا

استاد راهنما : حاکمی، اسماعیل

رشته گرایش : زبان و ادبیات فارسی

استاد مشاور :

دانشگاه : دانشگاه تهران

استاد ناظر :

واحد :

تاریخ دفاع : 1369

 

چکیده:

هدف این پایان نامه، یافتن آن دسته از آیات مبارکه ای است که عرفا توجه بیشتری به آنها کرده اند.آیات مربوط به آفرینش آدم و هبوط وی، کرامت انسان، عالم الست، عباد الرحمن، انبیاء بویژه خاتم پیامبران از جمله آیات مورد عنایت عرفا تلقی شده اند.منابع این پایان نامه عبارتند از: کشف الاسرار و عدةالابرار، مثنوی، آثار حکیم سنائی، آثار عین القضاة،منطق الطیر، مرصادالعباد، کشف المحجوب، کلیات شمس و ...

منبع: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

 گردآوری :عبدالرضا سبزی



تاريخ : ۱۳٩۱/٥/۳۱ | ٥:۱٦ ‎ب.ظ | نویسنده : عبدالرضاآریاپور | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.